Deniz Ticaret
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2011/14565 E. 2012/21268 K. ·
BozulduKesinlik belirsiz
★ Emsal
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
gemi alacaklısı hakkı↗ kanuni rehin hakkı↗ rehin hakkı↗ izafeten dava↗ donatan↗ acente↗ rehin↗ acentelik↗ cezai şart↗ tebligat↗ dahili dava↗ vekalet ücreti↗ teslim↗
Gerekçe
Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).
Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre, yakıt veren firma olan davacı ile yakıt sözleşmesini imzalayan ve yakıt tedariki müşterisinin geminin zaman kiracısı olan ve donatan/işleten olarak davalı olarak gösterilen Reinford firması olduğu, gemiye yakıtın tedarik edildiği, yakıt bedelinin ödenmemesi nedeniyle cezai şart tahakkuk ettirileceğinin yakıt tedarik anlaşmasında belirlendiği, zaman kiracısı tarafından talep edilen, gemi mührünü havi kaptan tarafından teslim alınan, zaruret halinde, ihtiyaçla mahdut olarak bağlama limanı dışında tedarik edilen yakıtın gemi üzerinde gemi alacaklısı hakkı ve buna bağlı kanuni rehin hakkı verdiği, kanuni rehin hakkına alacak bedeli ile birlikte davaya konu cezai şartın da dahil olduğu, gemi maliki vekilinin yatırmış olduğu miktarın, vekalet ücreti ödememek için belki de haksız olunduğu veya alacağın kanuni rehinhakkı verdiği düşüncesi ile davacıya iade edildiği ve yapılan ödemenin HUMK m. 92 ve m. 95 hükümleri gereğince davayı kabul mahiyetinde olduğu gerekçesiyle, davanın kısmen kabulüne, ödeme miktarı olan 81.090,00 USD'nin dava tarihi olan 21/04/2008 tarihinden itibaren ödeme tarihi 11/07/2008 tarihine kadar USD'ye verilen en yüksek yıllık faiz oranı tahakkuku ile bu kısmın davalıdan alınarak davacıya verilmesi ile bakiye 10.051,00 USD'nin dava tarihinden itibaren USD'ye verilen en yüksek yıllık faiz oranı tahakkuku ile fiili ödeme günündeki Merkez Bankası Efektif satış kuru TL karşılığının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, hüküm olunan alacak ve ferilerini karşılayacak biçimde DESNA isimli gemi üzerine kanuni rehin hakkı tanınmasına karar verilmiştir.
Kararı, davalıya izafeten Aydın Denizcilik Ltd. Şti. vekili ve gemi maliki vekili temyiz etmiştir.
1) Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, acente ve Aydın Marine-Mahmut Aydın'ın yargılama aşamasında davalı acentesi olmadığını bildirmemiş, adına çıkartılan tebligatı kabul etmiş olmasına göre davalılar vekillerinin aşağıdaki bent dışındaki sair temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.
2) Dava, yakıt tedarikine ilişkin anlaşma gereği bedel ve cezai şartın tahsiliyle, gemi üzerine kanuni rehin hakkı tesisi istemine ilişkin olup, yukarıdaki özetten de anlaşılacağı üzere mahkemece, dava konusu taleplerin kabulüne karar verilmiştir. Ancak, davaya konu yakıt, bağlama limanı dışında gemi kaptanı tarafından değil, davalı tarafından alındığından mahkeme karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 6762 Sayılı Türk Ticaret Kanununun 1235. ve 1236. maddeleri gereğince gemi üzerinde kanuni rehin hakkı tanımaz. Bu itibarla mahkemece bu konudaki istemin reddine karar verilmesi gerekirken, yazılı gerekçelerle hükmolunan alacak ve ferilerini karşılayacak biçimde gemi üzerine kanuni rehin hakkı tanınmasına karar verilmesi doğru görülmemiş, kararın bozulmasına karar vermek gerekmiştir.
Benzer Kararlar
Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2010/10513 E. 2012/2694 K.
Ortak:kanuni rehin hakkı · rehin hakkı · donatan · rehin · acentelik · teslim
İncelediğiniz kararda… lirkişi raporu ve dosya kapsamına göre, yakıt veren firma olan davacı ile yakıt sözleşmesini imzalayan ve yakıt tedariki müşterisinin geminin zaman kiracısı olan ve «donatan»/işleten olarak davalı olarak gösterilen Reinford firması olduğu, gemiye yakıtın tedarik edildiği, yakıt bedelinin ödenmemesi nedeniyle «cezai şart» tahakkuk ettirileceğinin yakıt tedarik anlaşmasında belirlendiği, zaman kiracısı tarafından talep edilen, gemi mührünü havi kaptan tarafından «teslim» alınan, zaruret halinde, ihtiyaçla mahdut olarak bağlama limanı dışında tedarik edilen yakıtın gemi üzerinde «gemi alacaklısı hakkı» ve buna bağlı «kanuni rehin hakkı» verdiği, kanuni rehin hakkına alacak bedeli ile birlikte davaya konu cezai şartın da «dahil» olduğu, gemi maliki vekilinin yatırmış olduğu miktarın, «vekalet ücreti» ödememek için belki de haksız olunduğu veya alacağın kanuni rehinhakkı verdiği düşüncesi ile davacıya iade edildiği ve yapılan ödemenin HUMK m.
… Bankası Efektif satış kuru TL karşılığının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, hüküm olunan alacak ve ferilerini karşılayacak biçimde DESNA isimli gemi üzerine «kanuni rehin hakkı» tanınmasına karar verilmiştir.
2) Dava, yakıt tedarikine ilişkin anlaşma gereği bedel ve «cezai şartın» tahsiliyle, gemi üzerine «kanuni rehin hakkı» tesisi istemine ilişkin olup, yukarıdaki özetten de anlaşılacağı üzere mahkemece, dava konusu taleplerin kabulüne karar verilmiştir.
Benzer bu kararda… raporuna göre, davacının MIRACH isimli gemiye bağlama limanı dışında bulunduğu sırada Ahırkapı liman sahasında yakıt tedarik ettiği, yakıtın gemi kaptanı tarafından «teslim» alındığı, geminin zaruret halinde ve ihtiyaçla mahdut olarak yolculuğu başarma için yakıt talep etmediği, yakıt «irsaliye» ile teslim edilmiş ise de talep edenin «donatanın» «acentesi» olması nedeni ile donatanın yakıt borçlusu olduğu ve akaryakıt alacağının «kanuni rehin hakkı» vermeyeceği gerekçeleri ile 43.650 USD'nin kamu bankalarınca en yüksek yıllık faiz oranı tahakkuku ile fiili ödeme günündeki TCMB efektif satış kuru TL karşılığını …
Sonuç: İncelediğiniz kararda Bozma ↔ benzerinde Kısmen bozma🔶 iki emsal
Farklı:faiz başlangıç tarihi · irsaliye · temerrüt
Benzer bu kararda2010/10513 2012/2694 S2 2- Ancak, iş bu davanın açıldığı tarih itibariyle davalı tarafın «temerrüde» düştüğünün kabulü ile hükmedilen alacağın dava tarihinden itibaren faiziyle birlikte tahsiline karar verilmesi gerekirken mahkemece hüküm fıkrasında «faiz başlangıç tarihi» belirtilmeksizin tahsil kararı verilmesi doğru görülmeyip hükmün bu nedenle bozulmasına karar vermek gerekmiş ise de; kanuna aykırı olan bu yanlışlığın giderilmesi …
… raporuna göre, davacının MIRACH isimli gemiye bağlama limanı dışında bulunduğu sırada Ahırkapı liman sahasında yakıt tedarik ettiği, yakıtın gemi kaptanı tarafından «teslim» alındığı, geminin zaruret halinde ve ihtiyaçla mahdut olarak yolculuğu başarma için yakıt talep etmediği, yakıt «irsaliye» ile teslim edilmiş ise de talep edenin «donatanın» «acentesi» olması nedeni ile donatanın yakıt borçlusu olduğu ve akaryakıt alacağının «kanuni rehin hakkı» vermeyeceği gerekçeleri ile 43.650 USD'nin kamu bankalarınca en yüksek yıllık faiz oranı tahakkuku ile fiili ödeme günündeki TCMB efektif satış kuru TL karşılığını …
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2016/14081 E. 2018/7502 K.
Ortak:gemi alacaklısı hakkı · kanuni rehin hakkı · rehin hakkı · rehin · teslim · Deniz Ticaret
İncelediğiniz kararda… lirkişi raporu ve dosya kapsamına göre, yakıt veren firma olan davacı ile yakıt sözleşmesini imzalayan ve yakıt tedariki müşterisinin geminin zaman kiracısı olan ve «donatan»/işleten olarak davalı olarak gösterilen Reinford firması olduğu, gemiye yakıtın tedarik edildiği, yakıt bedelinin ödenmemesi nedeniyle «cezai şart» tahakkuk ettirileceğinin yakıt tedarik anlaşmasında belirlendiği, zaman kiracısı tarafından talep edilen, gemi mührünü havi kaptan tarafından «teslim» alınan, zaruret halinde, ihtiyaçla mahdut olarak bağlama limanı dışında tedarik edilen yakıtın gemi üzerinde «gemi alacaklısı hakkı» ve buna bağlı «kanuni rehin hakkı» verdiği, kanuni rehin hakkına alacak bedeli ile birlikte davaya konu cezai şartın da «dahil» olduğu, gemi maliki vekilinin yatırmış olduğu miktarın, «vekalet ücreti» ödememek için belki de haksız olunduğu veya alacağın kanuni rehinhakkı verdiği düşüncesi ile davacıya iade edildiği ve yapılan ödemenin HUMK m.
… Bankası Efektif satış kuru TL karşılığının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, hüküm olunan alacak ve ferilerini karşılayacak biçimde DESNA isimli gemi üzerine «kanuni rehin hakkı» tanınmasına karar verilmiştir.
2) Dava, yakıt tedarikine ilişkin anlaşma gereği bedel ve «cezai şartın» tahsiliyle, gemi üzerine «kanuni rehin hakkı» tesisi istemine ilişkin olup, yukarıdaki özetten de anlaşılacağı üzere mahkemece, dava konusu taleplerin kabulüne karar verilmiştir.
Benzer bu kararda2- Dava, davalı gemiye sağlanan yakıt bedelinin tahsili ve gemi üzerinde «kanuni rehin hakkı» tanınması istemlerine ilişkindir.
Mahkemece, uyulan bozma ilamı doğrultusunda, Türkiye-Tuzla ve ... limanlarında «teslim» edilen yakıtın davacıya «gemi alacaklısı hakkı» vermediği, dosya kapsamına göre; yakıt alım işleminin davalı «geminin sicil» maliki tarafından yapılmadığı, dolayısıyla; dava konusu alacağın davacıya gemi alacaklısı hakkı vermediği gibi; davacının adi alacaklı sıfatıyla dahi davalıyı sorumlu tutulamayacağı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.
Mahkemece davanın kabulüne dair verilen ilk karar, Dairemizce faturalardan birinin ... şehrinde yapılan yakıt «teslimine» ilişkin olduğu, bu kapsamda bağlama limanındaki yakıt tedarikinin adi alacak kapsamında bulunduğu şeklindeki davalı savunması kapsamında, yakıt tedarikine konu Silkeborg gemisinin bağlama limanı ve bu limanda yakıt sağlandığı göz önünde bulundurulmak suretiyle sonuca gidilmesi gerekirken, «eksik inceleme» ve değerlendirmeyle davanın tümden kabulüne karar verilmesinin doğru olmadığı gerekçesi ile bozulmuştur.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:gemi sicili · kazanılmış hak · fatura · eksik inceleme
Benzer bu karardaMahkemece, uyulan bozma ilamı doğrultusunda, Türkiye-Tuzla ve ... limanlarında «teslim» edilen yakıtın davacıya «gemi alacaklısı hakkı» vermediği, dosya kapsamına göre; yakıt alım işleminin davalı «geminin sicil» maliki tarafından yapılmadığı, dolayısıyla; dava konusu alacağın davacıya gemi alacaklısı hakkı vermediği gibi; davacının adi alacaklı sıfatıyla dahi davalıyı sorumlu tutulamayacağı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.
Davacı vekili, müvekkili tarafından ... isimli gemiye yakıt tedarik edildiğini, bu kapsamda düzenlenen «fatura» bedellerinin ödenmediğini ileri sürerek eldeki davayı açmış, mahkemece, yukarıda değinilen gerekçeyle davanın reddine karar verilmiştir.
Mahkemece davanın kabulüne dair verilen ilk karar, Dairemizce faturalardan birinin ... şehrinde yapılan yakıt «teslimine» ilişkin olduğu, bu kapsamda bağlama limanındaki yakıt tedarikinin adi alacak kapsamında bulunduğu şeklindeki davalı savunması kapsamında, yakıt tedarikine konu Silkeborg gemisinin bağlama limanı ve bu limanda yakıt sağlandığı göz önünde bulundurulmak suretiyle sonuca gidilmesi gerekirken, «eksik inceleme» ve değerlendirmeyle davanın tümden kabulüne karar verilmesinin doğru olmadığı gerekçesi ile bozulmuştur.
Bu bakımdan ... verilen yakıt bedeli yönünden davacı lehine «kazanılmış hak» oluştuğu, ... verilen yakıt bedeli yönünden ise «gemi alacaklısı hakkının» koşullarının bulunduğu nazara alınmaksızın davanın reddine karar verilmesi doğru olmamış, hükmün temyiz eden davacı yararına bozulması gerekmiştir.
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2011/14565 E. , 2012/21268 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ TİCARET MAHKEMESİ
(İSTANBUL DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ)
Taraflar arasında görülen davada İstanbul 51. Asliye Ticaret Mahkemesi (İstanbul Denizcilik İhtisas Mahkemesi) Mahkemesi’nce verilen 28.04.2011 tarih ve 2008/135-2011/151 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalıya izafeten Aydın Denzicilik Ltd. Şti. vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Davacı vekili, müvekkilinin davalıya ait DESNA isimli geminin donatanının siparişi üzerine 25/12/2007 tarihinde 66.770,00 USD değerinde yakıt tedarik edildiğini, taraflar arasında imzalanan yakıt tedarikine ilişkin anlaşmaya göre borçlu tarafın ödemede geciktiği her gün için %0.5 oranında cezai şart ödemeyi kabul ettiğini, 24.371,00 USD cezai şart tahakkuk ettiğini, müvekkillinin toplam alacağının 91.141,00 USD'ye tekabül ettiğini, yakıt tedarikinin bağlama limanı dışında gerçekleştirildiğini, müvekkilinin alacağının gemi alacaklısı ve buna bağlı kanuni rehin hakkı verdiğini ileri sürerek, 91.141,00 USD'nin temerrüt faiziyle birlikte tahsilini ve gemi üzerine kanuni rehin hakkı tesisini talep ve dava etmiştir.
Davalı temsilcisi yargılamaya katılmamış, davaya cevaplarını bildirmemiştir.
Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre, yakıt veren firma olan davacı ile yakıt sözleşmesini imzalayan ve yakıt tedariki müşterisinin geminin zaman kiracısı olan ve donatan/işleten olarak davalı olarak gösterilen Reinford firması olduğu, gemiye yakıtın tedarik edildiği, yakıt bedelinin ödenmemesi nedeniyle cezai şart tahakkuk ettirileceğinin yakıt tedarik anlaşmasında belirlendiği, zaman kiracısı tarafından talep edilen, gemi mührünü havi kaptan tarafından teslim alınan, zaruret halinde, ihtiyaçla mahdut olarak bağlama limanı dışında tedarik edilen yakıtın gemi üzerinde gemi alacaklısı hakkı ve buna bağlı kanuni rehin hakkı verdiği, kanuni rehin hakkına alacak bedeli ile birlikte davaya konu cezai şartın da dahil olduğu, gemi maliki vekilinin yatırmış olduğu miktarın, vekalet ücreti ödememek için belki de haksız olunduğu veya alacağın kanuni rehinhakkı verdiği düşüncesi ile davacıya iade edildiği ve yapılan ödemenin HUMK m.
92 ve m. 95 hükümleri gereğince davayı kabul mahiyetinde olduğu gerekçesiyle, davanın kısmen kabulüne, ödeme miktarı olan 81.090,00 USD'nin dava tarihi olan 21/04/2008 tarihinden itibaren ödeme tarihi 11/07/2008 tarihine kadar USD'ye verilen en yüksek yıllık faiz oranı tahakkuku ile bu kısmın davalıdan alınarak davacıya verilmesi ile bakiye 10.051,00 USD'nin dava tarihinden itibaren USD'ye verilen en yüksek yıllık faiz oranı tahakkuku ile fiili ödeme günündeki Merkez Bankası Efektif satış kuru TL karşılığının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, hüküm olunan alacak ve ferilerini karşılayacak biçimde DESNA isimli gemi üzerine kanuni rehin hakkı tanınmasına karar verilmiştir.
Kararı, davalıya izafeten Aydın Denizcilik Ltd. Şti. vekili ve gemi maliki vekili temyiz etmiştir.
1) Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, acente ve Aydın Marine-Mahmut Aydın'ın yargılama aşamasında davalı acentesi olmadığını bildirmemiş, adına çıkartılan tebligatı kabul etmiş olmasına göre davalılar vekillerinin aşağıdaki bent dışındaki sair temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.
2) Dava, yakıt tedarikine ilişkin anlaşma gereği bedel ve cezai şartın tahsiliyle, gemi üzerine kanuni rehin hakkı tesisi istemine ilişkin olup, yukarıdaki özetten de anlaşılacağı üzere mahkemece, dava konusu taleplerin kabulüne karar verilmiştir. Ancak, davaya konu yakıt, bağlama limanı dışında gemi kaptanı tarafından değil, davalı tarafından alındığından mahkeme karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 6762 Sayılı Türk Ticaret Kanununun 1235. ve 1236. maddeleri gereğince gemi üzerinde kanuni rehin hakkı tanımaz. Bu itibarla mahkemece bu konudaki istemin reddine karar verilmesi gerekirken, yazılı gerekçelerle hükmolunan alacak ve ferilerini karşılayacak biçimde gemi üzerine kanuni rehin hakkı tanınmasına karar verilmesi doğru görülmemiş, kararın bozulmasına karar vermek gerekmiştir.
SONUÇ
Yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle davalılar vekillerinin sair temyiz itirazlarının reddine, (2) nolu bentte yazılı nedenlerle davalılar vekillerinin temyiz itirazlarının kabulüyle hükmün davalılar yararına BOZULMASINA, temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 19.12.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/1067242900 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz