Ortaklık kurulumu için gönderilen avansın iadesinde masrafların ispatı

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2025/806

KARAR NO 2025/939

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL ANADOLU 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 25/02/2025

NUMARASI 2020/154 Esas - 2025/129 Karar

DAVA

Alacak (Havale Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ 07/12/2017

Davanın kısmen kabulüne ilişkin kararın taraf vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili; müvekkili davacı tarafından davalı aleyhine İstanbul Anadolu ... İcra Dairesinin ... esas sayılı takip başlatıldığını, davalının itirazı üzerine takibin durduğunu, taraflar arasında ticari ortaklık ilişkisi kurulmaya çalışıldığını, davalı tarafa kapora mahiyetinde 81.000- TL ortaklık kaporası gönderdiğini, davalı taraf 18/01/2016 tarihinde 17.000- TL "kapora iadesi" açıklaması ile paranın bir kısmının iade edildiğini, geriye kalan miktarın geri iade edilmediğini,dava değeri 64.000-TL gösterilerek icra dosyasına yapılan itirazın iptali ile takibin devamına, davalının %20'nin aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili; taraflar arasında, davaya konu havalelerin gerçekleştiği dönemde ticari bir ortaklık mevcut olduğunu, 2016 kasım ayı itibariyle bir adi ortaklık olduğunu, 20/01/2016 tarihinde Pamukova Noterliğince tasdik olunan ... yevmiye numaralı şirket sözleşmesi ile tarafların eşit oranda ortak olduklarını, dava dilekçesinde belirtilen havaleler bahsedilen adi ortaklık kapsamda ortaklığın tesisi ve işleyişi için zorunlu olan harcamalara istinaden yapılan ve müvekkil tarafından ortaklığın işleyişi ve tesisi için kullanıldığını, ortaklık sonrası işyerinin elektrik faturaları ödemiş, işçi maaşlarını yatırmış ve fabrikanın kurulumu ve işleyişi için bir çok sair harcama yapıldığını, davanın reddini ve kötü niyetli olarak başlatılan icra takibine karşı %20'den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına ve yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece; davacının taraflar arasında ortaklık ilişkisi kurulmaya çalışıldığı ve bu aşamada ortaklı kaporası adı altında para gönderildiği ve bir kısmının kapora iadesi şeklinde iade edildiği ve iade edilmeyen kısım için icra takibi başlatıldığını iddia ettiği, 28.01.2016 tarihli sözleşmenin ticaret sicil memurluğu önünde imzalanmasıyla ortaklığın kurulduğu, limited şirketlerin TTK nın 585 hükmü dikkate alındığında ortaklık kurulmuş sayılana kadar adi ortaklık hükümlerinin geçerli olması gerektiği,ortaklığın 28.01.2016 tarihinde kurulduğu ve tescil edildiğinin anlaşıldığı bu hali ile de limited ortaklık hükümlerinin uygulanması gerektiği, dosyadaki havale/eft dekontları incelendiğinde büyük çoğunluğunun ortaklığın tescili öncesine ait olduğu ancak limited ortaklar bakımından TTK'nın 588 maddesinin öncelikle uygulanması gerektiği, ibraz edilen faturalar incelendiğinde TTK'nın 588 madde dikkate alındığında davacının ödediği faturalarda her ne kadar fatura adresinin ortaklık adresi göründüğü anlaşılmakta ise de ödemelerin kurulacak olan limited şirket adına yapıldığını beyan etmediğinden öncelikle elektrik firmasına karşı şahsen sorumlu olması gerektiğinin anlaşıldığı, TTK'nın 636/3 maddesi kapsamında da tarafların şartları oluştuğu taktirde limited ortaklığın haklı sebeple feshini isteyebileceği ve tasfiye aşamasında da kuruluş öncesi yapılan harcamaların veya gönderilen paraların nereye harcandığı ispat edilmek kaydıyla geri iadesinin yahut mahsubunun istenebileceği,taraflarca yapıldığı anlaşılan ödemelerin eşit oranda paylaşılmasına yönelik hesaplama yapıldığı ve bu hali ile faturalara ilişkin yapılan açıklamalar da dikkate alındığında davalının davacıya 43.945,50-TL borçlu olduğu anlaşılmış ve davanın kısmen kabulü ile davalının Anadolu ...

İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyasına yaptığı itirazın 45.372,90-TL asıl alacak yönünden iptali ile takibin 45.372,90-TL yönünden devamına, 45.372,90-TL'ye takip tarihinden itibaren değişen oranlarda yasal faiz işletilmesine, fazla talebin reddine, alacak yargılama gerektirdiğinden icra inkar tazminatı ve disiplin para cezası verilmesi taleplerinin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

1- Davalı vekili; hükme esas alınan bilirkişi raporunda özetle; dava konusu olayda bir sözleşme ilişkisinin değil, tüzel kişilik kazanmış bir ortaklık ilişkisinin kurulduğu, bu sebeple ortaya çıkacak sorunların limited ortaklık hükümleri çerçevesinde çözülmesi gerektiği,doğrudan birbirlerinden talepte bulunamayacakları, tarafların şartları varsa TTK'nın 636/3. maddesi kapsamında limited ortaklığın haklı sebeple feshini isteyebilecekleri, tasfiye aşamasında da kuruluş öncesinde yapılan harcamaların veya gönderilen paraların nereye ve neye harcandığı ispat edilmek kaydıyla geri iadesinin veya mahsubunun yapılabileceği belirtildiğini,davacı tarafın limited ortaklığın feshine ilişkin olarak açtığı bir dava bulunmadığını, bilirkişi ve mahkemenin ortaklığın kurulduğunu ve tarafların haklı sebeplerin varlığı halinde TTK'nın 636/3.

maddesi kapsamında ortaklığın feshini isteyebileceklerini ifade ettiğini, davanın şirket tüzel kişiliği aleyhine değil müvekkil aleyhine açıldığından davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, müvekkil 7 işçinin maaşları ve sigorta primleri için toplam 32.858-TL ödeme yaptığı halde, bu ödeme dikkate alınmadığını, yapılan ödeme SGK kayıtları ile sabit olduğunu, ortaklık ilişkisine güvenerek, davacı ...'in borcu nedeniyle Metin Yaman'a yaptığı 14.000- TL tutarındaki ödemenin ve cevap dilekçesinde belirtilen 17.500-TL tutarındaki çek ödemesinin dikkate alınmamasının hatalı olduğunu, 10.000-TL tutarındaki şirket sermayesi müvekkil tarafından ödendiğini, hesaplamada bunun da dikkate alınması gerektiğini, gerekçede davalının davacıya 43.945,50 TL borçlu olduğu anlaşılmış..." şeklinde açıklamalara yer verilerek itirazın 45.372,90 TL üzerinden iptaline karar verilerek gerekçe ile hüküm arasında çelişki yaratıldığını davacının takipte kötüniyetli olduğunu ileri sürerek davanın reddi ile müvekkili lehine kötüniyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.2- Davacı vekili katılma yoluyla istinaf başvurusunda;

limited ortaklığın 28/01/2016 tarihinde kurulup tescil edildiği ancak hiçbir zaman faaliyete geçmediğini, şirketin tescilinden önce ödenen elektrik faturaları davalının kendi firmasının (... Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.) faturaları olduğunu, elektrik faturalarını; kurulmamış, faaliyetlerine başlamamış bir ortaklığa hasretmesi kötü niyetinden kaynaklandığını, TTK'nın 588 madde uyarınca söz konusu elektrik faturalarından davalı/borçlunun şahsen sorumlu olduğunu, icra inkar tazminatı ve disiplin para cezası taleplerimizi, alacak belirli olmayıp yargılama gerektirdiği gerekçesiyle reddettiğini, kurulması planlanan ortaklık öncesi davalı/borçluya farklı tarihlerde banka kanalı ile toplam 81.000-TL tutarında ortaklık kaporası gönderdiğini, ödemeler davalı tarafından bankalardan çekildiğinden davalının borcu likit olup;

en başından beri herhangi bir yargılama gerektirmeden belli olduğunu ileri sürerek davalı/borçlunun18/01/2016 tarihinde borcun bir kısmını (17.000-TL) kapora iadesi açıklaması ile müvekkile göndermesi bu hususu ispatladığını, mahkemenin; hatalı bilirkişi raporunu esas alarak davalının kendi şirketi (... Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.) adına yaptığı elektrik faturası ödemelerini alacaktan düşmesi yanlış olmuş olup, kararın bu kısmının kaldırılmasını ve alacağın tamamıyla kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Davacının ortaklık kuruluş aşamasında davacı tarafından ortaklık kuruluş masrafı olarak gönderdiği paralardan 17.000-TL'sini iade ettiği kalanın iade edilmediğini bildirerek bakiyenin davalıdan tahsili için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptaline ilişkindir.Şirketin kuruluşunun tamamlandığı, ancak vergi kaydı açılmadığı gibi ticari faaliyete başlamadığı konusu uyuşmazlık dışıdır. Şirket kurulumunda yapılan masrafların şirketin feshi ve tasfiyesi sonucunda istenebileceği davalı tarafça ileri sürülmüş ise de davanın konusu şirket için yapılan masraf değil,yapılan masraf dışında kalan fazla avansın iadesi istemine ilişkin olup, TTK'nın 588(4)maddesi uyarınca bu avansın iadesi şirketten de istenemeyeceğinden şirketin feshi davası açılmadığından açılan davanın reddi gerektiğine ilişkin istinaf nedeni yerinde değildir.

Davada talep şirket adına harcanmayan fazla bedelin iadesidir. İş bu avansın iadesi için fesih davası açılması gerekmemektedir. Davacı ile davalının şirket kurulumu için anlaştıkları 2 bilirkişi ek raporunda elektrik faturalarından davacının payına düşen miktar düşülerek kalan alacak miktarı ödenen avanstan düşülerek 45.372,90-TL olarak hesaplanmış, mahkemece bu miktara hükmedilmiştir. Davacı elektrik faturalarının davalının şirketine ait olduğunu ileri sürülmüştür. Ticaret Sicili Mersis kayıtlarında davalının ortağı bulunduğu ...Ltd. Ştinin 26.9.2008 tarihinde Pamukova Vegi Dairesinin ... sicilinde kayıtlı olup, 200.000-TL sermayeli şirketin ... Köyü ... karşısı No:... adresinde kurulduğu ve dava dosyasına sunulan Pamukova Vergi Dairesinin yoklama fişinde;

aynı adresde Demirkıranlar şirketinin halen faaliyet gösterdiği yazılıdır. Her iki kayıt birlikte değerlendirildiğinde ... şirketinin kurulduğu adreste şirketin kuruluşundan önce ve sonra zaten ... şirketi faaliyet gösterdiği belirlenmektedir.Bu halde; elektrik faturalarının tarafların ortağı olduğu şirketin değil davalının ortağı olduğu ... şirketine ait olduğunun kabulü gerekir. ... şirketi halen faal sicil kaydı mevcuttur. Bu halde bilirkişi raporunda davacının alacağından düşülen miktarın alacağa ilavesi gerekir. Davacı tarafın elektrik faturalarına yönelik istinaf nedeni yerindedir. Şirketin işçilerine ödendiği ileri sürülen 32.858-TL'ye ilişkin ödeme belgesi sunulmamış, ayrıca SGK kayıtlarında bildirim yapılmış ise de şirketin faaliyete başlamadığı ihtilafsız olmakla işçilere kurulacak şirket adına ödeme yapıldığı belgelenemediğinden elektrik faturaları ve işçi ödemelerinin düşülmesi gerektiğine, ayrıca dava dışı kişilere davacı adına ödeme yapıldığının da ispatlanamadığının kabulü gerekmektedir.

Bilirkişi kurulu sermaye ödemesine dair bir belge bulunmadığından davalı ödemesi olarak hesaplama yapmamışlar ise de ; 3 şubat 2016 tarihli ticaret sicil gazetesinde yayımlanan ... şirketinin ana sözleşmesinin 6 maddesine göre şirketin 50.000-TL sermaye ile kurulduğu ve sermayenin 1/4 ünün tescilden evvel peşin ödendiği yazılıdır.12.500-TL'nin peşin ödemesi yapıldığı anlaşılmaktadır.Bu miktarın yarısının davacı adına ödendiğinin kabulü gerekir.Davacının ise sermaye peşinatının kendisi tarafından ödendiği yolunda bir iddiası olmadığından davacı payına düşen 6.250-TL'nin davalı uhdesinde bulunan 64.000-TL den düşülerek kalan 57.750-TL nin iadesi gerekirken elektrik faturaları düşülerek davanın kısmen kabulüne karar verilmesi yerinde olmamıştır.Davacının icra takibine konu ettiği alacağının davalıya gönderilen avans ödemesinden bakiye kalan miktar olduğu ve davacı tarafından davalıya avans ödemesinin banka aracılığıyla yapıldığı anlaşılmaktadır.

İİK’nın 67. maddesi uyarınca açılan itirazın iptali davasında borçlunun itirazında haksızlığının belirlenmesi ve alacağın likit olması halinde, istem varsa borçlu aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilebilir.Likit bir alacaktan söz edilebilmesi için, ya alacağın gerçek miktarının belli ve sabit olması ya da borçlusu tarafından belirlenebilmesi için bütün unsurların bilinmesi gerekmektedir. Somut olayda ,şirket kuruluşu için harcamalar davalı tarafından yapıldığı belirlendiğine göre kalan avans miktarının davalının bilgisinde olduğu ve likit olduğunun kabulü gerekir. Davacı vekilinin icra inkar tazminatına ilişkin istinaf nedeni haklı bulunmuştur.Açıklanan nedenlerle; limited şirket kuruluşunda masraflar için davalıya gönderilen bedelden davalı tarafça sermaye ödemesinden başkaca masraf yapıldığının ispatlanamadığı, ilk derece mahkemesince elektrik fatura ödemeleri avanstan düşülmüş ise de şirketin kuruluşundan önce ve sonra aynı adreste davalıya ait ...

şirketinin faaliyet gösterdiği anlaşılmakla henüz ticari faaliyetine başlamayan şirket için elektrik faturası ödendiğinin kabulü doğru görülmemiş, davacı tarafından davalıya gönderilen avanstan şirket adına ödenen peşin sermayenin yarı tutarının dava edilen miktardan düşülmesi gerektiği 64.000-6.250-TL =57.750-TL bakımından davanın kısmen kabulüne karar verilmek gerekirken elektrik faturaları düşülerek kalanın davalıdan tahsiline karar verilmesi doğru görülmemiş, her iki yan vekilinin istinaf başvurularının kabulüne kararın kaldırılmasına, davanın kısmen kabulüne, fazla istemin reddine %20 oranda hesaplanan icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline; dava değeri 64.000-TL gösterildiğinden sadece asıl alacak bakımından dava açıldığının kabulü ile yargı giderinin bu oranda paylaştırılmasına, karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davalı vekili ve katılma yoluyla davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne; İstanbul Anadolu 8. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 25/02/2025 Tarih 2020/154 Esas - 2025/129 Karar sayılı kararının HMK'nın 353(1)b-2 maddesi gereği KALDIRILMASINA; "Davalının Anadolu ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasına yaptığı itirazın 57.750-TL asıl alacak yönünden iptali ile takibin devamına, takip tarihinden itibaren %9 ve değişen oranlarda yasal faiz işletilmesine, fazla talebin reddine, %20 oranda hesaplanan 11.550‬-TL icra inkar tazminatının davalıdan tahsiliyle davacıya ödenmesine,Davalı tarafın kötüniyet tazminatı talebinin reddine, İlk Derece yargılamasına ilişkin olarak;

Alınması gereken 3.944,90-TL karar harcından davacı tarafça peşin yatırılan 1.092,96‬-TL harcın mahsubu ile kalan 2.851,94-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye ödenmesine,Davacı tarafından peşin ödenen 31,40-TL başvurma harcı ve 1.092,96 TL peşin harç olmak üzere toplam 1.124,36 TL harcın davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,Davacı tarafından yapılan toplam 268,85-TL tebliğ gideri ve 1.500-TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 1.768,85-TL' yargı giderinin davanın kabul ret oranına göre 1.595-TL'sinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, kalanın davacı üzerinde bırakılmasına,Davalı tarafça yapılan 1.013-TL yargı gideri ve bilirkişi ücretinin davanın kabul ret oranına göre 10‬0-TL'sinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine, kalanın davalı üzerinde bırakılmasına,Davacı vekili için takdir olunan 30.000-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, Davalı vekili için takdir olunan 6.250-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine," İstinaf yoluna başvuran davalı ve katılma yoluyla davacı tarafından yatırılan peşin istinaf karar harcının (davacı 615,40-TL, davalı 775‬-TL) istek halinde kendilerine iadesine, Davacı tarafından yapılan 345-TL istinaf yargı giderinin kabulü oranında hesaplanan 315‬-TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, kalanın davacı üzerinde bırakılmasına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.

11/06/2025