Pay devri

11. Hukuk Dairesi         2016/8505 E.  ,  2018/1909 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ TİCARET MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen davada ...

2. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 31/03/2016 tarih ve 2014/313-2016/340 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalılar vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, davalı ...Şirketinin 18 hissesini diğer davalıdan 20/03/2007 tarihindeki devir sözleşmesi ile devraldığını, devrin ticaret sicile tescil ve ilan edilmediğini, müvekkilinin o dönemde reşit olmadığı için bu işlemlerin takibini yapamadığını ileri sürerek müvekkiline ait 18 hissenin 20/03/2007 tarihi itibariyle ticaret siciline tesciline karar verilmesini istemiştir.

Davalılar vekili, istemin zamanaşımına uğradığını, hisse devrinin yapıldığı tarihte davacının yasal temsilcisi olan annesinin bu devrin iptalini talep ettiğini ve sözlü olarak devirden vazgeçildiğini, bu nedenle devir sonrasında alınan vazgeçme kararı gereği şirket pay defterine devrin işlenmediğini, aradan bu kadar uzun süre geçtikten sonra bu davanın açılmasının kötüniyetin göstergesi olduğunu savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece tüm dosya kapsamına göre, davacı tarafından ...

12. Noterliğinin 20.03.2007 tarih ve 05761 yevmiye numaralı limited şirket hisse devir sözleşmesi ile davalı ...'in davalı şirketteki 18 hissesini davacıya devrine oy birliğiyle karar verildiğine dair davalı şirketin 20.03.2007 tarih ve 2007/03 karar sayılı kararına ilişkin noter tasdikli ortaklar kurulu kararının ibraz edildiği, bu belgeye göre davalı ... davalı şirketteki hissesini mülga 6762 sayılı Kanunun 520. maddesi uyarınca imzası noterlikçe tasdik edilen hisse devir sözleşmesi ile devir ettiğinden ve bu devir işlemi davalı şirketin 20.03.2007 tarihli ortaklar kurulu kararıyla oy birliğiyle onaylandığı gerekçesiyle davanın kabulü ile davalı ...'in, davalı şirketteki 18 hissesini 20/03/2007 tarihi itibari ile davacıya devrettiğinin tespitine ve davalı şirketteki ...

adına kayıtlı 99 hisseden 18'inin iptali ile davacı adına kayıt ve tesciline karar verilmiştir.

Kararı, davalılar vekili temyiz etmiştir.

Dava, davacının, davalı ...'den devraldığı davalı şirketin paylarının kendi adına ticaret siciline tesciline karar verilmesi istemine ilişkindir. Mahkemece, devrin pay defterine işlenip işlenmediği hususunda defterlerin ibrazı için davalı şirkete kesin süre verildiği, bu süreye rağmen defterlerin ibraz edilmediği, bunun üzerine ortaklar kurulunda devrin onaylanması yeterli görülerek davanın kabulüne karar verilmiştir. Ancak, davacı vekilinin 07.07.2015 tarihli dilekçesinde, hisse devrinin pay defterine işlenmediği, işlenseydi işbu davanın açılmayacağı belirtilmiştir. Her ne kadar, davalı şirket verilen kesin sürede defterleri ibraz etmemiş olsa da davacı vekilinin dosya kapsamına sunduğu yukarıda belirtilen dilekçe ile defterlere işlenmemiş olduğu sabittir.

Bu durumda mahkemenin çıkardığı icapsız ihtar sonuç doğurucu nitelikte değildir. Bu durumda pay devrinin 3. ayağı olan pay defterine işlenme gerçekleştirilmediğinden 6762 sayılı ...'nin 520. maddesine göre geçerli bir devir bulunmadığı gözetilerek davanın reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş hükmün davalılar yararına bozulmasına karar verilmiştir.

SONUÇ

Yukarıdaki bentte açıklanan nedenle davalılar vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün davalılar yararına BOZULMASINA, ödedikleri peşin temyiz harcının istekleri halinde temyiz edenlere iadesine, 13/03/2018 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.

KARŞI OY

Uyuşmazlık, mülga 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun yürürlükte olduğu dönemde noter sözleşmesi ile devredilen ve ortaklar kuruluncada muvafakat edilen davalıya ait limited şirket paylarının davacıya devrinin, şirketin pay defterine kayıt edilmediği halde pay sahipliğinin adı geçen davacıya geçip geçmediğine ilişkindir.

Yerel mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiş,

Kararın davalılar vekilince temyizi üzerine sayın çoğunluk görüşü doğrultusunda yazılı gerekçe ile temyiz itirazları kabul edilerek yerel mahkeme kararı bozulmuştur.

Sayın çoğunluğun bozma gerekçesine katılamıyorum.

Dava, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun yürürlüğünden sonra açılmış olup, ...'nın Uygulanması ve Yürürlüğü Hakkındaki 6103 sayılı Yasa'nın 3. maddesinde aynı Yasa'nın 2. maddesine istisna getirilerek "Tarafların iradelerinden bağımsız olarak, kanunla düzenlenen hukuki ilişkilere, bunlar Türk Ticaret Kanunu'nun yürürlüğe girmesinden önce kurulmuş olsalar bile Türk Ticaret Kanunu hükümlerinin uygulanacağı" düzenlenmiştir.

Pay devrine ilişkin hususlar taraf iradelerinden bağımsız, kanunla düzenlenen hukuki ilişkiler olduğu için, bunlar 6102 sayılı ...'nın yürürlüğüne girmesinden sonra yeni kanun hükümlerine tabi olup somut uyuşmazlığa 6102 sayılı ... hükümlerinin uygulanması gerekmektedir.

Limited şirket payının devri 6102 sayılı ...'nın 595 maddesinde düzenlenmiştir. Anılan maddeye göre pay devrinin ve devir borcunu doğuran işlemlerin yazılı şekilde yapılması, tarafların imzalarının Noterce onaylanması zorunlu olup, mülga 6762 sayılı ... 520/1 maddesinde yer alan "Bir payın devrinin, şirket hakkında pay defterine kaydedilmek şartıyla hüküm ifade edeceğine" ilişkin düzenleme 6102 sayılı ... 595 maddesine alınmamıştır.

6102 sayılı Yasa, devir keyfiyetinin pay defterine yazımını zorunlu görmemiştir. Genel Kurulun devre onay vermesi veya vermiş sayılması pay sahipliği sıfatının kazanılması için yeterli sayılmıştır.

Somut uyuşmazlığa dönüldüğünde, davalı ...'ın, diğer davalı şirketteki paylarını davacıya 6103 sayılı Yasa'nın 3. maddesine göre uyuşmazlıkta uygulanması gereken 6102 sayılı Yasa'nın 595 maddesine uygun şekilde devir etmiş olup yine, ... 620 maddelerine uygun şekilde ortaklar kurulunca devre onay verilmiştir. Pay devri ortaklar kurulunun onama kararı ile tamamlanmıştır. Devir keyfiyetinin pay defterine yazılması, pay sahipliğinin kazanılmasında ya da kaybedilmesinde etkili olmayan bir usul işlemidir.

Açıklanan nedenlerle yerel mahkeme kararı usul ve yasaya uygun bulunmaktadır.

Kaldı ki bir an için sayın çoğunluğun kabulünde olduğu gibi uyuşmazlıkta mülga 6762 sayılı ... hükümlerinin uygulanması gerektiği düşünülse bile devrin pay defterine kaydı, hisse devrinin mutlaka geçerlilik şartı olmayıp, pay defterine tescilin etkisi izhari niteliktedir. (Yargıtay 11. Hukuk Dairesi 03.05.2001 gün, E. 2011/1607 K. 2001/3872, Yargıtay 11. Hukuk Dairesi 16.12.2004 gün ve E. 2004/3023, K. 2004/12406 sayı).

Ortak sıfatının geçişinin tamamlanması, ortaklığın onayı ile gerçekleşmektedir. (Baştuğ - Temel İlkeler. Sh.199, Poroy - Tekinalp - Çamoğlu -ortaklıklar ve Kooperatifler s. 889, Tekinalp- Tescil Davası s. 5, Hirsch - Tekinalp s. 267, Pulaşlı - Şirketler s. 1024)

Pay defterine kayıt, hukuki bir sonuç doğurmadığı gibi aksine yeni ortağın ve her şeyden önce ortaklığın hukuki durumunu belirlemeye yaramaktadır.

Devralan, kayıttan önce ortak sıfatını kazanmıştır ve ortaklıkta devralana ortak olarak davranma hakkına sahiptir.

Devrin pay defterine geçirilmesi, tarafların ortaklık hukukundan kaynaklanan taleplerini ileri sürmelerine imkan veren bir icra işlemidir. Bu işlemin devreden ve devralan arasındaki ilişki bakımından da bir anlamı yoktur. ... 520/1 hükmünün amacını aşar biçimde kaleme alındığının kabulü ile niteliğine uygun yorumlanması gerektiği benimsenmelidir. (Ertan Demirkapı - Limited Ortaklıkta payın devri sh. 379)

Devrin pay defterine kaydı, pay defterini tutmakla yükümlü olan kişiler tarafından gerçekleştirilmelidir. Sorumluluk ve yetki ilişkisi içerisinde, pay defterinin, tutulması müdürler tarafından yerine getirilmesi gereken bir görevdir. Müdürler hatalı kayıtlardan ve eksik kaydedilmeden doğan zararlardan, ortaklara karşı olduğu gibi, üçüncü kişilere karşı da şahsen ve müteselsilen sorumludurlar.

Ortaklar Kurulu, devri onayladığında, müdürlerin kaydı kendiliklerinden yapmaları gerekmektedir. Bu kaydın yapılması devir sözleşmesinin taraflarının iradelerine bağlı olmadığı gibi, devreden ve devralanın bu konuda bir taleplerinin bulunması dahi gerekmemektedir.

Hisse devrinin, şirket pay defterine kaydedilmemesinden bu işle görevli şirket müdürü ile birlikte şirkete sorumludur.

Davacının, şirket aleyhine açtığı davanın, çoğu isteyenin azıda istemiş sayılacağı ilkesinden hareketle davacının devrettiği payların, pay defterine kayıt ve tescili istemini de içerdiğinin kabulü zorunludur. Diğer taraftan pay devrinin, şirket pay defterine kaydedilmemesinde davacıya bir kusur izafesi mümkün değildir.

Açıklanan nedenlerle, usul ve yasaya uygun yerel mahkeme kararının onanmasına karar verilmesi gerekirken, yazılı gerekçe ile bozulmasına ilişkin sayın çoğunluk görüşüne karşıyım.