Alacak
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2018/4650 E. 2019/5901 K. ·
BozulduKesinlik belirsiz
★ Emsal
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
opsiyon sözleşmesi↗ 2006/1 sayılı tebliğ↗ erken ödeme komisyonu↗ emsal banka uygulaması↗ komisyon bedeli↗ erken kapama komisyonu↗ genel işlem koşulu↗ i̇i̇k 194↗ ticari avans faizi↗ ticari dava niteliği↗ dürüstlük kuralı↗ genel kredi sözleşmesi↗ ifa↗ tbk 99↗ komisyon↗ vade↗ kredi sözleşmesi↗ dosya masrafı↗ ilan↗ eksik inceleme↗ avans faizi↗
Gerekçe
Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).
Mahkemece bozmaya uyularak yapılan yargılama sonunda, iddia, savunma, bilirkişi raporu, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; Kastamonu ilindeki tüm banka şubelerinden davacı tarafından kullanılan 07/01/2013 tarihli Genel Kredi Sözleşmesi dolayısıyla 11/11/2013 tarihindeki erken ödeme ile ilgili kredinin ödendiği tarihte uygulanan indirim ve alınan erken ödeme komisyon miktarlarının yüzde olarak belirlenerek bildirilmesi istenmiş ve önceki rapor veren hesap bilirkişisinin bozma yönünde incelemesi sağlanarak, 07.01.2013 tarihi itibariyle 6098 sayılı TBK yürürlükte bulunduğundan, 6098 sayılı TBK'da düzenlenen genel işlem koşullarına ilişkin hükümler dava konusu olaya uygulanacağı, taraflar arasında düzenlenen sözleşmenin 43.9. maddesinde genel işlem koşulu olarak düzenlenen müşterinin erken kapama opsiyonuna ilişkin sözleşme maddesinde, erken kapamaya ilişkin açık ve anlaşılır bir kredi erken kapama oranı komisyonu oranının belirlenmediği, miktarının davacı tarafından kolaylıkla hesaplanabilir olmadığı, yasal düzenleme gereği düzenlenen genel işlem koşulunun düzenleyenin aleyhine ve sözleşmenin karşı tarafın lehine yorumlanması ile taraflar arasında düzenlenen 07.01.2013 tarihli sözleşmenin erken kapama dolayısıyla alınacak olan komisyon oranının belirlenmediği ve davalı tarafça davacı taraftan alınan erken kapama bedelinin diğer bankalar tarafından alınan erken kapama oranının üzerinde olduğu gerekçeleriyle davalı tarafça davacı tarafından kredinin 11.11.2013 tarihinde kapatılması sırasında tahsil edilen 18.194,69 TL erken kapama komisyonunun haksız olarak tahsil edildiğinden davanın kabulü ile haksız kesinti alacağının dava tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalı ING Bank A.Ş'den alınmasına karar verilmiştir.Kararı, davalı ING Bank A.Ş vekili temyiz etmiştir.
Dava, ticari nitelikteki kredinin erken kapatılması nedeniyle bankaca tahsil edilen erken kapama komisyon bedelinin haksız olarak tahsili nedeniyle geri ödenmesine ilişkin olup, mahkemece taraflar arasında düzenlenen 07/01/2013 tarihli sözleşmede erken kapama dolayısıyla alınacak erken kapama komisyon oranının belirlenmediği ve davalı banka tarafından alınan erken kapama bedelinin diğer bankalar tarafından alınan erken kapama oranlarının üzerinde olduğu, genel işlem koşullarına ilişkin Borçlar Kanunu 20. madde ve devamı düzenlenmelere aykırı olduğu gerekçesiyle 18.194,69 TL erken kapama komisyonunun iadesiyle, davanın kabulüne karar verilmiştir.
Türk Borçlar Kanunu erken ifayı düzenleyen 96. maddesi; “ Sözleşmenin hükümlerinden veya özelliğinden ya da durumun gereğinden tarafların aksini kasdettikleri anlaşılmadıkça borçlu, edimini sürenin sona ermesinden önce ifa edebilir. Ancak, kanun veya sözleşme ya da adet gereği olmadıkça borçlu, erken ifada bulunması sebebiyle indirim yapamaz” hükmünü havidir.
09.12.2006 tarihli Resmi Gazete’de Merkez Bankası tarafından yayınlanan ve 2014/6 sayılı Tebliğ ile güncellenen 2006/1 sayılı Tebliğin 3. maddesinde, bankalarca mevduata uygulanacak sabit veya değişken faiz oranlarının serbestçe belirleneceği, 4. maddesinde ise reeskont kaynaklı krediler dışındaki kredilere uygulanacak faiz oranları ile faiz dışında sağlanacak diğer menfaatlerin ve tahsil olunacak masrafların nitelikleri ve sınırlarının, serbestçe belirleneceği kabul edilmiştir. Yine aynı Tebliğin 6/2. maddesine göre; bankalar, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasına bildirdikleri azami oranları aşmamak kaydıyla, mevduat ve kredi işlemlerinde uygulayacakları faiz oranlarını ve katılma hesaplarında uygulayacakları kâr ve zarara katılma oranlarını vadelerine göre tüm şubelerinde halkın görebileceği şekilde ilan eder ve bu oranları internet sitelerinde yayımlar. Bu durumda, ticari kredilerde bankalar tarafından alınacak olan masrafların hukukilik denetimi yapılırken öncelikle, kredi sözleşmesiyle belirlenen bir oran olup olmadığı araştırılmalı, olması halinde bu oran üzerinden masraf tahsil edilebileceği kabul edilmeli, sözleşmeyle bir oran belirlenmediğinin tespiti halinde ise, bankanın masraflara ilişkin olarak belirlediği ve ilan ettiği oranlar bulunup bulunmadığı tespit edilmeli, varsa yine bu oran üzerinden masraf tahsil edilebileceği kabul edilmeli, ilan edilen bir tutar bulunmaması halinde ise tahsil edilen masrafların emsal banka uygulamalarına göre orantılı olup olmadığı değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir. Dairemizin yerleşik uygulaması da bu yöndedir (Emsal nitelikteki Dairemizin 15.04.2019 Tarih, 2019/1303 Esas- 2019/2961 Karar sayılı ilamı).
Somut olayda davalı erken kapamayı kabul etmek zorunda değil ise de erken kapamayı kabul ederek komisyon alması halinde öncelikle bu kredi türü için belirleyip ilan ettiği bir oran bulunup bulunmadığı araştırılarak varsa bu oran üzerinden alabileceğinin kabul edilmesi bulunmadığı takdirde ise emsal banka uygulamalarına göre uygun olup olmadığının belirlenmesi gerekirken eksik incelemeye dayalı olarak yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamıştır. Davacının kredi kapamasını kabul ederek aldığı erken kapama komisyonu hakkında; dairemiz yerleşik kararlarındaki mahkemece bu tür sözleşmelerde alınan diğer bankaların aldığı komisyon ücretlerinin belirlenerek, emsal banka oranlarının ortalaması olan oran üzerinden hesaplama yapılması ve fazla alındığının tespiti halinde ortalamayı geçemeyeceği, ortalamadan daha fazla olamayacağı “dürüstlük kuralı” gereğince fazlalığın iadesine karar verileceği uygulamalarının aksine yazılı şekilde karar verilmesi yerinde olmayıp bozmayı gerektirmiştir.
Benzer Kararlar
Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2019/3212 E. 2019/5685 K.
Ortak:emsal banka uygulaması · erken kapama komisyonu · komisyon · vade · kredi sözleşmesi · dosya masrafı · ilan · eksik inceleme · Alacak
İncelediğiniz karardaBu durumda, ticari kredilerde bankalar tarafından alınacak olan «masrafların» hukukilik denetimi yapılırken öncelikle, «kredi sözleşmesiyle» belirlenen bir oran olup olmadığı araştırılmalı, olması halinde bu oran üzerinden masraf tahsil edilebileceği kabul edilmeli, sözleşmeyle bir oran belirlenmediğinin tespiti halinde ise, bankanın masraflara ilişkin olarak belirlediği ve «ilan» ettiği oranlar bulunup bulunmadığı tespit edilmeli, varsa yine bu oran üzerinden masraf tahsil edilebileceği kabul edilmeli, ilan edilen bir tutar bulunmaması halinde ise tahsil edilen masrafların «emsal banka uygulamalarına» göre orantılı olup olmadığı değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir.
Somut olayda davalı erken kapamayı kabul etmek zorunda değil ise de erken kapamayı kabul ederek «komisyon» alması halinde öncelikle bu kredi türü için belirleyip «ilan» ettiği bir oran bulunup bulunmadığı araştırılarak varsa bu oran üzerinden alabileceğinin kabul edilmesi bulunmadığı takdirde ise «emsal banka uygulamalarına» göre uygun olup olmadığının belirlenmesi gerekirken «eksik incelemeye» dayalı olarak yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamıştır.
… kullanılan 07/01/2013 tarihli Genel Kredi Sözleşmesi dolayısıyla 11/11/2013 tarihindeki erken ödeme ile ilgili kredinin ödendiği tarihte uygulanan indirim ve alınan «erken ödeme komisyon» miktarlarının yüzde olarak belirlenerek bildirilmesi istenmiş ve önceki rapor veren hesap bilirkişisinin bozma yönünde incelemesi sağlanarak, 07.01.2013 tarihi itibariyle 6098 sayılı TBK yürürlükte bulunduğundan, 6098 sayılı TBK'da düzenlenen «genel işlem koşullarına» ilişkin hükümler dava konusu olaya uygulanacağı, taraflar arasında düzenlenen sözleşmenin 43.9. maddesinde genel işlem koşulu olarak düzenlenen müşterinin erken kapama opsiyonuna ilişkin sözleşme maddesinde, erken kapamaya ilişkin açık ve anlaşılır bir kredi erken kapama oranı komisyonu oranının belirlenmediği, miktarının davacı tarafından kolaylıkla hesaplanabilir olmadığı, yasal düzenleme gereği düzenlenen genel işlem koşulunun düzenleyenin aleyhine ve sözleşmenin karşı tarafın lehine yorumlanması ile taraflar arasında düzenlenen 07.01.2013 tarihli sözleşmenin erken kapama dolayısıyla alınacak olan komisyon oranının belirlenmediği ve davalı tarafça davacı taraftan alınan erken kapama bedelinin diğer bankalar tarafından alınan erken kapama oranının üzerinde olduğu gerekçeleriyle davalı tarafça davacı tarafından kredinin 11.11.2013 tarihinde kapatılması sırasında tahsil edilen 18.«194»,69 TL «erken kapama komisyonunun» haksız olarak tahsil edildiğinden davanın kabulü ile haksız kesinti alacağının dava tarihinden itibaren işleyecek «ticari avans faizi» ile birlikte davalı ING Bank A.Ş'den alınmasına karar verilmiştir.Kararı, davalı ING Bank A.Ş vekili temyiz etmiştir.
Benzer bu karardaBu itibarla, davaya konu «komisyonun» alındığı kredinin «ticari kredi» olduğu ve 4077 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun hükümlerinin somut olayda uygulanabilirliğinin olmadığı ve erken kapama halinde komisyon alınabileceği düşünülerek taraflar arasındaki sözleşmenin tamamı temin edilip, erken kapamaya ilişkin taraflar arasında önceden belirlenmiş bir oran varsa öncelikle bu oran üzerinden bir belirleme yapılması, sözleşmede buna dair bir hüküm yoksa, davalı bankanın kredinin erken kapatıldığı tarih itibariyle davaya konu kredi türü için belirleyip «ilan» ettiği bir «erken kapama komisyon» oranı bulunup bulunmadığı araştırılıp varsa bunun üzerinden erken kapama komisyonu tahsil edebileceğinin kabulü ile sonucuna göre hüküm tesis edilmesi, bankanın ilan ettiği bir oranın da bulunmaması halinde ise, alınan komisyon ve «masrafların», kredinin miktarı, türü ve «vadesi» de belirtilmek suretiyle diğer bankalardan sorularak «emsal banka uygulamaları» karşısında orantılı olup olmadığının bilirkişi vasıtasıyla tespit edilerek sonucuna göre bir değerlendirme yapılması gerekirken, «eksik incelemeye» dayalı olarak hüküm tesisi doğru görülmemiş, kararın davalı yararına bozulmasını gerektirmiştir.
Mahkemece, bozma ilamına uyularak yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamına göre, davalı bankanın «tacir» olması nedeniyle davaya konu kredinin verilebilmesi için zorunlu, makul ve belgeli «masrafları» isteyebileceği, taraflara arasındaki «kredi sözleşmesinde» bankanın davacıdan ne miktarda «komisyon» ve masraf alacağının açıkça ve ayrıca düzenlenmediği, kesilen masraf ve komisyon miktarı konusunda davacının bilgilendirildiğinin davalı bankaca ispatlanamadığı, davalı banka tarafından kredi kullandırılması nedeniyle yapılan masraflara dair belge «ibraz» edilemediği, davalıdan tahsil edilen bedelin haksız olduğu gerekçesiyle davanın kabulüyle 11.904,76 TL’nin dava tarihinden itibaren yasal faiziyle davalıdan tahsil …
Bu durumda, ticari kredilerde bankalar tarafından alınacak olan «masrafların» hukukilik denetimi yapılırken anılan düzenleme gereğince davalı Banka'nın belirlediği ve «ilan» ettiği «komisyon» oranları bulunduğu takdirde bankaların bu oranlar üzerinden masraf vb. ücret alabileceğinin kabulü gerekir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:haksız şart · ticari kredi · istirdat · tacir · ibraz
Benzer bu karardaMahkemece, bozma ilamına uyularak yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamına göre, davalı bankanın «tacir» olması nedeniyle davaya konu kredinin verilebilmesi için zorunlu, makul ve belgeli «masrafları» isteyebileceği, taraflara arasındaki «kredi sözleşmesinde» bankanın davacıdan ne miktarda «komisyon» ve masraf alacağının açıkça ve ayrıca düzenlenmediği, kesilen masraf ve komisyon miktarı konusunda davacının bilgilendirildiğinin davalı bankaca ispatlanamadığı, davalı banka tarafından kredi kullandırılması nedeniyle yapılan masraflara dair belge «ibraz» edilemediği, davalıdan tahsil edilen bedelin haksız olduğu gerekçesiyle davanın kabulüyle 11.904,76 TL’nin dava tarihinden itibaren yasal faiziyle davalıdan tahsil …
1- Dava, «ticari kredi» nedeniyle haksız tahsil edildiği iddia edilen «erken kapama komisyonunun» «istirdadı» istemine ilişkin olup, mahkemece, yazılı gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiştir.
Mahkemece, her ne kadar taraflar arasındaki sözleşmenin tüketici sözleşmesi olduğundan bahisle 4077 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun hükümleri uyarınca «komisyon» ve «masraf» adı altında tahsile imkan tanıyan hükümlerin «haksız şart» olduğu ve bu hükümlerin davacı açısından geçerli olmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiş ise de, davaya konusunu komisyonun, davacının davalı bankadan çektiği ticari krediyi bir başka «ticari kredi» ile kapamak istemesi üzerine kapatılan krediye istinaden kendisinden «erken kapama komisyonu» olarak tahsil edildiği anlaşılmaktadır.
Bu itibarla, davaya konu «komisyonun» alındığı kredinin «ticari kredi» olduğu ve 4077 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun hükümlerinin somut olayda uygulanabilirliğinin olmadığı ve erken kapama halinde komisyon alınabileceği düşünülerek taraflar arasındaki sözleşmenin tamamı temin edilip, erken kapamaya ilişkin taraflar arasında önceden belirlenmiş bir oran varsa öncelikle bu oran üzerinden bir belirleme yapılması, sözleşmede buna dair bir hüküm yoksa, davalı bankanın kredinin erken kapatıldığı tarih itibariyle davaya konu kredi türü için belirleyip «ilan» ettiği bir «erken kapama komisyon» oranı bulunup bulunmadığı araştırılıp varsa bunun üzerinden erken kapama komisyonu tahsil edebileceğinin kabulü ile sonucuna göre hüküm tesis edilmesi, bankanın ilan ettiği bir oranın da bulunmaması halinde ise, alınan komisyon ve «masrafların», kredinin miktarı, türü ve «vadesi» de belirtilmek suretiyle diğer bankalardan sorularak «emsal banka uygulamaları» karşısında orantılı olup olmadığının bilirkişi vasıtasıyla tespit edilerek sonucuna göre bir değerlendirme yapılması gerekirken, «eksik incelemeye» dayalı olarak hüküm tesisi doğru görülmemiş, kararın davalı yararına bozulmasını gerektirmiştir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2018/3220 E. 2019/4725 K.
Ortak:emsal banka uygulaması · erken kapama komisyonu · genel işlem koşulu · komisyon · vade · kredi sözleşmesi · dosya masrafı · ilan
İncelediğiniz karardaBu durumda, ticari kredilerde bankalar tarafından alınacak olan «masrafların» hukukilik denetimi yapılırken öncelikle, «kredi sözleşmesiyle» belirlenen bir oran olup olmadığı araştırılmalı, olması halinde bu oran üzerinden masraf tahsil edilebileceği kabul edilmeli, sözleşmeyle bir oran belirlenmediğinin tespiti halinde ise, bankanın masraflara ilişkin olarak belirlediği ve «ilan» ettiği oranlar bulunup bulunmadığı tespit edilmeli, varsa yine bu oran üzerinden masraf tahsil edilebileceği kabul edilmeli, ilan edilen bir tutar bulunmaması halinde ise tahsil edilen masrafların «emsal banka uygulamalarına» göre orantılı olup olmadığı değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir.
… kullanılan 07/01/2013 tarihli Genel Kredi Sözleşmesi dolayısıyla 11/11/2013 tarihindeki erken ödeme ile ilgili kredinin ödendiği tarihte uygulanan indirim ve alınan «erken ödeme komisyon» miktarlarının yüzde olarak belirlenerek bildirilmesi istenmiş ve önceki rapor veren hesap bilirkişisinin bozma yönünde incelemesi sağlanarak, 07.01.2013 tarihi itibariyle 6098 sayılı TBK yürürlükte bulunduğundan, 6098 sayılı TBK'da düzenlenen «genel işlem koşullarına» ilişkin hükümler dava konusu olaya uygulanacağı, taraflar arasında düzenlenen sözleşmenin 43.9. maddesinde genel işlem koşulu olarak düzenlenen müşterinin erken kapama opsiyonuna ilişkin sözleşme maddesinde, erken kapamaya ilişkin açık ve anlaşılır bir kredi erken kapama oranı komisyonu oranının belirlenmediği, miktarının davacı tarafından kolaylıkla hesaplanabilir olmadığı, yasal düzenleme gereği düzenlenen genel işlem koşulunun düzenleyenin aleyhine ve sözleşmenin karşı tarafın lehine yorumlanması ile taraflar arasında düzenlenen 07.01.2013 tarihli sözleşmenin erken kapama dolayısıyla alınacak olan komisyon oranının belirlenmediği ve davalı tarafça davacı taraftan alınan erken kapama bedelinin diğer bankalar tarafından alınan erken kapama oranının üzerinde olduğu gerekçeleriyle davalı tarafça davacı tarafından kredinin 11.11.2013 tarihinde kapatılması sırasında tahsil edilen 18.«194»,69 TL «erken kapama komisyonunun» haksız olarak tahsil edildiğinden davanın kabulü ile haksız kesinti alacağının dava tarihinden itibaren işleyecek «ticari avans faizi» ile birlikte davalı ING Bank A.Ş'den alınmasına karar verilmiştir.Kararı, davalı ING Bank A.Ş vekili temyiz etmiştir.
Dava, «ticari nitelikteki» kredinin erken kapatılması nedeniyle bankaca tahsil edilen «erken kapama komisyon bedelinin» haksız olarak tahsili nedeniyle geri ödenmesine ilişkin olup, mahkemece taraflar arasında düzenlenen 07/01/2013 tarihli sözleşmede erken kapama dolayısıyla alınacak erken kapama komisyon oranının belirlenmediği ve davalı banka tarafından alınan erken kapama bedelinin diğer bankalar tarafından alınan erken kapama oranlarının üzerinde olduğu, «genel işlem koşullarına» ilişkin Borçlar Kanunu 20. madde ve devamı düzenlenmelere aykırı olduğu gerekçesiyle 18.«194»,69 TL erken kapama komisyonunun iadesiyle, davanın kabulüne karar verilmiştir.
Benzer bu karardaBu durumda, mahkemece, davalı bankanın, kredinin erken kapatıldığı tarih itibariyle davaya konu kredi türü için belirleyip «ilan» ettiği bir «erken kapama komisyon» oranı bulunup bulunmadığı araştırılarak varsa bu oran üzerinden erken kapama komisyonu tahsil edebileceğinin kabul edilmesi, bulunmadığı takdirde ise, alınan komisyon ve «masrafların» «emsal banka uygulamalarına» göre orantılı olup olmadığı değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken aksi düşüncelerle bu talebin reddine karar verilmesi doğru görülmemiştir …
Bu durumda, ticari kredilerde bankalar tarafından alınacak olan «masrafların» hukukilik denetimi yapılırken öncelikle, «kredi sözleşmesiyle» belirlenen bir oran olup olmadığı araştırılmalı, olması halinde bu oran üzerinden masraf tahsil edilebileceği kabul edilmeli, sözleşmeyle bir oran belirlenmediğinin tespiti halinde ise, bankanın masraflara ilişkin olarak belirlediği ve «ilan» ettiği oranlar bulunup bulunmadığı tespit edilmeli, varsa yine bu oran üzerinden masraf tahsil edilebileceği kabul edilmeli, ilan edilen bir tutar bulunmaması halinde ise tahsil edilen masrafların «emsal banka uygulamalarına» göre orantılı olup olmadığı değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir.
Taraflar arasında imzalanan, 05.04.2012 tarihli «kredi sözleşmesinin» 36. maddesinde, kredinin erken kapatılması halinde «erken kapama komisyonu» tahsil edileceğinin yazılı olduğu ancak hangi oran üzerinden tahsil edileceği hususunda bir belirleme bulunmadığı anlaşılmaktadır.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:kredi tahsis ücreti · ticari kredi · müktesep hak · ticari işletme · ipotek · alacak davası · istirdat · yasal faiz
Benzer bu kararda2-) Davacı vekilinin temyiz itirazlarına gelince, dava, «ticari işletme» kredisi sebebiyle davacıdan tahsil edilen kredi tahsis ve «ipotek» fek ücretleriyle, «erken kapama komisyonunun» «istirdadı» istemine ilişkindir.
Mahkemece, iddia, savunma ve benimsenen 30.10.2015 tarihli bilirkişi raporu doğrultusunda, davacıya kullandırılan kredinin «ticari kredi» niteliğinde olduğu, bu nedenle taraflar arasındaki ilişkinin 6502 sayılı Yasa kapsamında kalmadığı, davacıdan yapılan 5.677,69 TL tutarındaki kesintinin kredinin 26. taksiti olduğu, bu nedenle iadesi gerekmediği, tahsil edilen 8.000,00 TL tutarındaki «erken kapama komisyonun» ise TCMB’nin kredi plasman oranları çerçevesinde yeni kullandırılan krediler açısından tahsili mümkün olup iadesi koşullarının oluşmadığı, davacıdan tahsil edilen 950,00 TL’nin ise davalı banka tarafından belgelendirilemediği ve kredinin tahsilinde zorunlu olmadığı davacıya iadesinin gerektiği gerekçesiyle, davanın kısmen kabulüne, 950,00 TL’nin banka tarafından haksız olarak tahsil edildiği tarihten itibaren mevduata uygulanan en yüksek «yasal faizi» ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
Bu durumda mahkemece, yukarıda açıklandığı şekilde hukukilik denetimi yapılıp, «kredi tahsis ücreti» talebi bakımından davacı yararına oluşan usuli «müktesep hak» da gözden kaçırılmamak suretiyle sonuca gidilmesi gerekirken «eksik inceleme» ve hatalı değerlendirmeye dayalı olarak karar verilmesi doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.
1-) 6100 sayılı HMK’nın geçici 3. maddesi gereğince somut olaya uygulanması gereken 1086 sayılı HUMK 427/2. maddesi hükmüne göre, miktar veya değeri 1.000.-TL'yi geçmeyen taşınır mal ve «alacak davalarına» ilişkin nihai kararlar kesindir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2018/2522 E. 2018/4463 K.
Ortak:emsal banka uygulaması · erken kapama komisyonu · genel kredi sözleşmesi · komisyon · vade · kredi sözleşmesi · dosya masrafı · ilan · Alacak
İncelediğiniz karardaBu durumda, ticari kredilerde bankalar tarafından alınacak olan «masrafların» hukukilik denetimi yapılırken öncelikle, «kredi sözleşmesiyle» belirlenen bir oran olup olmadığı araştırılmalı, olması halinde bu oran üzerinden masraf tahsil edilebileceği kabul edilmeli, sözleşmeyle bir oran belirlenmediğinin tespiti halinde ise, bankanın masraflara ilişkin olarak belirlediği ve «ilan» ettiği oranlar bulunup bulunmadığı tespit edilmeli, varsa yine bu oran üzerinden masraf tahsil edilebileceği kabul edilmeli, ilan edilen bir tutar bulunmaması halinde ise tahsil edilen masrafların «emsal banka uygulamalarına» göre orantılı olup olmadığı değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir.
Somut olayda davalı erken kapamayı kabul etmek zorunda değil ise de erken kapamayı kabul ederek «komisyon» alması halinde öncelikle bu kredi türü için belirleyip «ilan» ettiği bir oran bulunup bulunmadığı araştırılarak varsa bu oran üzerinden alabileceğinin kabul edilmesi bulunmadığı takdirde ise «emsal banka uygulamalarına» göre uygun olup olmadığının belirlenmesi gerekirken «eksik incelemeye» dayalı olarak yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamıştır.
… kullanılan 07/01/2013 tarihli Genel Kredi Sözleşmesi dolayısıyla 11/11/2013 tarihindeki erken ödeme ile ilgili kredinin ödendiği tarihte uygulanan indirim ve alınan «erken ödeme komisyon» miktarlarının yüzde olarak belirlenerek bildirilmesi istenmiş ve önceki rapor veren hesap bilirkişisinin bozma yönünde incelemesi sağlanarak, 07.01.2013 tarihi itibariyle 6098 sayılı TBK yürürlükte bulunduğundan, 6098 sayılı TBK'da düzenlenen «genel işlem koşullarına» ilişkin hükümler dava konusu olaya uygulanacağı, taraflar arasında düzenlenen sözleşmenin 43.9. maddesinde genel işlem koşulu olarak düzenlenen müşterinin erken kapama opsiyonuna ilişkin sözleşme maddesinde, erken kapamaya ilişkin açık ve anlaşılır bir kredi erken kapama oranı komisyonu oranının belirlenmediği, miktarının davacı tarafından kolaylıkla hesaplanabilir olmadığı, yasal düzenleme gereği düzenlenen genel işlem koşulunun düzenleyenin aleyhine ve sözleşmenin karşı tarafın lehine yorumlanması ile taraflar arasında düzenlenen 07.01.2013 tarihli sözleşmenin erken kapama dolayısıyla alınacak olan komisyon oranının belirlenmediği ve davalı tarafça davacı taraftan alınan erken kapama bedelinin diğer bankalar tarafından alınan erken kapama oranının üzerinde olduğu gerekçeleriyle davalı tarafça davacı tarafından kredinin 11.11.2013 tarihinde kapatılması sırasında tahsil edilen 18.«194»,69 TL «erken kapama komisyonunun» haksız olarak tahsil edildiğinden davanın kabulü ile haksız kesinti alacağının dava tarihinden itibaren işleyecek «ticari avans faizi» ile birlikte davalı ING Bank A.Ş'den alınmasına karar verilmiştir.Kararı, davalı ING Bank A.Ş vekili temyiz etmiştir.
Benzer bu kararda… vunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; davalı banka tarafından kredinin erken kapatılması sırasında kalan anapara üzerinden %10 oranında erken kapatma «komisyonun» tahsil edildiği, taraflar arasında imzalanan «genel kredi sözleşmesinde» kredinin vadesinden önce ödenme halinde bankaca serbestçe belirlenecek «erken kapama komisyonunun» ödeneceğinin kararlaştırıldığı, davalı bankanın tarifesinde de erken kapama komisyonunun %10 olarak belirlendiği, bu nedenle davalı banka tarafından tahsil edilen …
Bu durumda ticari kredilerde bankalar tarafından alınacak olan «masrafların» hukukilik denetimi yapılırken anılan düzenleme gereğince «ilan» ve yayım yapılmışsa, bankaların bu oranlar üzerinden masraf vb. alabileceğinin kabulü ile hüküm kurulması, yapılmamışsa «emsal banka uygulamaları» araştırılması, alınan masrafların emsal banka uygulamalarına göre orantılı olup olmadığı değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, yanılgılı …
1- Dava, «ticari kredi» nedeniyle haksız tahsil edildiğini iddia edilen «erken kapama komisyon» ücretinin tahsili istemine ilişkin olup, mahkemece, yazılı şekilde, davanın reddine karar verilmiştir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:ticari kredi
Benzer bu kararda1- Dava, «ticari kredi» nedeniyle haksız tahsil edildiğini iddia edilen «erken kapama komisyon» ücretinin tahsili istemine ilişkin olup, mahkemece, yazılı şekilde, davanın reddine karar verilmiştir.
1 benzer karar daha
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2018/3567 E. 2018/5113 K.
Ortak:erken ödeme komisyonu · emsal banka uygulaması · erken kapama komisyonu · komisyon · vade · dosya masrafı · ilan · Alacak
İncelediğiniz kararda… kullanılan 07/01/2013 tarihli Genel Kredi Sözleşmesi dolayısıyla 11/11/2013 tarihindeki erken ödeme ile ilgili kredinin ödendiği tarihte uygulanan indirim ve alınan «erken ödeme komisyon» miktarlarının yüzde olarak belirlenerek bildirilmesi istenmiş ve önceki rapor veren hesap bilirkişisinin bozma yönünde incelemesi sağlanarak, 07.01.2013 tarihi itibariyle 6098 sayılı TBK yürürlükte bulunduğundan, 6098 sayılı TBK'da düzenlenen «genel işlem koşullarına» ilişkin hükümler dava konusu olaya uygulanacağı, taraflar arasında düzenlenen sözleşmenin 43.9. maddesinde genel işlem koşulu olarak düzenlenen müşterinin erken kapama opsiyonuna ilişkin sözleşme maddesinde, erken kapamaya ilişkin açık ve anlaşılır bir kredi erken kapama oranı komisyonu oranının belirlenmediği, miktarının davacı tarafından kolaylıkla hesaplanabilir olmadığı, yasal düzenleme gereği düzenlenen genel işlem koşulunun düzenleyenin aleyhine ve sözleşmenin karşı tarafın lehine yorumlanması ile taraflar arasında düzenlenen 07.01.2013 tarihli sözleşmenin erken kapama dolayısıyla alınacak olan komisyon oranının belirlenmediği ve davalı tarafça davacı taraftan alınan erken kapama bedelinin diğer bankalar tarafından alınan erken kapama oranının üzerinde olduğu gerekçeleriyle davalı tarafça davacı tarafından kredinin 11.11.2013 tarihinde kapatılması sırasında tahsil edilen 18.«194»,69 TL «erken kapama komisyonunun» haksız olarak tahsil edildiğinden davanın kabulü ile haksız kesinti alacağının dava tarihinden itibaren işleyecek «ticari avans faizi» ile birlikte davalı ING Bank A.Ş'den alınmasına karar verilmiştir.Kararı, davalı ING Bank A.Ş vekili temyiz etmiştir.
Bu durumda, ticari kredilerde bankalar tarafından alınacak olan «masrafların» hukukilik denetimi yapılırken öncelikle, «kredi sözleşmesiyle» belirlenen bir oran olup olmadığı araştırılmalı, olması halinde bu oran üzerinden masraf tahsil edilebileceği kabul edilmeli, sözleşmeyle bir oran belirlenmediğinin tespiti halinde ise, bankanın masraflara ilişkin olarak belirlediği ve «ilan» ettiği oranlar bulunup bulunmadığı tespit edilmeli, varsa yine bu oran üzerinden masraf tahsil edilebileceği kabul edilmeli, ilan edilen bir tutar bulunmaması halinde ise tahsil edilen masrafların «emsal banka uygulamalarına» göre orantılı olup olmadığı değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir.
Somut olayda davalı erken kapamayı kabul etmek zorunda değil ise de erken kapamayı kabul ederek «komisyon» alması halinde öncelikle bu kredi türü için belirleyip «ilan» ettiği bir oran bulunup bulunmadığı araştırılarak varsa bu oran üzerinden alabileceğinin kabul edilmesi bulunmadığı takdirde ise «emsal banka uygulamalarına» göre uygun olup olmadığının belirlenmesi gerekirken «eksik incelemeye» dayalı olarak yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamıştır.
Benzer bu karardaMahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; taraflar arasındaki kredinin «ticari kredi» olduğu, taraflar arasındaki sözleşmenin tip sözleşme olduğu, «genel işlem şartlarına» aykırı olduğu, «erken kapama komisyonuna» ilişkin hükümlerin yazılmamış sayılması gerektiği, bu nedenle iadesi gerektiği gerekçesiyle davanın kabulü ile ....500,00 TL'nin «erken ödeme komisyon» ücretinin tahsil tarihi olan 04/11/2014 tarihinden, bakiye 630,00 TL'nin «ıslah» tarihinden itibaren işleyecek en yüksek «reeskont faizi» ile birlikte davalı taraftan tahsiline karar verilmiştir.
Bu durumda, ticari kredilerde bankalar tarafından alınacak olan «masrafların» hukukilik denetimi yapılırken anılan düzenleme gereğince «ilan» ve yayım yapılmışsa, bankaların bu oranlar üzerinden masraf vb. alabileceğinin kabulü ile hüküm kurulması, yapılmamışsa «emsal banka uygulamaları» araştırılması, alınan masrafların emsal banka uygulamalarına göre orantılı olup olmadığı değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, yanılgılı …
1- Dava, «ticari kredi» nedeniyle haksız tahsil edildiğini iddia edilen «erken kapama komisyon» ücretinin tahsili istemine ilişkin olup, mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:genel işlem şartı · ticari kredi · reeskont faizi · ıslah
Benzer bu karardaMahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; taraflar arasındaki kredinin «ticari kredi» olduğu, taraflar arasındaki sözleşmenin tip sözleşme olduğu, «genel işlem şartlarına» aykırı olduğu, «erken kapama komisyonuna» ilişkin hükümlerin yazılmamış sayılması gerektiği, bu nedenle iadesi gerektiği gerekçesiyle davanın kabulü ile ....500,00 TL'nin «erken ödeme komisyon» ücretinin tahsil tarihi olan 04/11/2014 tarihinden, bakiye 630,00 TL'nin «ıslah» tarihinden itibaren işleyecek en yüksek «reeskont faizi» ile birlikte davalı taraftan tahsiline karar verilmiştir.
1- Dava, «ticari kredi» nedeniyle haksız tahsil edildiğini iddia edilen «erken kapama komisyon» ücretinin tahsili istemine ilişkin olup, mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2018/4650 E. , 2019/5901 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ (ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ SIFATIYLA)
TÜRK MİLLETİ ADINA
Taraflar arasında görülen davada Kastamonu 2. Asliye Hukuk Mahkemesince bozmaya uyularak verilen 30.05.2018 tarih ve 2018/8-2018/232 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesinin davalı ING Bank A.Ş vekili tarafından istenildiği ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Davacı şirket temsilcisi; ortağı ve temsile yetkilisi olduğu şirketin davalı banka müşterisi olduğunu, aralarında 7/01/2013 tarihli "Hesap Açma Sözleşmesi" imzalandığını, şirkete ait hesaptan kaynaklı kredinin 11/11/2013 tarihinde kapatıldığını, bu tarihte hesaptan "kredi kapanışı-faiz vergi fon kur farkı" adı altında 18.194,69 TL kesinti yapıldığını, bu kesintinin TKHK ve Tüketici Sözleşmelerinde Haksız Şartlar Yönetmeliğine aykırı olduğunu iddia ederek 18.194,69 TL'nin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, davacı ile müvekkili arasında imzalanan "Genel Kredi Sözleşmesi"ne göre kredinin vadesinden önce kapatılması halinde erken ödeme komisyonu ödenmesi gerektiğini, tahsil edilen komisyon tutarının sözleşmenin 43.9 maddesine uygun olup fahiş olmadığını, taraflarca ortak bir mutabakat ile belirlenmiş olan sözleşme şartlarına üstünlük tanınması gerektiğini iddia ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkemece bozmaya uyularak yapılan yargılama sonunda, iddia, savunma, bilirkişi raporu, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; Kastamonu ilindeki tüm banka şubelerinden davacı tarafından kullanılan 07/01/2013 tarihli Genel Kredi Sözleşmesi dolayısıyla 11/11/2013 tarihindeki erken ödeme ile ilgili kredinin ödendiği tarihte uygulanan indirim ve alınan erken ödeme komisyon miktarlarının yüzde olarak belirlenerek bildirilmesi istenmiş ve önceki rapor veren hesap bilirkişisinin bozma yönünde incelemesi sağlanarak, 07.01.2013 tarihi itibariyle 6098 sayılı TBK yürürlükte bulunduğundan, 6098 sayılı TBK'da düzenlenen genel işlem koşullarına ilişkin hükümler dava konusu olaya uygulanacağı, taraflar arasında düzenlenen sözleşmenin 43.9.
maddesinde genel işlem koşulu olarak düzenlenen müşterinin erken kapama opsiyonuna ilişkin sözleşme maddesinde, erken kapamaya ilişkin açık ve anlaşılır bir kredi erken kapama oranı komisyonu oranının belirlenmediği, miktarının davacı tarafından kolaylıkla hesaplanabilir olmadığı, yasal düzenleme gereği düzenlenen genel işlem koşulunun düzenleyenin aleyhine ve sözleşmenin karşı tarafın lehine yorumlanması ile taraflar arasında düzenlenen 07.01.2013 tarihli sözleşmenin erken kapama dolayısıyla alınacak olan komisyon oranının belirlenmediği ve davalı tarafça davacı taraftan alınan erken kapama bedelinin diğer bankalar tarafından alınan erken kapama oranının üzerinde olduğu gerekçeleriyle davalı tarafça davacı tarafından kredinin 11.11.2013 tarihinde kapatılması sırasında tahsil edilen 18.194,69 TL erken kapama komisyonunun haksız olarak tahsil edildiğinden davanın kabulü ile haksız kesinti alacağının dava tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalı ING Bank A.Ş'den alınmasına karar verilmiştir.Kararı, davalı ING Bank A.Ş vekili temyiz etmiştir.
Dava, ticari nitelikteki kredinin erken kapatılması nedeniyle bankaca tahsil edilen erken kapama komisyon bedelinin haksız olarak tahsili nedeniyle geri ödenmesine ilişkin olup, mahkemece taraflar arasında düzenlenen 07/01/2013 tarihli sözleşmede erken kapama dolayısıyla alınacak erken kapama komisyon oranının belirlenmediği ve davalı banka tarafından alınan erken kapama bedelinin diğer bankalar tarafından alınan erken kapama oranlarının üzerinde olduğu, genel işlem koşullarına ilişkin Borçlar Kanunu 20. madde ve devamı düzenlenmelere aykırı olduğu gerekçesiyle 18.194,69 TL erken kapama komisyonunun iadesiyle, davanın kabulüne karar verilmiştir.
Türk Borçlar Kanunu erken ifayı düzenleyen 96. maddesi; “ Sözleşmenin hükümlerinden veya özelliğinden ya da durumun gereğinden tarafların aksini kasdettikleri anlaşılmadıkça borçlu, edimini sürenin sona ermesinden önce ifa edebilir. Ancak, kanun veya sözleşme ya da adet gereği olmadıkça borçlu, erken ifada bulunması sebebiyle indirim yapamaz” hükmünü havidir.
09.12.2006 tarihli Resmi Gazete’de Merkez Bankası tarafından yayınlanan ve 2014/6 sayılı Tebliğ ile güncellenen 2006/1 sayılı Tebliğin 3. maddesinde, bankalarca mevduata uygulanacak sabit veya değişken faiz oranlarının serbestçe belirleneceği, 4. maddesinde ise reeskont kaynaklı krediler dışındaki kredilere uygulanacak faiz oranları ile faiz dışında sağlanacak diğer menfaatlerin ve tahsil olunacak masrafların nitelikleri ve sınırlarının, serbestçe belirleneceği kabul edilmiştir. Yine aynı Tebliğin 6/2. maddesine göre; bankalar, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasına bildirdikleri azami oranları aşmamak kaydıyla, mevduat ve kredi işlemlerinde uygulayacakları faiz oranlarını ve katılma hesaplarında uygulayacakları kâr ve zarara katılma oranlarını vadelerine göre tüm şubelerinde halkın görebileceği şekilde ilan eder ve bu oranları internet sitelerinde yayımlar.
Bu durumda, ticari kredilerde bankalar tarafından alınacak olan masrafların hukukilik denetimi yapılırken öncelikle, kredi sözleşmesiyle belirlenen bir oran olup olmadığı araştırılmalı, olması halinde bu oran üzerinden masraf tahsil edilebileceği kabul edilmeli, sözleşmeyle bir oran belirlenmediğinin tespiti halinde ise, bankanın masraflara ilişkin olarak belirlediği ve ilan ettiği oranlar bulunup bulunmadığı tespit edilmeli, varsa yine bu oran üzerinden masraf tahsil edilebileceği kabul edilmeli, ilan edilen bir tutar bulunmaması halinde ise tahsil edilen masrafların emsal banka uygulamalarına göre orantılı olup olmadığı değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir. Dairemizin yerleşik uygulaması da bu yöndedir (Emsal nitelikteki Dairemizin 15.04.2019 Tarih, 2019/1303 Esas- 2019/2961 Karar sayılı ilamı).
Somut olayda davalı erken kapamayı kabul etmek zorunda değil ise de erken kapamayı kabul ederek komisyon alması halinde öncelikle bu kredi türü için belirleyip ilan ettiği bir oran bulunup bulunmadığı araştırılarak varsa bu oran üzerinden alabileceğinin kabul edilmesi bulunmadığı takdirde ise emsal banka uygulamalarına göre uygun olup olmadığının belirlenmesi gerekirken eksik incelemeye dayalı olarak yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamıştır. Davacının kredi kapamasını kabul ederek aldığı erken kapama komisyonu hakkında; dairemiz yerleşik kararlarındaki mahkemece bu tür sözleşmelerde alınan diğer bankaların aldığı komisyon ücretlerinin belirlenerek, emsal banka oranlarının ortalaması olan oran üzerinden hesaplama yapılması ve fazla alındığının tespiti halinde ortalamayı geçemeyeceği, ortalamadan daha fazla olamayacağı “dürüstlük kuralı” gereğince fazlalığın iadesine karar verileceği uygulamalarının aksine yazılı şekilde karar verilmesi yerinde olmayıp bozmayı gerektirmiştir.
SONUÇ
Yukarıda açıklanan nedenlerle davalı banka vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün davalı yararına BOZULMASINA, ödediği peşin temyiz harcının isteği halinde temyiz eden davalı ING Bank A.Ş'ye iadesine, 26/09/2019 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/547871000 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz