Rücuen Tazminat
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2017/4550 E. 2019/1674 K. ·
BozulduKesinlik belirsiz
★ Emsal
Usul tespitleri
- Hak düşürücü süre
- {'var': True, 'sure': '1 yıllık', 'kanun': ['2004/72']}
- Dava şartı
- dava şartı
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
itirazın kaldırılması↗ fazlaya ilişkin hakların saklı tutulması↗ istirdat davası↗ muhtıra↗ kambiyo senedi↗ iş bölümü↗ keşideci↗ hak düşürücü süre↗ işlemiş faiz↗ istirdat↗ çek↗ cy/cy kaydı↗
Gerekçe
Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).
Mahkemece Dairemiz tarafından verilen bozma ilamına uyularak, İİK 72. maddede düzenlenen 1 yıllık hak düşürücü sürenin geçtiği gerekçesiyle süresinde açılmayan davanın reddine karar verilmiştir.
Kararı davacı vekili temyiz etmiştir.
1-Dava, davacının keşidecisi olduğu çek nedeniyle aleyhine yapılan icra takibinde davalıya ödediği bedelden, açtığı menfi tesbit davasının kabulü üzerine davalı tarafından iade edilmeyen 765.00 TL ile, davalı tarafından iade edilen 20.650.00 TL'nin icra veznesine yatırdığı tarih ile kendisine iade tarihi arasındaki işlemiş faizinin tahsili istemine ilişkindir.
İİK 72/7 maddesinde "Takibe itiraz etmemiş veya itirazın kaldırılmış olması yüzünden borçlu olmadığı bir parayı tamamen ödemek mecburiyetinde kalan şahsın, ödediği tarihten itibaren bir sene içinde, umumi hükümler dairesinde mahkemeye başvurarak paranın geri alınmasını isteyebileceği" düzenlenmiş olup madde de öngörülen 1 yıllık süre, hak düşürücü süredir.
Somut uyuşmazlıkta ... .... İcra Müdürlüğünün 2007/3532 sayılı dosyasında davalı alacaklı tarafından davacı borçlu aleyhine 30...2007 tarihinde kambiyo senedine istinaden icra takibi başlatılmış davacı tarafından takip nedeniyle 28.11.2007 tarihinde ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2011/761 esas sayılı dosyasında menfi tesbit davası açılmış, icra takibi nedeniyle, dava açıldıktan sonra davacı tarafından 05.09.2008, ....09.2008 ve ....05.2010 tarihlerinde icra dosya borcu ödenmiş menfi tesbit davasının kabulüne ilişkin kararın ....09.2013 tarihinde kesinleşmesinden sonra, menfi tesbit davasında istirdada mahkemece karar verilmemiş olması nedeniyle ....02.2014 tarihinde eldeki istirdat davası açılmıştır.
Eldeki dava, daha önce sonuçlanmış olan ve İİK 72/6 maddesine göre kendiliğinden (kanundan ötürü) istirdat davasına dönüşmüş bulunan menfi tesbit davasının devamı niteliğinde olduğundan somut olayda İİK 72/7 maddesindeki hak düşürücü bir yıllık sürenin uygulanması mümkün değildir.
Bu halde, davacıya icra dosyasında eksik iade edildiği iddia olunan miktar yönünden işin esasının incelenerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde bu bölüme ilişkin davanın hük düşürücü süre nedeniyle reddine karar verilmesi doğru görülmemiştir.
...- Menfi tesbit davasının lehine sonuçlanmasından sonra davacının, 11.01.2017 tarihli dilekçesine ekli icra dosyasındaki 16.09.2013 günlü talep yazısında, davacı "fazlaya ilişkin haklarının saklı tutulması kaydı ile" (faiz vs) davalı alacaklıya ödediği paranın kendisine iadesi için muhtıra çıkarılmasını talep etmiş olup, davalı tarafından 27...2013 tarihinde kendisine ödeme yapılmıştır.
Davacının 16.09.2013 günlü talep yazısında "faiz vs. fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak ana parayı tahsil etmiş bulunmasına göre eldeki davada ana paranın faizini talep edebileceğinin kabulü ile faiz isteminin de esastan incelenerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken bu kalem talebinde reddi doğru görülmemiş, kararın davacı yararına bozulması gerekmiştir.
Benzer Kararlar
Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2022/7329 E. 2023/6571 K.
Ortak:muhtıra · hak düşürücü süre · işlemiş faiz · istirdat · dava şartı · hak düşürücü süre
İncelediğiniz karardaMahkemece Dairemiz tarafından verilen bozma ilamına uyularak, İİK 72. maddede düzenlenen 1 yıllık «hak düşürücü sürenin» geçtiği gerekçesiyle süresinde açılmayan davanın reddine karar verilmiştir.
1-Dava, davacının «keşidecisi» olduğu «çek» nedeniyle aleyhine yapılan icra takibinde davalıya ödediği bedelden, açtığı menfi tesbit davasının kabulü üzerine davalı tarafından iade edilmeyen 765.00 TL ile, davalı tarafından iade edilen 20.650.00 TL'nin icra veznesine yatırdığı tarih ile kendisine iade tarihi arasındaki «işlemiş faizinin» tahsili istemine ilişkindir.
… ..05.2010 tarihlerinde icra dosya borcu ödenmiş menfi tesbit davasının kabulüne ilişkin kararın ....09.2013 tarihinde kesinleşmesinden sonra, menfi tesbit davasında «istirdada» mahkemece karar verilmemiş olması nedeniyle ....02.2014 tarihinde eldeki «istirdat davası» açılmıştır.
Benzer bu karardaUyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, «istirdat» ve «işlemiş faiz» istemine ilişkindir.
Mahkemece 11.07.2017 tarihli ve 2016/393 E., 2019/1674 K. sayılı kararı ile davanın kanunda belirtilen 1 yıllık «hak düşürücü süre» içerisinde açılmadığından reddine karar verilmiş, davacı vekilince temyiz edilmiştir.
Bozma Kararı Dairemizin 28.02.2019 tarihli ve 2017/4550 E., 2019/1674 K. sayılı kararıyla davanın, daha önce sonuçlanmış olan ve kendiliğinden «istirdat» davasına dönüşmüş bulunan menfi tesbit davasının devamı niteliğinde olduğunu ve hak düşürücü bir yıllık sürenin uygulanmasının mümkün olmadığı, davacının 16.09.2013 günlü talep yazısına istinaden faiz gibi fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak ana parayı tahsil ettiği gerekçesiyle bozulmuştur.
Sonuç: İncelediğiniz kararda Bozma ↔ benzerinde Kısmen bozma🔶 iki emsal
Farklı:avans faizi
Benzer bu karardaİcra Müdürlüğünün 2007/3532 E. sayılı dosyasına yatırılan tutarın yatırıldığı tarihten davalı tarafından iade edildiği tarihe kadar olan 18.822,15 TL «avans faizi», eksik ödenen 765,00 TL'nin davalının iade tarihinden dava açma tarihine kadar olan 14,73 TL faizin, 765,00 TL eksik ödenen olmak üzere toplam 19.601,88 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2016/7859 E. 2018/1473 K.
Ortak:itirazın kaldırılması · hak düşürücü süre · istirdat · dava şartı · hak düşürücü süre
İncelediğiniz karardaMahkemece Dairemiz tarafından verilen bozma ilamına uyularak, İİK 72. maddede düzenlenen 1 yıllık «hak düşürücü sürenin» geçtiği gerekçesiyle süresinde açılmayan davanın reddine karar verilmiştir.
İİK 72/7 maddesinde "Takibe itiraz etmemiş veya «itirazın kaldırılmış» olması yüzünden borçlu olmadığı bir parayı tamamen ödemek mecburiyetinde kalan şahsın, ödediği tarihten itibaren bir sene içinde, umumi hükümler dairesinde mahkemeye başvurarak paranın geri alınmasını isteyebileceği" düzenlenmiş olup madde de öngörülen 1 yıllık süre, hak düşürücü süredir.
… ..05.2010 tarihlerinde icra dosya borcu ödenmiş menfi tesbit davasının kabulüne ilişkin kararın ....09.2013 tarihinde kesinleşmesinden sonra, menfi tesbit davasında «istirdada» mahkemece karar verilmemiş olması nedeniyle ....02.2014 tarihinde eldeki «istirdat davası» açılmıştır.
Benzer bu karardaAnılan maddeye göre, “Takibe itiraz etmemiş veya «itirazının kaldırılmış» olması yüzünden borçlu olmadığı bir parayı tamamen ödemek mecburiyetinde kalan şahıs, ödediği tarihten itibaren bir sene içinde, umumi hükümler dairesinde mahkemeye başvurarak paranın geriye alınmasını isteyebilir.” Mahkemece, anılan madde hükmü uyarınca icra takibi sonunda takip dosyasındaki paranın tamamen ödenmesi üzerine bu paranın ancak bir yıllık «hak düşürücü sürede» geri alınabileceği düzenlemesi gözetilmeksizin kabul kararı verilmiştir.
Dava, İİK 72/7. maddesine göre icra dosyasına ödenen paranın «istirdadına» ilişkindir.
Bu durumda, mahkemece icra dosyaları getirtilerek, paranın tamamen ödenip ödenmediği, ödenmişse «son» ödeme tarihi göz önüne alınarak 1 yıllık «hak düşürücü sürenin» dava tarihi itibariyle geçip geçmediği değerlendirilmesi yapılarak .../... sonucuna göre bir hüküm kurulması gerekirken, «eksik incelemeyle» karar verilmesi doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:hisse devri · ticaret sicili · eksik inceleme · i̇i̇k 72/son
Benzer bu karardaMahkemece tüm dosya kapsamına göre; dosyaya sureti sunulan sözleşmeye göre dava konusu senetlerin hisse devirlerinin yapılmadığı, davalının «hisse devri» yapmadığı takdirde senetlerin geçerli olmayacağına dair herhangi bir ifadenin bulunmadığı, «ticaret sicil» kayıtlarına göre şirketin resen sicilden terkininin yapıldığı, terkinden sonra davalının davacı tarafa hisse devri yapma imkanının bulunmadığı, dava konusu senetle …
Bu durumda, mahkemece icra dosyaları getirtilerek, paranın tamamen ödenip ödenmediği, ödenmişse «son» ödeme tarihi göz önüne alınarak 1 yıllık «hak düşürücü sürenin» dava tarihi itibariyle geçip geçmediği değerlendirilmesi yapılarak .../... sonucuna göre bir hüküm kurulması gerekirken, «eksik incelemeyle» karar verilmesi doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2016/112 E. 2016/5943 K.
Ortak:istirdat davası · muhtıra · işlemiş faiz · istirdat · çek · hak düşürücü süre
İncelediğiniz kararda1-Dava, davacının «keşidecisi» olduğu «çek» nedeniyle aleyhine yapılan icra takibinde davalıya ödediği bedelden, açtığı menfi tesbit davasının kabulü üzerine davalı tarafından iade edilmeyen 765.00 TL ile, davalı tarafından iade edilen 20.650.00 TL'nin icra veznesine yatırdığı tarih ile kendisine iade tarihi arasındaki «işlemiş faizinin» tahsili istemine ilişkindir.
… ..05.2010 tarihlerinde icra dosya borcu ödenmiş menfi tesbit davasının kabulüne ilişkin kararın ....09.2013 tarihinde kesinleşmesinden sonra, menfi tesbit davasında «istirdada» mahkemece karar verilmemiş olması nedeniyle ....02.2014 tarihinde eldeki «istirdat davası» açılmıştır.
Eldeki dava, daha önce sonuçlanmış olan ve İİK 72/6 maddesine göre kendiliğinden (kanundan ötürü) «istirdat» davasına dönüşmüş bulunan menfi tesbit davasının devamı niteliğinde olduğundan somut olayda İİK 72/7 maddesindeki hak düşürücü bir yıllık sürenin uygulanması mümkün değildir.
Benzer bu karardaDavacı, davalı tarafa borçlu olmadığı «çek» nedeniyle icra takibinde 21.415,00 TL ödediğini, çek nedeniyle borçlu olmadığının tespit edildiğini, davalının 20.650,00 TL iade ödemesi yaptığını, eksik ödenen 765,00 TL'nin «istirdatını» ve 20.650,00 TL'nin icra dosyasına yatırıldığı tarih ile iade ödemesi yapıldığı tarih arasındaki «işlemiş faizini» talep etmiştir.
Dava, «istirdat» ve «işlemiş faiz» istemine ilişkindir.
72/7 gereğince «istirdat davası» bir yıllık «hakdüşürücü süreye» tabidir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:hakdüşürücü süre · menfi tespit davası · tespit davası · menfi tespit · avans faizi · zamanaşımı
Benzer bu karardaMahkemece, davacı tarafça açılan «menfi tespit davası» ve davalı tarafça yapılan iade ödemesi dikkate alınarak «zamanaşımının» kesildiği kabul edilmiş, davanın kabulüne karar verilmiştir.
Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre, icra dosyasına davalı şirketçe 27.12.2013 tarihinde ödeme yapıldığı, bu davanın 24.02.2014 tarihinde açıldığı, davalı tarafça yapılan bu ödeme ve davacı tarafça açılan «menfi tespit davası» dikkate alındığında TBK m.
Fazla ödendiği ileri sürülen ve «istirdadı» istenen 765,00 TL ile ilgili olarak, dava tarihi itibariyle «hakdüşürücü sürenin» geçip geçmediği değerlendirilmeksizin, yanılgılı değerlendirme ile «zamanaşımının» kesildiğinin kabulü ile işin esasına girilip karar verilmesi doğru olmadığı gibi, 6098 sayılı TBK m.131 uyarınca davacının iade ödenen parayı alırken «işlemiş faiz» alacağı hakkını saklı tutup tutmadığı hususunun da değerlendirilmeksizin yazılı şekilde davanın kabulüne karar verilmesi doğru görülmeyip kararın davalı yararına b …
154 uyarınca «zamanaşımınının» kesildiği kabul edilerek davanın süresinde açılmış olduğu, «istirdat» davasının dinlenebilmesi için gerçekte var olmayan bir borcun ödenmesi gerektiği, icra dosyası incelendiğinde davacının toplam 21.415,00 TL ödeme yaptığı, ....
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2017/4550 E. , 2019/1674 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
Taraflar arasında görülen davada ... .... Asliye Hukuk Mahkemesince bozmaya uyularak verilen 11/07/2017 tarih ve 2016/393-2017/223 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesinin davacı vekili tarafından istenildiği ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Davacı vekili, müvekkilinin sahibi bulunduğu firmanın reklamının yapılabilmesi için dava dışı... Basım Yay. İnş. Tur. ve Tic. şirketi ile anlaşma yapıldığını, yapılan iş karşılığı 11.500,00 TL bedelli çekin verildiğini, fakat dava dışı şirket tarafından verilen işin yapılmadığı gibi ilgili çekin de davalıya temlik edildiğini, davalı şirketin ise bu çeki haksız ve kötü niyetli olarak .... .... İcra Müdürlüğünün 2007/3532 esas sayılı dosyasında takibe koyduğunu, ...
1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2011/761 esas sayılı dosyasından müvekkili lehine borçlu olmadığının tespitine karar verildiğini, müvekkilinin icra müdürlüğünden gönderilen muhtıra üzerine davalı şirkete ....415,00 TL ödediğini, daha sonra davalının 20.650,00 TL iade ödemesi yaptığını, davalı şirkete ödenen toplam ....415,00 TL miktardan ödeme tarihi itibari ile 5 yıldan fazla yoksun kaldığını, davalı tarafa ödenen toplam ....415,00 TL'den henüz ödenmeyen 765,00 TL'nin ve bu miktar düşüldükten sonra kalan 20.650,00 TL'sinin müvekkilince icra dairesine yatırıldığı tarihten davalı şirketin icra dosyasına ödediği tarihe kadar hesaplanacak avans faizinin davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, davanın İİK'nın 72/VII de belirtilen 1 yıllık hak düşürücü sürede açılmadığından süreden reddini, esas yönünden ise davacının istirdada konu bir alacağının olmadığından esastan reddini talep etmiştir.
Mahkemece Dairemiz tarafından verilen bozma ilamına uyularak, İİK 72. maddede düzenlenen 1 yıllık hak düşürücü sürenin geçtiği gerekçesiyle süresinde açılmayan davanın reddine karar verilmiştir.
Kararı davacı vekili temyiz etmiştir.
1-Dava, davacının keşidecisi olduğu çek nedeniyle aleyhine yapılan icra takibinde davalıya ödediği bedelden, açtığı menfi tesbit davasının kabulü üzerine davalı tarafından iade edilmeyen 765.00 TL ile, davalı tarafından iade edilen 20.650.00 TL'nin icra veznesine yatırdığı tarih ile kendisine iade tarihi arasındaki işlemiş faizinin tahsili istemine ilişkindir.
İİK 72/7 maddesinde "Takibe itiraz etmemiş veya itirazın kaldırılmış olması yüzünden borçlu olmadığı bir parayı tamamen ödemek mecburiyetinde kalan şahsın, ödediği tarihten itibaren bir sene içinde, umumi hükümler dairesinde mahkemeye başvurarak paranın geri alınmasını isteyebileceği" düzenlenmiş olup madde de öngörülen 1 yıllık süre, hak düşürücü süredir.
Somut uyuşmazlıkta ... .... İcra Müdürlüğünün 2007/3532 sayılı dosyasında davalı alacaklı tarafından davacı borçlu aleyhine 30...2007 tarihinde kambiyo senedine istinaden icra takibi başlatılmış davacı tarafından takip nedeniyle 28.11.2007 tarihinde ...
1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2011/761 esas sayılı dosyasında menfi tesbit davası açılmış, icra takibi nedeniyle, dava açıldıktan sonra davacı tarafından 05.09.2008, ....09.2008 ve ....05.2010 tarihlerinde icra dosya borcu ödenmiş menfi tesbit davasının kabulüne ilişkin kararın ....09.2013 tarihinde kesinleşmesinden sonra, menfi tesbit davasında istirdada mahkemece karar verilmemiş olması nedeniyle ....02.2014 tarihinde eldeki istirdat davası açılmıştır.
Eldeki dava, daha önce sonuçlanmış olan ve İİK 72/6 maddesine göre kendiliğinden (kanundan ötürü) istirdat davasına dönüşmüş bulunan menfi tesbit davasının devamı niteliğinde olduğundan somut olayda İİK 72/7 maddesindeki hak düşürücü bir yıllık sürenin uygulanması mümkün değildir.
Bu halde, davacıya icra dosyasında eksik iade edildiği iddia olunan miktar yönünden işin esasının incelenerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde bu bölüme ilişkin davanın hük düşürücü süre nedeniyle reddine karar verilmesi doğru görülmemiştir.
...- Menfi tesbit davasının lehine sonuçlanmasından sonra davacının, 11.01.2017 tarihli dilekçesine ekli icra dosyasındaki 16.09.2013 günlü talep yazısında, davacı "fazlaya ilişkin haklarının saklı tutulması kaydı ile" (faiz vs) davalı alacaklıya ödediği paranın kendisine iadesi için muhtıra çıkarılmasını talep etmiş olup, davalı tarafından 27...2013 tarihinde kendisine ödeme yapılmıştır.
Davacının 16.09.2013 günlü talep yazısında "faiz vs. fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak ana parayı tahsil etmiş bulunmasına göre eldeki davada ana paranın faizini talep edebileceğinin kabulü ile faiz isteminin de esastan incelenerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken bu kalem talebinde reddi doğru görülmemiş, kararın davacı yararına bozulması gerekmiştir.
SONUÇ
Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz isteminin kabulü ile (1) ve (...) no'lu bentlerde açıklanan nedenlerle kararın davacı yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcının istek halinde davacıya iadesine, 28/02/2019 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/492139700 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz