İtirazın İptali
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2017/2885 E. 2019/417 K. ·
BozulduKesinlik belirsiz
★ Emsal
Usul tespitleri
- Dava şartı
- dava şartı
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
teminattan muafiyet↗ yabancılık teminatı↗ re'sen araştırma↗ karşılıklılık esası↗ muafiyet↗ möhuk 47↗ dava şartı yokluğu↗ kesin süre↗ teminat↗ kesin hüküm↗
Gerekçe
Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).
Mahkemece iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, davacının ...'da mukim olduğunu, MÖHUK 48/1 gereği dava değerinin %10'u tutarında yabancılık teminatı yatırması için davacı vekiline kesin süre verildiği ve ancak yatırılmadığı gerekçesiyle dava şartı yokluğu nedeniyle davanın reddine karar verilmiştir.
Kararı, davacı vekili ve davalı ... Ltd. Şti. vekili istinaf etmiştir.
... Bölge Adliye Mahkemesince tüm dosya kapsamına göre, davacı vekili ve davalı ... Ltd. Şti. vekilinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.
Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.
Dava, kira konusu gemiye “... dışı” yakıt temini nedeniyle zarar meydana geldiği iddiasına dayalı tazminat davasıdır.
5718 sayılı Yasa'nın 48/1 maddesinde, Türk mahkemesinde dava açan, davaya katılan veya icra takibinde bulunan yabancı gerçek ve tüzel kişilerin, yargılama ve takip giderleriyle karşı tarafın zarar ve ziyanını karşılamak üzere mahkemenin belirleyeceği teminatı göstermek zorunda oldukları, aynı maddenin 2. fıkrasında mahkemenin karşılıklılık esasına göre teminattan muaf tutabileceği düzenlenmiştir. Düzenleme karşısında, Türk mahkemelerinde dava açan yabancının uyruğunda bulunduğu ülke ile Türkiye arasında karşılıklılık, çok taraflı veya ikili anlaşmalarla yahut fiili mütekabiliyet esasına göre bir muafiyet bulunup bulunmadığının re'sen araştırılması gerekir. (Dairenin 26.11.2015 tarih 2014/17582 – 2015/12605 sayılı ilamı)
Mahkemece, aynı mahkemenin bir başka dosyasına gönderilen ve ekinde Dış İşleri Bakanlığı’nın 21/01/2014 tarihli yazısı bulunan Adalet Bakanlığı Uluslararası Hukuk ve Dış İlişkiler Genel Müdürlüğü yazısından iki ülke arasında teminattan muafiyete ilişkin bir anlaşmanın bulunmadığı anlaşıldığından MÖHÜK 48/2 şartlarının bulunmadığı, verilen kesin süreye karşın teminat yatırılmadığı gerekçesiyle dava şartı yokluğundan davanın reddine karar verilmişse de, dava tarihinden yaklaşık iki yıl öncesi duruma ilişkin olduğu görülen ve içeriğinden fiili mütekabiliyet esasına göre bir muafiyet bulunup bulunmadığı da anlaşılamayan yazıya dayanarak karar verilmesi doğru görülmemiş, hükmün davacı yararına bozulmasına karar vermek gerekmiştir.
Benzer Kararlar
Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2015/10689 E. 2016/5186 K.
Ortak:teminattan muafiyet · re'sen araştırma · karşılıklılık esası · muafiyet · teminat
İncelediğiniz kararda… nde dava açan yabancının uyruğunda bulunduğu ülke ile Türkiye arasında karşılıklılık, çok taraflı veya ikili anlaşmalarla yahut fiili mütekabiliyet esasına göre bir «muafiyet» bulunup bulunmadığının re'«sen araştırılması» gerekir. (Dairenin 26.11.2015 tarih 2014/17582 – 2015/12605 sayılı ilamı) Mahkemece, aynı mahkemenin bir başka dosyasına gönderilen ve ekinde Dış İşleri Bakanlığı’nın 21/01/2014 tarihli yazısı bulunan Adalet Bakanlığı Uluslararası Hukuk ve Dış İlişkiler Genel Müdürlüğü yazısından iki ülke arasında «teminattan muafiyete» ilişkin bir anlaşmanın bulunmadığı anlaşıldığından MÖHÜK 48/2 şartlarının bulunmadığı, verilen «kesin süreye» karşın teminat yatırılmadığı gerekçesiyle dava «şartı yokluğundan» davanın reddine karar verilmişse de, dava tarihinden yaklaşık iki yıl öncesi duruma ilişkin olduğu görülen ve içeriğinden fiili mütekabiliyet esasına göre bir muaf …
5718 sayılı Yasa'nın 48/1 maddesinde, Türk mahkemesinde dava açan, davaya katılan veya icra takibinde bulunan yabancı gerçek ve tüzel kişilerin, yargılama ve takip giderleriyle karşı tarafın zarar ve ziyanını karşılamak üzere mahkemenin belirleyeceği «teminatı» göstermek zorunda oldukları, aynı maddenin 2. fıkrasında mahkemenin «karşılıklılık esasına» göre teminattan muaf tutabileceği düzenlenmiştir.
Mahkemece iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, davacının ...'da mukim olduğunu, MÖHUK 48/1 gereği dava değerinin %10'u tutarında «yabancılık teminatı» yatırması için davacı vekiline «kesin süre» verildiği ve ancak yatırılmadığı gerekçesiyle dava «şartı yokluğu» nedeniyle davanın reddine karar verilmiştir.
Benzer bu kararda… davacının tabiiyetinde bulunduğu Kore Cumhuriyeti ile Türkiye arasında karşılıklılık, çok taraflı veya ikili anlaşmalarla yahut fiili mütekabiliyet esasına göre bir «muafiyet» bulunup bulunmadığı re'«sen araştırılıp» davacının «teminattan muafiyetinin» olmadığı tespit edildiğinde karşı tarafın zarar ve ziyanını ve «yargılama giderlerini» karşılayacak yeterli miktarda teminat takdir edilip davacı vekiline bu miktarı «bloke» etmesi için uygun bir süre verilerek sonucu uyarınca işlem yapılması gerekirken, bu prosedüre uyulmadan işin esasına girilmesi doğru görülmemiş, hükmün davalı yara …
Dosya kapsamından da davacının «teminattan muafiyetini» ispatlar netlikte bir belge veya bilgiye rastlanılmamıştır.
Mahkeme, dava açanı, davaya katılanı veya icra takibi yapanı «karşılıklılık esasına» göre «teminattan» muaf tutar.” şeklinde bir düzenlemeye yer verilmiştir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:bloke · ara karar · kamu düzeni · yargılama gideri · i̇i̇k 72/son
Benzer bu karardaMahkemece yapılan yargılama sırasında «son» celse verilen «ara» karar ile davalı vekilinin talebi reddedilmiş ancak reddin gerekçesine ilişkin gerek ara kararda gerekse gerekçeli kararda bir açıklama yapılmamıştır.
… davacının tabiiyetinde bulunduğu Kore Cumhuriyeti ile Türkiye arasında karşılıklılık, çok taraflı veya ikili anlaşmalarla yahut fiili mütekabiliyet esasına göre bir «muafiyet» bulunup bulunmadığı re'«sen araştırılıp» davacının «teminattan muafiyetinin» olmadığı tespit edildiğinde karşı tarafın zarar ve ziyanını ve «yargılama giderlerini» karşılayacak yeterli miktarda teminat takdir edilip davacı vekiline bu miktarı «bloke» etmesi için uygun bir süre verilerek sonucu uyarınca işlem yapılması gerekirken, bu prosedüre uyulmadan işin esasına girilmesi doğru görülmemiş, hükmün davalı yara …
Bu maddede öngörülen «teminat» karşı tarafın zarar ve ziyanı yanında devletin yargılama ve takip giderlerini de kapsadığından «kamu düzenine» ilişkindir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2014/17582 E. 2015/12605 K.
Ortak:re'sen araştırma · muafiyet · teminat
İncelediğiniz kararda… nde dava açan yabancının uyruğunda bulunduğu ülke ile Türkiye arasında karşılıklılık, çok taraflı veya ikili anlaşmalarla yahut fiili mütekabiliyet esasına göre bir «muafiyet» bulunup bulunmadığının re'«sen araştırılması» gerekir. (Dairenin 26.11.2015 tarih 2014/17582 – 2015/12605 sayılı ilamı) Mahkemece, aynı mahkemenin bir başka dosyasına gönderilen ve ekinde Dış İşleri Bakanlığı’nın 21/01/2014 tarihli yazısı bulunan Adalet Bakanlığı Uluslararası Hukuk ve Dış İlişkiler Genel Müdürlüğü yazısından iki ülke arasında «teminattan muafiyete» ilişkin bir anlaşmanın bulunmadığı anlaşıldığından MÖHÜK 48/2 şartlarının bulunmadığı, verilen «kesin süreye» karşın teminat yatırılmadığı gerekçesiyle dava «şartı yokluğundan» davanın reddine karar verilmişse de, dava tarihinden yaklaşık iki yıl öncesi duruma ilişkin olduğu görülen ve içeriğinden fiili mütekabiliyet esasına göre bir muaf …
Mahkemece iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, davacının ...'da mukim olduğunu, MÖHUK 48/1 gereği dava değerinin %10'u tutarında «yabancılık teminatı» yatırması için davacı vekiline «kesin süre» verildiği ve ancak yatırılmadığı gerekçesiyle dava «şartı yokluğu» nedeniyle davanın reddine karar verilmiştir.
5718 sayılı Yasa'nın 48/1 maddesinde, Türk mahkemesinde dava açan, davaya katılan veya icra takibinde bulunan yabancı gerçek ve tüzel kişilerin, yargılama ve takip giderleriyle karşı tarafın zarar ve ziyanını karşılamak üzere mahkemenin belirleyeceği «teminatı» göstermek zorunda oldukları, aynı maddenin 2. fıkrasında mahkemenin «karşılıklılık esasına» göre teminattan muaf tutabileceği düzenlenmiştir.
Benzer bu kararda… biiyetinde bulunduğu yabancı ülke tespit edilerek Türkiye ile arasında karşılıklılık, çok taraflı veya ikili anlaşmalarla yahut fiili mütekabiliyet esasına göre bir «muafiyet» bulunup bulunmadığı re'«sen araştırılarak» olmadığı tespit edildiğinde karşı tarafın zarar ve ziyanını karşılayacak yeterli miktarda «teminat» takdir edilip davacı vekiline bu miktarı «bloke» etmesi için uygun bir süre verilerek teminat yükümlülüğünün yerine getirilmesine karar verilmesi gerekirken, bu prosedüre uyulmadan doğrudan işin esasına girilmesi …
1-Dava, iade edilen yakıt bedeli ile liman «masraflarının» tahsili için başlatılan takibe yapılan itirazın iptali ile «inkar tazminatının» tahsili istemine ilişkin olup, yabancı uyruklu olduğu anlaşılan davacının 5718 sayılı yasanın 48 nci maddesi kapsamında ilke olarak «teminat» gösterme zorunluluğu bulunmaktadır.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:i̇i̇k 194 · bloke · işlemiş faiz · asıl alacak · inkar tazminatı · dosya masrafı · teslim
Benzer bu karardaMahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna göre, işbu davanın dayanağı ... kapsamında kiralanan tüm gemilerin davalıya süresi içerisinde usulünce «teslim» edildiği, gerek kiracılar adına alt köşede ...'nin imza ve mührünün bulunması, gerekse bu belgelerde kiracının 17.08.2007 tarihli ... gösterildiği şekilde ... adının bulunması karşısında geri teslim belgelerinin geçerli olduğu, davacının 144.720,33 TL yakıt alacağı, 49.343,57 USD liman «masraflarından» doğan alacak olmak üzere «194».063,90 USD «asıl alacak», 36.386,98 USD takip tarihine kadar «işlemiş faiz» olmak üzere toplam 230.450,86 USD alacaklı olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.
1-Dava, iade edilen yakıt bedeli ile liman «masraflarının» tahsili için başlatılan takibe yapılan itirazın iptali ile «inkar tazminatının» tahsili istemine ilişkin olup, yabancı uyruklu olduğu anlaşılan davacının 5718 sayılı yasanın 48 nci maddesi kapsamında ilke olarak «teminat» gösterme zorunluluğu bulunmaktadır.
… biiyetinde bulunduğu yabancı ülke tespit edilerek Türkiye ile arasında karşılıklılık, çok taraflı veya ikili anlaşmalarla yahut fiili mütekabiliyet esasına göre bir «muafiyet» bulunup bulunmadığı re'«sen araştırılarak» olmadığı tespit edildiğinde karşı tarafın zarar ve ziyanını karşılayacak yeterli miktarda «teminat» takdir edilip davacı vekiline bu miktarı «bloke» etmesi için uygun bir süre verilerek teminat yükümlülüğünün yerine getirilmesine karar verilmesi gerekirken, bu prosedüre uyulmadan doğrudan işin esasına girilmesi …
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2016/3236 E. 2017/5270 K.
Ortak:muafiyet
İncelediğiniz kararda… nde dava açan yabancının uyruğunda bulunduğu ülke ile Türkiye arasında karşılıklılık, çok taraflı veya ikili anlaşmalarla yahut fiili mütekabiliyet esasına göre bir «muafiyet» bulunup bulunmadığının re'«sen araştırılması» gerekir. (Dairenin 26.11.2015 tarih 2014/17582 – 2015/12605 sayılı ilamı) Mahkemece, aynı mahkemenin bir başka dosyasına gönderilen ve ekinde Dış İşleri Bakanlığı’nın 21/01/2014 tarihli yazısı bulunan Adalet Bakanlığı Uluslararası Hukuk ve Dış İlişkiler Genel Müdürlüğü yazısından iki ülke arasında «teminattan muafiyete» ilişkin bir anlaşmanın bulunmadığı anlaşıldığından MÖHÜK 48/2 şartlarının bulunmadığı, verilen «kesin süreye» karşın teminat yatırılmadığı gerekçesiyle dava «şartı yokluğundan» davanın reddine karar verilmişse de, dava tarihinden yaklaşık iki yıl öncesi duruma ilişkin olduğu görülen ve içeriğinden fiili mütekabiliyet esasına göre bir muaf …
Benzer bu karardaMahkemece «muafiyet» «hasar» bedeli üzerinden hesaplanarak davanın kısmen kabulüne karar verilmişse de muafiyetin, sigorta bedeli olan 19.000 TL’ye %20 olan muafiyet oranı uygulanmak suretiyle …
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:yasal faiz · hasar
Benzer bu karardaMahkemece, bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda alınan bilirkişi raporuna göre davanın kısmen kabulü ile 8.296,16 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek «yasal faizi» ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin taleplerin reddine karar verilmiştir.
Mahkemece «muafiyet» «hasar» bedeli üzerinden hesaplanarak davanın kısmen kabulüne karar verilmişse de muafiyetin, sigorta bedeli olan 19.000 TL’ye %20 olan muafiyet oranı uygulanmak suretiyle …
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2017/2885 E. , 2019/417 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 12. HUKUK DAİRESİ
Taraflar arasında görülen davada ...
17. Asliye Ticaret Mahkemesince verilen 05/10/2016 tarih ve 2015/602 E - 2016/441 K. sayılı kararın davacı ve davalı ... Denizcilik Tic. ve San. Ltd. Şti. vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, istinaf isteminin esastan reddine dair ... Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi’nce verilen 06/04/2017 tarih ve 2017/63-2017/116 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Davacı vekili, davalı ... Ltd. Şti. ile davacı şirket arasında imzalan 19/03/2014 tarihli charter party sözleşmesiyle “... 2” gemisinin davalıya kiralandığını, kira süresinde gemiye "... dışı" yakıt temin edilmesi sebebiyle gemide hasar meydana geldiğini, geminin uzun süre kullanılamadığını, davalı ... şirketinin diğer davalının sigortacısı olduğunu, zararın tahsili için ...
21. İcra Müdürlüğünün 2015/17514 sayılı dosyasından başlatılan takibe davalıların haksız itirazı nedeniyle takibin durduğunu ileri sürerek davalıların itirazlarının iptali ile icra takibinin devamına, alacağın % 20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına karar verilmesini istemiştir.
Davalı ... vekili, taraflar arasında hiçbir hukuki ilişkinin bulunmadığını, sigorta poliçesinin 1.25. maddesinde poliçenin tarafı olmayan 3. şahısların herhangi bir talepte bulunamayacağının yazılı olduğunu, yetki şartı gereği mahkemenin yetkisiz olduğunu, zararının teminat kapsamı dışında olduğunu, talebin zamanaşımına uğradığını savunarak davanın reddini istemiştir.
Davalı ... Ltd. Şti. vekili, taraflar arasındaki sözleşmede ihtilafların ... Yargı mercilerinde çözümleneceği ve İngiliz hukukunun uygulanacağı hükmünün düzenlendiğini, mahkemenin yetkisiz olduğunu, davacının yabancılık teminatı yatırması gerektiğini savunarak davanın reddini istemiştir.
Mahkemece iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, davacının ...'da mukim olduğunu, MÖHUK 48/1 gereği dava değerinin %10'u tutarında yabancılık teminatı yatırması için davacı vekiline kesin süre verildiği ve ancak yatırılmadığı gerekçesiyle dava şartı yokluğu nedeniyle davanın reddine karar verilmiştir.
Kararı, davacı vekili ve davalı ... Ltd. Şti. vekili istinaf etmiştir.
... Bölge Adliye Mahkemesince tüm dosya kapsamına göre, davacı vekili ve davalı ... Ltd. Şti. vekilinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.
Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.
Dava, kira konusu gemiye “... dışı” yakıt temini nedeniyle zarar meydana geldiği iddiasına dayalı tazminat davasıdır.
5718 sayılı Yasa'nın 48/1 maddesinde, Türk mahkemesinde dava açan, davaya katılan veya icra takibinde bulunan yabancı gerçek ve tüzel kişilerin, yargılama ve takip giderleriyle karşı tarafın zarar ve ziyanını karşılamak üzere mahkemenin belirleyeceği teminatı göstermek zorunda oldukları, aynı maddenin 2. fıkrasında mahkemenin karşılıklılık esasına göre teminattan muaf tutabileceği düzenlenmiştir. Düzenleme karşısında, Türk mahkemelerinde dava açan yabancının uyruğunda bulunduğu ülke ile Türkiye arasında karşılıklılık, çok taraflı veya ikili anlaşmalarla yahut fiili mütekabiliyet esasına göre bir muafiyet bulunup bulunmadığının re'sen araştırılması gerekir. (Dairenin 26.11.2015 tarih 2014/17582 – 2015/12605 sayılı ilamı)
Mahkemece, aynı mahkemenin bir başka dosyasına gönderilen ve ekinde Dış İşleri Bakanlığı’nın 21/01/2014 tarihli yazısı bulunan Adalet Bakanlığı Uluslararası Hukuk ve Dış İlişkiler Genel Müdürlüğü yazısından iki ülke arasında teminattan muafiyete ilişkin bir anlaşmanın bulunmadığı anlaşıldığından MÖHÜK 48/2 şartlarının bulunmadığı, verilen kesin süreye karşın teminat yatırılmadığı gerekçesiyle dava şartı yokluğundan davanın reddine karar verilmişse de, dava tarihinden yaklaşık iki yıl öncesi duruma ilişkin olduğu görülen ve içeriğinden fiili mütekabiliyet esasına göre bir muafiyet bulunup bulunmadığı da anlaşılamayan yazıya dayanarak karar verilmesi doğru görülmemiş, hükmün davacı yararına bozulmasına karar vermek gerekmiştir.
SONUÇ
Yukarıda açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin temyiz isteminin kabulü ile İlk Derece Mahkemesince verilen karara yönelik istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULARAK KALDIRILMASINA, HMK'nın 373/1. maddesi uyarınca dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,ödediği peşin temyiz harcının isteği halinde temyiz edene iadesine, 16/01/2019 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/481195000 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz