Vekil hamil bankanın sorguladığı çekte iade davası açma zorunluluğu yok

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 13. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2019/164

KARAR NO 2019/1528

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARI VEREN

MAHKEME İSTANBUL 15. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 12/09/2018

DOSYA NUMARASI 2018/72 Esas - 2018/907 Karar

DAVA

Kıymetli Evrak İptali

KARAR TARİHİ 06/11/2019

İlk Derece Mahkemesinde yapılan yargılama sonucunda verilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dava dosyası incelendi:

TARAFIN İDDİASININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili bankanın müşterisi ....SAN. TİC. LTD. ŞTİ.' nin şubeye 1 adet çek teslim ettiğinin, çek bilgilerinin; ... BAHARİYE ŞUBESİ'ne ait, keşidecisi ...Ticaret Ltd.Şti., lehtarı ; ....Tic.Ltd.Şti. olan, ... çek seri no'lu, 20/10/2017 keşide tarihli 75.000,00-TL bedelli çekin şube nezdinde kaybolduğunu ve tüm aramalara rağmen bulunamadığını bu nedenle çekin iptalini talep etme zorunluluğu doğduğunu beyanla; öncelikle çekin ödemeden men'ine, bilahare iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ

İstanbul 15. Asliye Ticaret Mahkemesi' nin 12/09/2018 tarih ve 2018/72 Esas - 2018/907 Karar sayılı kararı ile; " Mahkememizce dosyanın yapılan incelemesinde davacı tarafın davaya konu çek ile ilgili çek iptali davası açtığı çek iptali davasının yapılan yargılaması aşamasında davamıza konu çekin ibraz edildiği ve davacıya çek istirdat davası açmak üzere 7 günlük süre verildiği, mahkememizde görülmekte olan davanın da iş bu çek istirdat davası olduğu, davacının bu davada davaya konu edilen çekin hamilinin çeki elde etmekteki kötü niyetini veya ağır kusurunu ispat etme yükümlülüğünün bulunduğu, davacı tarafın dava dilekçesinde bu yönde iddiasının bulunmadığı gibi bu hususu ispata yarar dosyada başkaca delile de rastlanmamıştır.

Açıklanan nedenlerle ispatlanamayan davanın reddine ... " karar verilmesi gerektiği gerekçeleri ile; " Davanın REDDİNE, ... " karar verilmiş ve verilen karara karşı, davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesi ile, Yerel Mahkeme kararının hukuka aykırı olduğunu, ... tarafından sunulan cevaptan, çekin takastan sorulduğunun görüleceğini, yani çekin bankaya fiziken ibraz edilmediğini ve halen kayıp olduğunu, sistem girişleri yapılmış olduğundan ibraz tarihinde şubeden değil, takastan sorulduğunu, çekin fiziki olarak ellerinde olmadığını ve müşteriye de iade edilmediğini, Nihayetinde Mahkemenin değerlendirmesinin hatalı olduğunu, dolayısıyla bu tespitin devamında gelen davanın reddine ilişkin kararın hatalı olduğunu, Konuya ilişkin İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi' nin 2017/835 E, 2017/603 K. sayılı kararını dilekçeleri ekinde sunduklarını, kaarda "Somut olayda çekin banka nezdinde iken kaybolduğu ve banka tarafından dava açıldığı;

senedin iptal isteminden sonra ibrazının sözkonusu olmadığı ibraz edenin de üçüncü şahıs olmadığı ,banka yazısı yeterince incelenip değerlendirilmeden konusu kalmayan dava nedeniyle bir karar verilmesine yer olmadığına ilişkin hüküm dosya kapsamına uygun olmamıştır.Mahkemece yasal ilanlar tamamlanmış ,yasal süre de çek üzerinde bir hak ileri süren olmamıştır.Dosyada başkaca bir eksiklik bulunmayıp yeniden yargılama gerekmediğinden hükmün kaldırılarak bir adet senedin zayii nedeniyle iptaline karar verilmiştir. Bu durumda, mahkemece davanın konusuz kaldığından bahisle hüküm kurulmasına yer olmadığına ilişkin kararı, uzun vadede müvekkilimin telafisi imkansız zararlara uğramasına sebep olabileceğinden kararın kaldırılarak çekin iptaline karar verilmesi gerekmektedir." denilerek mahkeme kararının hatalı olduğunun açıkça vurgulandığını, ayrıca yine dilekçeleri ekinde Yargıtay Hukuk Genel Kurulu' nun 2013/11-1884 E.- 2015/1059 K.

sayılı kararını da sunduklarını beyanla; İstanbul 15. Asliye Ticaret Mahkemesi 2018/72 E. dosyasında 12/09/2018 tarihinde verilen 2018/907 K. Sayılı kararının bozulmasına/kaldırılmasına, davaya konu çekin zayii nedeniyle iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ

HMK' nın 355. maddesine göre istinaf incelemesi; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık görüldüğü takdirde ise resen gözetilmek suretiyle yapılmıştır. Dava zayi nedeniyle kambiyo senedi (çek) iptal davasıdır. Mahkemece çekin ibraz edildiği, davacının verilen süreye rağmen iade davası açmadığı gerekçesiyle dava reddedilmiştir. Davacı, çekin kendilerine ibrazdan sonra kaybolduğunu, bu yüzden dava açmadıklarını belirterek kararı istinaf etmiştir. Dava konusu çekin, düzenleme tarihi olan 20/10/2017 tarihinde, çekin lehdarı tarafından, davacı bankanın Soğanlık şubesine verildiği, davacı bankanın vekil hamil olarak takas sisteminden sorgulama yaptığı anlaşılmaktadır.

TTK nun 688/1 maddesine göre: "ciro bedeli tahsil içindir" vekaleten veya bedelin başkası adına kabul edileceğini belirten bir kaydı içerirse, hamil poliçeden doğan bütün haklarını kullanabilir, fakat o poliçeyi ancak tahsil cirosu ile tekrar ciro edebilir " şeklindedir. Buna göre davacı bankanın zayi nedeniyle iptal davası açma hakkı bulunmaktadır. Davacı bankanın vekil hamil olarak çeki lehdar adına sorguladığı anlaşılmakla çeki 3.bir kişinin ibraz etmediği, bu durumda davacının iade davası açmasının söz konusu olmadığı anlaşılmakla ve ibraz sonrası çekin kaybolduğu iddiası karşısında ilanlar yapılmış olduğundan, kararın HMK 353/1-b maddesi uyarınca kaldırılarak dava konusu çekin iptaline karar verilmesi gerekmiş ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle; Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ ile; İstanbul 15. Asliye Ticaret Mahkemesi' nin 12/09/2018 tarih ve 2018/72 Esas - 2018/907 Karar sayılı kararının HMK 353/1-b2 maddesi gereğince KALDIRILMASINA, dairemizce yeniden esas hakkında hüküm kurularak;

1- Davanın KABULÜNE, Dava konusu ... BAHARİYE ŞUBESİ' ne ait, keşidecisi ... Sanayi ve Ticaret Ltd.Şti., lehtarı .... San. Tic. Ltd. Şti. olan, ... çek seri no'lu, 20/10/2017 keşide tarihli 75.000,00-TL bedelli 1 adet çekin 6102 sayılı TTK' nın 818/1-s maddesinin yollamasıyla TTK' nın 764/1. maddesi uyarınca ZAYİ NEDENİYLE İPTALİNE, İLK DERECE YÖNÜNDEN:

2- Alınması gerekli 44,40 TL peşin harçtan davacı tarafça dava açılırken yatırılan 35,90 TL' nin mahsubu ile bakiye 8,5 TL' nin davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına, 3-Davacı tarafça sarfedilen yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına, İSTİNAF YÖNÜNDEN:

4- Harçlar Kanunu gereğince davacı tarafından yatırılan 98,10 TL başvuru harcının hazineye gelir kaydına, 35,90 TL karar harcının iadesine, 5-İstinaf yönünden yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına, 6-Artan gider avansı bulunması halinde davacı tarafa iadesine, 7-Kararın ilk derece mahkemesince davacı tarafa tebliğe gönderilmesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda 06/11/2019 tarihinde HMK' nun 362/1-ç maddesi gereğince kesin olarak oy birliği ile karar verildi.