Çek hamili
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2013/8054 E. 2013/22442 K. ·
BozulduKesinlik belirsiz
★ Emsal
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
çek hamili↗ takas↗ hamil↗ çek↗ zamanaşımı↗ ibraz↗ e-defter↗ i̇i̇k 72/son↗
Gerekçe
Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).
Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, 5941 sayılı yasanın geçici 1. maddesinin 3. fıkrasında bankaların müşterilerine verdikleri eski çek defterleriyle ilgili olarak, 3167 sayılı Kanun hükümlerinin uygulanmasına devam olunacağının öngörüldüğü, dava konusu karşılıksız çeklerin 5941 sayılı Kanuna tabi olan çekler olmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.
Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.
Dava, davalı bankanın Çek Yasası gereğince karşılıksız çıkan her bir çek yaprağı için sorumlu bulunulan bedelin ödenmesi istemine ilişkin olup, mahkemece çeklerin takasa ibraz edildiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Gerek dava tarihinde yürürlükte bulunan 5941 sayılı yasa, gerekse çek defterlerinin verildiği tarihte yürürlükte bulunan mülga 3167 sayılı Yasa'nın 6/son maddesinden de anlaşılacağı üzere, takasa sunularak karşılığının bulunmadığı saptanan çeklerin, takas işlemine konu edildiği andaki hamili konumunda bulunan bankalarca kısmen yahut tamamen karşılıksızlığı usulen saptandıktan ve asıl hamile iadesinden sonra, asıl çek hamilinin karşılıksız çıkan çeki muhatap bankaya zamanaşımı süresi içerisinde tevdi ederek, 3167 sayılı Yasa'nın 10. maddesinde belirtilen sorumluluk tutarının ödenmesini talep etmesinde yasaya bir aykırılık bulunmadığı gibi, bu nitelikteki çekler bakımından bankanın asıl hamile karşı ödeme sorumluluğu bulunmaktadır. Kaldı ki somut olayda dava konusu çeklerden bir tanesi de davalı bankaya ibraz edilmiştir. Bu nedenle, mahkemece çeklerin takasa ibraz edildiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmesi doğru olmamış, kararın davacı yararına bozulması gerekmiştir.
Benzer Kararlar
Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2009/11885 E. 2011/4111 K.
Ortak:çek hamili · takas · hamil · çek · zamanaşımı · ibraz · i̇i̇k 72/son · zamanaşımı var
İncelediğiniz karardaGerek dava tarihinde yürürlükte bulunan 5941 sayılı yasa, gerekse «çek» «defterlerinin» verildiği tarihte yürürlükte bulunan mülga 3167 sayılı Yasa'nın 6/«son» maddesinden de anlaşılacağı üzere, «takasa» sunularak karşılığının bulunmadığı saptanan çeklerin, takas işlemine konu edildiği andaki «hamili» konumunda bulunan bankalarca kısmen yahut tamamen karşılıksızlığı usulen saptandıktan ve asıl hamile iadesinden sonra, asıl «çek hamilinin» karşılıksız çıkan çeki muhatap bankaya «zamanaşımı» süresi içerisinde tevdi ederek, 3167 sayılı Yasa'nın 10. maddesinde belirtilen sorumluluk tutarının ödenmesini talep etmesinde yasaya bir aykırılık bulunmadığı gib …
Dava, davalı bankanın Çek Yasası gereğince karşılıksız çıkan her bir «çek» yaprağı için sorumlu bulunulan bedelin ödenmesi istemine ilişkin olup, mahkemece çeklerin «takasa» «ibraz» edildiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bu nedenle, mahkemece çeklerin «takasa» «ibraz» edildiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmesi doğru olmamış, kararın davacı yararına bozulması gerekmiştir.
Benzer bu karardaTakasa sunularak karşılığının bulunmadığı saptanan çeklerin «takas» işlemine konu edildiği andaki «hamili» konumunda bulunan bankalarca kısmen yahut tamamen karşılıksızlığı usulen saptandıktan ve asıl hamile iadesinden sonra, asıl «çek hamilinin», karşılıksız çıkan çeki muhatap bankaya «zamanaşımı» süresi içerisinde tevdi ederek, 3167 sayılı Yasa’nın 10. maddesinde belirtilen sorumluluk tutarının ödenmesini talep edebileceği hususunda bir tereddüt bulunmamakt …
Mahkemece, iddia, savunma ve dosya kapsamına göre, karşılıksız çekler için ibrazdan sonra davacının «çek» asıllarını da eklemek suretiyle davalı bankaya müracaat etmediği ve «takas» odasına verilen çekler için bankanın bir sorumluluğunun bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Mahkemece, «takas» odasına «ibraz» edilen çekler için davalı bankadan tazminat istenemeyeceği gerekçesiyle dava ret edilmiştir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:münhasırlık
Benzer bu karardaOysa; dava tarihinde yürürlükte bulunan 3167 sayılı Yasa’nın 6/«son» maddesinin madde başlığından da anlaşılacağı üzere bu hüküm, bankalar tarafından «takasa» sunulan ve karşılığı hiç veya tam olarak bulunmadığı saptanan çekler bakımından teknik zorunluluk nedeniyle yasaya eklenmiş bir hüküm niteliğinde olup, «münhasıran» bankalar arası hesaben tesviye işlemlerine ilişkin bir düzenleme olduğu açıktır.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2015/3937 E. 2015/5887 K.
Ortak:takas · hamil · çek · ibraz · i̇i̇k 72/son
İncelediğiniz karardaGerek dava tarihinde yürürlükte bulunan 5941 sayılı yasa, gerekse «çek» «defterlerinin» verildiği tarihte yürürlükte bulunan mülga 3167 sayılı Yasa'nın 6/«son» maddesinden de anlaşılacağı üzere, «takasa» sunularak karşılığının bulunmadığı saptanan çeklerin, takas işlemine konu edildiği andaki «hamili» konumunda bulunan bankalarca kısmen yahut tamamen karşılıksızlığı usulen saptandıktan ve asıl hamile iadesinden sonra, asıl «çek hamilinin» karşılıksız çıkan çeki muhatap bankaya «zamanaşımı» süresi içerisinde tevdi ederek, 3167 sayılı Yasa'nın 10. maddesinde belirtilen sorumluluk tutarının ödenmesini talep etmesinde yasaya bir aykırılık bulunmadığı gib …
Dava, davalı bankanın Çek Yasası gereğince karşılıksız çıkan her bir «çek» yaprağı için sorumlu bulunulan bedelin ödenmesi istemine ilişkin olup, mahkemece çeklerin «takasa» «ibraz» edildiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bu nedenle, mahkemece çeklerin «takasa» «ibraz» edildiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmesi doğru olmamış, kararın davacı yararına bozulması gerekmiştir.
Benzer bu karardaMahkemece iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, dava konusu «çekin ibraz süresi» içerisinde yürürlükte bulunan 6762 sayılı TTK'nın 711/«son» maddesi uyarınca, davalı Bankanın, «keşidecinin» men «yetkisini» kullanması nedeniyle, ödeme yapmamasında yasaya aykırı bir yön bulunmadığı, dolayısıyla keşidecinin kendisine verilen yasal yetkiyi kullanmak suretiyle, davalı Bankayı «ödemeden men» ettiği, bu durumda davalı Bankanın da aralarındaki sözleşme gereğince, «çek» bedelini ve buna ilişkin yasal sorumluluk bedelini «hamile» ödememesinde yasaya aykırı bir yön bulunmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiş; miktar itibariyle temyiz sınırının altında olan bu karar aleyhine Adal …
Somut uyuşmazlıkta ise, dava konusu çekin «takasa» sunularak süresinde «ibraz» edildiği halde, «ödemeden men» talimatı nedeniyle işlem yapılmadan davacı «hamile» iade edildiği, anılan «çekin ibraz» tarihi itibariyle karşılığının bulunup bulunmadığı hususunun ise çekin arkasına yazılmadığı, davacı hamilin 01/10/2012 tarihinde Bankanın asgari sorumluluk tutarın …
Dava, karşılıksız çeklerde muhatap bankanın her «çek» yaprağı için ödemesi zorunlu meblağın tahsili istemine ilişkin «alacak davası» olup, dava konusu çeklerin yasal süresi içerisinde «ibraz» edildiği ve «keşidecinin» «ödemeden men» talimatı nedeniyle ödenmediği konusunda taraflar arasında bir ihtilaf bulunmamaktadır.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:çekin süresinde ibrazı · çekin ibraz süresi · ibraz süresi · ödemeden men kararı · çekin ibrazı · ödeme yasağı · cy/cy şerhi · oy yasağı
Benzer bu karardaMahkemece iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, dava konusu «çekin ibraz süresi» içerisinde yürürlükte bulunan 6762 sayılı TTK'nın 711/«son» maddesi uyarınca, davalı Bankanın, «keşidecinin» men «yetkisini» kullanması nedeniyle, ödeme yapmamasında yasaya aykırı bir yön bulunmadığı, dolayısıyla keşidecinin kendisine verilen yasal yetkiyi kullanmak suretiyle, davalı Bankayı «ödemeden men» ettiği, bu durumda davalı Bankanın da aralarındaki sözleşme gereğince, «çek» bedelini ve buna ilişkin yasal sorumluluk bedelini «hamile» ödememesinde yasaya aykırı bir yön bulunmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiş; miktar itibariyle temyiz sınırının altında olan bu karar aleyhine Adal …
O halde sadece "«ödeme yasağı» nedeniyle işlem yapılamamıştır" «şerhinin» konulması çekin muhataba «ibraz» edilmiş olmakla birlikte ödenmediğini gösterir nitelikte olup mahkemenin, gerekirse bilirkişi marifetiyle banka kayıtları üzerinde inceleme yaptırması ve ibraz tar …
Somut uyuşmazlıkta ise, dava konusu çekin «takasa» sunularak süresinde «ibraz» edildiği halde, «ödemeden men» talimatı nedeniyle işlem yapılmadan davacı «hamile» iade edildiği, anılan «çekin ibraz» tarihi itibariyle karşılığının bulunup bulunmadığı hususunun ise çekin arkasına yazılmadığı, davacı hamilin 01/10/2012 tarihinde Bankanın asgari sorumluluk tutarın …
Dava, karşılıksız çeklerde muhatap bankanın her «çek» yaprağı için ödemesi zorunlu meblağın tahsili istemine ilişkin «alacak davası» olup, dava konusu çeklerin yasal süresi içerisinde «ibraz» edildiği ve «keşidecinin» «ödemeden men» talimatı nedeniyle ödenmediği konusunda taraflar arasında bir ihtilaf bulunmamaktadır.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2011/5830 E. 2012/11968 K.
Ortak:çek hamili · takas · hamil · çek · zamanaşımı · ibraz · i̇i̇k 72/son · zamanaşımı var
İncelediğiniz karardaGerek dava tarihinde yürürlükte bulunan 5941 sayılı yasa, gerekse «çek» «defterlerinin» verildiği tarihte yürürlükte bulunan mülga 3167 sayılı Yasa'nın 6/«son» maddesinden de anlaşılacağı üzere, «takasa» sunularak karşılığının bulunmadığı saptanan çeklerin, takas işlemine konu edildiği andaki «hamili» konumunda bulunan bankalarca kısmen yahut tamamen karşılıksızlığı usulen saptandıktan ve asıl hamile iadesinden sonra, asıl «çek hamilinin» karşılıksız çıkan çeki muhatap bankaya «zamanaşımı» süresi içerisinde tevdi ederek, 3167 sayılı Yasa'nın 10. maddesinde belirtilen sorumluluk tutarının ödenmesini talep etmesinde yasaya bir aykırılık bulunmadığı gib …
Dava, davalı bankanın Çek Yasası gereğince karşılıksız çıkan her bir «çek» yaprağı için sorumlu bulunulan bedelin ödenmesi istemine ilişkin olup, mahkemece çeklerin «takasa» «ibraz» edildiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bu nedenle, mahkemece çeklerin «takasa» «ibraz» edildiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmesi doğru olmamış, kararın davacı yararına bozulması gerekmiştir.
Benzer bu karardaDava tarihinde yürürlükte bulunan 3167 sayılı Yasa'nın 6/«son» maddesinin, madde başlığından da anlaşılacağı üzere, «takasa» sunularak karşılığının bulunmadığı saptanan çeklerin, takas işlemine konu edildiği andaki «hamili» konumunda bulunan bankalarca kısmen yahut tamamen karşılıksızlığı usulen saptandıktan ve asıl hamile iadesinden sonra, asıl «çek hamilinin», karşılıksız çıkan çeki muhatap bankaya «zamanaşımı» süresi içerisinde tevdi ederek, 3167 sayılı Yasa'nın 10. maddesinde belirtilen sorumluluk tutarının ödenmesini talep etmesinde yasaya bir aykırılık bulunmadığı gib …
Mahkemece, iddia, savunma ve dosya kapsamına göre, karşılıksız çıkan «çek» yaprağı için bankanın sorumlu olduğu bedelin ödenmesi için çek asıllarının bankada bırakılarak kısmi ödemenin talep edilmesi gerektiği, davacının bu şartı yerine getirmeden talepte bulunduğu, ayrıca çeklerin «takas» odasına «ibraz» edildiği, çek yaprağı bedelinin alınmasından «feragat» edildiği gerekçesiyle davanın reddine, «kötü niyet tazminatı» koşulları oluşmadığından talebin reddine karar verilmiştir.
Dava, karşılıksız çıkan her bir «çek» yaprağı için sorumlu bulunulan bedelin ödenmesi istemine ilişkindir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:kötü niyet tazminatı · kötü niyet · feragat
Benzer bu karardaMahkemece, iddia, savunma ve dosya kapsamına göre, karşılıksız çıkan «çek» yaprağı için bankanın sorumlu olduğu bedelin ödenmesi için çek asıllarının bankada bırakılarak kısmi ödemenin talep edilmesi gerektiği, davacının bu şartı yerine getirmeden talepte bulunduğu, ayrıca çeklerin «takas» odasına «ibraz» edildiği, çek yaprağı bedelinin alınmasından «feragat» edildiği gerekçesiyle davanın reddine, «kötü niyet tazminatı» koşulları oluşmadığından talebin reddine karar verilmiştir.
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2013/8054 E. , 2013/22442 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ TİCARET MAHKEMESİ
Taraflar arasında görülen davada Adana 2. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 14.03.2013 tarih ve 2011/599-2013/66 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Davacı vekili, davalı banka tarafından verilen keşidecisi ...olan dört adet çekin karşılıksız çıktığını, müracaatlarına rağmen garanti bedellerinin çeklerin takastan yazdırıldığından bahisle ödenmediğini ileri sürerek, tahsilde mükerrer olmamak üzere her bir çek için 500 TL olmak üzere toplam 2.000,00 TL'nin müracaat tarihi olan 18/06/2010 tarihinden itibaren 5941 sayılı çek kanununu 7/b maddesi gereğince her gün için binde 3 cezasının, bunun mümkün olmaması halinde ticari faiz uygulanarak davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, dava konusu çeklerin takas odası aracılığı ile ibraz edildiğini, bankalarınca dava konusu çeklere ilişkin yasal sorumluluk tutarlarının ödenmemesinde hukuka aykırılık bulunmadığını, davaya konu karşılıksız çeklerin 5941 sayılı kanuna tabi olan çekler olmaması nedeniyle anılan kanunun 7/b maddesi hükmü uyarınca faiz talep edilmesinin de mümkün bulunmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, 5941 sayılı yasanın geçici 1. maddesinin 3. fıkrasında bankaların müşterilerine verdikleri eski çek defterleriyle ilgili olarak, 3167 sayılı Kanun hükümlerinin uygulanmasına devam olunacağının öngörüldüğü, dava konusu karşılıksız çeklerin 5941 sayılı Kanuna tabi olan çekler olmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.
Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.
Dava, davalı bankanın Çek Yasası gereğince karşılıksız çıkan her bir çek yaprağı için sorumlu bulunulan bedelin ödenmesi istemine ilişkin olup, mahkemece çeklerin takasa ibraz edildiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Gerek dava tarihinde yürürlükte bulunan 5941 sayılı yasa, gerekse çek defterlerinin verildiği tarihte yürürlükte bulunan mülga 3167 sayılı Yasa'nın 6/son maddesinden de anlaşılacağı üzere, takasa sunularak karşılığının bulunmadığı saptanan çeklerin, takas işlemine konu edildiği andaki hamili konumunda bulunan bankalarca kısmen yahut tamamen karşılıksızlığı usulen saptandıktan ve asıl hamile iadesinden sonra, asıl çek hamilinin karşılıksız çıkan çeki muhatap bankaya zamanaşımı süresi içerisinde tevdi ederek, 3167 sayılı Yasa'nın 10. maddesinde belirtilen sorumluluk tutarının ödenmesini talep etmesinde yasaya bir aykırılık bulunmadığı gibi, bu nitelikteki çekler bakımından bankanın asıl hamile karşı ödeme sorumluluğu bulunmaktadır.
Kaldı ki somut olayda dava konusu çeklerden bir tanesi de davalı bankaya ibraz edilmiştir. Bu nedenle, mahkemece çeklerin takasa ibraz edildiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmesi doğru olmamış, kararın davacı yararına bozulması gerekmiştir.
SONUÇ
Yukarıda açıklanan nedenle davacı vekilinin temyiz itirazının kabulü ile kararın davacı yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 09.12.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/570024400 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz