Çek iptali
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2012/8080 E. 2013/7275 K. ·
BozulduKesinlik belirsiz
★ Emsal
Usul tespitleri
- Görevli mahkeme
- görev/görevsizlik
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
kıymetli evrak zayii↗ hamil sıfatı↗ çekişmesiz yargı işi↗ ödemeden men kararı↗ çekişmesiz yargı↗ zayi nedeniyle iptal↗ istirdat davası↗ kıymetli evrak↗ çek iptali↗ menfi tespit davası↗ ticari dava niteliği↗ eş rızası↗ tespit davası↗ zayi↗ hamil↗ keşideci↗ iptal davası↗ sulh hukuk mahkemesi↗ istirdat↗ görevsizlik kararı↗ sulh↗ çek↗ menfi tespit↗ dahili dava↗ görevli mahkeme↗
Gerekçe
Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).
Mahkemece, iddia ve tüm dosya kapsamına göre, davacının çek iptali davasını hamil sıfatı ile açmayıp keşideci sıfatı ile açtığı, ...'nın 669'uncu maddesi uyarınca kendi rızası dışında elinden çıkan çekin keşidecisinin mahkeme kanalı ile ödemeden men kararı alabileceği, yine keşidecinin çeki elinde bulunduran kişiyi tespit etmesi halinde istirdat davası ya da borçlu olmadığının tespiti için menfi tespit davası açabileceği, somut olayda keşidecinin iptal davası açma hakkının bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Kararı, davacı temyiz etmiştir.
1-01...2011 tarihinde yürürlüğe giren HMK’nun 383. maddesinde çekişmesiz yargı işleri ile ilgili olarak “aksine bir düzenleme bulunmadığı sürece” sulh hukuk mahkemesinin görevli olacağı öngörülmüştür. Bu bağlamda konuya yaklaşıldığında, ...’nun 563 vd. maddelerinde düzenlenen kıymetli evrakın zayi nedeniyle iptaline ilişkin davaların gerek 1086 sayılı Kanun’un yürürlükte kaldığı süreçteki yargısal uygulama ve gerekse de 6100 sayılı HMK’nun 383/...-e/6 maddesi uyarınca ticaret hukukuna dahil çekişmesiz yargı işi niteliğinde olduğu açıktır. Bu nedenle, ilk bakışta, bu nitelikteki davaların da sulh hukuk mahkemesinde görülmesi gerektiği ileri sürülebilecektir. Ancak bu nitelikteki davalar ve/veya HMK’da tercih edilmiş tanımıyla işlerin, aynı zamanda 6762 sayılı ...’nun 4. ve 5. maddeleri uyarınca ticari dava ve/veya iş niteliğinde bulunduğu da kuşkusuzdur. ...’nun 4 ve 5. maddesinin özel nitelikte birer usul hükmü niteliğinde bulundukları düşünüldüğünde, bu davalar ve esasen ticaret hukukuna dahil ve mahkemece görülecek olan çekişmesiz yargı işlerinin tümü bakımından görevli mahkemenin tayininde, HMK’nun 383. maddesinde belirtilen hükmün aksine ve özel bir düzenlemenin var olduğu; bu durumda ...’nun 5. maddesinin başlığı ile birlikte nazara alındığında, ticaret hukukunda yer alan çekişmesiz yargı işleri bakımından asıl görevli mahkemenin asliye ticaret mahkemesi olduğu, ticaret mahkemesinin bulunmadığı yerler bakımından ise asliye hukuk mahkemesinin görevli kabul edilmesi gerektiği açıktır. Nitekim, 6100 sayılı HMK ile aynı tarihte kabul edilen 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 757/1. maddesinde bu tür işlerde ticaret mahkemelerinin görevli olduğunun belirtilmiş olması da yasa koyucunun iradesinin belirtilen yönde olduğunun göstergesidir.
Bu durumda, mahkemece, görevsizlik kararı verilerek dava dosyasının Ticaret Mahkemesi Sıfatı ile ... Asliye Hukuk Mahkemesi'ne gönderilmesine karar vermek gerekirken, davanın esasına girilerek sonuçta reddine karar verilmiş olması doğru olmamış, mahkeme kararının bozulmasına karar vermek gerekmiştir.
...- Bozma sebep ve şekline göre davacının temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine gerek görülmemiştir.
Benzer Kararlar
Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2012/8500 E. 2013/7729 K.
Ortak:kıymetli evrak zayii · çekişmesiz yargı işi · çekişmesiz yargı · zayi nedeniyle iptal · kıymetli evrak · zayi · sulh hukuk mahkemesi · görevsizlik kararı · görev/görevsizlik
İncelediğiniz karardaBu bağlamda konuya yaklaşıldığında, ...’nun 563 vd. maddelerinde düzenlenen «kıymetli evrakın zayi nedeniyle iptaline» ilişkin davaların gerek 1086 sayılı Kanun’un yürürlükte kaldığı süreçteki yargısal uygulama ve gerekse de 6100 sayılı HMK’nun 383/...-e/6 maddesi uyarınca ticaret hukukuna «dahil» «çekişmesiz yargı işi» niteliğinde olduğu açıktır.
1-01...2011 tarihinde yürürlüğe giren HMK’nun 383. maddesinde «çekişmesiz yargı» işleri ile ilgili olarak “aksine bir düzenleme bulunmadığı sürece” «sulh hukuk» mahkemesinin «görevli» olacağı öngörülmüştür.
Bu nedenle, ilk bakışta, bu nitelikteki davaların da «sulh hukuk» mahkemesinde görülmesi gerektiği ileri sürülebilecektir.
Benzer bu karardaBu bağlamda konuya yaklaşıldığında, ...’nın 563 vd. maddelerinde düzenlenen «kıymetli evrakın zayi nedeniyle iptaline» ilişkin davaların gerek 1086 sayılı Kanun’un yürürlükte kaldığı süreçteki yargısal uygulama ve gerekse de 6100 sayılı HMK’nın 383/...-e/6 maddesi uyarınca ticaret hukukuna «dahil» «çekişmesiz yargı işi» niteliğinde olduğu açıktır.
Dava, «kıymetli evrakın zayii nedeniyle iptali» istemine ilişkin olup, mahkemece yazılı gerekçe ile davanın reddine karar verilmiştir.
01...2011 tarihinde yürürlüğe giren HMK’nın 383. maddesinde «çekişmesiz yargı» işleri ile ilgili olarak “aksine bir düzenleme bulunmadığı sürece” «sulh hukuk» mahkemesinin «görevli» olacağı öngörülmüştür.
Sonuç: 🔶 iki emsal
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2015/5942 E. 2015/13380 K.
Ortak:kıymetli evrak zayii · çekişmesiz yargı işi · çekişmesiz yargı · zayi nedeniyle iptal · kıymetli evrak · zayi · sulh hukuk mahkemesi · görevsizlik kararı · görev/görevsizlik
İncelediğiniz karardaBu bağlamda konuya yaklaşıldığında, ...’nun 563 vd. maddelerinde düzenlenen «kıymetli evrakın zayi nedeniyle iptaline» ilişkin davaların gerek 1086 sayılı Kanun’un yürürlükte kaldığı süreçteki yargısal uygulama ve gerekse de 6100 sayılı HMK’nun 383/...-e/6 maddesi uyarınca ticaret hukukuna «dahil» «çekişmesiz yargı işi» niteliğinde olduğu açıktır.
1-01...2011 tarihinde yürürlüğe giren HMK’nun 383. maddesinde «çekişmesiz yargı» işleri ile ilgili olarak “aksine bir düzenleme bulunmadığı sürece” «sulh hukuk» mahkemesinin «görevli» olacağı öngörülmüştür.
Bu nedenle, ilk bakışta, bu nitelikteki davaların da «sulh hukuk» mahkemesinde görülmesi gerektiği ileri sürülebilecektir.
Benzer bu karardaMahkemece, tüm dosya kapsamına göre; «kıymetli evrakın zayii nedeniyle iptaline» ilişkin uyuşmazlığın 6100 sayılı HMK'nın yürürlüğe girmesinden sonra açılan «çekişmesiz yargı işi» niteliğinde olup Sulh Hukuk Mahkemesinin «görevli» olduğu gerekçesiyle makkemenin «görevsizliğine» karar verilmiştir.
Bu bağlamda konuya yaklaşıldığında, TTK’nın 563 vd. maddelerinde düzenlenen «kıymetli evrakın zayi nedeniyle iptaline» ilişkin davaların gerek 1086 sayılı Kanun’un yürürlükte kaldığı süreçteki yargısal uygulama ve gerekse de 6100 sayılı HMK’nın 383/2-e/6 maddesi uyarınca ticaret hukukuna «dahil» «çekişmesiz yargı işi» niteliğinde olduğu açıktır.
Dava, «kıymetli evrakın zayii nedeniyle iptali» istemine ilişkindir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2013/216 E. 2013/6997 K.
Ortak:kıymetli evrak zayii · çekişmesiz yargı işi · çekişmesiz yargı · zayi nedeniyle iptal · kıymetli evrak · zayi · hamil · sulh hukuk mahkemesi · görev/görevsizlik
İncelediğiniz karardaBu bağlamda konuya yaklaşıldığında, ...’nun 563 vd. maddelerinde düzenlenen «kıymetli evrakın zayi nedeniyle iptaline» ilişkin davaların gerek 1086 sayılı Kanun’un yürürlükte kaldığı süreçteki yargısal uygulama ve gerekse de 6100 sayılı HMK’nun 383/...-e/6 maddesi uyarınca ticaret hukukuna «dahil» «çekişmesiz yargı işi» niteliğinde olduğu açıktır.
1-01...2011 tarihinde yürürlüğe giren HMK’nun 383. maddesinde «çekişmesiz yargı» işleri ile ilgili olarak “aksine bir düzenleme bulunmadığı sürece” «sulh hukuk» mahkemesinin «görevli» olacağı öngörülmüştür.
Mahkemece, iddia ve tüm dosya kapsamına göre, davacının «çek iptali» davasını «hamil sıfatı» ile açmayıp «keşideci» sıfatı ile açtığı, ...'nın 669'uncu maddesi uyarınca kendi «rızası» dışında elinden çıkan çekin keşidecisinin mahkeme kanalı ile «ödemeden men» kararı alabileceği, yine keşidecinin çeki elinde bulunduran kişiyi tespit etmesi halinde «istirdat davası» ya da borçlu olmadığının tespiti için «menfi tespit davası» açabileceği, somut olayda keşidecinin «iptal davası» açma hakkının bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Benzer bu karardaKonuya bu bağlamda yaklaşıldığında ...'nun 563 vd. maddelerinde düzenlenen «kıymetli evrakın zayi nedeniyle iptaline» ilişkin davaların gerek 1086 sayılı kanunun yürürlükte kaldığı süreçteki yargısal uygulama ve gerekse de 6100 sayılı HMK'nun 383/...-e/6 maddesi uyarınca ticaret hukukuna «dahil» «çekişmesiz yargı işi» niteliğinde olduğu söylenmelidir.
1- Dava, «kıymetli evrakın zayii nedeniyle iptaline» ilişkindir.
01...2011 tarihinde yürürlüğe giren HMK’nun 383. maddesinde «çekişmesiz yargı» işleri ile ilgili olarak "aksine bir düzenleme bulunmadığı sürece" «sulh hukuk» mahkemesinin «görevli» olacağı öngörülmüştür.
Sonuç: 🔶 iki emsal
5 benzer karar daha
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2012/9847 E. 2013/7562 K.
Ortak:kıymetli evrak zayii · çekişmesiz yargı işi · çekişmesiz yargı · zayi nedeniyle iptal · kıymetli evrak · çek iptali · zayi · keşideci · görev/görevsizlik
İncelediğiniz karardaBu bağlamda konuya yaklaşıldığında, ...’nun 563 vd. maddelerinde düzenlenen «kıymetli evrakın zayi nedeniyle iptaline» ilişkin davaların gerek 1086 sayılı Kanun’un yürürlükte kaldığı süreçteki yargısal uygulama ve gerekse de 6100 sayılı HMK’nun 383/...-e/6 maddesi uyarınca ticaret hukukuna «dahil» «çekişmesiz yargı işi» niteliğinde olduğu açıktır.
Mahkemece, iddia ve tüm dosya kapsamına göre, davacının «çek iptali» davasını «hamil sıfatı» ile açmayıp «keşideci» sıfatı ile açtığı, ...'nın 669'uncu maddesi uyarınca kendi «rızası» dışında elinden çıkan çekin keşidecisinin mahkeme kanalı ile «ödemeden men» kararı alabileceği, yine keşidecinin çeki elinde bulunduran kişiyi tespit etmesi halinde «istirdat davası» ya da borçlu olmadığının tespiti için «menfi tespit davası» açabileceği, somut olayda keşidecinin «iptal davası» açma hakkının bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
1-01...2011 tarihinde yürürlüğe giren HMK’nun 383. maddesinde «çekişmesiz yargı» işleri ile ilgili olarak “aksine bir düzenleme bulunmadığı sürece” «sulh hukuk» mahkemesinin «görevli» olacağı öngörülmüştür.
Benzer bu karardaBu bağlamda konuya yaklaşıldığında, ...'nın 563 vd. maddelerinde düzenlenen «kıymetli evrakın zayi nedeniyle iptaline» ilişkin davaların gerek 1086 sayılı Kanun'un yürürlükte kaldığı süreçteki yargısal uygulama gerekse de 6100 sayılı HMK'nın 383/...-e/6 maddesi uyarınca ticaret hukukuna «dahil» «çekişmesiz yargı işi» niteliğinde olduğu açıktır.
Mahkemece, «keşidecinin» «iptal davası» açmaya hakkı olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
1- Dava, ... «çek iptaline» ilişkindir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2012/299 E. 2013/1288 K.
Ortak:kıymetli evrak zayii · çekişmesiz yargı işi · çekişmesiz yargı · zayi nedeniyle iptal · kıymetli evrak · zayi · iptal davası · sulh hukuk mahkemesi · görev/görevsizlik
İncelediğiniz karardaBu bağlamda konuya yaklaşıldığında, ...’nun 563 vd. maddelerinde düzenlenen «kıymetli evrakın zayi nedeniyle iptaline» ilişkin davaların gerek 1086 sayılı Kanun’un yürürlükte kaldığı süreçteki yargısal uygulama ve gerekse de 6100 sayılı HMK’nun 383/...-e/6 maddesi uyarınca ticaret hukukuna «dahil» «çekişmesiz yargı işi» niteliğinde olduğu açıktır.
1-01...2011 tarihinde yürürlüğe giren HMK’nun 383. maddesinde «çekişmesiz yargı» işleri ile ilgili olarak “aksine bir düzenleme bulunmadığı sürece” «sulh hukuk» mahkemesinin «görevli» olacağı öngörülmüştür.
Mahkemece, iddia ve tüm dosya kapsamına göre, davacının «çek iptali» davasını «hamil sıfatı» ile açmayıp «keşideci» sıfatı ile açtığı, ...'nın 669'uncu maddesi uyarınca kendi «rızası» dışında elinden çıkan çekin keşidecisinin mahkeme kanalı ile «ödemeden men» kararı alabileceği, yine keşidecinin çeki elinde bulunduran kişiyi tespit etmesi halinde «istirdat davası» ya da borçlu olmadığının tespiti için «menfi tespit davası» açabileceği, somut olayda keşidecinin «iptal davası» açma hakkının bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Benzer bu karardaBu bağlamda konuya yaklaşıldığında, TTK’nun 563 vd. maddelerinde düzenlenen «kıymetli evrakın zayi nedeniyle iptaline» ilişkin davaların gerek 1086 sayılı Kanun’un yürürlükte kaldığı süreçteki yargısal uygulama ve gerekse de 6100 sayılı HMK’nun 383/2-e/6 maddesi uyarınca ticaret hukukuna «dahil» «çekişmesiz yargı işi» niteliğinde olduğu açıktır.
1- Dava, «kıymetli evrakın zayii nedeniyle iptali» istemine ilişkindir.
01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren HMK’nun 383. maddesinde «çekişmesiz yargı» işleri ile ilgili olarak “aksine bir düzenleme bulunmadığı sürece” «sulh hukuk» mahkemesinin «görevli» olacağı öngörülmüştür.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:hukuki yarar
Benzer bu karardaMahkemece, iddia ve dosya kapsamına göre, henüz keşide edilmemiş «çek» vasfında olmayan tamamen boş çek yaprakları tedavüle konmuş sayılamayacağından «iptal davası» açılamayacağı, boş çek yapraklarına dayanarak iptal isteminde bulunmakta «hukuki yarar» bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2012/9621 E. 2013/7542 K.
Ortak:kıymetli evrak zayii · çekişmesiz yargı işi · çekişmesiz yargı · zayi nedeniyle iptal · kıymetli evrak · çek iptali · eş rızası · zayi · görev/görevsizlik · Çek iptali
İncelediğiniz karardaBu bağlamda konuya yaklaşıldığında, ...’nun 563 vd. maddelerinde düzenlenen «kıymetli evrakın zayi nedeniyle iptaline» ilişkin davaların gerek 1086 sayılı Kanun’un yürürlükte kaldığı süreçteki yargısal uygulama ve gerekse de 6100 sayılı HMK’nun 383/...-e/6 maddesi uyarınca ticaret hukukuna «dahil» «çekişmesiz yargı işi» niteliğinde olduğu açıktır.
Mahkemece, iddia ve tüm dosya kapsamına göre, davacının «çek iptali» davasını «hamil sıfatı» ile açmayıp «keşideci» sıfatı ile açtığı, ...'nın 669'uncu maddesi uyarınca kendi «rızası» dışında elinden çıkan çekin keşidecisinin mahkeme kanalı ile «ödemeden men» kararı alabileceği, yine keşidecinin çeki elinde bulunduran kişiyi tespit etmesi halinde «istirdat davası» ya da borçlu olmadığının tespiti için «menfi tespit davası» açabileceği, somut olayda keşidecinin «iptal davası» açma hakkının bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
1-01...2011 tarihinde yürürlüğe giren HMK’nun 383. maddesinde «çekişmesiz yargı» işleri ile ilgili olarak “aksine bir düzenleme bulunmadığı sürece” «sulh hukuk» mahkemesinin «görevli» olacağı öngörülmüştür.
Benzer bu karardaBu bağlamda konuya yaklaşıldığında, ...’nın 563 vd. maddelerinde düzenlenen «kıymetli evrakın zayi nedeniyle iptaline» ilişkin davaların gerek 1086 sayılı Kanun’un yürürlükte kaldığı süreçteki yargısal uygulama ve gerekse de 6100 sayılı HMK’nun 383/...-e/6 maddesi uyarınca ticaret hukukuna «dahil» «çekişmesiz yargı işi» niteliğinde olduğu açıktır.
1- İstem, «kıymetli evrakın zayii nedeniyle iptaline» ilişkindir.
Mahkemece, iddia ve dosya kapsamına göre; 6762 Sayılı ...'nın 730/20 maddesi yollamasıyla aynı yasanın 669. maddesi uyarınca, «rızası» dışında elinden çıkması nedeni ile çekin iptalini isteme hakkının «hamile» ait olduğu, davacının, çeklerin «keşidecisi» olduğundan «çek iptali davası» açma hak ve sıfatının bulunmadığı, davacının çalındığını bir başka ifadeyle rızası dışında elinden çıktığını belirttiği çek yapraklarının boş olmaları nedeniyle «kıymetli evrak» vasfında olmadıkları gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:çek iptali davası
Benzer bu karardaMahkemece, iddia ve dosya kapsamına göre; 6762 Sayılı ...'nın 730/20 maddesi yollamasıyla aynı yasanın 669. maddesi uyarınca, «rızası» dışında elinden çıkması nedeni ile çekin iptalini isteme hakkının «hamile» ait olduğu, davacının, çeklerin «keşidecisi» olduğundan «çek iptali davası» açma hak ve sıfatının bulunmadığı, davacının çalındığını bir başka ifadeyle rızası dışında elinden çıktığını belirttiği çek yapraklarının boş olmaları nedeniyle «kıymetli evrak» vasfında olmadıkları gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2011/14306 E. 2012/16645 K.
Ortak:kıymetli evrak zayii · çekişmesiz yargı işi · çekişmesiz yargı · zayi nedeniyle iptal · kıymetli evrak · zayi · sulh hukuk mahkemesi · görevsizlik kararı · görev/görevsizlik
İncelediğiniz karardaBu bağlamda konuya yaklaşıldığında, ...’nun 563 vd. maddelerinde düzenlenen «kıymetli evrakın zayi nedeniyle iptaline» ilişkin davaların gerek 1086 sayılı Kanun’un yürürlükte kaldığı süreçteki yargısal uygulama ve gerekse de 6100 sayılı HMK’nun 383/...-e/6 maddesi uyarınca ticaret hukukuna «dahil» «çekişmesiz yargı işi» niteliğinde olduğu açıktır.
1-01...2011 tarihinde yürürlüğe giren HMK’nun 383. maddesinde «çekişmesiz yargı» işleri ile ilgili olarak “aksine bir düzenleme bulunmadığı sürece” «sulh hukuk» mahkemesinin «görevli» olacağı öngörülmüştür.
Bu nedenle, ilk bakışta, bu nitelikteki davaların da «sulh hukuk» mahkemesinde görülmesi gerektiği ileri sürülebilecektir.
Benzer bu karardaKonuya bu bağlamda yaklaşıldığında, gerek TTK'nun 563 vd maddelerinde düzenlenen «kıymetli evrakın zayii nedeniyle iptaline» ilişkin davaların ve gerekse de TTK'nun 68 vd maddelerinde düzenlenen «zayi belgesi» verilmesi istemine ilişkin davaların, hem 1086 sayılı Kanun'un yürürlükte kaldığı süreçteki yargısal uygulama ve hem de 6100 sayılı HMK'nun 382/2-e/6 maddesi uyarınca ticaret hukukuna dair «çekişmesiz yargı işi» niteliğinde olduğu söylenmelidir.
İstem, «kıymetli evrakın zayii nedeniyle iptaline» ve bir kısım «ticari defter» ve evraklar için «zayii belgesi» verilmesine ilişkindir.
01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren HMK'nın 383. maddesinde «çekişmesiz yargı» işleri ile ilgili olarak ''aksine bir düzenleme bulunmadığı sürece'' «sulh hukuk» mahkemesinin «görevli» olacağı öngörülmüştür.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:zayi belgesi · ticari defter · e-defter
Benzer bu karardaİstem, «kıymetli evrakın zayii nedeniyle iptaline» ve bir kısım «ticari defter» ve evraklar için «zayii belgesi» verilmesine ilişkindir.
Konuya bu bağlamda yaklaşıldığında, gerek TTK'nun 563 vd maddelerinde düzenlenen «kıymetli evrakın zayii nedeniyle iptaline» ilişkin davaların ve gerekse de TTK'nun 68 vd maddelerinde düzenlenen «zayi belgesi» verilmesi istemine ilişkin davaların, hem 1086 sayılı Kanun'un yürürlükte kaldığı süreçteki yargısal uygulama ve hem de 6100 sayılı HMK'nun 382/2-e/6 maddesi uyarınca ticaret hukukuna dair «çekişmesiz yargı işi» niteliğinde olduğu söylenmelidir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2012/19037 E. 2013/16963 K.
Ortak:kıymetli evrak zayii · çekişmesiz yargı işi · çekişmesiz yargı · zayi nedeniyle iptal · kıymetli evrak · zayi · keşideci · sulh hukuk mahkemesi · görev/görevsizlik
İncelediğiniz karardaBu bağlamda konuya yaklaşıldığında, ...’nun 563 vd. maddelerinde düzenlenen «kıymetli evrakın zayi nedeniyle iptaline» ilişkin davaların gerek 1086 sayılı Kanun’un yürürlükte kaldığı süreçteki yargısal uygulama ve gerekse de 6100 sayılı HMK’nun 383/...-e/6 maddesi uyarınca ticaret hukukuna «dahil» «çekişmesiz yargı işi» niteliğinde olduğu açıktır.
1-01...2011 tarihinde yürürlüğe giren HMK’nun 383. maddesinde «çekişmesiz yargı» işleri ile ilgili olarak “aksine bir düzenleme bulunmadığı sürece” «sulh hukuk» mahkemesinin «görevli» olacağı öngörülmüştür.
Mahkemece, iddia ve tüm dosya kapsamına göre, davacının «çek iptali» davasını «hamil sıfatı» ile açmayıp «keşideci» sıfatı ile açtığı, ...'nın 669'uncu maddesi uyarınca kendi «rızası» dışında elinden çıkan çekin keşidecisinin mahkeme kanalı ile «ödemeden men» kararı alabileceği, yine keşidecinin çeki elinde bulunduran kişiyi tespit etmesi halinde «istirdat davası» ya da borçlu olmadığının tespiti için «menfi tespit davası» açabileceği, somut olayda keşidecinin «iptal davası» açma hakkının bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Benzer bu karardaBu bağlamda konuya yaklaşıldığında, TTK’nın 563 vd. maddelerinde düzenlenen «kıymetli evrakın zayi nedeniyle iptaline» ilişkin davaların gerek 1086 sayılı Kanun’un yürürlükte kaldığı süreçteki yargısal uygulama ve gerekse de 6100 sayılı HMK’nın 383/2-e/6 maddesi uyarınca ticaret hukukuna «dahil» «çekişmesiz yargı işi» niteliğinde olduğu açıktır.
Dava, «kıymetli evrakın zayii nedeniyle iptali» istemine ilişkindir.
Şti. olan, «lehtar» ve «ciranta» olarak davacı ...'ın olduğu, 29/07/2011 tarih, 5882768 nolu 58.500 TL bedelli çekin TTK'nın 730/20 maddesi yollaması ile aynı Kanun'un 669 ve izleyen maddeleri uyarınca «zayi nedeniyle iptali»,diğer çekler yönünden açılan davanın reddi kararı verilmiştir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:ciranta · lehtar
Benzer bu karardaŞti. olan, «lehtar» ve «ciranta» olarak davacı ...'ın olduğu, 29/07/2011 tarih, 5882768 nolu 58.500 TL bedelli çekin TTK'nın 730/20 maddesi yollaması ile aynı Kanun'un 669 ve izleyen maddeleri uyarınca «zayi nedeniyle iptali»,diğer çekler yönünden açılan davanın reddi kararı verilmiştir.
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2012/8080 E. , 2013/7275 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ SULH HUKUK MAHKEMESİ
Hasımsız olarak görülen davada ... Sulh Hukuk Mahkemesi’nce verilen .../04/2012 tarih ve 2012/125-2012/168 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Davacı, Halk Bankası A.Ş'den aldığı, birinde ... adet diğerinde 1 adet çek yaprağı bulunan ... adet çek koçanının evine giren hırsızlar tarafından çalındığını ileri sürerek sözü geçen çeklerin iptalini talep ve dava etmiştir.
Mahkemece, iddia ve tüm dosya kapsamına göre, davacının çek iptali davasını hamil sıfatı ile açmayıp keşideci sıfatı ile açtığı, ...'nın 669'uncu maddesi uyarınca kendi rızası dışında elinden çıkan çekin keşidecisinin mahkeme kanalı ile ödemeden men kararı alabileceği, yine keşidecinin çeki elinde bulunduran kişiyi tespit etmesi halinde istirdat davası ya da borçlu olmadığının tespiti için menfi tespit davası açabileceği, somut olayda keşidecinin iptal davası açma hakkının bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Kararı, davacı temyiz etmiştir.
1-01...2011 tarihinde yürürlüğe giren HMK’nun 383. maddesinde çekişmesiz yargı işleri ile ilgili olarak “aksine bir düzenleme bulunmadığı sürece” sulh hukuk mahkemesinin görevli olacağı öngörülmüştür. Bu bağlamda konuya yaklaşıldığında, ...’nun 563 vd. maddelerinde düzenlenen kıymetli evrakın zayi nedeniyle iptaline ilişkin davaların gerek 1086 sayılı Kanun’un yürürlükte kaldığı süreçteki yargısal uygulama ve gerekse de 6100 sayılı HMK’nun 383/...-e/6 maddesi uyarınca ticaret hukukuna dahil çekişmesiz yargı işi niteliğinde olduğu açıktır. Bu nedenle, ilk bakışta, bu nitelikteki davaların da sulh hukuk mahkemesinde görülmesi gerektiği ileri sürülebilecektir. Ancak bu nitelikteki davalar ve/veya HMK’da tercih edilmiş tanımıyla işlerin, aynı zamanda 6762 sayılı ...’nun 4.
ve 5. maddeleri uyarınca ticari dava ve/veya iş niteliğinde bulunduğu da kuşkusuzdur. ...’nun 4 ve 5. maddesinin özel nitelikte birer usul hükmü niteliğinde bulundukları düşünüldüğünde, bu davalar ve esasen ticaret hukukuna dahil ve mahkemece görülecek olan çekişmesiz yargı işlerinin tümü bakımından görevli mahkemenin tayininde, HMK’nun 383. maddesinde belirtilen hükmün aksine ve özel bir düzenlemenin var olduğu; bu durumda ...’nun 5. maddesinin başlığı ile birlikte nazara alındığında, ticaret hukukunda yer alan çekişmesiz yargı işleri bakımından asıl görevli mahkemenin asliye ticaret mahkemesi olduğu, ticaret mahkemesinin bulunmadığı yerler bakımından ise asliye hukuk mahkemesinin görevli kabul edilmesi gerektiği açıktır.
Nitekim, 6100 sayılı HMK ile aynı tarihte kabul edilen 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 757/1. maddesinde bu tür işlerde ticaret mahkemelerinin görevli olduğunun belirtilmiş olması da yasa koyucunun iradesinin belirtilen yönde olduğunun göstergesidir.
Bu durumda, mahkemece, görevsizlik kararı verilerek dava dosyasının Ticaret Mahkemesi Sıfatı ile ... Asliye Hukuk Mahkemesi'ne gönderilmesine karar vermek gerekirken, davanın esasına girilerek sonuçta reddine karar verilmiş olması doğru olmamış, mahkeme kararının bozulmasına karar vermek gerekmiştir.
...- Bozma sebep ve şekline göre davacının temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine gerek görülmemiştir.
SONUÇ
Yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle mahkeme kararının BOZULMASINA, (...) nolu bentte açıklanan nedenle davacının temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine yer olmadığına, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, ....04.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/507897300 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz