İpoteğin kaldırılması
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2012/6323 E. 2013/9425 K. ·
BozulduKesinlik belirsiz
★ Emsal
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
ifa uğruna edim↗ prim alacağı↗ ipoteğin kaldırılması↗ acentelik sözleşmesi↗ acentelik↗ ek prim↗ ipotek↗ ifa↗ teminat↗
Gerekçe
Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).
Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre, davacı ... ile davalı ... arasındaki acentalık sözleşmesinden kaynaklanan prim borçlarının teminatı olarak ...’a ait taşınmazın ipotek verildiği, taraflar arasındaki acentalık ilişkisinin sona erdiği, davacı ...’ın prim borçlarının %50'sini nakit, geri kalan %50'lik kısmının ise barter çekleri ile davalıya ödediği, davalının çekleri barter sistemi kapsamında kullanma imkanına sahip olduğu, davalının prim alacağına mahsuben barter çeki ile ödemeyi kabul etmesi ve çekleri almasının ifa uğruna edim olup, alınması ile borçlunun borcundan kurtulduğu, mevcut sona eren acentalık sözleşmesi kapsamında davacının davalıya borcunun bulunmadığı, dolayısıyla ipoteğinin dayanağının kalmadığı gerekçesiyle, davanın kabulüne, gayrimenkul üzerinde davalı lehine verilen 30.000 TL bedelli ipoteğin tapu kaydından terkinine karar verilmiştir.
Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.
Dava ipoteğin kaldırılması istemine ilişkindir.
Davacı ... ile davalı arasında 21.10.2003 tarihinde imzalanan acentelik sözleşmesinin 23 Ocak 2007 tarihinde fesh edildiği, dava konusu ipoteğin ise fesh edilen bu sözleşmenin teminatını oluşturmak üzere verildiği, taraflar arasında tartışmasızdır. Çekişme acentelik faaliyetlerinden kaynaklanan prim alacakları nedeniyle davacı ...'ın davalıya borcu olup olmadığı noktasında toplanmaktadır. .../...
Davacı ... ile davalı barter sistemi içinde yer almakta ve acentenin prim borçlarının bir kısmı barter çekleri ile ödenmektedir. Barter çeki ile yapılan ödemeler ifa yerine gecen ödemelerdir. Ayrıca barter sistemindeki üyeler ve sistemden çıkan üyeler barter çekini iade ile nakit ödeme talebinde bulunamazlar. Bu nedenle öncelikle, davalının kabul ettiği ve elinde bulunan barter çeklerini iade ederek karşılığında, sistemden ve acenteden nakit para isteme olanağı yoktur. Bu nedenle davalının elinde bulunan barter çeklerinin davacı acentenin borcundan indirilmesi gerekir. Bunun yanında bilirkişi raporundan davalının 192.934,00 TL alacağına karşılık elinde 168.936 TL'lik barter çeki bulunduğu, böylece davalının halen 23.998 TL prim alacağının olduğu anlaşılmaktadır. Bu durum karşısında davalı lehine oluşan 23.998 TL prim alacağının neden kaynaklandığı hususunda tarafların beyanı ve ek bilirkişi raporu alınarak sonuca gidilmesi gerekirken, kabul edilmeme nedeni belirtilmeksizin yazılı şekilde hüküm kurulması doğru olmamış kararın bu nedenle davalı yararına bozulmasına karar vermek gerekmiştir.
Benzer Kararlar
Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2015/7635 E. 2016/3193 K.
Ortak:prim alacağı · ipoteğin kaldırılması · acentelik sözleşmesi · acentelik · ek prim · ifa · teminat
İncelediğiniz karardaMahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre, davacı ... ile davalı ... arasındaki acentalık sözleşmesinden kaynaklanan «prim» borçlarının «teminatı» olarak ...’a ait taşınmazın «ipotek» verildiği, taraflar arasındaki acentalık ilişkisinin sona erdiği, davacı ...’ın prim borçlarının %50'sini nakit, geri kalan %50'lik kısmının ise barter çekleri ile davalıya ödediği, davalının çekleri barter sistemi kapsamında kullanma imkanına sahip olduğu, davalının «prim alacağına» mahsuben barter çeki ile ödemeyi kabul etmesi ve çekleri almasının «ifa uğruna edim» olup, alınması ile borçlunun borcundan kurtulduğu, mevcut sona eren acentalık sözleşmesi kapsamında davacının davalıya borcunun bulunmadığı, dolayısıyla ipoteğinin …
Davacı ... ile davalı arasında 21.10.2003 tarihinde imzalanan «acentelik sözleşmesinin» 23 Ocak 2007 tarihinde fesh edildiği, dava konusu ipoteğin ise fesh edilen bu sözleşmenin «teminatını» oluşturmak üzere verildiği, taraflar arasında tartışmasızdır.
Çekişme «acentelik» faaliyetlerinden kaynaklanan «prim» alacakları nedeniyle davacı ...'ın davalıya borcu olup olmadığı noktasında toplanmaktadır. .../...
Benzer bu karardaDava, «acentelik sözleşmesinden» kaynaklanan borcun sona ermesi sebebiyle «teminat» olarak gösterilen «ipoteğin fekki» istemine ilişkin olup, mahkemece yazılı gerekçe ile davanın reddine karar verilmiştir.
Zira, davacı ... ve davalı barter sistemi içinde yer almakta olup, «acentenin» «prim» borçlarının bir kısmı barter çekleri ile ödenmiştir..... çeki ile yapılan ödemeler «ifa» yerine geçen ödeme mahiyetindedir, böylece davalının barter çekleri ile alacağının ödenmesinden sonra, kur farkından ayrıca alacağı oluştuğunu ileri sürme olanğı yoktur.
Mahkemece, tüm dosya kapsamı ve uyulan bozma ilamı doğrultusunda, davacı ...'ın «prim» borçlarının %50'sini nakit olarak, geri kalan %50'lik bölümünü ise barter çekleri ile davalıya ödediği, davalının bu çekleri.... sistemi kapsamında kullanma imkanına sahip olduğu ancak tahsil edebilme imkanı bulunan bu çeklerin hali hazırda davalı ... şirketi tarafından tahsil edilmediği, bu durumda davacının 23.998 TL borçlu olduğu ve bu borcun ödenmediği gerekçesi ile «ipoteğin kaldırılması» talebinin reddine karar verilmiştir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:ipoteğin fekki · bilirkişi incelemesi
Benzer bu karardaDava, «acentelik sözleşmesinden» kaynaklanan borcun sona ermesi sebebiyle «teminat» olarak gösterilen «ipoteğin fekki» istemine ilişkin olup, mahkemece yazılı gerekçe ile davanın reddine karar verilmiştir.
Dairemizin 2012/6323 Esas, 2013/9425 Karar sayılı ilamında, davalının 192.934,00 TL alacağına karşılık elinde 168.936 TL'lik... çeki bulunduğu, böylece davalının halen 23.998 TL «prim alacağının» olduğu, davalı lehine oluşan bu miktar prim alacağının neden kaynaklandığı hususunda taraf beyanları alındıktan sonra «bilirkişi incelemesi» yaptırılması ve oluşacak sonuca göre bir karar verilmesi gerektiği belirtilmiştir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2012/10681 E. 2014/2493 K.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:menfi zarar · harca esas değer · ticari temerrüt faizi · sözleşmenin feshi · mahsup · komisyon · temerrüt faizi · ıslah
Benzer bu karardaMahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, taraflar arasında 27/06/2007 günlü barter sözleşmesinin bulunduğu, «sözleşmenin feshinin» söz konusu olmadığı, davacının yaptığı işlemler karşılığında 22/09/2007 tarihli 25.000 TL bedelli ve 04/04/2008 tarihli 35.000 TL bedelli iki adet barter çekini aldığı, sözleşme uyarınca havuzdan yapılan alım satımlar için %5 «komisyon» ve KDV ödenmesinin gerektiği, davacının hesap özetini aldığı yani komisyon borcundan haberdar olduğu halde ödeme yapmadığı, davalının ise iki adet arz işlemi sonucunda aracılık hizmetini gerçekleştirip komisyonu hak ettiği, sözleşme uyarınca komisyonun on gün içinde ödenmesi gerektiği, aksi halde şirketin «mahsup» «yetkisinin» bulunduğu, somut olayda da iki adet çekle ilgili toplam 3.000 TL komisyon tutarının davacının hesabına borç kaydedildiği, dolayısıyla havuzda davacının 57.000 TL alacağının bulunduğu, davacının başka bir zarara uğradığını kanıtlayamadığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, 57.000 TL'nin 14/09/2009 «temerrüt» tarihinden itibaren «ticari temerrüt faizi» ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
Davacı, dava dilekçesinde açıkladığı nedenlerle zarara uğradığını belirtip, «menfi zararının» karşılığında şimdilik 10.000 TL'nin tahsilini istemiş ve «harca esas değer» olarak da 10.000 TL'yi göstermiştir.
Davacı daha sonra 10.04.2012 tarihli «ıslah» dilekçesinde, öncelikle talebi ile ilgili bir karar verilmesini, aksi kanaat edinildiği taktirde 57.000 TL tutarındaki barter çeki bedelinin «temerrüt faizinin» zararının karşılığı olarak davalıdan tahsilini istemiştir.
Buna karşılık mahkemece iki adet barter çeki bedelinden «komisyon» miktarının düşümüyle arta kalan 57.000 TL'nın faiziyle birlikte tahsiline karar verilmiş, karar gerekçesinde de davacının zararının ne olduğunu ve başka bir zarara uğradığını kanıtlayamadığı kabul edilmiştir.
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2012/6323 E. , 2013/9425 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ TİCARET MAHKEMESİ
Taraflar arasında görülen davada Bakırköy 2. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 03/10/2011 tarih ve 2008/602-2011/488 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ...tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Davacılar vekili, müvekkili ... ile Axa Oyak Sigorta A.Ş. arasında acentelik sözleşmesi imzalandığını, söz konusu acentelik sözleşmesi gereği davacı ... tarafından davalı lehine ipotek tesis edildiğini, müvekkili ...'ın sözleşme gereğini tümüyle yerine getirdiğini, davacı şirkete hiçbir borcu kalmadığını, ardından acentelik sözleşmesinin fesh edildiğini ileri sürerek, taşınmaz üzerindeki ipoteğin fekkine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, davacının sözleşmeden kaynaklanan borçlarını ödemediğini, verilen barter çeklerinin ödeme sayılamayacağını savunarak, davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre, davacı ... ile davalı ... arasındaki acentalık sözleşmesinden kaynaklanan prim borçlarının teminatı olarak ...’a ait taşınmazın ipotek verildiği, taraflar arasındaki acentalık ilişkisinin sona erdiği, davacı ...’ın prim borçlarının %50'sini nakit, geri kalan %50'lik kısmının ise barter çekleri ile davalıya ödediği, davalının çekleri barter sistemi kapsamında kullanma imkanına sahip olduğu, davalının prim alacağına mahsuben barter çeki ile ödemeyi kabul etmesi ve çekleri almasının ifa uğruna edim olup, alınması ile borçlunun borcundan kurtulduğu, mevcut sona eren acentalık sözleşmesi kapsamında davacının davalıya borcunun bulunmadığı, dolayısıyla ipoteğinin dayanağının kalmadığı gerekçesiyle, davanın kabulüne, gayrimenkul üzerinde davalı lehine verilen 30.000 TL bedelli ipoteğin tapu kaydından terkinine karar verilmiştir.
Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.
Dava ipoteğin kaldırılması istemine ilişkindir.
Davacı ... ile davalı arasında 21.10.2003 tarihinde imzalanan acentelik sözleşmesinin 23 Ocak 2007 tarihinde fesh edildiği, dava konusu ipoteğin ise fesh edilen bu sözleşmenin teminatını oluşturmak üzere verildiği, taraflar arasında tartışmasızdır. Çekişme acentelik faaliyetlerinden kaynaklanan prim alacakları nedeniyle davacı ...'ın davalıya borcu olup olmadığı noktasında toplanmaktadır. .../...
Davacı ... ile davalı barter sistemi içinde yer almakta ve acentenin prim borçlarının bir kısmı barter çekleri ile ödenmektedir. Barter çeki ile yapılan ödemeler ifa yerine gecen ödemelerdir. Ayrıca barter sistemindeki üyeler ve sistemden çıkan üyeler barter çekini iade ile nakit ödeme talebinde bulunamazlar. Bu nedenle öncelikle, davalının kabul ettiği ve elinde bulunan barter çeklerini iade ederek karşılığında, sistemden ve acenteden nakit para isteme olanağı yoktur. Bu nedenle davalının elinde bulunan barter çeklerinin davacı acentenin borcundan indirilmesi gerekir. Bunun yanında bilirkişi raporundan davalının 192.934,00 TL alacağına karşılık elinde 168.936 TL'lik barter çeki bulunduğu, böylece davalının halen 23.998 TL prim alacağının olduğu anlaşılmaktadır.
Bu durum karşısında davalı lehine oluşan 23.998 TL prim alacağının neden kaynaklandığı hususunda tarafların beyanı ve ek bilirkişi raporu alınarak sonuca gidilmesi gerekirken, kabul edilmeme nedeni belirtilmeksizin yazılı şekilde hüküm kurulması doğru olmamış kararın bu nedenle davalı yararına bozulmasına karar vermek gerekmiştir.
SONUÇ
Yukarıda açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün davalı yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 08.05.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/515672300 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz