Alacak
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2018/3332 E. 2018/5151 K. ·
BozulduKesinlik belirsiz
★ Emsal
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
takas-mahsup def'i↗ takas-mahsup↗ takas↗ cezai şart↗ mahsup↗ yenileme↗ def'i↗ taahhütname↗
Gerekçe
Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).
Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, ....05.2008 tarihli sözleşmenin başında davacılara 52.500 TL ödendiği, ... yıllık dönem sonunda taraflar araısndaki sözleşmenin yenilendiği, davacıların 38. maddeyle taahhüt ettikleri aylık ortalama 124.000 TL ödeme gerçekleşmediği taktirde kurum personeline ödenen aylık cari tutarın % 64'ü oranında cezai şart ödeneceği ve ayrıca 38. madde hükmüne göre taahhüt edilen tutarın altında gerçekleşme durumunda madde 33'de belirtilen bütçe tutarı olan 52.500 TL'nin eksik gerçekleşen tutar oranında indirileceğinin kararlaştırıldığı, davacının birinci üç yıllık dönemde taahhüt ettiği aylık 124.000 TL ortalamayı sağlayamadığı, ikinci üç yıllık dönem için sözleşmede yenilenme halinde promosyon ödenmeyeceğine dair bir hüküm bulunmadığı, davalı bankanın yenilenen dönem için promosyon sorumluluğunun bulunmadığı, bir an için promosyon sorumluluğunun yenilenen dönem için devam edeceği kabul edilse dahi, davacı tarafça dava tarihine kadar istenebilecek tutarın ....552,67 TL olacağı, ancak sözleşmenin diğer koşullarında davalı yanın 33 ve 38. maddeler uyarınca iade ve cezai şart alacaklarının 123.313,43 TL olup davacıların talep edebileceği promosyon tutarının çok üstünde olması karşısında davacıların alacaklarının bulunmadığı, davacıların sözleşme şartlarına uymadıklarından davalının sözleşmeye uymasını isteme haklarının bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Kararı, davacılar vekili temyiz etmiştir.
Dava, maaş ödeme sözleşmesinden kaynaklı promosyon alacağının tahsili istemine ilişkindir. Taraflar arasında imzalanan ....05.2008 tarihli sözleşme uyarınca, sözleşmenin başında davacılara promosyon olarak 52.500 TL’nin ödendiği, sözleşme ... yıl süreli olduğundan bu süre sonunda aynı şartlarda yenilendiği anlaşılmaktadır.
Mahkemece, ilk üç yıllık sürede sözleşme uyarınca davacıların davalı bankaya yatırılmasını taahhüt ettikleri çalışanların ortalama aylık maaşının, sözleşmede kararlaştırılan ortalama aylık tutarı karşılamadığı, bu nedenle sözleşme uyarınca 52.500 TL’nin eksik yatan tutar oranında davalıya iadesinin ve ayrıca davacıların cezai şart ödemesinin gerektiği, bu doğrultuda hesaplanan iade ve cezai şart tutarının, davacıların sözleşmenin yenilendiği tarihten sonra dava tarihine kadar talep edebilecekleri promosyon tutarının üstünde olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. Ancak, taraflar arasındaki sözleşmenin 33 ve 38. maddelerinde davacıların eksik yatan maaş tutarı oranında 52.500 TL’nin davalıya iade yükümlülüğü ve cezai şart ödeneceği düzenlenmişse de, işbu davada davalı taraf karşı dava yoluyla bu yönde talepte bulunmadığı gibi takas mahsup def'inde de bulunmamış olup, mahkemece bu hususlar dikkate alınmadan yazılı şekilde davanın reddine karar verilmesi doğru görülmeyip bozmayı gerektirmiştir.
Benzer Kararlar
Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2019/5389 E. 2021/5531 K.
Ortak:cezai şart · yenileme · taahhütname · Alacak
İncelediğiniz kararda… raporu ve tüm dosya kapsamına göre, ....05.2008 tarihli sözleşmenin başında davacılara 52.500 TL ödendiği, ... yıllık dönem sonunda taraflar araısndaki sözleşmenin «yenilendiği», davacıların 38. maddeyle «taahhüt» ettikleri aylık ortalama 124.000 TL ödeme gerçekleşmediği taktirde kurum personeline ödenen aylık cari tutarın % 64'ü oranında «cezai şart» ödeneceği ve ayrıca 38. madde hükmüne göre taahhüt edilen tutarın altında gerçekleşme durumunda madde 33'de belirtilen bütçe tutarı olan 52.500 TL'nin eksik gerçek …
Mahkemece, ilk üç yıllık sürede sözleşme uyarınca davacıların davalı bankaya yatırılmasını «taahhüt» ettikleri çalışanların ortalama aylık maaşının, sözleşmede kararlaştırılan ortalama aylık tutarı karşılamadığı, bu nedenle sözleşme uyarınca 52.500 TL’nin eksik yatan tutar oranında davalıya iadesinin ve ayrıca davacıların «cezai şart» ödemesinin gerektiği, bu doğrultuda hesaplanan iade ve cezai şart tutarının, davacıların sözleşmenin «yenilendiği» tarihten sonra dava tarihine kadar talep edebilecekleri promosyon tutarının üstünde olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Taraflar arasında imzalanan ....05.2008 tarihli sözleşme uyarınca, sözleşmenin başında davacılara promosyon olarak 52.500 TL’nin ödendiği, sözleşme ... yıl süreli olduğundan bu süre sonunda aynı şartlarda «yenilendiği» anlaşılmaktadır.
Benzer bu kararda3- Birleşen davada davacı banka, taraflar arasında bağıtlanan 23.05.2008 tarihli maaş ödeme (promosyon) sözleşmesinde davalı şirketlerce «taahhüt» edilen aylık asgari ortalama tutarın bankaya yatırılmaması sebebiyle, peşin ödenen promosyon tutarı üzerinden oranlama suretiyle hesaplanacak tutarın iadesi ve bu taahhüdün yerine getirilmemesi sebebiyle «cezai şart» talebinde bulunmuş olup, mahkemece yazılı gerekçe ile birleşen davanın kabulüne karar verilmiştir.
23.05.2008 imza tarihli sözleşmenin 32. maddesinde, sözleşmenin 23.07.2008 tarihinden itibaren 36 yıl süre ile geçerli olacağı, taraflarca sona erme tarihinden 1 ay önce noter kanalı ile veya iadeli «taahhütlü» mektupla feshi «ihbarda» bulunulmadığı takdirde sözleşmenin 3 yıllık sürelerle «yenilenmiş» sayılacağı belirtilmiştir.
Yine sözleşmenin 38. maddesinde davalı şirketlerin asgari ortalama aylık maaş ve diğer ödemelerinin «taahhüt» edilen tutarların altında gerçekleşmesi halinde, 33. maddede belirtilen bütçe tutarının (52.500 TL) eksik gerçekleşen tutarlar oranında düşülerek davacı bankaya ödenmesi kararlaştırılmış; 33. maddesinde ise, davalıların sözleşme hükümlerini yerine getirmemesi, davalılar tarafından sözleşme konusu işlemler ile ilgili olarak bir başka banka ya da finans kurumu ile işbu sözleşme devam ettiği sürece sözleşme tanzim edilmesi ve/veya bir başka banka ya da finans kurumu aracılığı ile ödeme yapılması ve benzeri işlemlerde bulunulması ve/veya banka tarafından davalılara madde 1'de belirtilen ödemelere aracılık edilmesi amacıyla ATM cihazı tahsis edilen hallerde başka bir banka ya da finans kurumu tarafından da ATM cihazı kuruluşuna izin verilmesi yahut sözleşmeye aykırı hareketlerde bulunması durumunda, davalıların bankaya madde 1'de belirtilen, davalıların personeline ödenen aylık cari tutarın %64'ü oranındaki tutarı «cezai şart» olarak ödeyeceği düzenlenmiştir.
Sonuç: İncelediğiniz kararda Bozma ↔ benzerinde Kısmen bozma🔶 iki emsal
Farklı:akde aykırılık · taleple bağlılık ilkesi · ticari temerrüt faizi · dürüstlük kuralına aykırılık · taleple bağlılık · sözleşmeye aykırılık · dürüstlük kuralı · ihbar
Benzer bu kararda… rak hesaplandığı ve taraflar arasındaki sözleşmenin 33 ve 38. maddelerinde davacıların eksik yatan maaş tutarı oranında 52.500.- TL’nin davalıya iade yükümlülüğü ve «cezai şart» ödeneceği düzenlenmiş olmakla birlikte asıl davada davalı banka tarafından açılan birleşen dosyada davacı bankanın taleplerinin taraflar arasındaki sözleşmenin 33. ve 38. maddeleri doğrultusunda olduğu görülmekle ve bilirkişi raporunda asıl davada davalı birleşen davada davacı bankanın alacağının 123.313,43 TL olarak hesaplandığı gerekçesiyle asıl davada davanın kısmen kabulü ile 23.522,67 TL sözleşmeden kaynaklı alacağın sözleşmenin yeni dönem için yürürlüğe girdiği tarih olan 23.07.2011 tarihinden itibaren işleyecek «ticari temerrüt faizi» ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, birleşen davada ve «taleple bağlılık ilkesi» gereği davanın kabulü ile «akde aykırılık» sebebiyle davalı şirkete peşin ödenen tutar üzerinden hesaplanan 6.762,00 TL'nin ödeme tarihi olan 23.05.2008 tarihinden itibaren işleyecek «yasal faizi» ile birlikte davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine, 69.138,00 TL cezai şart bedelinin dava tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faizi ile birlikte da …
Davacı banka, davalılar tarafından sözleşmenin devam ettiği 3 yıllık 1. dönemde aylık asgari ortalama tutarın yatırılmasına ilişkin «taahhüde» uyulmamasına rağmen buna ses çıkarmamış, davalı şirketlere herhangi bir «ihtar» vs göndermemiş, hatta sözleşme «yenilenmiş», 2. dönemde 27 ay boyunca davalılar tarafından bankaya yatırılan tutarları kabul etmiş, bu şekilde davalılardan bir talepte bulunulmayacağı yönünde haklı bir güven yaratmış, ne zaman ki davalı şirketler tarafından sözleşmenin 2. dönemine ilişkin açılan asıl davada verilen red kararı Dairemizce bozulmuş, bunun üzerine işbu dava ile talepte bulunmuş olup, davacı bankanın promosyon bedelinin kısmen iadesine ilişkin talebi TMK 2. maddesi uyarınca «dürüstlük kuralına aykırıdır» ve dinlenemez. (Dairemizin 2019/2467 E.
23.05.2008 imza tarihli sözleşmenin 32. maddesinde, sözleşmenin 23.07.2008 tarihinden itibaren 36 yıl süre ile geçerli olacağı, taraflarca sona erme tarihinden 1 ay önce noter kanalı ile veya iadeli «taahhütlü» mektupla feshi «ihbarda» bulunulmadığı takdirde sözleşmenin 3 yıllık sürelerle «yenilenmiş» sayılacağı belirtilmiştir.
… 8 tarihli sözleşme ile başlayan 3 yıllık 1. dönem sözleşme gereği 52.500.- TL promosyonun davalı şirketlere peşin olarak ödendiği, ancak davalı şirketler tarafından «taahhüt» edilen asgari ortalama aylık tutar olan 124.000.- TL'nin davacı bankaya yatırılamadığı ihtilafsız olup, davacı banka da bu «sebebe» dayalı olarak peşin ödenen promosyonun belli bir kısmının iadesi ve «akde aykırılık» sebebiyle «cezai şart» talebinde bulunmaktadır.
-
Tüketici Hakem Heyeti kararının iptali
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2016/11035 E. 2017/774 K.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:tüketici hakem heyeti kararı · hakem kararı · üçüncü kişi
Benzer bu karardaEmniyet Müdürlüğünde göreve başladığı, banka ile ilgili kurum arasında imzalanan sözleşme gereğince davacı bankanın davalıya promosyon ödemesi gerektiği bu haliyle «tüketici hakem heyeti» kararının usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiş; bu karar aleyhine Adalet Bakanlığı’nın yazısı üzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından kanun yararına bozma talebinde bulunulmuştur.
Emniyet Müdürlüğünde göreve başlamış, Türk Borçlar Kanunun 129. maddesinde ifade edilen "«üçüncü kişi» yararına eksik sözleşme" hükümlerine dayanarak davacı Bankadan promosyon talebinde bulunmuş olup, sözleşmenin 13/f maddesi açık hükmüne göre davalı polis memurunun bu konudaki talebinin muhatabı çalıştığı kurum olduğundan, davalının davacı bankadan promosyon isteminde bulunması mümkün değildir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2016/12196 E. 2018/874 K.
Ortak:Alacak
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:bankacılık işlemlerinden kaynaklanan alacak · mutlak ticari dava · bankacılık işlemleri · görevsizlik kararı
Benzer bu kararda1- Asıl dava ve karşı dava, «bankacılık işlemlerinden kaynaklanan alacak» istemine ilişkin olup, mahkemece yukarıda yazılı gerekçeyle asıl davanın reddine, karşı davanın kabulüne karar verilmiştir.
Ancak, taraflar arasındaki uyuşmazlık TTK' nin 4. maddesi uyarınca «mutlak ticari» dava niteliğinde olup, ticari davanın asliye ticaret mahkemesinde görülmesi gerektiği gözetilerek mahkemece «görevsizlik» kararı verilmesi gerekirken işin esasına girilerek yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.
1 benzer karar daha
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2013/14021 E. 2013/20883 K.
Ortak:cezai şart
İncelediğiniz kararda… raporu ve tüm dosya kapsamına göre, ....05.2008 tarihli sözleşmenin başında davacılara 52.500 TL ödendiği, ... yıllık dönem sonunda taraflar araısndaki sözleşmenin «yenilendiği», davacıların 38. maddeyle «taahhüt» ettikleri aylık ortalama 124.000 TL ödeme gerçekleşmediği taktirde kurum personeline ödenen aylık cari tutarın % 64'ü oranında «cezai şart» ödeneceği ve ayrıca 38. madde hükmüne göre taahhüt edilen tutarın altında gerçekleşme durumunda madde 33'de belirtilen bütçe tutarı olan 52.500 TL'nin eksik gerçek …
Mahkemece, ilk üç yıllık sürede sözleşme uyarınca davacıların davalı bankaya yatırılmasını «taahhüt» ettikleri çalışanların ortalama aylık maaşının, sözleşmede kararlaştırılan ortalama aylık tutarı karşılamadığı, bu nedenle sözleşme uyarınca 52.500 TL’nin eksik yatan tutar oranında davalıya iadesinin ve ayrıca davacıların «cezai şart» ödemesinin gerektiği, bu doğrultuda hesaplanan iade ve cezai şart tutarının, davacıların sözleşmenin «yenilendiği» tarihten sonra dava tarihine kadar talep edebilecekleri promosyon tutarının üstünde olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Ancak, taraflar arasındaki sözleşmenin 33 ve 38. maddelerinde davacıların eksik yatan maaş tutarı oranında 52.500 TL’nin davalıya iade yükümlülüğü ve «cezai şart» ödeneceği düzenlenmişse de, işbu davada davalı taraf karşı dava yoluyla bu yönde talepte bulunmadığı gibi «takas mahsup def»'inde de bulunmamış olup, mahkemece bu hususlar dikkate alınmadan yazılı şekilde davanın reddine karar verilmesi doğru görülmeyip bozmayı gerektirmiştir.
Benzer bu karardaDava, «cezai şart» istemine ilişkindir.
Mahkemece, taraflar arasında düzenlenen 28.04.2009 tarihli “maaş ödemesi «protokolünün»” 9. maddesinde davacı bankadan maaş alan işçi sayısındaki azalmanın «sözleşmenin ihlali» ve «cezai şart» talep edilmesi için dayanak gösterilemeyeceği, ancak işçi sayısındaki azalma oranında davalıya ödenen promosyon bedelinden indirim yapılarak aradaki farkın isteneb …
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:sözleşmenin ihlali · protokol
Benzer bu karardaMahkemece, taraflar arasında düzenlenen 28.04.2009 tarihli “maaş ödemesi «protokolünün»” 9. maddesinde davacı bankadan maaş alan işçi sayısındaki azalmanın «sözleşmenin ihlali» ve «cezai şart» talep edilmesi için dayanak gösterilemeyeceği, ancak işçi sayısındaki azalma oranında davalıya ödenen promosyon bedelinden indirim yapılarak aradaki farkın isteneb …
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2018/3332 E. , 2018/5151 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
Taraflar arasında görülen davada ... .... Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 29/.../2014 tarih ve 2013/256-2014/625 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesinin davacılar vekili tarafından istenildiği ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Davacılar vekili, müvekkilleri ile davalı banka arasında ....05.2008 tarihli, üç yıl süreli Maaş Ödeme Sözleşmesi imzalandığını, sözleşmenin ....07.2011 tarihinde yenilendiğini, davalının yeni dönem için yapması gereken ödemeleri yapmadığını ileri sürerek, fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak 30.000,00-TL'nin sözleşmenin yeni dönemin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren işleyecek ticari temerrüt faiziyle birlikte tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, sözleşme ile kararlaştırılan promosyon bedelinin bir defaya mahsus olmak üzere sözleşmenin başında ve peşin ödenen bir tutar olduğunu, sözleşmeye uygun olarak davacılara 52.000 TL tutarında promosyon bedelinin ödendiğini, dava konusu sözleşmenin ....05.2011 tarihinde sona erdiğini, sözleşmenin yürürlükte olduğu ... yıllık süre boyunca taahhüt ettikleri ortalama tutarın çok altında ödeme gerçekleştiren davacı şirketlerin tahsil ettikleri promosyon tutarını sözleşmenin 38. maddesine göre eksik tutar oranında iade etmeleri gerektiğini, kendi edimini yerine getirmeyen davacıların karşı taraftan edimini yerine getirmesini isteyemeyeceğini, müvekkilinin doğan zararını tazmin ve cezai şart talep haklarını saklı tuttuklarını savunarak davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, ....05.2008 tarihli sözleşmenin başında davacılara 52.500 TL ödendiği, ... yıllık dönem sonunda taraflar araısndaki sözleşmenin yenilendiği, davacıların 38. maddeyle taahhüt ettikleri aylık ortalama 124.000 TL ödeme gerçekleşmediği taktirde kurum personeline ödenen aylık cari tutarın % 64'ü oranında cezai şart ödeneceği ve ayrıca 38. madde hükmüne göre taahhüt edilen tutarın altında gerçekleşme durumunda madde 33'de belirtilen bütçe tutarı olan 52.500 TL'nin eksik gerçekleşen tutar oranında indirileceğinin kararlaştırıldığı, davacının birinci üç yıllık dönemde taahhüt ettiği aylık 124.000 TL ortalamayı sağlayamadığı, ikinci üç yıllık dönem için sözleşmede yenilenme halinde promosyon ödenmeyeceğine dair bir hüküm bulunmadığı, davalı bankanın yenilenen dönem için promosyon sorumluluğunun bulunmadığı, bir an için promosyon sorumluluğunun yenilenen dönem için devam edeceği kabul edilse dahi, davacı tarafça dava tarihine kadar istenebilecek tutarın ....552,67 TL olacağı, ancak sözleşmenin diğer koşullarında davalı yanın 33 ve 38.
maddeler uyarınca iade ve cezai şart alacaklarının 123.313,43 TL olup davacıların talep edebileceği promosyon tutarının çok üstünde olması karşısında davacıların alacaklarının bulunmadığı, davacıların sözleşme şartlarına uymadıklarından davalının sözleşmeye uymasını isteme haklarının bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Kararı, davacılar vekili temyiz etmiştir.
Dava, maaş ödeme sözleşmesinden kaynaklı promosyon alacağının tahsili istemine ilişkindir. Taraflar arasında imzalanan ....05.2008 tarihli sözleşme uyarınca, sözleşmenin başında davacılara promosyon olarak 52.500 TL’nin ödendiği, sözleşme ... yıl süreli olduğundan bu süre sonunda aynı şartlarda yenilendiği anlaşılmaktadır.
Mahkemece, ilk üç yıllık sürede sözleşme uyarınca davacıların davalı bankaya yatırılmasını taahhüt ettikleri çalışanların ortalama aylık maaşının, sözleşmede kararlaştırılan ortalama aylık tutarı karşılamadığı, bu nedenle sözleşme uyarınca 52.500 TL’nin eksik yatan tutar oranında davalıya iadesinin ve ayrıca davacıların cezai şart ödemesinin gerektiği, bu doğrultuda hesaplanan iade ve cezai şart tutarının, davacıların sözleşmenin yenilendiği tarihten sonra dava tarihine kadar talep edebilecekleri promosyon tutarının üstünde olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. Ancak, taraflar arasındaki sözleşmenin 33 ve 38. maddelerinde davacıların eksik yatan maaş tutarı oranında 52.500 TL’nin davalıya iade yükümlülüğü ve cezai şart ödeneceği düzenlenmişse de, işbu davada davalı taraf karşı dava yoluyla bu yönde talepte bulunmadığı gibi takas mahsup def'inde de bulunmamış olup, mahkemece bu hususlar dikkate alınmadan yazılı şekilde davanın reddine karar verilmesi doğru görülmeyip bozmayı gerektirmiştir.
SONUÇ
Yukarıda açıklanan nedenlerle davacılar vekilinin temyiz itirazlarının kabulüyle kararın davacılar yararına BOZULMASINA, ödedikleri peşin temyiz harcının istekleri halinde temyiz edenlere iadesine, .../09/2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/452034100 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz