Alacak
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2012/6253 E. 2013/6407 K. ·
BozulduKesinlik belirsiz
★ Emsal
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
karşılıksızdır işlemi↗ ödemeden men kararı↗ takas↗ keşideci↗ alacak davası↗ çek↗ ibraz↗
Gerekçe
Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).
Mahkemece, iddia, savunma ve benimsenen bilirkişi raporuna göre, dava tarihinde yürürlükte bulunan 3167 Sayılı Kanun'un 10. maddesinde bankaların ödeme sorumluluğunun çeklerin takas odaları aracılığı ile ibrazı halinde ortadan kalkacağının düzenlendiği, dava konusu çeklerden 20 adedi bakımından söz konusu çekler takas odası aracılığı ile ödeme için ibraz edildiğinden bankanın ödeme sorumluluğunun olmadığı, diğer çekler yönünden de keşidecinin ödemeden men talimatı vermiş olması nedeniyle bu çekler bakımından da karşılıksızlık işlemi yapılmadığı için davalı bankanın çeklerden dolayı herhangi bir ödeme sorumluluğunun bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Kararı davacı vekili temyiz etmiştir.
Dava, karşılıksız çeklerde bankaca ödenmesi zorunlu olan miktarın tahsili istemine ilişkin alacak davası olup, dava konusu çeklerin yasal süresi içerisinde ibraz edildiği ve keşidecinin ödemeden men talimatı nedeniyle ödenmediği konusunda taraflar arasında bir ihtilaf bulunmamaktadır.
3167 sayılı Kanun'un 3/1. maddesi gereğince muhatap bankanın her çek yaprağı için belirli bir miktarı ödeme yükümlülüğü bulunmaktadır. Bankanın verdiği çek yaprağından sorumlu tutulabilmesi için çekin zorunlu unsurları ihtiva etmesi ve süresinde muhatap bankaya ibraz edilmesi gerekir. Somut olayda çeklerin bir kısmı muhatap bankaya değil takas odasına ibraz edilmiş ise de, bilahare davacı tarafından çeklerin tamamı davalı bankaya ibraz edilmesine rağmen davalı ödemekle yükümlü olduğu miktarı ödememiştir. Bu durumda mahkemece davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken reddi doğru görülmemiş hükmün bu nedenle bozulması gerekmiştir.
Benzer Kararlar
Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2013/933 E. 2013/17109 K.
Ortak:takas · keşideci · çek · ibraz
İncelediğiniz kararda… iddia, savunma ve benimsenen bilirkişi raporuna göre, dava tarihinde yürürlükte bulunan 3167 Sayılı Kanun'un 10. maddesinde bankaların ödeme sorumluluğunun çeklerin «takas» odaları aracılığı ile «ibrazı» halinde ortadan kalkacağının düzenlendiği, dava konusu çeklerden 20 adedi bakımından söz konusu çekler takas odası aracılığı ile ödeme için ibraz edildiğinden bankanın ödeme sorumluluğunun olmadığı, diğer çekler yönünden de «keşidecinin» «ödemeden men» talimatı vermiş olması nedeniyle bu çekler bakımından da «karşılıksızlık işlemi» yapılmadığı için davalı bankanın çeklerden dolayı herhangi bir ödeme sorumluluğunun bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Dava, karşılıksız çeklerde bankaca ödenmesi zorunlu olan miktarın tahsili istemine ilişkin «alacak davası» olup, dava konusu çeklerin yasal süresi içerisinde «ibraz» edildiği ve «keşidecinin» «ödemeden men» talimatı nedeniyle ödenmediği konusunda taraflar arasında bir ihtilaf bulunmamaktadır.
Bankanın verdiği «çek» yaprağından sorumlu tutulabilmesi için çekin zorunlu unsurları ihtiva etmesi ve süresinde muhatap bankaya «ibraz» edilmesi gerekir.
Benzer bu karardaMahkemece, davalı banka tarafından verilen 30.000 TL bedelli çeklerin «takas» bankası olan Yapı Kredi Bankası A.Ş tarafından gerçekleştirildiği, çeklerin 3167 Sayılı Kanun gereğince basılan çekler olduğu, 3167 Sayılı Kanun hükümleri gereğince takas odaları aracılığıyla «ibraz» edilmiş çekler için zorunlu karşılık miktarının ödenmeyeceği bu sebeple bankanın ödemekten kaçındığı, ayrıca «keşideci» hakkında Elazığ 2.
Dava, 5941 sayılı Çek Kanun'u uyarınca her «çek» yaprağı bakımından davalı bankanın ödemekle yükümlü olduğu tutarın tahsiline ilişkin olup, anılan yasanın 3. maddesi uyarınca çek muhatap bankaya «ibraz» edilebileceği gibi «takas» odasına da ibraz edilebilir.
Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2011/206 sayılı dosyasında 29/06/2011 tarihinde açılan «iflasın ertelenmesi» davasında mahkemece şirketin «çek» keşide etmesinin «ihtiyati tedbir» yoluyla önlenmesine karar verildiği, çek keşide etmenin «kayyımın» onayına bırakıldığı, çeklerin «keşide tarihi» dikkate alındığında mahkemenin tedbir kararından sonra çeklerin keşide edildiği, davalının bu sebeple mahkeme kararına istinaden ödemeden kaçındığı, bu aşamada ban …
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:iflas erteleme · keşide tarihi · kayyım · ihtiyati tedbir · iflas
Benzer bu karardaAsliye Hukuk Mahkemesi'nin 2011/206 sayılı dosyasında 29/06/2011 tarihinde açılan «iflasın ertelenmesi» davasında mahkemece şirketin «çek» keşide etmesinin «ihtiyati tedbir» yoluyla önlenmesine karar verildiği, çek keşide etmenin «kayyımın» onayına bırakıldığı, çeklerin «keşide tarihi» dikkate alındığında mahkemenin tedbir kararından sonra çeklerin keşide edildiği, davalının bu sebeple mahkeme kararına istinaden ödemeden kaçındığı, bu aşamada ban …
Diğer taraftan dosya içerisinde bulunan tediye fişinden, dava konusu çekin davacıya, «keşideci» firma hakkında görülmekte olan «iflasın ertelenmesi» davasındaki ilgili tedbir kararından önce verildiği anlaşılmaktadır.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2009/11885 E. 2011/4111 K.
Ortak:takas · çek · ibraz · Alacak
İncelediğiniz kararda… iddia, savunma ve benimsenen bilirkişi raporuna göre, dava tarihinde yürürlükte bulunan 3167 Sayılı Kanun'un 10. maddesinde bankaların ödeme sorumluluğunun çeklerin «takas» odaları aracılığı ile «ibrazı» halinde ortadan kalkacağının düzenlendiği, dava konusu çeklerden 20 adedi bakımından söz konusu çekler takas odası aracılığı ile ödeme için ibraz edildiğinden bankanın ödeme sorumluluğunun olmadığı, diğer çekler yönünden de «keşidecinin» «ödemeden men» talimatı vermiş olması nedeniyle bu çekler bakımından da «karşılıksızlık işlemi» yapılmadığı için davalı bankanın çeklerden dolayı herhangi bir ödeme sorumluluğunun bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bankanın verdiği «çek» yaprağından sorumlu tutulabilmesi için çekin zorunlu unsurları ihtiva etmesi ve süresinde muhatap bankaya «ibraz» edilmesi gerekir.
Somut olayda çeklerin bir kısmı muhatap bankaya değil «takas» odasına «ibraz» edilmiş ise de, bilahare davacı tarafından çeklerin tamamı davalı bankaya ibraz edilmesine rağmen davalı ödemekle yükümlü olduğu miktarı ödememiştir.
Benzer bu karardaMahkemece, iddia, savunma ve dosya kapsamına göre, karşılıksız çekler için ibrazdan sonra davacının «çek» asıllarını da eklemek suretiyle davalı bankaya müracaat etmediği ve «takas» odasına verilen çekler için bankanın bir sorumluluğunun bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Mahkemece, «takas» odasına «ibraz» edilen çekler için davalı bankadan tazminat istenemeyeceği gerekçesiyle dava ret edilmiştir.
Takasa sunularak karşılığının bulunmadığı saptanan çeklerin «takas» işlemine konu edildiği andaki «hamili» konumunda bulunan bankalarca kısmen yahut tamamen karşılıksızlığı usulen saptandıktan ve asıl hamile iadesinden sonra, asıl «çek hamilinin», karşılıksız çıkan çeki muhatap bankaya «zamanaşımı» süresi içerisinde tevdi ederek, 3167 sayılı Yasa’nın 10. maddesinde belirtilen sorumluluk tutarının ödenmesini talep edebileceği hususunda bir tereddüt bulunmamakt …
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:çek hamili · münhasırlık · hamil · zamanaşımı · i̇i̇k 72/son
Benzer bu karardaTakasa sunularak karşılığının bulunmadığı saptanan çeklerin «takas» işlemine konu edildiği andaki «hamili» konumunda bulunan bankalarca kısmen yahut tamamen karşılıksızlığı usulen saptandıktan ve asıl hamile iadesinden sonra, asıl «çek hamilinin», karşılıksız çıkan çeki muhatap bankaya «zamanaşımı» süresi içerisinde tevdi ederek, 3167 sayılı Yasa’nın 10. maddesinde belirtilen sorumluluk tutarının ödenmesini talep edebileceği hususunda bir tereddüt bulunmamakt …
Oysa; dava tarihinde yürürlükte bulunan 3167 sayılı Yasa’nın 6/«son» maddesinin madde başlığından da anlaşılacağı üzere bu hüküm, bankalar tarafından «takasa» sunulan ve karşılığı hiç veya tam olarak bulunmadığı saptanan çekler bakımından teknik zorunluluk nedeniyle yasaya eklenmiş bir hüküm niteliğinde olup, «münhasıran» bankalar arası hesaben tesviye işlemlerine ilişkin bir düzenleme olduğu açıktır.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2015/3937 E. 2015/5887 K.
Ortak:ödemeden men kararı · takas · keşideci · alacak davası · çek · ibraz
İncelediğiniz kararda… iddia, savunma ve benimsenen bilirkişi raporuna göre, dava tarihinde yürürlükte bulunan 3167 Sayılı Kanun'un 10. maddesinde bankaların ödeme sorumluluğunun çeklerin «takas» odaları aracılığı ile «ibrazı» halinde ortadan kalkacağının düzenlendiği, dava konusu çeklerden 20 adedi bakımından söz konusu çekler takas odası aracılığı ile ödeme için ibraz edildiğinden bankanın ödeme sorumluluğunun olmadığı, diğer çekler yönünden de «keşidecinin» «ödemeden men» talimatı vermiş olması nedeniyle bu çekler bakımından da «karşılıksızlık işlemi» yapılmadığı için davalı bankanın çeklerden dolayı herhangi bir ödeme sorumluluğunun bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Dava, karşılıksız çeklerde bankaca ödenmesi zorunlu olan miktarın tahsili istemine ilişkin «alacak davası» olup, dava konusu çeklerin yasal süresi içerisinde «ibraz» edildiği ve «keşidecinin» «ödemeden men» talimatı nedeniyle ödenmediği konusunda taraflar arasında bir ihtilaf bulunmamaktadır.
Bankanın verdiği «çek» yaprağından sorumlu tutulabilmesi için çekin zorunlu unsurları ihtiva etmesi ve süresinde muhatap bankaya «ibraz» edilmesi gerekir.
Benzer bu karardaDava, karşılıksız çeklerde muhatap bankanın her «çek» yaprağı için ödemesi zorunlu meblağın tahsili istemine ilişkin «alacak davası» olup, dava konusu çeklerin yasal süresi içerisinde «ibraz» edildiği ve «keşidecinin» «ödemeden men» talimatı nedeniyle ödenmediği konusunda taraflar arasında bir ihtilaf bulunmamaktadır.
Mahkemece iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, dava konusu «çekin ibraz süresi» içerisinde yürürlükte bulunan 6762 sayılı TTK'nın 711/«son» maddesi uyarınca, davalı Bankanın, «keşidecinin» men «yetkisini» kullanması nedeniyle, ödeme yapmamasında yasaya aykırı bir yön bulunmadığı, dolayısıyla keşidecinin kendisine verilen yasal yetkiyi kullanmak suretiyle, davalı Bankayı «ödemeden men» ettiği, bu durumda davalı Bankanın da aralarındaki sözleşme gereğince, «çek» bedelini ve buna ilişkin yasal sorumluluk bedelini «hamile» ödememesinde yasaya aykırı bir yön bulunmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiş; miktar itibariyle temyiz sınırının altında olan bu karar aleyhine Adal …
Somut uyuşmazlıkta ise, dava konusu çekin «takasa» sunularak süresinde «ibraz» edildiği halde, «ödemeden men» talimatı nedeniyle işlem yapılmadan davacı «hamile» iade edildiği, anılan «çekin ibraz» tarihi itibariyle karşılığının bulunup bulunmadığı hususunun ise çekin arkasına yazılmadığı, davacı hamilin 01/10/2012 tarihinde Bankanın asgari sorumluluk tutarın …
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:çekin süresinde ibrazı · çekin ibraz süresi · ibraz süresi · çekin ibrazı · ödeme yasağı · cy/cy şerhi · oy yasağı · hamil
Benzer bu karardaMahkemece iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, dava konusu «çekin ibraz süresi» içerisinde yürürlükte bulunan 6762 sayılı TTK'nın 711/«son» maddesi uyarınca, davalı Bankanın, «keşidecinin» men «yetkisini» kullanması nedeniyle, ödeme yapmamasında yasaya aykırı bir yön bulunmadığı, dolayısıyla keşidecinin kendisine verilen yasal yetkiyi kullanmak suretiyle, davalı Bankayı «ödemeden men» ettiği, bu durumda davalı Bankanın da aralarındaki sözleşme gereğince, «çek» bedelini ve buna ilişkin yasal sorumluluk bedelini «hamile» ödememesinde yasaya aykırı bir yön bulunmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiş; miktar itibariyle temyiz sınırının altında olan bu karar aleyhine Adal …
O halde sadece "«ödeme yasağı» nedeniyle işlem yapılamamıştır" «şerhinin» konulması çekin muhataba «ibraz» edilmiş olmakla birlikte ödenmediğini gösterir nitelikte olup mahkemenin, gerekirse bilirkişi marifetiyle banka kayıtları üzerinde inceleme yaptırması ve ibraz tar …
Somut uyuşmazlıkta ise, dava konusu çekin «takasa» sunularak süresinde «ibraz» edildiği halde, «ödemeden men» talimatı nedeniyle işlem yapılmadan davacı «hamile» iade edildiği, anılan «çekin ibraz» tarihi itibariyle karşılığının bulunup bulunmadığı hususunun ise çekin arkasına yazılmadığı, davacı hamilin 01/10/2012 tarihinde Bankanın asgari sorumluluk tutarın …
Gerek 3167 sayılı Yasa'nın 3/1. maddesi ve gerekse de 5941 sayılı Çek Kanunu'nun 3/3. maddesinde muhatap bankanın karşılıksız çeklerde süresinde «ibraz» edilen her «çek» yaprağı için yasal yükümlülük bedelini ödemesi gerektiği düzenlenmiş olup muhatap bankanın anılan hüküm uyarınca sorumlu tutulabilmesi için, «çekin süresinde ibraz» edildiğinin ve karşılığının bulunmadığının usulünce belgelenmesi gereklidir.
2 benzer karar daha
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2011/5830 E. 2012/11968 K.
Ortak:takas · çek · ibraz
İncelediğiniz kararda… iddia, savunma ve benimsenen bilirkişi raporuna göre, dava tarihinde yürürlükte bulunan 3167 Sayılı Kanun'un 10. maddesinde bankaların ödeme sorumluluğunun çeklerin «takas» odaları aracılığı ile «ibrazı» halinde ortadan kalkacağının düzenlendiği, dava konusu çeklerden 20 adedi bakımından söz konusu çekler takas odası aracılığı ile ödeme için ibraz edildiğinden bankanın ödeme sorumluluğunun olmadığı, diğer çekler yönünden de «keşidecinin» «ödemeden men» talimatı vermiş olması nedeniyle bu çekler bakımından da «karşılıksızlık işlemi» yapılmadığı için davalı bankanın çeklerden dolayı herhangi bir ödeme sorumluluğunun bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bankanın verdiği «çek» yaprağından sorumlu tutulabilmesi için çekin zorunlu unsurları ihtiva etmesi ve süresinde muhatap bankaya «ibraz» edilmesi gerekir.
Somut olayda çeklerin bir kısmı muhatap bankaya değil «takas» odasına «ibraz» edilmiş ise de, bilahare davacı tarafından çeklerin tamamı davalı bankaya ibraz edilmesine rağmen davalı ödemekle yükümlü olduğu miktarı ödememiştir.
Benzer bu karardaMahkemece, iddia, savunma ve dosya kapsamına göre, karşılıksız çıkan «çek» yaprağı için bankanın sorumlu olduğu bedelin ödenmesi için çek asıllarının bankada bırakılarak kısmi ödemenin talep edilmesi gerektiği, davacının bu şartı yerine getirmeden talepte bulunduğu, ayrıca çeklerin «takas» odasına «ibraz» edildiği, çek yaprağı bedelinin alınmasından «feragat» edildiği gerekçesiyle davanın reddine, «kötü niyet tazminatı» koşulları oluşmadığından talebin reddine karar verilmiştir.
Dava tarihinde yürürlükte bulunan 3167 sayılı Yasa'nın 6/«son» maddesinin, madde başlığından da anlaşılacağı üzere, «takasa» sunularak karşılığının bulunmadığı saptanan çeklerin, takas işlemine konu edildiği andaki «hamili» konumunda bulunan bankalarca kısmen yahut tamamen karşılıksızlığı usulen saptandıktan ve asıl hamile iadesinden sonra, asıl «çek hamilinin», karşılıksız çıkan çeki muhatap bankaya «zamanaşımı» süresi içerisinde tevdi ederek, 3167 sayılı Yasa'nın 10. maddesinde belirtilen sorumluluk tutarının ödenmesini talep etmesinde yasaya bir aykırılık bulunmadığı gib …
Dava, karşılıksız çıkan her bir «çek» yaprağı için sorumlu bulunulan bedelin ödenmesi istemine ilişkindir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:çek hamili · kötü niyet tazminatı · hamil · kötü niyet · feragat · zamanaşımı · i̇i̇k 72/son
Benzer bu karardaDava tarihinde yürürlükte bulunan 3167 sayılı Yasa'nın 6/«son» maddesinin, madde başlığından da anlaşılacağı üzere, «takasa» sunularak karşılığının bulunmadığı saptanan çeklerin, takas işlemine konu edildiği andaki «hamili» konumunda bulunan bankalarca kısmen yahut tamamen karşılıksızlığı usulen saptandıktan ve asıl hamile iadesinden sonra, asıl «çek hamilinin», karşılıksız çıkan çeki muhatap bankaya «zamanaşımı» süresi içerisinde tevdi ederek, 3167 sayılı Yasa'nın 10. maddesinde belirtilen sorumluluk tutarının ödenmesini talep etmesinde yasaya bir aykırılık bulunmadığı gib …
Mahkemece, iddia, savunma ve dosya kapsamına göre, karşılıksız çıkan «çek» yaprağı için bankanın sorumlu olduğu bedelin ödenmesi için çek asıllarının bankada bırakılarak kısmi ödemenin talep edilmesi gerektiği, davacının bu şartı yerine getirmeden talepte bulunduğu, ayrıca çeklerin «takas» odasına «ibraz» edildiği, çek yaprağı bedelinin alınmasından «feragat» edildiği gerekçesiyle davanın reddine, «kötü niyet tazminatı» koşulları oluşmadığından talebin reddine karar verilmiştir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2013/8054 E. 2013/22442 K.
Ortak:takas · çek · ibraz
İncelediğiniz kararda… iddia, savunma ve benimsenen bilirkişi raporuna göre, dava tarihinde yürürlükte bulunan 3167 Sayılı Kanun'un 10. maddesinde bankaların ödeme sorumluluğunun çeklerin «takas» odaları aracılığı ile «ibrazı» halinde ortadan kalkacağının düzenlendiği, dava konusu çeklerden 20 adedi bakımından söz konusu çekler takas odası aracılığı ile ödeme için ibraz edildiğinden bankanın ödeme sorumluluğunun olmadığı, diğer çekler yönünden de «keşidecinin» «ödemeden men» talimatı vermiş olması nedeniyle bu çekler bakımından da «karşılıksızlık işlemi» yapılmadığı için davalı bankanın çeklerden dolayı herhangi bir ödeme sorumluluğunun bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bankanın verdiği «çek» yaprağından sorumlu tutulabilmesi için çekin zorunlu unsurları ihtiva etmesi ve süresinde muhatap bankaya «ibraz» edilmesi gerekir.
Somut olayda çeklerin bir kısmı muhatap bankaya değil «takas» odasına «ibraz» edilmiş ise de, bilahare davacı tarafından çeklerin tamamı davalı bankaya ibraz edilmesine rağmen davalı ödemekle yükümlü olduğu miktarı ödememiştir.
Benzer bu karardaDava, davalı bankanın Çek Yasası gereğince karşılıksız çıkan her bir «çek» yaprağı için sorumlu bulunulan bedelin ödenmesi istemine ilişkin olup, mahkemece çeklerin «takasa» «ibraz» edildiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Gerek dava tarihinde yürürlükte bulunan 5941 sayılı yasa, gerekse «çek» «defterlerinin» verildiği tarihte yürürlükte bulunan mülga 3167 sayılı Yasa'nın 6/«son» maddesinden de anlaşılacağı üzere, «takasa» sunularak karşılığının bulunmadığı saptanan çeklerin, takas işlemine konu edildiği andaki «hamili» konumunda bulunan bankalarca kısmen yahut tamamen karşılıksızlığı usulen saptandıktan ve asıl hamile iadesinden sonra, asıl «çek hamilinin» karşılıksız çıkan çeki muhatap bankaya «zamanaşımı» süresi içerisinde tevdi ederek, 3167 sayılı Yasa'nın 10. maddesinde belirtilen sorumluluk tutarının ödenmesini talep etmesinde yasaya bir aykırılık bulunmadığı gib …
Bu nedenle, mahkemece çeklerin «takasa» «ibraz» edildiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmesi doğru olmamış, kararın davacı yararına bozulması gerekmiştir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:çek hamili · hamil · zamanaşımı · e-defter · i̇i̇k 72/son
Benzer bu karardaGerek dava tarihinde yürürlükte bulunan 5941 sayılı yasa, gerekse «çek» «defterlerinin» verildiği tarihte yürürlükte bulunan mülga 3167 sayılı Yasa'nın 6/«son» maddesinden de anlaşılacağı üzere, «takasa» sunularak karşılığının bulunmadığı saptanan çeklerin, takas işlemine konu edildiği andaki «hamili» konumunda bulunan bankalarca kısmen yahut tamamen karşılıksızlığı usulen saptandıktan ve asıl hamile iadesinden sonra, asıl «çek hamilinin» karşılıksız çıkan çeki muhatap bankaya «zamanaşımı» süresi içerisinde tevdi ederek, 3167 sayılı Yasa'nın 10. maddesinde belirtilen sorumluluk tutarının ödenmesini talep etmesinde yasaya bir aykırılık bulunmadığı gib …
Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, 5941 sayılı yasanın geçici 1. maddesinin 3. fıkrasında bankaların müşterilerine verdikleri eski «çek» «defterleriyle» ilgili olarak, 3167 sayılı Kanun hükümlerinin uygulanmasına devam olunacağının öngörüldüğü, dava konusu karşılıksız çeklerin 5941 sayılı Kanuna tabi olan çekler olmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2012/6253 E. , 2013/6407 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ
Taraflar arasında görülen davada ... . Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 09.09.2011 tarih ve 2010/434-2011/593 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Davacı vekili, müvekkilinin, ... A.Ş. ... Şubesi'nden verilen ve keşidecisi ... Gıda ve Tekstil Ltd. Şti. olan 22 adet çekin lehtarı olduğunu, bu çek yapraklarına ilişkin olarak çek yasası gereği davalı bankanın her çek yaprağı için sorumlu olduğu bedeli talep için 25.3.2010 tarihli dilekçe ve ekinde çeklerin aslını ibraz ederek davalı banka şubesine başvurduklarını, ancak davalı bankanın söz konusu çeklerde keşidecinin ödemeden men talimatı olması sebebiyle çeklerin karşılıksız çek işlemi görmediğini, bu sebeple ödeme yapamadıklarından bahisle taleplerini reddettiğini, keşidecinin ödemeden men talimatı vermesinin davalı bankanın çek yapraklarına ilişkin sorumlu olduğu yasal miktarı ödemesini engellemediğini ileri sürerek 9.345 TL çek yaprak bedelinin, talep tarihi olan 25.3.2010 tarihinden itibaren 5941 sayılı çek yasasının 7/B maddesi gereği her geçen gün için %0,3 gecikme cezası ile davalı bankadan tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, davaya konu çeklere ilişkin banka müşterisi çek keşidecisi tarafından çeklerin rızası hilafına elinden çıktığı iddiası ile ödemeden men talimatlarının verildiğini, bahse konu çeklerin eski basım olduğunu ve 14.12.2009 tarihli ve 5941 sayılı Çek Kanunu'nun yürürlüğe girmesinden çok önce verildiğini, ödemeden men talimatı uyarınca işleme alınmayan çeklerden dolayı 3167 sayılı yasa gereği herhangi bir sorumluluklarının bulunmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, iddia, savunma ve benimsenen bilirkişi raporuna göre, dava tarihinde yürürlükte bulunan 3167 Sayılı Kanun'un 10. maddesinde bankaların ödeme sorumluluğunun çeklerin takas odaları aracılığı ile ibrazı halinde ortadan kalkacağının düzenlendiği, dava konusu çeklerden 20 adedi bakımından söz konusu çekler takas odası aracılığı ile ödeme için ibraz edildiğinden bankanın ödeme sorumluluğunun olmadığı, diğer çekler yönünden de keşidecinin ödemeden men talimatı vermiş olması nedeniyle bu çekler bakımından da karşılıksızlık işlemi yapılmadığı için davalı bankanın çeklerden dolayı herhangi bir ödeme sorumluluğunun bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Kararı davacı vekili temyiz etmiştir.
Dava, karşılıksız çeklerde bankaca ödenmesi zorunlu olan miktarın tahsili istemine ilişkin alacak davası olup, dava konusu çeklerin yasal süresi içerisinde ibraz edildiği ve keşidecinin ödemeden men talimatı nedeniyle ödenmediği konusunda taraflar arasında bir ihtilaf bulunmamaktadır.
3167 sayılı Kanun'un 3/1. maddesi gereğince muhatap bankanın her çek yaprağı için belirli bir miktarı ödeme yükümlülüğü bulunmaktadır. Bankanın verdiği çek yaprağından sorumlu tutulabilmesi için çekin zorunlu unsurları ihtiva etmesi ve süresinde muhatap bankaya ibraz edilmesi gerekir. Somut olayda çeklerin bir kısmı muhatap bankaya değil takas odasına ibraz edilmiş ise de, bilahare davacı tarafından çeklerin tamamı davalı bankaya ibraz edilmesine rağmen davalı ödemekle yükümlü olduğu miktarı ödememiştir. Bu durumda mahkemece davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken reddi doğru görülmemiş hükmün bu nedenle bozulması gerekmiştir.
SONUÇ
Yukarıda açıklanan nedenle davacı vekilinin temyiz itirazının kabulü ile hükmün yukarıda yazılı nedenle davacı yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 01.04.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/448507500 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz