Tazminat
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2018/4086 E. 2018/6752 K. ·
BozulduKesinlik belirsiz
★ Emsal
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
cmr sözleşmesi↗ sorumluluk üst sınırı (sdr)↗ gümrük müşavirliği↗ sovtaj↗ cmr konvansiyonu↗ rücuen alacak↗ taşıyıcının sorumluluğu↗ irsaliye↗ muafiyet↗ muvazaa↗ cmr↗ taşıyıcı↗ fatura↗ hasar↗ eksik inceleme↗ ibraz↗ teslim↗
Gerekçe
Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).
Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamına göre, davacının zarara uğrayan emtia karşılığında 5.224,41 TL talep edebileceği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, 5.224,41 TL'nin 02.01.2013 tarihinden itibaren işleyecek %5 faiziyle birlikte davalıdan tahsiline, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.
Kararı, taraf vekilleri temyiz etmiştir.
1-Dava, karayolu ile yurtdışı taşımadan kaynaklanan rücuen alacak istemine ilişkin olup mahkemenin de kabulünde olduğu üzere uyuşmazlığa "Eşyaların Karayolundan Uluslararası Nakliyatı İçin Mukavele Sözleşmesi (CMR)" hükümleri uygulanacaktır. CMR Sözleşmesinin 17. maddesi uyarınca, taşıyıcının sorumluluğu yükün kendisine teslimiyle başlayıp teslim edene kadar
olan dönemi kapsar. Yükleme ve istifleme üstlenmediği sürece taşıyıcının görevi kapsamında değildir. Somut uyuşmazlıkta davacı, davalı tarafından taşımanın yapıldığı aracın üzerindeki tentenin düz durmasını sağlayan ve dorsenin çatısını oluşturan destek borularının eksik olması sebebiyle yağmurun tente üzerinde toplanarak tentedeki deliklerden aracın içine aktığını ve emtianın bu nedenle ıslandığını iddia etmiş olup taşınan emtianın yükleme ve istiflenmesine bağlı bir hasar talebinde bulunmamıştır. Bu durumda, mahkemece, davacının bu iddiası üzerinde durulup ulaşılacak sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken taşıyıcının, yükleme yapılırken nezaret etmek ve istifemede bir hata varsa uyarıda bulunmak görevinin bulunduğunu ifade ettikten sonra yüklemeyi yapan dava dışı ... San. ve Tic. Ltd. Şti. ile birlikte taşıyıcının %50'şer oranda müterafik kusurlu olduğunu kabul eden bilirkişi raporu benimsenmek suretiyle hüküm tesisi yerinde olmadığı gibi, davacının, zararın artmasına tentenin destek direklerinin eksik olmasının sebebiyet verdiği iddiasının da araştırılmadan dorse üzerindeki deliklerin emtiada ancak %10 oranında hasar meydana getirebileceğinin kabul edilerek eksik incelemeye dayalı yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamış, kararın bu yönden davacı yararına bozulmasına karar verilmesi gerekmiştir.
2-CMR Konvansiyonu'nun 23. maddesi uyarınca taşıyıcı, yükün kısmen veya tamamen kaybından dolayı tazminat ödemekle sorumlu tutulduğunda, kural olarak bu tazminat yükün taşınmak üzere kabul edildiği yer ve zamandaki kıymetine göre hesaplanır. Bununla beraber taşıyıcının sorumluluğu, eksik brüt ağırlığın kilogramı başına 8.33 hesap birimini aşmayacaktır. Somut uyuşmazlıkta ise davacı tarafından yaptırılan ekspertiz incelemesinde hasarlanan emtianın 62.491,20 USD değerinde olduğu belirtilip bu bedel üzerinden sovtaj ve muafiyet uygulanarak sigortalıya ödeme yapılmışsa da, davalı, taşıdığı yükün 26.592,06 USD değerinde olduğunu savunmuştur. Gerçekten dosyaya ibraz edilen ve sigorta tarafından ...'daki alıcıya ... düzenlenen 05.11.2012 tarihli irsaliyeli faturada halıların toplam değeri 62.491,21 USD olarak gösterilmiş, aynı tarih ve aynı emtia için İngilizce düzenlenen faturada ise satılan malın bedeli 26.592,06 USD olarak belirtilmiştir. Mahkemece, görüşüne başvurulan gümrük müşavir yardımcısı bilirkişi de sigortalının halıları, 62.491,21 USD kıymetindeki fatura ile ... 'daki ithalatçıya sattığı, sürücüye verdiği ikinci faturada ise malın kıymetinin 26.592,06 USD olarak gösterildiği, ihracatçının aynı mal için farklı kıymetli iki fatura tanzim ederek muvazaalı bir işlem gerçekleştirdiği ifade edilmiştir. Bu durumda, mahkemece, davalının taşınan toplam emtia bedelinin ve sorumluluk üst sınırının 26.592,06 USD olduğu yönündeki savunmaları değerlendirilerek hasıl olacak sonuç çerçevesinde bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamış, kararın bu yönden de davalı yararına bozulmasını gerektirmiştir.
3- Bozma sebep ve şekline göre, taraf vekillerinin sair temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine gerek görülmemiştir.
Benzer Kararlar
Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.
-
Sigorta poliçesine dayalı tazminat
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2011/12916 E. 2012/19231 K.
Ortak:taşıyıcı · hasar · teslim
İncelediğiniz karardaCMR Sözleşmesinin 17. maddesi uyarınca, «taşıyıcının sorumluluğu» yükün kendisine «teslimiyle» başlayıp teslim edene kadar olan dönemi kapsar.
Şti. ile birlikte «taşıyıcının» %50'şer oranda müterafik kusurlu olduğunu kabul eden bilirkişi raporu benimsenmek suretiyle hüküm tesisi yerinde olmadığı gibi, davacının, zararın artmasına tentenin destek direklerinin eksik olmasının sebebiyet verdiği iddiasının da araştırılmadan dorse üzerindeki deliklerin emtiada ancak %10 oranında «hasar» meydana getirebileceğinin kabul edilerek «eksik incelemeye» dayalı yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamış, kararın bu yönden davacı yararına bozulmasına karar verilmesi gerekmiştir.
Yükleme ve istifleme üstlenmediği sürece «taşıyıcının» görevi kapsamında değildir.
Benzer bu karardaTaşımacı eşyayı «teslim» aldığı andan itibaren teslim edinceye kadar maruz kaldığı ziyadan ve hasardan veya «teslimindeki gecikmeden» sorumludur.Bilirkişi raporlarında «hasarın» istifleme ve yükleme hatasından kaynaklandığı belirtilmiştir.
Dairemizin yerleşik uygulamasına göre taşınacak emtianın araca yüklemesi ve istiflemesi gönderene ait olsa dahi, yükün sağlıklı taşınabilmesi ve «hasara» uğramaması için «taşıyıcının», yükleme ve istiflemeyi basiretli bir «tacir» gibi gözetmesi, hatalı bir yükleme istifleme varsa buna karşı çıkması ve yükün güvenli taşınabilmesi için her türlü tedbiri alması gerekir.
Mahkemece iddia, savunma, tüm kanıtlara ve bilirkişi raporuna göre, davalı tarafça ambalajın taşımaya uygun olmadığını ve yüklemenin «taşıyıcı» değil gönderen tarafından yapıldığını kanıtlayamadığı, bu şekilde hasardan davalı şirketin sorumlu olacağı, davalının sorumluluğunun CMR hükümlerine göre belirleneceği gerekçesiyle, 6.254.70 Euro'nun davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:teslimde gecikme · müterafik kusur · kusur oranı · rücuen tazminat · tacir · sigorta poliçesi · kusur
Benzer bu karardaO halde, mahkemece «taşıyıcının» zararın oluşmasında «müterafik kusuru» olduğu kabul edilerek «kusur oranı» tespit edilmek ve sonucuna göre karar vermek gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir.
1-Dava, «sigorta poliçesinden» kaynaklanan «rücuen tazminat» talebine ilişkindir.
Taşımacı eşyayı «teslim» aldığı andan itibaren teslim edinceye kadar maruz kaldığı ziyadan ve hasardan veya «teslimindeki gecikmeden» sorumludur.Bilirkişi raporlarında «hasarın» istifleme ve yükleme hatasından kaynaklandığı belirtilmiştir.
Dairemizin yerleşik uygulamasına göre taşınacak emtianın araca yüklemesi ve istiflemesi gönderene ait olsa dahi, yükün sağlıklı taşınabilmesi ve «hasara» uğramaması için «taşıyıcının», yükleme ve istiflemeyi basiretli bir «tacir» gibi gözetmesi, hatalı bir yükleme istifleme varsa buna karşı çıkması ve yükün güvenli taşınabilmesi için her türlü tedbiri alması gerekir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2014/11831 E. 2014/18759 K.
Ortak:rücuen alacak · taşıyıcı · hasar
İncelediğiniz karardaŞti. ile birlikte «taşıyıcının» %50'şer oranda müterafik kusurlu olduğunu kabul eden bilirkişi raporu benimsenmek suretiyle hüküm tesisi yerinde olmadığı gibi, davacının, zararın artmasına tentenin destek direklerinin eksik olmasının sebebiyet verdiği iddiasının da araştırılmadan dorse üzerindeki deliklerin emtiada ancak %10 oranında «hasar» meydana getirebileceğinin kabul edilerek «eksik incelemeye» dayalı yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamış, kararın bu yönden davacı yararına bozulmasına karar verilmesi gerekmiştir.
1-Dava, karayolu ile yurtdışı taşımadan kaynaklanan «rücuen alacak» istemine ilişkin olup mahkemenin de kabulünde olduğu üzere uyuşmazlığa "Eşyaların Karayolundan Uluslararası Nakliyatı İçin Mukavele Sözleşmesi (CMR)" hükümleri uygulanacaktır.
CMR Sözleşmesinin 17. maddesi uyarınca, «taşıyıcının sorumluluğu» yükün kendisine «teslimiyle» başlayıp teslim edene kadar olan dönemi kapsar.
Benzer bu karardaDava, CMR hükümlerine tabi taşıma sırasında meydana gelen «hasar» nedeniyle «taşıyıcıya» karşı açılmış «rücuen alacak» davasıdır.
Mahkemece iddia, savunma, hükme dayanak yapılan bilirkişi raporuna göre emtiadaki «hasarın» yetersiz ambalajlamadan ve istiflemeden kaynaklandığı, taraflar arasındaki uyuşmazlığa CMR hükümlerinin uygulanması gerektiği, dosyada taraflarca sunulmuş bir «taşıma sözleşmesi» bulunmadığından mevcut CMR belgesinin taşıma akdine ve koşullarına ilişkin delil olduğu, CMR belgesinde ambalajlama, istifleme, yükleme ve boşaltma işlerinin göndericinin ve alıcının sorumluluğunda olduğu kararlaştırıldığından meydana gelen hasarda davalı «taşıyıcının» asli sorumluluğunun bulunmadığı, buna karşılık davalının CMR 8/1-b maddesi uyarınca ambalajlamada ve yüklemede gördüğü eksiklikleri diğer tarafa bildirmeyip gerekli önlemleri almaması sebebiyle %20 oranında kusurlu olduğu gerekçesiyle 18.600 TL zarar miktarının «kusur oranına» göre 3.720 TL'sinin faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiştir.
Mahkemece hükme dayanak yapılan bilirkişi raporuna göre «hasarın» ambalajlama ve istiflemeden kaynaklandığı tespit edilmiş, buna göre davalının %20 kusurlu olduğu kabul edilerek karar verilmiştir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:kusur tespiti · müterafik kusur · istifa · kusur oranı · taşıma sözleşmesi · kusur
Benzer bu karardaBu durumda ambalajlamanın davalıya ait olduğu kabul edilerek buna göre «müterafik kusur tespit» edilmesi gerekirken hem ambalajlama hem de «istifin» davacıya ait olduğu kabul edilerek yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamış, kararın bozulması gerekmiştir.
Mahkemece iddia, savunma, hükme dayanak yapılan bilirkişi raporuna göre emtiadaki «hasarın» yetersiz ambalajlamadan ve istiflemeden kaynaklandığı, taraflar arasındaki uyuşmazlığa CMR hükümlerinin uygulanması gerektiği, dosyada taraflarca sunulmuş bir «taşıma sözleşmesi» bulunmadığından mevcut CMR belgesinin taşıma akdine ve koşullarına ilişkin delil olduğu, CMR belgesinde ambalajlama, istifleme, yükleme ve boşaltma işlerinin göndericinin ve alıcının sorumluluğunda olduğu kararlaştırıldığından meydana gelen hasarda davalı «taşıyıcının» asli sorumluluğunun bulunmadığı, buna karşılık davalının CMR 8/1-b maddesi uyarınca ambalajlamada ve yüklemede gördüğü eksiklikleri diğer tarafa bildirmeyip gerekli önlemleri almaması sebebiyle %20 oranında kusurlu olduğu gerekçesiyle 18.600 TL zarar miktarının «kusur oranına» göre 3.720 TL'sinin faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiştir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2015/3327 E. 2015/8665 K.
Ortak:taşıyıcı · hasar · Tazminat
İncelediğiniz karardaŞti. ile birlikte «taşıyıcının» %50'şer oranda müterafik kusurlu olduğunu kabul eden bilirkişi raporu benimsenmek suretiyle hüküm tesisi yerinde olmadığı gibi, davacının, zararın artmasına tentenin destek direklerinin eksik olmasının sebebiyet verdiği iddiasının da araştırılmadan dorse üzerindeki deliklerin emtiada ancak %10 oranında «hasar» meydana getirebileceğinin kabul edilerek «eksik incelemeye» dayalı yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamış, kararın bu yönden davacı yararına bozulmasına karar verilmesi gerekmiştir.
CMR Sözleşmesinin 17. maddesi uyarınca, «taşıyıcının sorumluluğu» yükün kendisine «teslimiyle» başlayıp teslim edene kadar olan dönemi kapsar.
Yükleme ve istifleme üstlenmediği sürece «taşıyıcının» görevi kapsamında değildir.
Benzer bu kararda… lmesi gerektiği, buna göre yüklemenin göndericiye, boşaltmanın ise alıcıya ait olduğu, taşınan yükün tek bir birim olarak taşınması nedeniyle CMR 25.madde gereğince «hasar» halinde «taşıyıcının», eşyanın CMR 23/1 ve 2., 4. fıkraları dikkate alınarak hesaplanacak olan değerinden sorumlu olacağı, bilirkişi raporunda hesaplanan hasar bedelinin oluşa uygun olduğu, bu hasardan nakliyeci firma ile «taşıyan» firma olan davalıların birlikte sorumlu olacakları gerekçesi ile davalı M.
1-Dava, «taşıma sözleşmesinden» kaynaklanan «hasar» bedelinin davalılardan tahsili istemine ilişkindir.
Mahkemece yazılı gerekçe ile mümeyyiz davalılar yönünden davanın kabulüne karar verilmiş ise de, dosya kapsamında yer alan bilgi ve belgelerden «hasarın» taşımanın hangi kısmında oluştuğu net olarak anlaşılamadığı gibi, hasarın meydana geliş şekli, «sebebi» ve niteliği de belirsiz olup; gerek bilirkişi raporunda gerekse gerekçeli kararda taraf iddia ve savunmaları da karşılanmamıştır.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:taşıma sözleşmesi · taşıyan · dava sebebi
Benzer bu kararda… lmesi gerektiği, buna göre yüklemenin göndericiye, boşaltmanın ise alıcıya ait olduğu, taşınan yükün tek bir birim olarak taşınması nedeniyle CMR 25.madde gereğince «hasar» halinde «taşıyıcının», eşyanın CMR 23/1 ve 2., 4. fıkraları dikkate alınarak hesaplanacak olan değerinden sorumlu olacağı, bilirkişi raporunda hesaplanan hasar bedelinin oluşa uygun olduğu, bu hasardan nakliyeci firma ile «taşıyan» firma olan davalıların birlikte sorumlu olacakları gerekçesi ile davalı M.
1-Dava, «taşıma sözleşmesinden» kaynaklanan «hasar» bedelinin davalılardan tahsili istemine ilişkindir.
Mahkemece yazılı gerekçe ile mümeyyiz davalılar yönünden davanın kabulüne karar verilmiş ise de, dosya kapsamında yer alan bilgi ve belgelerden «hasarın» taşımanın hangi kısmında oluştuğu net olarak anlaşılamadığı gibi, hasarın meydana geliş şekli, «sebebi» ve niteliği de belirsiz olup; gerek bilirkişi raporunda gerekse gerekçeli kararda taraf iddia ve savunmaları da karşılanmamıştır.
2 benzer karar daha
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2012/428 E. 2013/1961 K.
Ortak:taşıyıcının sorumluluğu · taşıyıcı · hasar · teslim
İncelediğiniz karardaCMR Sözleşmesinin 17. maddesi uyarınca, «taşıyıcının sorumluluğu» yükün kendisine «teslimiyle» başlayıp teslim edene kadar olan dönemi kapsar.
Şti. ile birlikte «taşıyıcının» %50'şer oranda müterafik kusurlu olduğunu kabul eden bilirkişi raporu benimsenmek suretiyle hüküm tesisi yerinde olmadığı gibi, davacının, zararın artmasına tentenin destek direklerinin eksik olmasının sebebiyet verdiği iddiasının da araştırılmadan dorse üzerindeki deliklerin emtiada ancak %10 oranında «hasar» meydana getirebileceğinin kabul edilerek «eksik incelemeye» dayalı yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamış, kararın bu yönden davacı yararına bozulmasına karar verilmesi gerekmiştir.
Bununla beraber «taşıyıcının sorumluluğu», eksik brüt ağırlığın kilogramı başına 8.33 hesap birimini aşmayacaktır.
Benzer bu karardaCMR Konvansiyonu hükümlerine tabi taşımalarda «taşıyıcı», eşyanın kendisine «teslim» edildiği andan gönderilene teslim olunduğu tarihe kadar meydana gelen «hasar» ve kayıplardan sorumludur.
Bununla birlikte, anılan Konvansiyonu’nun 17/4-c maddesi uyarınca «hasarın», yükün gönderici, alıcı veya bunların adına hareket eden kişiler tarafından yüklenmesi, istiflenmesi veya boşaltılması nedeniyle oluştuğunun kanıtlanması halinde «taşıyıcının sorumluluğundan» bahsedilemeyecektir.
Davacı nezdinde sigortalı emtianın Türkiye’den Çek Cumhuriyeti'ne taşınması sırasında hasarlandığı, bu taşımanın CMR Konvansiyonu hükümlerine tabi olduğu şüphesiz olup taraflar arasındaki uyuşmazlık, meydana gelen zarardan davalı «taşıyıcının sorumlu» olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:nezaret görevi · müterafik kusur · sınırlı sorumluluk · istifa · rücuen tazminat · sigorta poliçesi · kusur
Benzer bu karardaÖte yandan, «hasarın» neden ve nasıl meydana geldiği konusunda açıklama yapmadığı için davalının CMR Konvansiyonu'nun 29. maddesinde düzenlenen «sınırlı sorumluluk» hakkından yararlanamayacağı kabul edilmiş ise de, dosyada mübrez bilirkişi raporunda hasarın «istif» hatasından kaynaklandığının belirtilmiş olmasına göre bu halin, davalı «taşıyıcı» açısından kasıt ya da kasda eşdeğer «kusur» olarak kabulü mümkün olmadığından hükmün bu nedenle de bozulması gerekmiştir.
Dava, taşıma «sigorta poliçesine» dayalı «rücuen tazminat» istemine ilişkindir.
Bahse konu yükümlülüğün ihlali, «taşıyıcı» bakımından «müterafik kusur» oluşturmaktadır.
O halde, mahkemece, yüklemenin ve istiflemenin kime ait olduğu belirlenmesi, gönderene ait olduğunun tespiti halinde davalının «nezaret görevini» yerine getirmemesi nedeniyle müterafik kusurunun bulunduğunun kabul edilmesi ve sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamıştır.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2014/14805 E. 2015/10787 K.
Ortak:taşıyıcının sorumluluğu · taşıyıcı · hasar · teslim · Tazminat
İncelediğiniz karardaCMR Sözleşmesinin 17. maddesi uyarınca, «taşıyıcının sorumluluğu» yükün kendisine «teslimiyle» başlayıp teslim edene kadar olan dönemi kapsar.
Şti. ile birlikte «taşıyıcının» %50'şer oranda müterafik kusurlu olduğunu kabul eden bilirkişi raporu benimsenmek suretiyle hüküm tesisi yerinde olmadığı gibi, davacının, zararın artmasına tentenin destek direklerinin eksik olmasının sebebiyet verdiği iddiasının da araştırılmadan dorse üzerindeki deliklerin emtiada ancak %10 oranında «hasar» meydana getirebileceğinin kabul edilerek «eksik incelemeye» dayalı yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamış, kararın bu yönden davacı yararına bozulmasına karar verilmesi gerekmiştir.
Bununla beraber «taşıyıcının sorumluluğu», eksik brüt ağırlığın kilogramı başına 8.33 hesap birimini aşmayacaktır.
Benzer bu kararda… ç'ten Türkiye'ye taşınması hususunda sözleşme yapıldığı, taşıma işini diğer davalının gerçekleştirdiği, taşıma sırasında makinenin araçtan kayarak düşmesi sonucunda «hasara» uğradığı, davaya konu taşımanın tabi olduğu CMR Konvansiyonu'nun 17. maddesi uyarınca «taşıyıcının», yükü «teslim» aldığı andan teslim ettiği ana kadar meydana gelecek hasarlardan sorumlu olduğu, yükleme gönderen tarafından yapılsa dahi taşıyıcının, yükün araç içine istiflenmesini ve sabitlenmesini yapmakla «görevli» bulunduğu, bu görevini yapmayan davalı alt ve «üst taşıyıcının» oluşan zarardan «müteselsilen sorumlu» oldukları gerekçesiyle davanın kabulüne, 23.700 TL'nin faizi ile birlikte davalılardan müteselsilen tahsiline karar verilmiştir.
2-Dava, uluslararası karayolu taşımasına konu yükün hasarlı «teslim» edilmesi nedeniyle uğranılan zararın tahsili istemine ilişkin olup yukarıda yapılan özetten de anlaşılacağı üzere mahkemece, davalıların sorumluluğunda İsveç'ten Türkiye'ye karayolu ile taşınan yükün, araçtan kayarak düşmesi sonucunda «hasara» uğradığı, CMR Konvansiyonu'nun 17. maddesi uyarınca «taşıyıcının», yükü teslim aldığı andan teslim ettiği ana kadar oluşacak hasarlardan sorumlu bulunduğu, her ne kadar yükleme gönderen tarafından yapılmış ise de davalı taşıyıcının da yükün araç içine istiflenmesini ve sabitlenmesini yapmakla «görevli» olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.
… edildiği üzere, uyuşmazlığa uygulanması gereken Karayolu ve Milletlerarası Mal Nakliyatı Mukavelesi İle İlgili Anlaşma (CMR)’nin 17/1. maddesi uyarınca kural olarak «taşıyıcı», malları «teslim» aldığı andan teslim edilinceye kadar, bunların tamamen veya kısmen kaybından ve vukubulacak hasardan sorumlu ise de, aynı Konvansiyon'un 17/4-c bendinde, malların gönderici, alıcı veya bunlar adına hareket eden şahıslar tarafından taşınması, yüklenmesi, «istif» edilmesi veya boşaltılması hallerinde oluşan hasarlardan «taşıyıcının sorumlu» olmayacağı düzenlenmiştir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:üst taşıyıcı · istifa · müteselsil sorumluluk · görevli mahkeme
Benzer bu kararda… ç'ten Türkiye'ye taşınması hususunda sözleşme yapıldığı, taşıma işini diğer davalının gerçekleştirdiği, taşıma sırasında makinenin araçtan kayarak düşmesi sonucunda «hasara» uğradığı, davaya konu taşımanın tabi olduğu CMR Konvansiyonu'nun 17. maddesi uyarınca «taşıyıcının», yükü «teslim» aldığı andan teslim ettiği ana kadar meydana gelecek hasarlardan sorumlu olduğu, yükleme gönderen tarafından yapılsa dahi taşıyıcının, yükün araç içine istiflenmesini ve sabitlenmesini yapmakla «görevli» bulunduğu, bu görevini yapmayan davalı alt ve «üst taşıyıcının» oluşan zarardan «müteselsilen sorumlu» oldukları gerekçesiyle davanın kabulüne, 23.700 TL'nin faizi ile birlikte davalılardan müteselsilen tahsiline karar verilmiştir.
2-Dava, uluslararası karayolu taşımasına konu yükün hasarlı «teslim» edilmesi nedeniyle uğranılan zararın tahsili istemine ilişkin olup yukarıda yapılan özetten de anlaşılacağı üzere mahkemece, davalıların sorumluluğunda İsveç'ten Türkiye'ye karayolu ile taşınan yükün, araçtan kayarak düşmesi sonucunda «hasara» uğradığı, CMR Konvansiyonu'nun 17. maddesi uyarınca «taşıyıcının», yükü teslim aldığı andan teslim ettiği ana kadar oluşacak hasarlardan sorumlu bulunduğu, her ne kadar yükleme gönderen tarafından yapılmış ise de davalı taşıyıcının da yükün araç içine istiflenmesini ve sabitlenmesini yapmakla «görevli» olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.
… edildiği üzere, uyuşmazlığa uygulanması gereken Karayolu ve Milletlerarası Mal Nakliyatı Mukavelesi İle İlgili Anlaşma (CMR)’nin 17/1. maddesi uyarınca kural olarak «taşıyıcı», malları «teslim» aldığı andan teslim edilinceye kadar, bunların tamamen veya kısmen kaybından ve vukubulacak hasardan sorumlu ise de, aynı Konvansiyon'un 17/4-c bendinde, malların gönderici, alıcı veya bunlar adına hareket eden şahıslar tarafından taşınması, yüklenmesi, «istif» edilmesi veya boşaltılması hallerinde oluşan hasarlardan «taşıyıcının sorumlu» olmayacağı düzenlenmiştir.
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2018/4086 E. , 2018/6752 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ(TİCARET MAHKEMESİ SIFATIYLA)
TÜRK MİLLETİ ADINA
Taraflar arasında görülen davada ...
3. Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 23/02/2016 tarih ve 2013/236-2016/193 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesinin taraf vekilleri tarafından istenildiği ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, bazı noksanlıkların ikmali için mahalline gönderilen dosyanın eksikliklerin giderilmesinden sonra gönderildiği anlaşılmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Davacı vekili, müvekkilinin nakliyat sigorta poliçesi ile sigortaladığı dava dışı ... Yatırım San. ve Tic. A.Ş.'ye ait halı emtiasının davalı tarafından taşındığını, taşıma esnasında ıslanmaya bağlı olarak 261 adet makine halısının davalının tam kusuruyla hasara uğraması sebebiyle müvekkili tarafından sigortalıya 74.807,62 TL ödeme yapıldığını ileri sürerek bu tutarın ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalı, yüklemenin, üretici tarafından gerçekleştirildiğini, mühürlü brandanın sürücü tarafından denetlenemeyeceğini, ... varış yerinde sadece 2 rulonun ıslak olduğu gerekçesiyle bir kenara ayrıldığını, taşınan mal bedelinin 26.592,06 USD olduğunu, müvekkiline verilen hamule senedine hiç bir şerh düşülmediğini, alıcının ihtirazi kayıt olmaksızın malları teslim alıp navlun ücretini ödediğini, brandadaki deliklerin ancak yükleme esnasında oluşabileceğini savunarak davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamına göre, davacının zarara uğrayan emtia karşılığında 5.224,41 TL talep edebileceği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, 5.224,41 TL'nin 02.01.2013 tarihinden itibaren işleyecek %5 faiziyle birlikte davalıdan tahsiline, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.
Kararı, taraf vekilleri temyiz etmiştir.
1-Dava, karayolu ile yurtdışı taşımadan kaynaklanan rücuen alacak istemine ilişkin olup mahkemenin de kabulünde olduğu üzere uyuşmazlığa "Eşyaların Karayolundan Uluslararası Nakliyatı İçin Mukavele Sözleşmesi (CMR)" hükümleri uygulanacaktır. CMR Sözleşmesinin 17. maddesi uyarınca, taşıyıcının sorumluluğu yükün kendisine teslimiyle başlayıp teslim edene kadar
olan dönemi kapsar. Yükleme ve istifleme üstlenmediği sürece taşıyıcının görevi kapsamında değildir. Somut uyuşmazlıkta davacı, davalı tarafından taşımanın yapıldığı aracın üzerindeki tentenin düz durmasını sağlayan ve dorsenin çatısını oluşturan destek borularının eksik olması sebebiyle yağmurun tente üzerinde toplanarak tentedeki deliklerden aracın içine aktığını ve emtianın bu nedenle ıslandığını iddia etmiş olup taşınan emtianın yükleme ve istiflenmesine bağlı bir hasar talebinde bulunmamıştır. Bu durumda, mahkemece, davacının bu iddiası üzerinde durulup ulaşılacak sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken taşıyıcının, yükleme yapılırken nezaret etmek ve istifemede bir hata varsa uyarıda bulunmak görevinin bulunduğunu ifade ettikten sonra yüklemeyi yapan dava dışı ...
San. ve Tic. Ltd. Şti. ile birlikte taşıyıcının %50'şer oranda müterafik kusurlu olduğunu kabul eden bilirkişi raporu benimsenmek suretiyle hüküm tesisi yerinde olmadığı gibi, davacının, zararın artmasına tentenin destek direklerinin eksik olmasının sebebiyet verdiği iddiasının da araştırılmadan dorse üzerindeki deliklerin emtiada ancak %10 oranında hasar meydana getirebileceğinin kabul edilerek eksik incelemeye dayalı yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamış, kararın bu yönden davacı yararına bozulmasına karar verilmesi gerekmiştir.
2-CMR Konvansiyonu'nun 23. maddesi uyarınca taşıyıcı, yükün kısmen veya tamamen kaybından dolayı tazminat ödemekle sorumlu tutulduğunda, kural olarak bu tazminat yükün taşınmak üzere kabul edildiği yer ve zamandaki kıymetine göre hesaplanır. Bununla beraber taşıyıcının sorumluluğu, eksik brüt ağırlığın kilogramı başına 8.33 hesap birimini aşmayacaktır. Somut uyuşmazlıkta ise davacı tarafından yaptırılan ekspertiz incelemesinde hasarlanan emtianın 62.491,20 USD değerinde olduğu belirtilip bu bedel üzerinden sovtaj ve muafiyet uygulanarak sigortalıya ödeme yapılmışsa da, davalı, taşıdığı yükün 26.592,06 USD değerinde olduğunu savunmuştur. Gerçekten dosyaya ibraz edilen ve sigorta tarafından ...'daki alıcıya ...
düzenlenen 05.11.2012 tarihli irsaliyeli faturada halıların toplam değeri 62.491,21 USD olarak gösterilmiş, aynı tarih ve aynı emtia için İngilizce düzenlenen faturada ise satılan malın bedeli 26.592,06 USD olarak belirtilmiştir. Mahkemece, görüşüne başvurulan gümrük müşavir yardımcısı bilirkişi de sigortalının halıları, 62.491,21 USD kıymetindeki fatura ile ... 'daki ithalatçıya sattığı, sürücüye verdiği ikinci faturada ise malın kıymetinin 26.592,06 USD olarak gösterildiği, ihracatçının aynı mal için farklı kıymetli iki fatura tanzim ederek muvazaalı bir işlem gerçekleştirdiği ifade edilmiştir. Bu durumda, mahkemece, davalının taşınan toplam emtia bedelinin ve sorumluluk üst sınırının 26.592,06 USD olduğu yönündeki savunmaları değerlendirilerek hasıl olacak sonuç çerçevesinde bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamış, kararın bu yönden de davalı yararına bozulmasını gerektirmiştir.
3- Bozma sebep ve şekline göre, taraf vekillerinin sair temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine gerek görülmemiştir.
SONUÇ
Yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın davacı yararına, (2) nolu bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile davalı yararına BOZULMASINA, (3) nolu bentte açıklanan nedenlerle taraf vekillerinin sair temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına, ödedikleri peşin temyiz harcının istekleri halinde temyiz edenlere iadesine, 05/11/2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/461190500 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz