Teminat mektupları davanın konusu değilse ihtiyati tedbir istenemez

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2024/468

KARAR NO 2024/624

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 02.02.2024 (Ara Karar)

NUMARASI 2023/518

TALEP İhtiyati Tedbir

İhtiyati tedbir talebinin reddine ilişkin 02.02.2024 tarihli ara kararın ihtiyati tedbir talep eden davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği düşünüldü.

DAVA VE TALEP; Davacı vekili birleşen davada; müvekkili ile davalı ... Enerji AŞ arasında 01.01.2016 tarihli Doğalgaz Alımı Satımı Sözleşmesi imzalandığını, davalı ... AŞ'nin merkezi Rusya Federasyonu’nda bulunan dava dışı ... ile 11.09.2007 tarihli Doğalgaz İthalat Sözleşmesi imzaladığını, davalı şirkete 23/01/2017 tarihinde davalı TMSF'nin kayyım atandığını, taraflar arasındaki sözleşme'nin 8. maddesine dayalı olarak davalı şirketin dava dışı ... ile arasındaki gaz ithalat fiyatının 01.01.2017 tarihinden itibaren geçmişe yönelik olarak %10,25 artırdığını bildirerek müvekkili şirketten 5.833.577,49-USD ek alacak talebinde bulunduğunu, davalı şirketin, müvekkili tarafından ödemesi yapılan ticari ilişki sonrasında geriye dönük ücret farkı talebinde bulunduğunu, bu durumun haksız rekabet oluşturduğunu, taraflar arasındaki doğalgaz alım satım sözleşmesinin tahkim koşulu içerdiğini, müvekkili tarafından gaz satışlarının 01.01.2017 ile 30.10.2018 tarihleri aralığında mevcut sözleşmede yer alan cari fiyatlar ve EPDK'nın belirlediği sınırlar dahilinde yapıldığını, davalı şirketin tedarik süreci hakkında yanıltıcı beyanlarda bulunarak müvekkilinin kendisini koruyacak tedbirleri almasını veya diğer girişimlerde bulunmasını engellediğini, davalı şirketin dava dışı şirket ile gaz alım sözleşmesini gizlilik kaydı olduğu iddiasıyla paylaşmadığını ileri sürerek haksız rekabetin olduğunun tespiti ve meni ile geçmişe dönük fiyat farkı yansıtılmasına ilişkin maddi durumun ortadan kaldırılması istemli birleşen davada, dilekçede bilgileri yazılı ...

AŞ'nin 03.07.2017 tarihli 1.787.708-USD bedelli;03.07.2017 tarihli 5.178.260-USD bedelli; ... bank AŞ'nin 03.10.2018 tarihli 2.408.221-USD bedelli;

10. 08.2018 tarihli 1.589.514-USD bedelli;

22. 09.2017 tarihli 778.963-USD bedelli toplam değeri 11.742.666,00 USD olan teminat mektuplarının teminatsız olarak paraya çevrilmesinin engellenmesi amacıyla ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı TMSF vekili; taraflar arasındaki sözleşmede tahkim şartı bulunduğunu, bu nedenle tahkim itirazında bulunduklarını, davacının asıl ve birleşen davalardaki benzer iddiaları ile açtığı menfi tespit ve teminat mektuplarının iadesi talepleri hakkında kesin hüküm bulunduğunu, daha önce teminat mektuplarının iadesi talebinin reddedildiğini ve kararın kesinleştiğini, müvekkili kuruma husumet yöneltilemeyeceğini ileri sürerek talebin reddini savunmuştur. Davalı ... San. ve Tic. A.Ş. vekili; davacının benzer iddiaları ile açtığı menfi tespit ve teminat mektuplarının iadesi talepleri hakkında kesin hüküm bulunduğunu, taraflar arasındaki sözleşmede tahkim şartının bulunduğunu, bu nedenle tahkim itirazında bulunduklarını, davacı tarafça iadesi istenilen teminat mektupları ile davacı tarafın iddiası arasında herhangi bir illiyet bağının bulunmadığını, müvekkili şirketin hiçbir eyleminin haksız rekabet teşkil etmediğini, müvekkili elinde bulunan teminat mektuplarının taraflar arasındaki Doğalgaz Alım Satım Sözleşmesi gereğince verildiğini, davacı şirkete karşı işlenen bir haksız rekabet nitelikli bir fiil bulunmadığını, davacının alacağı veya zararı bulunmadığını, davacının ihtiyati tedbir talebinin dürüstlük kuralına aykırı olduğunu ileri sürerek dilekçesinde bildirdiği diğer nedenlerle talebin reddini savunmuştur.

İLK DERECE MAHKEME ARA KARARI

Mahkemece; somut olayda, talep konusu teminat mektupları hakkında bu dosyanın birleştirildiği mahkemenin 2023/518 E sayılı asıl dava dosyasında daha önce zaten verilmiş bir ihtiyati tedbir kararı bulunduğu ve ileri sürülen dava sebebine göre teminat mektuplarının da iadesinin istenildiği; birleşen bu davanın esas itibariyle konusunun ise, haksız rekabetin bulunduğunun tespiti ile haksız rekabet teşkil eden durumun ortadan kaldırılmasına ilişkin olduğu; başka bir anlatımla teminat mektuplarının karşı tarafa veriliş nedenine ilişkin bu davada bir talebin bulunmadığı ve teminat mektuplarının bu davadaki uyuşmazlığın konusunu oluşturmadıkları, dolayısıyla somut olay bakımından TTK'nın 61.ve HMK'nın 389 vd.

maddelerindeki koşulların gerçekleşmediği anlaşıldığından, talebin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı ihtiyati tedbir isteyen vekili; TTK'nın 55. maddesi kapsamında davalı ... AŞ'nin gerçekleştirdiği fiillerin haksız rekabet teşkil ettiğinin ortaya konulduğunu, ... ve yönetiminde bulunduğu TMSF'nin geriye dönük olarak fiyat farkı yansıtması ve bu nedenle elinde bulundurduğu teminat mektuplarını paraya çevirmek istemesinin açıkça TTK'nın haksız rekabet hükümlerine aykırı olduğunu, TTK'nın 61. madde kapsamında mevcut durumun korunması yönündeki talebin reddinin özü itibariyle davanın daha yargılama yapılmadan reddine sebep olduğunu, teminat mektuplarının doğrudan davanın konusunu oluşturduğunu teminat mektuplarının paraya çevrilmesi ile telafisi imkansız zararlar doğacağını, ... AŞ'ye FETÖ iltisakı ile TMSF tarafından el konulduğunu, teminat mektuplarının tahsili halinde şirketin faaliyeti kalmadığından dava kazanılsa bile iade alınamayacağını, haksız rekabet hallerinde mevcut durumun korunmasına karar verilebildiğini ileri sürerek ihtiyati tedbir talebinin reddine ilişkin ara kararın kaldırılarak teminat mektuplarının paraya çevrilmesinin engellenmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Asıl davada ilk derece mahkemesince verilen ihtiyati tedbir kararına itirazın reddine ilişkin ara karar Dairemizce yapılan istinaf incelemesi neticesinde 2023/2463 esas, 2024/59 karar sayılı, 11.01.2024 karar tarihli karar ile "Somut olayda; davacı ile davalı ...A.Ş. arasında 01/01/2016 tarihli doğal gaz alım satım sözleşmesi imzalandığı, davalı ...A.Ş. ile diğer davalı ... arasında ise doğal gaz ithalat sözleşmesi bulunduğu, bu sözleşme kapsamında ... tarafından tarafından davalıya yapılan indirimlerin davalı tarafından davacıya yansıtıldığı, fakat ... tarafından davalıya uygulanan indirimlerin tahkimde görülen dava neticesinde geçmişe dönük olarak iptal edildiği, davacı ile davalı ...A.Ş.

arasındaki sözleşmede yer alan 8. ve 11. maddeleri gerekçe gösterilerek davalı ...A.Ş. tarafından gaz fiyatı değişikliğinin davacıya yansıtıldığı, bu kapsamda davalı ...A.Ş.'nin davacıya gönderdiği 30/10/2018 tarihli yazı ile 01/01/2017 tarihinden itibaren fiyat farkı nedeniyle oluşan bedelin fatura edileceğinin belirtildiği ve davacıya 31/10/2018 tarihli 3 adet fatura düzenlendiği, taraflar arasındaki ... tarafından iptal edilen indirimlerin geçmişe dönük olarak davacıya yansıtılıp yansıtılmayacağı noktasında ihtilaf çıktığı ve davacının kendisinden talep edilen 5.833.577,49-USD tutarındaki doğal gaz fiyat farkı borcu olmadığı iddiasına dayalı İTO Tahkim Merkezi nezdinde menfi tespit davası açtığı, eldeki davanın konusunu oluşturan teminat mektupları ile ilgili İstanbul Anadolu 7.

ATM'nin 2018/9276 D.iş sayılı kararı ile ... A.Ş.'nin 22.09.2017 tarihli 778.963-USD bedelli, 10.08.2018 tarihli 1.589.514-USD bedelli, 03.10.2018 tarihli 2.408.221-USD bedelli teminat mektuplarının; İstanbul Anadolu 7. ATM'nin 2018/9393 D.iş sayılı kararı ile ... Bankası A.Ş.'nin 03.07.2017 tarihli 5.178.260-USD bedelli ve 03.07.2017 tarihli 1.787.708-USD bedelli teminat mektuplarının nakde çevrilmesinin önlenmesine yönelik ihtiyati tedbir kararı verildiği, hakem heyeti tarafından görülen menfi tespit davası sonucunda 26/11/2019 tarihinde davanın reddine karar verilmiştir. Hakem kararının iptali için açılan ve Dairemizce ilk derece mahkemesi sıfatıyla görülen 2019/15 Esas sayılı davada 05/12/2019 tarihli ara kararla yasal süresinde açılan iptal davası nedeniyle hakem kararının icrası kendiliğinden durduğundan, İstanbul Anadolu 7.

ATM'nin 11.12.2018 tarih ve 2018/9276 D. İş ve 13.12.2018 tarih 2018/9393 D. İş sayılı dosyaları kapsamında verilen ihtiyati tedbir kararlarının geçerli olduğunun tespitine karar verildiği, hakem kararının iptaline ilişkin davanın ise Dairemizin 26/05/2022 tarihli, 2019/15 E. 2022/3 K. Sayılı kararıyla reddine karar verildiği, kararın Yargıtay 11. HD'nin 10/10/2022 tarihli 2022/5447-2022/6806 sayılı kararı ile onanarak kesinleştiği, dava konusu teminat mektuplarının nakde çevrilmesinin önlenmesine yönelik ihtiyati tedbir kararının, karar kesinleşene kadar devam ettiği anlaşılmaktadır. Dairemizce verilen karar kesinleşip ihtiyati tedbir kararının mürtefi olması söz konusu olduğunda bu defa eldeki davada ise davalı ....A.Ş.'nin diğer davalı ...

ile aralarında gizlice anlaşma yapmak suretiyle indirimleri iptal ettiği ileri sürülerek haksız fiil iddiasına dayalı olarak açılan davada aynı teminat mektupları ile ilgili ihtiyati tedbir talebinde bulunulmuş ise de taraflar arasında hakem heyeti nezdinde görülen menfi tespit davasının yargılaması aşamasında davacı bu davada iddialarını ileri sürebilecek iken davasını dayandırdığı sebepler arasında bu iddialara yer vermediği, ancak menfi tespit davası bitip karar kesinleşmesinden sonra bu iddialar ile yeni bir dava açtığı anlaşılmaktadır. İlk derece mahkemesince yaklaşık ispatın sağlandığı kabul edilmiş ise de yargılamanın bulunduğu aşamada bu sonuca ulaşacak bir delil dosyada bulunmamaktadır.

Yargılamanın bulunduğu aşama itibariyle davalılara isnat edilen haksız fiil iddialarının varlığının yargılama sonucunda belirlenebileceği, yaklaşık ispatın sağlandığını kabule yarar bir delil sunulmadığı, ihtiyati tedbir koşullarının oluşmadığı anlaşıldığından mahkemece ihtiyati tedbire itirazın kabulüne, ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasına karar verilmesi gerekirken, ihtiyati tedbire itirazın reddine karar verilmesi doğru olmadığından ihtiyati tedbire itiraz edenler vekillerinin istinaf başvurusunun kabulüne, ara kararın kaldırılmasına, yapılan hata nedeniyle ihtiyati tedbire itirazın reddine ilişkin ara kararının kaldırılmasına, yeniden ara karar verilerek ihtiyati tedbire itirazların kabulüne, ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasına, karar verilmiştir.Teminat mektuplarına konulan ihtiyati tedbirin anılan karar ile kaldırılması üzerine davacının bu kez davalı ...

ve TMSF'nin geçmişe dönük tahsilat istemesinin haksız rekabet teşkil ettiği belirtilerek TTK nın 61. maddesi kapsamında mevcut durumun korunması amacıyla ihtiyati tedbir kararı verilmesi gerektiği ileri sürülerek ihtiyati tedbir kararı verilmesi talebi üzerine mahkemece teminat mektuplarının davanın konusu olmadığı gerekçesi ile ihtiyati tedbir isteminin reddine karar verilmiştir. Her ne kadar dava dilekçesinde teminat mektuplarına dava dilekçesinde yer verilerek ihtiyati tedbir kararı verilmesi talep edilmiş ise de; davacının davadaki talebi, Davalı ... AŞ ve yönetim kayyımı sıfatını haiz TMSF'nin, TTK'nın 54. vd maddeleri uyarınca, fiyatları ve iş ilişkileri hakkında gerçek dışı veya yanıltıcı açıklamalarda bulunmak ve dürüstlük kuralına aykırı davranmak suretiyle haksız rekabete yol açtıkları iddiası na ilişkin olduğundan, sözleşme kapsamında verilen teminat mektuplarının davanın konusunu teşkil etmediğinin kabulü gerekir.

Açıklanan nedenlerle; davalıların aleyhinde açılan haksız rekabetin tespiti ve engellenmesine ilişkin davada ihtiyati tedbir isteminin koşulları olmadığından reddine karar verilmesinde isabetsizlik olmadığından istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: İhtiyati tedbir talep eden davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, Peşin harcın karar harcına mahsubuna başkaca harç alınmasına yer olmadığına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-f maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 29/04/2024