Mutad mesken
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2013/8856 E. 2013/12556 K. ·
BozulduKesinlik belirsiz
★ Emsal
Usul tespitleri
- Görevli mahkeme
- görev/görevsizlik
- Yetkili mahkeme
- yetki/yetkisizlik
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
mutad mesken↗ gemi alacaklısı hakkı↗ kanuni rehin hakkı↗ 5718 sayılı möhuk↗ rehin hakkı↗ yerleşim yeri↗ izafeten dava↗ donatan↗ ihtiyati hacze itiraz↗ teminat mektubu↗ rehin↗ möhuk 47↗ yetki↗ yetkisizlik kararı↗ dava sebebi↗ ibraz↗ teminat↗ görevli mahkeme↗
Gerekçe
Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).
Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, ... isimli geminin donatanının ...'de mukim ... Ltd. Olduğu, HMK'nın 9. maddesinde "...'de yerleşim yeri bulunmayanlar hakkında genel yetliki mahkeme, davalının ...'deki mutad meskeninin bulunduğu yer mahkemesidir" denilmiş ise de, ... Ltd.'nin ...'de mutad meskeni gösterilmediği, MÖHUK 40. maddesi gereğince "... mahkemelerinin milletlerarası yetkisini, iç hukukun yer itibariyle yetki kuralları tayin eder" hükmü nazara alındığında, ... isimli gemi donatanı ... Ltd.'nin ikamet adresinin ... olması sebebiyle, ayrıca yakıt tedarikini sağlayan davacı ...'nın ise ...'da mukim bir şirket olması ve yakıt tedarikinin de Bahamalarda gerçekleşmesi nedeniyle, her halükarda ... Mahkemeleri yetkisiz olduğu, gemi donatanının ikametgahı olan ...Mahkemeleri yetkili olduğu, gerekçesi ile mahkemelerinin yetkisizliğine, dava dilekçesinin yetki yönünden reddine, karar verilmiştir.
Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.
Dava, davalı gemiye verilen yakıt bedelinin tahsili ile gemi üzerinde kanuni rehin hakkı tesisine ilişkin olup, mahkemece yazılı gerekçe ile yetkisizlik nedeni ile dava dilekçesinin reddine karar verilmiştir.
Ancak, dava açılmadan önce ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2011/133-134 sayılı dosyasında ...'ye gelen geminin haczine ve teminat mektubu ibraz edildiğinde haczin teminat üzerine kaydırılmasına karar verilmiş ve gemi donatanına izafeten gemi kaptan vekilinin ihtiyati hacze itirazı da reddedilmiş ve süresi içinde işbu dava açılmıştır. Gerek davanın açıldığı gerekse yakıtın verildiği tarih itibariyle yürürlükte bulunan TTK'nın 1235/6. maddesi gereğince, bu maddedeki şartlar gerçekleştiği takdirde, yakıt alacağı gemi alacaklısı hakkı verir. Aynı Yasa'nın 1236. maddesine göre de gemi alacaklılarının gemi ve teferruatı üzerinde kanuni rehin hakları vardır. Somut olayda, davacı ...' ye gelen gemi üzerinde rehin hakkı talep etmektedir. 5718 sayılı MÖHUK'nın 21. maddesi gereğince taşınırlar ve taşınmazlar üzerindeki mülkiyet hakkı ve diğer ayni haklar işlem anında malların bulunduğu ülke hukukuna tabidir. Bununla beraber, bir limanda bulunan bu eşyalar üzerinde rehin tesisi ve icrai fiiller ... kuralına, yani bulundukları yer hukukuna tabidir (Devletler Hususi Hukuku, Ergin-Nomer, 17. bası, sayfa 303) Gemi alacaklısı hakkı veren alacak ve buna bağlı kanuni rehin hakkı gemiye yönelik bir hak olması sebebi ile TTK'nın 1235. maddesindeki hallerin gerçekleşmesi halinde kendiliğinden doğar. Dairemizin . ...K. sayılı ve ... E. ... K. sayılı ilamlarında da belirtildiği üzere, kanuni rehin hakkının gemiyi takip etmesi nedeni ile Türk limanına gelmiş gemi açısından rehin hakkı tesisi davasında ... Mahkemeleri görevli ve yetkilidir. Bu durumda, davalı cevap layihasında ... Mahkemelerinin yetkisi kabul edildiği takdirde geminin ... limanına gelmiş olması ve tedbirin de buradan verilmesi nedeni ile ... Mahkemelerinin yetkili olmayıp ... Mahkemelerinin yetkili olduğunu savunmasına göre, mahkemece ... Mahkemelerinin yetkili olduğu gözetilmeksizin yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.
Benzer Kararlar
Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2015/7652 E. 2016/3437 K.
Ortak:kanuni rehin hakkı · rehin hakkı · donatan · rehin
İncelediğiniz karardaDava, davalı gemiye verilen yakıt bedelinin tahsili ile gemi üzerinde «kanuni rehin hakkı» tesisine ilişkin olup, mahkemece yazılı gerekçe ile «yetkisizlik» nedeni ile dava dilekçesinin reddine karar verilmiştir.
Bununla beraber, bir limanda bulunan bu eşyalar üzerinde «rehin» tesisi ve icrai fiiller ... kuralına, yani bulundukları yer hukukuna tabidir (Devletler Hususi Hukuku, Ergin-Nomer, 17. bası, sayfa 303) Gemi alacaklısı hakkı veren alacak ve buna bağlı «kanuni rehin hakkı» gemiye yönelik bir hak olması «sebebi» ile TTK'nın 1235. maddesindeki hallerin gerçekleşmesi halinde kendiliğinden doğar.
K. sayılı ilamlarında da belirtildiği üzere, «kanuni rehin hakkının» gemiyi takip etmesi nedeni ile Türk limanına gelmiş gemi açısından rehin hakkı tesisi davasında ...
Benzer bu karardaDava, davalının «donatanı» olduğu gemiye yakıt tedarikinden kaynaklı alacağın tahsili ve gemi üzerine «kanuni rehin hakkı» tesisi istemine ilişkin olup, mahkemece gemiye bağlama limanı dışında yakıt tedarik edildiği, «teslim» belgesini kaptanın imzaladığı, yakıtın teslim edildiği geminin çarter sözleşmesi kapsamında kiralanmasının gemi malikinin sorumluluğunu ortadan kaldırmadığı, 6762 …
İle .... arasındaki 01.06.2011 tarihli «alt kira sözleşmelerinin» tam metni getirtilerek, «donatan» ile gemiye yakıt siparişi verenin aynı kişi olup olmadığı, yakıtın donatan dışındaki 3. şahıslar tarafından alınıp alınmadığı belirlenerek, donatan ile yakıt alan aynı ise davalının hem yakıt hemde kanuni «rehin» hakkından kaynaklı davasının görülebileceği, eğer yakıt alan donatan dışında bir kişi ise donatanın sadece «kanuni rehin hakkı» uyarınca gemisiyle sorumlu bulunduğu nazara alınarak, neticesine göre bir karar vermek gerekirken, yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamış, kararın bu nedenle bo …
Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre, dava konusu gemiye bağlama limanı dışında yakıt tedarik edildiği, «teslim» belgesini kaptanın imzaladığı, yakıtın teslim edildiği tarihte geminin çarter sözleşmesi kapsamında kiralanmasının gemi malikinin sorumluluğunu ortadan kaldırmadığı, 6762 Sayılı TTK'nın 1235, 1236. maddeleri uyarınca davacının «kanuni rehin hakkına» sahip olduğu gerekçesiyle, davanın kabulüne, 129.859,38 USD'nın davalıdan tahsiline, gemi üzerine kanuni rehin hakkı tesisine karar verilmiştir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:alt kira sözleşmesi · kira sözleşmesi · teslim
Benzer bu karardaİle .... arasındaki 01.06.2011 tarihli «alt kira sözleşmelerinin» tam metni getirtilerek, «donatan» ile gemiye yakıt siparişi verenin aynı kişi olup olmadığı, yakıtın donatan dışındaki 3. şahıslar tarafından alınıp alınmadığı belirlenerek, donatan ile yakıt alan aynı ise davalının hem yakıt hemde kanuni «rehin» hakkından kaynaklı davasının görülebileceği, eğer yakıt alan donatan dışında bir kişi ise donatanın sadece «kanuni rehin hakkı» uyarınca gemisiyle sorumlu bulunduğu nazara alınarak, neticesine göre bir karar vermek gerekirken, yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamış, kararın bu nedenle bo …
Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre, dava konusu gemiye bağlama limanı dışında yakıt tedarik edildiği, «teslim» belgesini kaptanın imzaladığı, yakıtın teslim edildiği tarihte geminin çarter sözleşmesi kapsamında kiralanmasının gemi malikinin sorumluluğunu ortadan kaldırmadığı, 6762 Sayılı TTK'nın 1235, 1236. maddeleri uyarınca davacının «kanuni rehin hakkına» sahip olduğu gerekçesiyle, davanın kabulüne, 129.859,38 USD'nın davalıdan tahsiline, gemi üzerine kanuni rehin hakkı tesisine karar verilmiştir.
Dava, davalının «donatanı» olduğu gemiye yakıt tedarikinden kaynaklı alacağın tahsili ve gemi üzerine «kanuni rehin hakkı» tesisi istemine ilişkin olup, mahkemece gemiye bağlama limanı dışında yakıt tedarik edildiği, «teslim» belgesini kaptanın imzaladığı, yakıtın teslim edildiği geminin çarter sözleşmesi kapsamında kiralanmasının gemi malikinin sorumluluğunu ortadan kaldırmadığı, 6762 …
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2011/14565 E. 2012/21268 K.
Ortak:gemi alacaklısı hakkı · kanuni rehin hakkı · rehin hakkı · izafeten dava · donatan · rehin
İncelediğiniz karardaDava, davalı gemiye verilen yakıt bedelinin tahsili ile gemi üzerinde «kanuni rehin hakkı» tesisine ilişkin olup, mahkemece yazılı gerekçe ile «yetkisizlik» nedeni ile dava dilekçesinin reddine karar verilmiştir.
Bununla beraber, bir limanda bulunan bu eşyalar üzerinde «rehin» tesisi ve icrai fiiller ... kuralına, yani bulundukları yer hukukuna tabidir (Devletler Hususi Hukuku, Ergin-Nomer, 17. bası, sayfa 303) Gemi alacaklısı hakkı veren alacak ve buna bağlı «kanuni rehin hakkı» gemiye yönelik bir hak olması «sebebi» ile TTK'nın 1235. maddesindeki hallerin gerçekleşmesi halinde kendiliğinden doğar.
K. sayılı ilamlarında da belirtildiği üzere, «kanuni rehin hakkının» gemiyi takip etmesi nedeni ile Türk limanına gelmiş gemi açısından rehin hakkı tesisi davasında ...
Benzer bu kararda… lirkişi raporu ve dosya kapsamına göre, yakıt veren firma olan davacı ile yakıt sözleşmesini imzalayan ve yakıt tedariki müşterisinin geminin zaman kiracısı olan ve «donatan»/işleten olarak davalı olarak gösterilen Reinford firması olduğu, gemiye yakıtın tedarik edildiği, yakıt bedelinin ödenmemesi nedeniyle «cezai şart» tahakkuk ettirileceğinin yakıt tedarik anlaşmasında belirlendiği, zaman kiracısı tarafından talep edilen, gemi mührünü havi kaptan tarafından «teslim» alınan, zaruret halinde, ihtiyaçla mahdut olarak bağlama limanı dışında tedarik edilen yakıtın gemi üzerinde «gemi alacaklısı hakkı» ve buna bağlı «kanuni rehin hakkı» verdiği, kanuni rehin hakkına alacak bedeli ile birlikte davaya konu cezai şartın da «dahil» olduğu, gemi maliki vekilinin yatırmış olduğu miktarın, «vekalet ücreti» ödememek için belki de haksız olunduğu veya alacağın kanuni rehinhakkı verdiği düşüncesi ile davacıya iade edildiği ve yapılan ödemenin HUMK m.
… Bankası Efektif satış kuru TL karşılığının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, hüküm olunan alacak ve ferilerini karşılayacak biçimde DESNA isimli gemi üzerine «kanuni rehin hakkı» tanınmasına karar verilmiştir.
2) Dava, yakıt tedarikine ilişkin anlaşma gereği bedel ve «cezai şartın» tahsiliyle, gemi üzerine «kanuni rehin hakkı» tesisi istemine ilişkin olup, yukarıdaki özetten de anlaşılacağı üzere mahkemece, dava konusu taleplerin kabulüne karar verilmiştir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:acente · acentelik · cezai şart · tebligat · dahili dava · vekalet ücreti · teslim
Benzer bu kararda… lirkişi raporu ve dosya kapsamına göre, yakıt veren firma olan davacı ile yakıt sözleşmesini imzalayan ve yakıt tedariki müşterisinin geminin zaman kiracısı olan ve «donatan»/işleten olarak davalı olarak gösterilen Reinford firması olduğu, gemiye yakıtın tedarik edildiği, yakıt bedelinin ödenmemesi nedeniyle «cezai şart» tahakkuk ettirileceğinin yakıt tedarik anlaşmasında belirlendiği, zaman kiracısı tarafından talep edilen, gemi mührünü havi kaptan tarafından «teslim» alınan, zaruret halinde, ihtiyaçla mahdut olarak bağlama limanı dışında tedarik edilen yakıtın gemi üzerinde «gemi alacaklısı hakkı» ve buna bağlı «kanuni rehin hakkı» verdiği, kanuni rehin hakkına alacak bedeli ile birlikte davaya konu cezai şartın da «dahil» olduğu, gemi maliki vekilinin yatırmış olduğu miktarın, «vekalet ücreti» ödememek için belki de haksız olunduğu veya alacağın kanuni rehinhakkı verdiği düşüncesi ile davacıya iade edildiği ve yapılan ödemenin HUMK m.
1) Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, «acente» ve Aydın Marine-Mahmut Aydın'ın yargılama aşamasında davalı «acentesi» olmadığını bildirmemiş, adına çıkartılan «tebligatı» kabul etmiş olmasına göre davalılar vekillerinin aşağıdaki bent dışındaki sair temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.
2) Dava, yakıt tedarikine ilişkin anlaşma gereği bedel ve «cezai şartın» tahsiliyle, gemi üzerine «kanuni rehin hakkı» tesisi istemine ilişkin olup, yukarıdaki özetten de anlaşılacağı üzere mahkemece, dava konusu taleplerin kabulüne karar verilmiştir.
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2013/8856 E. , 2013/12556 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ TİCARET MAHKEMESİ
Taraflar arasında görülen davada ...
52. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 09.10.2012 tarih ve ... sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava HUMK'nın 3494 sayılı Kanunla değişik 348/1. maddesi hükmü gereğince miktar veya değer söz konusu olmaksızın duruşmalı olarak incelenmesi gereken dava ve işlerin dışında bulunduğundan duruşma isteğinin reddiyle tetkikatın evrak üzerinde yapılmasına karar verildikten, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Davacı vekili, müvekkili şirketin uluslararası pazarda faaliyet gösteren, gemilere yakıt ve yan ürünleri tedarik eden bir şirket olduğunu, bu faaliyeti kapsamında, gemi ilgililerinin talebi doğrultusunda ... isimli gemiye ...'da yakıt tedarik ettiğini, söz konusu yakıt tedakine ilişkin olarak doğan 129.859,38.USD tutarında borcun 22.08.2011 tarihinde muaccel olmasına rağmen fatura bedelinin bu güne kadar ödenmediğini, taraflar arasında kararlaştırılan ödeme koşulları uyarınca fatura bedelinin muacceliyet tarihine kadar ödenmemesi durumunda bu tarihten itibaren ödeme tarihine kadar aylık %2,5 faiz işleyeceğini, müvekkilinin alacağının ve buna bağlı rehin hakkının güvence altına alınmasını teminen 25.11.2011 tarihinde ...
1. Asliye Hukuk Mahkemesi tarafından ...İş sayılı dosya tahtında ihtiyati haciz kararı verildiğini ve bu kararın ...
2. İcra Müdürlüğü'nün 2011/6578 E. sayılı dosyası kapsamında infaz edildiğini, ileri sürerek 129.859,38 USD alacaklarının taraflar arasındaki anlaşmak uyarınca muacceliyet tarihinden ödeme tarihine kadar işleyecek aylık %2,5 faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, ... isimli gemi üzerinde kanuni rehin hakkı tesisine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı acente, söz konusu gemi donatanı/işleteni adına acenteleri ile bir sözleşme imzalanmadığını, bu nedenle şirketlerine husumet yöneltilemeyeceğini, ilgili geminin ilgililerine tebligat yapılması gerektiğini belirtmiştir.
Gemi Kaptan vekili, yetkili mahkemenin geminin donatanının/işleteninin mukim olduğu ..., ... Mahkemeleri olduğunu, hiçbir kabul anlamına gelmemek kaydı ile bir an için ... mahkemelerinin yetkili olduğu varsayılsa dahi davanın her halükarda HMK 9. maddesi uyarınca ... Mahkemelerinde görülmesi gerektiğini, zira gemi aleyhine ...
1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... D. İş sayılı dosyası tahtında ihtiyati haciz kararı verildiğini ve akabinde geminin seferine devam edebilmesi için müvekkilince anılan ... Mahkemesi dosyasına 129.860 ABD doları tutarında teminat yatırıldığını, davacı ile müvekkili arasında yakıt tedarik sözleşmesi yapılmadığını, o tarihte geminin kirada olduğunu, ayrıca iddia edilen alacağın TTK tahtında gemi alacaklısı hakkı vermediğini savunarak davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, ... isimli geminin donatanının ...'de mukim ... Ltd. Olduğu, HMK'nın 9. maddesinde "...'de yerleşim yeri bulunmayanlar hakkında genel yetliki mahkeme, davalının ...'deki mutad meskeninin bulunduğu yer mahkemesidir" denilmiş ise de, ... Ltd.'nin ...'de mutad meskeni gösterilmediği, MÖHUK 40. maddesi gereğince "... mahkemelerinin milletlerarası yetkisini, iç hukukun yer itibariyle yetki kuralları tayin eder" hükmü nazara alındığında, ... isimli gemi donatanı ... Ltd.'nin ikamet adresinin ... olması sebebiyle, ayrıca yakıt tedarikini sağlayan davacı ...'nın ise ...'da mukim bir şirket olması ve yakıt tedarikinin de Bahamalarda gerçekleşmesi nedeniyle, her halükarda ...
Mahkemeleri yetkisiz olduğu, gemi donatanının ikametgahı olan ...Mahkemeleri yetkili olduğu, gerekçesi ile mahkemelerinin yetkisizliğine, dava dilekçesinin yetki yönünden reddine, karar verilmiştir.
Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.
Dava, davalı gemiye verilen yakıt bedelinin tahsili ile gemi üzerinde kanuni rehin hakkı tesisine ilişkin olup, mahkemece yazılı gerekçe ile yetkisizlik nedeni ile dava dilekçesinin reddine karar verilmiştir.
Ancak, dava açılmadan önce ...
1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2011/133-134 sayılı dosyasında ...'ye gelen geminin haczine ve teminat mektubu ibraz edildiğinde haczin teminat üzerine kaydırılmasına karar verilmiş ve gemi donatanına izafeten gemi kaptan vekilinin ihtiyati hacze itirazı da reddedilmiş ve süresi içinde işbu dava açılmıştır. Gerek davanın açıldığı gerekse yakıtın verildiği tarih itibariyle yürürlükte bulunan TTK'nın 1235/6. maddesi gereğince, bu maddedeki şartlar gerçekleştiği takdirde, yakıt alacağı gemi alacaklısı hakkı verir. Aynı Yasa'nın 1236. maddesine göre de gemi alacaklılarının gemi ve teferruatı üzerinde kanuni rehin hakları vardır. Somut olayda, davacı ...' ye gelen gemi üzerinde rehin hakkı talep etmektedir.
5718 sayılı MÖHUK'nın 21. maddesi gereğince taşınırlar ve taşınmazlar üzerindeki mülkiyet hakkı ve diğer ayni haklar işlem anında malların bulunduğu ülke hukukuna tabidir. Bununla beraber, bir limanda bulunan bu eşyalar üzerinde rehin tesisi ve icrai fiiller ... kuralına, yani bulundukları yer hukukuna tabidir (Devletler Hususi Hukuku, Ergin-Nomer, 17. bası, sayfa 303) Gemi alacaklısı hakkı veren alacak ve buna bağlı kanuni rehin hakkı gemiye yönelik bir hak olması sebebi ile TTK'nın 1235. maddesindeki hallerin gerçekleşmesi halinde kendiliğinden doğar. Dairemizin . ...K. sayılı ve ... E. ... K. sayılı ilamlarında da belirtildiği üzere, kanuni rehin hakkının gemiyi takip etmesi nedeni ile Türk limanına gelmiş gemi açısından rehin hakkı tesisi davasında ...
Mahkemeleri görevli ve yetkilidir. Bu durumda, davalı cevap layihasında ... Mahkemelerinin yetkisi kabul edildiği takdirde geminin ... limanına gelmiş olması ve tedbirin de buradan verilmesi nedeni ile ... Mahkemelerinin yetkili olmayıp ... Mahkemelerinin yetkili olduğunu savunmasına göre, mahkemece ... Mahkemelerinin yetkili olduğu gözetilmeksizin yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.
SONUÇ
Yukarıda açıklanan nedenlerle yerel mahkeme kararının BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 17.06.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/451523100 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz