Yetkili icra dairesi gösterilmeyen yetki itirazı geçersizdir
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2024/197 E. 2024/196 K. · · İlk derece: İSTANBUL 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
İtirazın iptalikaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)Kesin
★ EmsalGörev ve yetkiDava şartı (hukuki yarar / ehliyet / kesin hüküm)usul emsali
Davacının nitelemesi: Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan mahkemenin nitelemesiyle örtüşüyor
Gerekçe özeti
İtirazın iptali davasında, borçlunun icra takibine karşı yaptığı yetki itirazının geçerli sayılabilmesi için itiraz dilekçesinde yetkili icra dairesinin (veya birden fazla yetkili icra dairesi varsa seçilen dairenin) açıkça gösterilmesi gerekir; bu bildirim yapılmadığında yetki itirazı HMK 19/2 uyarınca dikkate alınmaz ve usulüne uygun bir yetki itirazından söz edilemez. Böyle bir durumda mahkemenin, davalının yerleşim yerine göre takip yapılan icra dairesinin yetkisiz olduğu gerekçesiyle davayı dava şartı yokluğundan usulden reddetmesi hatalıdır.
Ele alınan sorunlar
Yetki itirazının usulüne uygunluğu ve icra takibinin yetkili dairede yapılıp yapılmadığı → kabul
İddia: Davacı vekili, davalı borçlunun yetkiye itiraz ettiğini ancak yetkili icra dairesini göstermediğini, bu nedenle yetki itirazının geçersiz olduğunu; ayrıca malzemelerin davalının yetkilendirdiği kişiye Kağıthane/İstanbul adresinde teslim edildiğini, sözleşmenin ifa yerinin de İstanbul olduğunu, bu nedenle Bakırköy İcra Dairelerinin yetkili olduğunu ileri sürmüştür.
Gerekçe: İtirazın iptali davasının dinlenilme koşullarından biri, takibin yetkili icra dairesinde usulüne uygun olarak yapılmış olmasıdır. Yetkili icra dairesi, İİK 50/1 maddesi yollamasıyla HMK'nın yetkiye ilişkin hükümlerine göre belirlenir; HMK 6. madde gereği genel yetkili icra dairesi davalı borçlunun yerleşim yeri icra dairesidir. Ancak HMK 19/2 uyarınca yetki itirazında bulunan taraf, yetkili mahkemeyi (veya birden fazla yetkili mahkeme varsa seçtiği mahkemeyi) bildirmek zorundadır; aksi takdirde yetki itirazı dikkate alınmaz. İİK 50. maddenin 1/1. cümlesi de icra dairelerinin yetkisinin tayininde HMK'daki yetki kurallarının kıyasen uygulanacağını düzenlemektedir. Somut olayda davalı (borçlu), itiraz dilekçesinde yetkiye itiraz ettiğini belirtmiş ancak yetkili icra müdürlüğünü göstermemiştir; bu nedenle usulüne uygun bir yetki itirazından söz edilemez. Usulüne uygun bir yetki itirazı bulunmadığı halde, mahkemenin takip başlatılan icra dairesinin davalının yerleşim yeri olan Ankara'ya göre yetkisiz olduğundan bahisle davayı dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddetmesi doğru değildir.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
Borçlunun icra takibine yaptığı yetki itirazında yetkili icra dairesini göstermemesi halinde bu itirazın usulsüz sayılacağı ve mahkemenin bu geçersiz itirazı esas alarak dava şartı yokluğundan ret kararı veremeyeceği yönünde bölgesel ikna edici bir emsal niteliği taşır.
Usul tespitleri
- Yetkili mahkeme
- İtirazın iptali davasında, icra takibinin yetkili icra dairesinde yapılmış olması dava şartıdır; yetkili icra dairesi İİK 50/1 maddesi yollamasıyla HMK'nın genel yetki hükümlerine (HMK 6) göre, borçlunun yerleşim yeri esas alınarak belirlenir. Borçlunun yetki itirazının usule uygun sayılabilmesi için, itiraz dilekçesinde yetkili (veya seçilen) icra dairesinin gösterilmesi gerekir; gösterilmezse itiraz HMK 19/2 uyarınca dikkate alınmaz.
- Dava şartı
- İcra takibinin yetkili icra dairesinde usulüne uygun olarak yapılmış olması
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
yetki itirazı↗ yetkili icra dairesi↗ itirazın iptali↗ dava şartı↗ HMK 19/2↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2024/197
KARAR NO 2024/196
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ İSTANBUL 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 18/10/2023
NUMARASI 2023/304 Esas 2023/788 Karar
DAVA
İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
İcra dairesinin yetkisizliği nedeniyle usulden reddine ilişkin kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
DAVA
Davacı vekili; taraflar arasındaki ticari ilişki sebebiyle davalıya çimento, şap kum ve nakliye hizmeti sağladığını, davalı ... firması, dava dışı ... Adi Ortaklığı'nın inşaat yapım işini götürü usulü alt işveren (taşeron) olarak üstlendiği, davalı ... bu taşeronluk ilişkisinden kaynaklanan yükümlülüklerini yerine getirmek amacıyla müvekkil şirketten icra takibinin dayanağı olan faturalarda belirtilen malları satın aldığı, müvekkil şirket davalıyla kararlaştırılan şekilde "... Mah. ... Sk. No:.. Kağıthane/İstanbul" adresine malların teslimini sağladığını, müvekkil şirket bu hizmetlerinin karşılığında davalıya 13.12.2022 tarihli 52.573,25 TL bedelli, 19.12.2022 tarihli 16.749,51 TL bedelli, 19.12.2022 tarihli 6.826,30 TL bedelli ve 22.12.2022 tarihli 46.657,93 TL bedelli 4 adet fatura düzenlediğini, davalının ödeme yapmaması üzerine Bakırköy ...
İcra Dairesi'nin ... esas sayılı dosyasında davalı aleyhine ilamsız icra takibi başlatıldığını, davanın kabulü ile davalının takibe yaptığı itirazın iptaline Bakırköy ... İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyasındaki takibin devamına, davalı tarafından takibe haksız ve kötü niyetli olarak itiraz edildiğinden alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatının müvekkile verilmesine, davalı ...'ın ... İnşaat Adi Ortaklığı'ndan olan alacağına ve davalı adına olan borcu karşılar tutardaki menkul ve gayrimenkulleri üzerine İİK m. 257 gereğince ihtiyaten haciz konulmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP
Davalı taraf cevap dilekçesi sunmamıştır.
İLK DERECE MAHKEME KARARI
Mahkemece, davalının adresi itibari ile Ankara icra dairesinin yetkili olduğu, Bakırköy İcra Dairesinin yetkili bulunmadığı, buna göre yetkili icra dairesinde yapılmış geçerli bir takip bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılarak davanın HMK 114/2 ve 115/2. maddeleri uyarınca özel dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
Davacı vekili; davalı borçlunun yetkiye itiraz ettiğini, ancak yetkili icra dairesini göstermediğini, yetki itirazının geçersiz olduğunu, kabul anlamına gelmemek kaydıyla geçerli olduğu kabul edilmesi halinde de; malzemelerin davalının yetkilendirdiği kişi olarak ...'a ... Mahallesi ... Sokak No:... Kağıthane / İstanbul adresinde teslim edildiğini, ...'ın da tanığı olduğunu, inşaattaki görüntü kayıtlarının CD olarak sunulacağını, tarafların tacir olduğunu, tarafların ticari defterleri incelenmeksizin ...'ın hangi sıfatla teslim aldığı açıklığa kavuşturulmadan, tanık dinlenmeden ön inceleme aşamasında karar verilmesinin hatalı olduğunu, taraflar arasında ticari alım satım ilişkisi bulunduğundan müvekkilinin adresinin Bahçelievler ilçesi sınırı içerisinde bulunmakta olup Bakırköy Adliyesi yetki alanı sınırları içerisinde olduğunu, 6098 sayılı TBKnın 89/1 maddesi uyarınca Bakırköy İcra Dairelerinin yetkili olduğunu, sözleşmenin ifa yeri Kağıthane olup, İstanbul Adliyesi yetki sınırları içerisinde olduğunu, seçim hakkı kullanılarak takibin Bakırköy İcra Dairesinde takip yapıldığını, kararın kaldırılarak esas yönünden karar verilmek üzere dosyanın mahkemeye gönderilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE
İtirazın iptali davasının dinlenilme koşullarından bir tanesi de takibin yetkili icra dairesinde usulüne uygun olarak yapılmış olmasıdır. Yetkili icra dairesi; İİK’nun 50/1 maddesi yollamasıyla HMK’nın yetkiye ilişkin hükümlerine göre belirlenir. HMK 6. maddesi gereği genel yetkili mahkeme ve icra dairesi davalı borçlunun yerleşim yeri mahkeme icra dairesidir. Somut olayda dava, satış sözleşmesinden kaynaklanan fatura alacağının tahsili amacıyla başlatılan takibe yönelik itirazın iptali istemine ilişkin olup, mahkemece icra takibinin yetkili icra dairesinde yapılmadığı gerekçesiyle davanın usulden reddine karar verilmiştir. HMK 19/2 maddesi “...yetki itirazında bulunan taraf, yetkili mahkemeyi;
birden fazla yetkili mahkeme varsa seçtiği mahkemeyi bildirir. Aksi takdirde yetki itirazı dikkate alınmaz.” hükmünü haiz olup,İİK'nın 50. maddesinin 1/1. cümlesinde icra dairelerinin yetkisinin tayininde HMK'daki yetki kurallarının kıyasen uygulanacağı düzenlenmiştir. Davalı (borçlu) tarafından yapılan itiraz dilekçesinde; yetkiye, borcun tamamına, faize, faiz oranına ve her türlü ferilerine itiraz ettikleri belirtilmişse de, itiraz dilekçesinde yetkili icra müdürlüğü gösterilmediği için yetki itirazının usulüne uygun olduğundan söz edilemeyecektir. Yetkili icra dairesi gösterilmediğinden usulüne uygun bir yetki itirazı bulunmadığı halde, takip başlatılan icra dairesinin davalının yerleşim yerinin Ankara olduğundan bahisle yetkisiz olması nedeniyle davanın dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmesi doğru olmamıştır.Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile hükmün HMK 353(1)a-4 maddesi uyarınca kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmek üzere kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne; İstanbul 12.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 18/10/2023 Tarih 2023/304 Esas 2023/788 Karar sayılı kararın HMK'nun 353(1)a-4 gereği KALDIRILMASINA; "Davanın yeniden görülmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye GÖNDERİLMESİNE" Davacı tarafından yatırılan 269,85-TL peşin istinaf karar harcının istek halinde kendisine iadesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 353(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 02/02/2024
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/47637 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi