Çekin iptali
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2012/10684 E. 2013/8438 K. ·
BozulduKesinlik belirsiz
★ Emsal
Usul tespitleri
- Görevli mahkeme
- görev/görevsizlik
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
çek zayi↗ kıymetli evrak zayii↗ çekişmesiz yargı işi↗ çek iptali davası↗ çekişmesiz yargı↗ zayi nedeniyle iptal↗ istirdat davası↗ kıymetli evrak↗ çek iptali↗ ticari dava niteliği↗ eş rızası↗ zayi↗ kamu düzeni↗ iptal davası↗ sulh hukuk mahkemesi↗ istirdat↗ görevsizlik kararı↗ sulh↗ çek↗ dahili dava↗ ibraz↗ görevli mahkeme↗
Gerekçe
Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).
Mahkemece, dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, çek iptali davası açılabilmesi için çekin rıza dışında elden çıkması ve çeki elinde bulunduranın bilinmemesinin gerektiği, davacı tarafından iptali istenen çekin bankaya ibraz edildiği, dolayısı ile çeki elinde bulunduranın bilindiğinin anlaşıldığı, davacı çekin elinden rıza dışı çıktığı iddiasında ise çeki elinde bulunduran kişiye karşı 6762 sayılı ...’nun 730. maddesi delaletiyle aynı yasanın 670. maddesi uyarınca istirdat davası açabileceği, kimin elinde olduğu bilinen çek için zayi nedeniyle iptal kararı verilemeyeceği gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.
Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.
...- İstem, kıymetli evrakın zayi nedeniyle iptaline ilişkindir.
Somut uyuşmazlıkta öncelikle Asliye Ticaret Mahkemesinde açılan davada çekişmesiz yargı işi olduğu ve talebin bu nedenle Sulh Hukuk Mahkemesinin görevine girdiğinden bahisle görevsizlik kararı verilmiş olup sulh hukuk mahkemesince talep esastan incelenerek davanın reddine karar verilmiştir.
01...2011 tarihinde yürürlüğe giren HMK’nun 383. maddesinde çekişmesiz yargı işleri ile ilgili olarak “aksine bir düzenleme bulunmadığı sürece” sulh hukuk mahkemesinin görevli olacağı öngörülmüştür. Bu bağlamda konuya yaklaşıldığında, ...’nun 563 vd. maddelerinde düzenlenen kıymetli evrakın zayi nedeniyle iptaline ilişkin davaların gerek 1086 sayılı Kanun’un yürürlükte kaldığı süreçteki yargısal uygulama ve gerekse de 6100 sayılı HMK’nun 383/...-e/... maddesi uyarınca ticaret hukukuna dahil çekişmesiz yargı işi niteliğinde olduğu açıktır. Bu nedenle, ilk bakışta, bu nitelikteki davaların da sulh hukuk
mahkemesinde görülmesi gerektiği ileri sürülebilecektir. Ancak bu nitelikteki davalar ve/veya HMK’da tercih edilmiş tanımıyla işlerin, aynı zamanda ...’nun .... ve .... maddeleri uyarınca ticari dava ve/veya iş niteliğinde bulunduğu da kuşkusuzdur. ...’nun ... ve .... maddesinin özel nitelikte birer usul hükmü niteliğinde bulundukları düşünüldüğünde, bu davalar ve esasen ticaret hukukuna dahil ve mahkemece görülecek olan çekişmesiz yargı işlerinin tümü bakımından görevli mahkemenin tayininde, HMK’nun 383. maddesinde belirtilen hükmün aksine ve özel bir düzenlemenin var olduğunda duraksanmamalıdır. Bu durumda ...’nun .... maddesi başlığı ile birlikte nazara alındığında, ticaret hukukunda yer alan çekişmesiz yargı işleri bakımından asıl görevli mahkemenin asliye ticaret mahkemesi olduğu, ticaret mahkemesinin bulunmadığı yerler bakımından ise asliye hukuk mahkemesinin görevli kabul edilmesi gerektiği açıktır. Nitekim, 6100 sayılı HMK ile aynı tarihte kabul edilen 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 757/.... maddesinde bu tür işlerde ticaret mahkemelerinin görevli olduğunun belirtilmiş olması da yasa koyucunun iradesinin de Dairemizin yorumu yönünde olduğunu göstermektedir.
Mahkemelerin görevi kanunla düzenlenmiş olup, görev kuralları, kamu düzenine ilişkindir ve temyiz dahil, yargılamanın her aşamasında resen dikkate alınır. Bu itibarla, mahkemece, yukarıda açıklanan gerekçelerle davaya bakmaya asıl görevli mahkemenin Asliye Ticaret Mahkemesi olduğu düşünülmeksizin yargılamaya devam olunması ve uyuşmazlığın esasına girilmesi doğru görülmemiş, kararın bu nedenle re’sen bozulması gerekmiştir.
...- Bozma sebep ve şekline göre davacı vekilinin tüm temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik gerek görülmemiştir.
Benzer Kararlar
Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2012/8500 E. 2013/7729 K.
Ortak:kıymetli evrak zayii · çekişmesiz yargı işi · çekişmesiz yargı · zayi nedeniyle iptal · kıymetli evrak · zayi · sulh hukuk mahkemesi · görevsizlik kararı · görev/görevsizlik · Çekin iptali
İncelediğiniz karardaBu bağlamda konuya yaklaşıldığında, ...’nun 563 vd. maddelerinde düzenlenen «kıymetli evrakın zayi nedeniyle iptaline» ilişkin davaların gerek 1086 sayılı Kanun’un yürürlükte kaldığı süreçteki yargısal uygulama ve gerekse de 6100 sayılı HMK’nun 383/...-e/... maddesi uyarınca ticaret hukukuna «dahil» «çekişmesiz yargı işi» niteliğinde olduğu açıktır.
Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir. ...- İstem, «kıymetli evrakın zayi nedeniyle iptaline» ilişkindir.
Somut uyuşmazlıkta öncelikle Asliye Ticaret Mahkemesinde açılan davada «çekişmesiz yargı işi» olduğu ve talebin bu nedenle Sulh Hukuk Mahkemesinin görevine girdiğinden bahisle «görevsizlik» kararı verilmiş olup «sulh hukuk» mahkemesince talep esastan incelenerek davanın reddine karar verilmiştir.
Benzer bu karardaBu bağlamda konuya yaklaşıldığında, ...’nın 563 vd. maddelerinde düzenlenen «kıymetli evrakın zayi nedeniyle iptaline» ilişkin davaların gerek 1086 sayılı Kanun’un yürürlükte kaldığı süreçteki yargısal uygulama ve gerekse de 6100 sayılı HMK’nın 383/...-e/6 maddesi uyarınca ticaret hukukuna «dahil» «çekişmesiz yargı işi» niteliğinde olduğu açıktır.
Dava, «kıymetli evrakın zayii nedeniyle iptali» istemine ilişkin olup, mahkemece yazılı gerekçe ile davanın reddine karar verilmiştir.
01...2011 tarihinde yürürlüğe giren HMK’nın 383. maddesinde «çekişmesiz yargı» işleri ile ilgili olarak “aksine bir düzenleme bulunmadığı sürece” «sulh hukuk» mahkemesinin «görevli» olacağı öngörülmüştür.
Sonuç: 🔶 iki emsal
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2015/5942 E. 2015/13380 K.
Ortak:kıymetli evrak zayii · çekişmesiz yargı işi · çekişmesiz yargı · zayi nedeniyle iptal · kıymetli evrak · zayi · sulh hukuk mahkemesi · görevsizlik kararı · görev/görevsizlik
İncelediğiniz karardaBu bağlamda konuya yaklaşıldığında, ...’nun 563 vd. maddelerinde düzenlenen «kıymetli evrakın zayi nedeniyle iptaline» ilişkin davaların gerek 1086 sayılı Kanun’un yürürlükte kaldığı süreçteki yargısal uygulama ve gerekse de 6100 sayılı HMK’nun 383/...-e/... maddesi uyarınca ticaret hukukuna «dahil» «çekişmesiz yargı işi» niteliğinde olduğu açıktır.
Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir. ...- İstem, «kıymetli evrakın zayi nedeniyle iptaline» ilişkindir.
Somut uyuşmazlıkta öncelikle Asliye Ticaret Mahkemesinde açılan davada «çekişmesiz yargı işi» olduğu ve talebin bu nedenle Sulh Hukuk Mahkemesinin görevine girdiğinden bahisle «görevsizlik» kararı verilmiş olup «sulh hukuk» mahkemesince talep esastan incelenerek davanın reddine karar verilmiştir.
Benzer bu karardaMahkemece, tüm dosya kapsamına göre; «kıymetli evrakın zayii nedeniyle iptaline» ilişkin uyuşmazlığın 6100 sayılı HMK'nın yürürlüğe girmesinden sonra açılan «çekişmesiz yargı işi» niteliğinde olup Sulh Hukuk Mahkemesinin «görevli» olduğu gerekçesiyle makkemenin «görevsizliğine» karar verilmiştir.
Bu bağlamda konuya yaklaşıldığında, TTK’nın 563 vd. maddelerinde düzenlenen «kıymetli evrakın zayi nedeniyle iptaline» ilişkin davaların gerek 1086 sayılı Kanun’un yürürlükte kaldığı süreçteki yargısal uygulama ve gerekse de 6100 sayılı HMK’nın 383/2-e/6 maddesi uyarınca ticaret hukukuna «dahil» «çekişmesiz yargı işi» niteliğinde olduğu açıktır.
Dava, «kıymetli evrakın zayii nedeniyle iptali» istemine ilişkindir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2014/2370 E. 2014/9121 K.
Ortak:kıymetli evrak zayii · çekişmesiz yargı işi · çekişmesiz yargı · zayi nedeniyle iptal · kıymetli evrak · zayi · kamu düzeni · sulh hukuk mahkemesi · görev/görevsizlik
İncelediğiniz karardaBu bağlamda konuya yaklaşıldığında, ...’nun 563 vd. maddelerinde düzenlenen «kıymetli evrakın zayi nedeniyle iptaline» ilişkin davaların gerek 1086 sayılı Kanun’un yürürlükte kaldığı süreçteki yargısal uygulama ve gerekse de 6100 sayılı HMK’nun 383/...-e/... maddesi uyarınca ticaret hukukuna «dahil» «çekişmesiz yargı işi» niteliğinde olduğu açıktır.
Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir. ...- İstem, «kıymetli evrakın zayi nedeniyle iptaline» ilişkindir.
Somut uyuşmazlıkta öncelikle Asliye Ticaret Mahkemesinde açılan davada «çekişmesiz yargı işi» olduğu ve talebin bu nedenle Sulh Hukuk Mahkemesinin görevine girdiğinden bahisle «görevsizlik» kararı verilmiş olup «sulh hukuk» mahkemesince talep esastan incelenerek davanın reddine karar verilmiştir.
Benzer bu karardaBu bağlamda konuya yaklaşıldığında, TTK’nın 563 vd. maddelerinde düzenlenen «kıymetli evrakın zayi nedeniyle iptaline» ilişkin davaların gerek 1086 sayılı Kanun’un yürürlükte kaldığı süreçteki yargısal uygulama ve gerekse de 6100 sayılı HMK’nın 383/2-e/6 maddesi uyarınca ticaret hukukuna «dahil» «çekişmesiz yargı işi» niteliğinde olduğu açıktır.
1-Dava, «kıymetli evrakın zayi nedeniyle iptaline» ilişkindir.
01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren HMK’nın 383. maddesinde «çekişmesiz yargı» işleri ile ilgili olarak “aksine bir düzenleme bulunmadığı sürece” «sulh hukuk» mahkemesinin «görevli» olacağı öngörülmüştür.
Sonuç: 🔶 iki emsal
5 benzer karar daha
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2012/9847 E. 2013/7562 K.
Ortak:kıymetli evrak zayii · çekişmesiz yargı işi · çekişmesiz yargı · zayi nedeniyle iptal · kıymetli evrak · çek iptali · zayi · iptal davası · görev/görevsizlik
İncelediğiniz karardaBu bağlamda konuya yaklaşıldığında, ...’nun 563 vd. maddelerinde düzenlenen «kıymetli evrakın zayi nedeniyle iptaline» ilişkin davaların gerek 1086 sayılı Kanun’un yürürlükte kaldığı süreçteki yargısal uygulama ve gerekse de 6100 sayılı HMK’nun 383/...-e/... maddesi uyarınca ticaret hukukuna «dahil» «çekişmesiz yargı işi» niteliğinde olduğu açıktır.
Mahkemece, dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, «çek iptali davası» açılabilmesi için çekin «rıza» dışında elden çıkması ve çeki elinde bulunduranın bilinmemesinin gerektiği, davacı tarafından iptali istenen çekin bankaya «ibraz» edildiği, dolayısı ile çeki elinde bulunduranın bilindiğinin anlaşıldığı, davacı çekin elinden rıza dışı çıktığı iddiasında ise çeki elinde bulunduran kişiye karşı 6762 sayılı ...’nun 730. maddesi delaletiyle aynı yasanın 670. maddesi uyarınca «istirdat davası» açabileceği, kimin elinde olduğu bilinen çek için «zayi nedeniyle iptal» kararı verilemeyeceği gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.
Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir. ...- İstem, «kıymetli evrakın zayi nedeniyle iptaline» ilişkindir.
Benzer bu karardaBu bağlamda konuya yaklaşıldığında, ...'nın 563 vd. maddelerinde düzenlenen «kıymetli evrakın zayi nedeniyle iptaline» ilişkin davaların gerek 1086 sayılı Kanun'un yürürlükte kaldığı süreçteki yargısal uygulama gerekse de 6100 sayılı HMK'nın 383/...-e/6 maddesi uyarınca ticaret hukukuna «dahil» «çekişmesiz yargı işi» niteliğinde olduğu açıktır.
Mahkemece, «keşidecinin» «iptal davası» açmaya hakkı olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
1- Dava, ... «çek iptaline» ilişkindir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:keşideci
Benzer bu karardaMahkemece, «keşidecinin» «iptal davası» açmaya hakkı olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2012/9621 E. 2013/7542 K.
Ortak:kıymetli evrak zayii · çekişmesiz yargı işi · çek iptali davası · çekişmesiz yargı · zayi nedeniyle iptal · kıymetli evrak · çek iptali · eş rızası · görev/görevsizlik
İncelediğiniz karardaBu bağlamda konuya yaklaşıldığında, ...’nun 563 vd. maddelerinde düzenlenen «kıymetli evrakın zayi nedeniyle iptaline» ilişkin davaların gerek 1086 sayılı Kanun’un yürürlükte kaldığı süreçteki yargısal uygulama ve gerekse de 6100 sayılı HMK’nun 383/...-e/... maddesi uyarınca ticaret hukukuna «dahil» «çekişmesiz yargı işi» niteliğinde olduğu açıktır.
Mahkemece, dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, «çek iptali davası» açılabilmesi için çekin «rıza» dışında elden çıkması ve çeki elinde bulunduranın bilinmemesinin gerektiği, davacı tarafından iptali istenen çekin bankaya «ibraz» edildiği, dolayısı ile çeki elinde bulunduranın bilindiğinin anlaşıldığı, davacı çekin elinden rıza dışı çıktığı iddiasında ise çeki elinde bulunduran kişiye karşı 6762 sayılı ...’nun 730. maddesi delaletiyle aynı yasanın 670. maddesi uyarınca «istirdat davası» açabileceği, kimin elinde olduğu bilinen çek için «zayi nedeniyle iptal» kararı verilemeyeceği gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.
Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir. ...- İstem, «kıymetli evrakın zayi nedeniyle iptaline» ilişkindir.
Benzer bu karardaBu bağlamda konuya yaklaşıldığında, ...’nın 563 vd. maddelerinde düzenlenen «kıymetli evrakın zayi nedeniyle iptaline» ilişkin davaların gerek 1086 sayılı Kanun’un yürürlükte kaldığı süreçteki yargısal uygulama ve gerekse de 6100 sayılı HMK’nun 383/...-e/6 maddesi uyarınca ticaret hukukuna «dahil» «çekişmesiz yargı işi» niteliğinde olduğu açıktır.
Mahkemece, iddia ve dosya kapsamına göre; 6762 Sayılı ...'nın 730/20 maddesi yollamasıyla aynı yasanın 669. maddesi uyarınca, «rızası» dışında elinden çıkması nedeni ile çekin iptalini isteme hakkının «hamile» ait olduğu, davacının, çeklerin «keşidecisi» olduğundan «çek iptali davası» açma hak ve sıfatının bulunmadığı, davacının çalındığını bir başka ifadeyle rızası dışında elinden çıktığını belirttiği çek yapraklarının boş olmaları nedeniyle «kıymetli evrak» vasfında olmadıkları gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.
1- İstem, «kıymetli evrakın zayii nedeniyle iptaline» ilişkindir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:hamil · keşideci
Benzer bu karardaMahkemece, iddia ve dosya kapsamına göre; 6762 Sayılı ...'nın 730/20 maddesi yollamasıyla aynı yasanın 669. maddesi uyarınca, «rızası» dışında elinden çıkması nedeni ile çekin iptalini isteme hakkının «hamile» ait olduğu, davacının, çeklerin «keşidecisi» olduğundan «çek iptali davası» açma hak ve sıfatının bulunmadığı, davacının çalındığını bir başka ifadeyle rızası dışında elinden çıktığını belirttiği çek yapraklarının boş olmaları nedeniyle «kıymetli evrak» vasfında olmadıkları gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2012/8793 E. 2013/7698 K.
Ortak:kıymetli evrak zayii · çekişmesiz yargı işi · çek iptali davası · çekişmesiz yargı · zayi nedeniyle iptal · kıymetli evrak · çek iptali · zayi · görev/görevsizlik
İncelediğiniz karardaBu bağlamda konuya yaklaşıldığında, ...’nun 563 vd. maddelerinde düzenlenen «kıymetli evrakın zayi nedeniyle iptaline» ilişkin davaların gerek 1086 sayılı Kanun’un yürürlükte kaldığı süreçteki yargısal uygulama ve gerekse de 6100 sayılı HMK’nun 383/...-e/... maddesi uyarınca ticaret hukukuna «dahil» «çekişmesiz yargı işi» niteliğinde olduğu açıktır.
Mahkemece, dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, «çek iptali davası» açılabilmesi için çekin «rıza» dışında elden çıkması ve çeki elinde bulunduranın bilinmemesinin gerektiği, davacı tarafından iptali istenen çekin bankaya «ibraz» edildiği, dolayısı ile çeki elinde bulunduranın bilindiğinin anlaşıldığı, davacı çekin elinden rıza dışı çıktığı iddiasında ise çeki elinde bulunduran kişiye karşı 6762 sayılı ...’nun 730. maddesi delaletiyle aynı yasanın 670. maddesi uyarınca «istirdat davası» açabileceği, kimin elinde olduğu bilinen çek için «zayi nedeniyle iptal» kararı verilemeyeceği gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.
Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir. ...- İstem, «kıymetli evrakın zayi nedeniyle iptaline» ilişkindir.
Benzer bu karardaBu bağlamda konuya yaklaşıldığında, ...’nun 563 vd. maddelerinde düzenlenen «kıymetli evrakın zayi nedeniyle iptaline» ilişkin davaların gerek 1086 sayılı Kanun’un yürürlükte kaldığı süreçteki yargısal uygulama ve gerekse de 6100 sayılı HMK’nun 383/...-e/6 maddesi uyarınca ticaret hukukuna «dahil» «çekişmesiz yargı işi» niteliğinde olduğu açıktır.
1- Dava, «kıymetli evrakın zayii nedeniyle iptali» istemine ilişkindir.
Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamı uyarınca davanın «çek iptali davası» niteliği olduğu, imzasız boş çek yapraklarının «kıymetli evrak» niteliğinde bulunmadığı, ....
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:hukuki yarar
Benzer bu kararda563. maddesi uyarınca kaybolma tarihinde senet üzerinde hak sahibi olan kişinin «iptal davası» açabileceği, davanın yasanın aradığı koşulları taşımadığı ve «hukuki yarar» bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2012/13309 E. 2013/11544 K.
Ortak:kıymetli evrak zayii · çekişmesiz yargı işi · çekişmesiz yargı · zayi nedeniyle iptal · kıymetli evrak · zayi · sulh hukuk mahkemesi · görevsizlik kararı · görev/görevsizlik
İncelediğiniz karardaBu bağlamda konuya yaklaşıldığında, ...’nun 563 vd. maddelerinde düzenlenen «kıymetli evrakın zayi nedeniyle iptaline» ilişkin davaların gerek 1086 sayılı Kanun’un yürürlükte kaldığı süreçteki yargısal uygulama ve gerekse de 6100 sayılı HMK’nun 383/...-e/... maddesi uyarınca ticaret hukukuna «dahil» «çekişmesiz yargı işi» niteliğinde olduğu açıktır.
Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir. ...- İstem, «kıymetli evrakın zayi nedeniyle iptaline» ilişkindir.
Somut uyuşmazlıkta öncelikle Asliye Ticaret Mahkemesinde açılan davada «çekişmesiz yargı işi» olduğu ve talebin bu nedenle Sulh Hukuk Mahkemesinin görevine girdiğinden bahisle «görevsizlik» kararı verilmiş olup «sulh hukuk» mahkemesince talep esastan incelenerek davanın reddine karar verilmiştir.
Benzer bu karardaBu bağlamda konuya yaklaşıldığında, TTK’nın 563 vd. maddelerinde düzenlenen «kıymetli evrakın zayi nedeniyle iptaline» ilişkin davaların gerek 1086 sayılı Kanun’un yürürlükte kaldığı süreçteki yargısal uygulama ve gerekse de 6100 sayılı HMK’nın 383/2-e/6 maddesi uyarınca ticaret hukukuna «dahil» «çekişmesiz yargı işi» niteliğinde olduğu açıktır.
1- İstem, «kıymetli evrakın zayii nedeniyle iptaline» ilişkindir.
01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren HMK’nın 383. maddesinde «çekişmesiz yargı» işleri ile ilgili olarak “aksine bir düzenleme bulunmadığı sürece” «sulh hukuk» mahkemesinin «görevli» olacağı öngörülmüştür.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:bono
Benzer bu karardaMahkemece, ilgili bankalara yazılan müzekkerelere verilen cevaplarda, iptali istenen senedin «bono» niteliğinde olduğuna dair bir bilgiye ulaşılamadığı, senet bağlama föyünün incelenmesinde; Türk Ticaret Kanunu'nun 688. maddesinde belirtilen bonoda bulunması gereken zorunlu unsurların yer almadığı, senedin niteliğinin bono olduğunun davacı tarafça ispatlanamadığı, «kıymetli evrak» niteliğinde olmayan senetlerin Türk Ticaret Kanunu'na göre iptalinin mümkün olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2012/18233 E. 2013/822 K.
Ortak:kıymetli evrak zayii · çekişmesiz yargı işi · çekişmesiz yargı · zayi nedeniyle iptal · kıymetli evrak · çek iptali · zayi · sulh hukuk mahkemesi · görev/görevsizlik
İncelediğiniz karardaBu bağlamda konuya yaklaşıldığında, ...’nun 563 vd. maddelerinde düzenlenen «kıymetli evrakın zayi nedeniyle iptaline» ilişkin davaların gerek 1086 sayılı Kanun’un yürürlükte kaldığı süreçteki yargısal uygulama ve gerekse de 6100 sayılı HMK’nun 383/...-e/... maddesi uyarınca ticaret hukukuna «dahil» «çekişmesiz yargı işi» niteliğinde olduğu açıktır.
Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir. ...- İstem, «kıymetli evrakın zayi nedeniyle iptaline» ilişkindir.
Mahkemece, dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, «çek iptali davası» açılabilmesi için çekin «rıza» dışında elden çıkması ve çeki elinde bulunduranın bilinmemesinin gerektiği, davacı tarafından iptali istenen çekin bankaya «ibraz» edildiği, dolayısı ile çeki elinde bulunduranın bilindiğinin anlaşıldığı, davacı çekin elinden rıza dışı çıktığı iddiasında ise çeki elinde bulunduran kişiye karşı 6762 sayılı ...’nun 730. maddesi delaletiyle aynı yasanın 670. maddesi uyarınca «istirdat davası» açabileceği, kimin elinde olduğu bilinen çek için «zayi nedeniyle iptal» kararı verilemeyeceği gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.
Benzer bu karardaBu bağlamda konuya yaklaşıldığında, TTK’nun 563 vd. maddelerinde düzenlenen «kıymetli evrakın zayi nedeniyle iptaline» ilişkin davaların gerek 1086 sayılı Kanun’un yürürlükte kaldığı süreçteki yargısal uygulama ve gerekse de 6100 sayılı HMK’nun 383/2-e/6 maddesi uyarınca ticaret hukukuna «dahil» «çekişmesiz yargı işi» niteliğinde olduğu açıktır.
İstem, «kıymetli evrakın zayii nedeniyle iptaline» ilişkindir.
Mahkemece, tüm dosya kapsamına göre, «çek iptali» davasının 01/10/2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı HMK'nun 382. maddesinde düzenlenen «çekişmesiz yargı» işleri içinde sayıldığı, davanın 02/12/2011 tarihinde açıldığı, aynı Yasa'nın 383. maddesi gereğince «görevli» mahkemenin Sulh Hukuk Mahkemesi olduğu gerekçesiyle, «görevsizlik» kararı verilmiştir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2012/10684 E. , 2013/8438 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ SULH HUKUK MAHKEMESİ
Hasımsız olarak görülen davada ... .... Sulh Hukuk Mahkemesi’nce verilen 31.05.2012 tarih ve 2012/423-2012/662 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Davacı vekili, müvekkilinin alış veriş nedeni ile dava dışı ...'den aldığı, ....000 TL bedelli çeki, dava dışı ...'e ciro ettiğini, çekin vadesinde ödenmemesi üzerine müvekkilinin haricen çek bedelini ödediğini ve çeki iade alıp işyeri kasasına koyduğunu, işyeri adres değişikliği sırasında davacının çeki kaybettiğini ve tüm aramalara rağmen bulamadığını ileri sürerek, zayi nedeni ile çekin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Mahkemece, dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, çek iptali davası açılabilmesi için çekin rıza dışında elden çıkması ve çeki elinde bulunduranın bilinmemesinin gerektiği, davacı tarafından iptali istenen çekin bankaya ibraz edildiği, dolayısı ile çeki elinde bulunduranın bilindiğinin anlaşıldığı, davacı çekin elinden rıza dışı çıktığı iddiasında ise çeki elinde bulunduran kişiye karşı 6762 sayılı ...’nun 730. maddesi delaletiyle aynı yasanın 670. maddesi uyarınca istirdat davası açabileceği, kimin elinde olduğu bilinen çek için zayi nedeniyle iptal kararı verilemeyeceği gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.
Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.
...- İstem, kıymetli evrakın zayi nedeniyle iptaline ilişkindir.
Somut uyuşmazlıkta öncelikle Asliye Ticaret Mahkemesinde açılan davada çekişmesiz yargı işi olduğu ve talebin bu nedenle Sulh Hukuk Mahkemesinin görevine girdiğinden bahisle görevsizlik kararı verilmiş olup sulh hukuk mahkemesince talep esastan incelenerek davanın reddine karar verilmiştir.
01...2011 tarihinde yürürlüğe giren HMK’nun 383. maddesinde çekişmesiz yargı işleri ile ilgili olarak “aksine bir düzenleme bulunmadığı sürece” sulh hukuk mahkemesinin görevli olacağı öngörülmüştür. Bu bağlamda konuya yaklaşıldığında, ...’nun 563 vd. maddelerinde düzenlenen kıymetli evrakın zayi nedeniyle iptaline ilişkin davaların gerek 1086 sayılı Kanun’un yürürlükte kaldığı süreçteki yargısal uygulama ve gerekse de 6100 sayılı HMK’nun 383/...-e/... maddesi uyarınca ticaret hukukuna dahil çekişmesiz yargı işi niteliğinde olduğu açıktır. Bu nedenle, ilk bakışta, bu nitelikteki davaların da sulh hukuk
mahkemesinde görülmesi gerektiği ileri sürülebilecektir. Ancak bu nitelikteki davalar ve/veya HMK’da tercih edilmiş tanımıyla işlerin, aynı zamanda ...’nun .... ve .... maddeleri uyarınca ticari dava ve/veya iş niteliğinde bulunduğu da kuşkusuzdur. ...’nun ... ve .... maddesinin özel nitelikte birer usul hükmü niteliğinde bulundukları düşünüldüğünde, bu davalar ve esasen ticaret hukukuna dahil ve mahkemece görülecek olan çekişmesiz yargı işlerinin tümü bakımından görevli mahkemenin tayininde, HMK’nun 383. maddesinde belirtilen hükmün aksine ve özel bir düzenlemenin var olduğunda duraksanmamalıdır. Bu durumda ...’nun .... maddesi başlığı ile birlikte nazara alındığında, ticaret hukukunda yer alan çekişmesiz yargı işleri bakımından asıl görevli mahkemenin asliye ticaret mahkemesi olduğu, ticaret mahkemesinin bulunmadığı yerler bakımından ise asliye hukuk mahkemesinin görevli kabul edilmesi gerektiği açıktır.
Nitekim, 6100 sayılı HMK ile aynı tarihte kabul edilen 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 757/.... maddesinde bu tür işlerde ticaret mahkemelerinin görevli olduğunun belirtilmiş olması da yasa koyucunun iradesinin de Dairemizin yorumu yönünde olduğunu göstermektedir.
Mahkemelerin görevi kanunla düzenlenmiş olup, görev kuralları, kamu düzenine ilişkindir ve temyiz dahil, yargılamanın her aşamasında resen dikkate alınır. Bu itibarla, mahkemece, yukarıda açıklanan gerekçelerle davaya bakmaya asıl görevli mahkemenin Asliye Ticaret Mahkemesi olduğu düşünülmeksizin yargılamaya devam olunması ve uyuşmazlığın esasına girilmesi doğru görülmemiş, kararın bu nedenle re’sen bozulması gerekmiştir.
...- Bozma sebep ve şekline göre davacı vekilinin tüm temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik gerek görülmemiştir.
SONUÇ
Yukarıda (...) numaralı bentte açıklanan nedenlerle, yerel mahkeme kararının BOZULMASINA, (...) numaralı bentte açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin bütün temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 29.04.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/510973600 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz