Rücû tazminatı | İtirazın iptali

Ancak, anılan Konvansiyon’un 17/4-c maddesinde, yükün gönderici, alıcı veya bunların adına hareket eden kişiler tarafından alınması, yüklenmesi, istiflenmesi veya boşaltılması özel bir risk durumu olarak kabul edilmiş, «hasar» veya «kaybın» anılan nedenlerden kaynaklanması halinde «taşıyıcının sorumlu» olmayacağı hükme bağlanmıştır.

… irkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, dava konusu emtianın ... kağıdı olduğu, sefer kalkış yeri ..., sefer varış yerinin ise İstanbul-Bolu olduğu, davacı taraf «hasarın» 14.08.2012 tarihinde meydana geldiğini ileri sürdüğü, «hasar tespit tutanağının» 02.08.2012 «sigorta poliçesinin» 23.07.2012 tarihli olduğu, yüklemenin ise 20.07.2012 tarihinde yapıldığı, hasarın kaba elleçlemeden dolayı meydana geldiği, CMR hükümlerine göre «taşıyıcının» yüklemeden/boşaltmadan sorumlu olması için yükleme ve boşaltmanın taşıyıcı tarafından yapıldığının ispatının gerektiği, yükleme/boşaltmanın davalının sorumluluğunda olduğuna ilişkin bir delil sunulamadığı, davacının davalıya «rücu» edemeyeceği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

CMR hükümlerine tabi taşımalarda «taşıyıcının», eşyanın kendisine «teslim» edildiği tarihten gönderilene teslim edildiği tarihe kadar meydana gelen «hasar» ve kayıplardan sorumlu olacağı esastır.

Ancak, anılan Konvansiyonun 17/4-c maddesinde, yükün gönderici, alıcı veya bunların adına hareket eden kişiler tarafından alınması, yüklenmesi, istiflenmesi veya boşaltılması özel bir risk durumu olarak kabul edilmiş, «hasar» veya «kaybın» anılan nedenlerden kaynaklanması halinde «taşıyıcının sorumlu» olmayacağı hükme bağlanmıştır.

CMR hükümlerine tabi taşımalarda da «taşıyıcının» eşyanın kendisine «teslim» edildiği tarihten gönderilene teslim edildiği tarihe kadar meydana gelen «hasar» ve kayıplardan sorumlu olacağı esastır.

… kemece, iddia, savunma, toplanan kanıtlar ve tüm dosya kapsamına göre, satışın ex-work satış olduğu, alıcının emtiayı sigorta ettirtmede yararı bulunduğu, davacının «sigorta ettirene» ödeme yaptığı, aynı zamanda sigorta ettirenin haklarını davacıya «temlik» ettiği, dava hakkının bulunduğu, «hasarın» makinelerin araca sabitlenmesindeki yetersizlikten kaynaklandığı, davalının, yüklemeye ve istiflemeye nezaret etmesinin gerektiği, ancak emtianın 4 parça ve 6 tondan fazla ağırlıkta bulunduğu, yükleme ve istiflemesinin davalı «taşıyıcının» mesleki bilgisini ve imkanlarını aştığı, «nezaret yükümlülüğünün» ihlal edildiğinin de kanıtlanmadığı, CMR 17/4-b-c maddeleri uyarınca sorumluluğunun bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

… kemece, iddia, savunma, toplanan kanıtlar ve tüm dosya kapsamına göre, satışın ex-work satış olduğu, alıcının emtiayı sigorta ettirtmede yararı bulunduğu, davacının «sigorta ettirene» ödeme yaptığı, aynı zamanda sigorta ettirenin haklarını davacıya «temlik» ettiği, dava hakkının bulunduğu, «hasarın» makinelerin araca sabitlenmesindeki yetersizlikten kaynaklandığı, davalının, yüklemeye ve istiflemeye nezaret etmesinin gerektiği, ancak emtianın 4 parça ve 6 tondan fazla ağırlıkta bulunduğu, yükleme ve istiflemesinin davalı «taşıyıcının» mesleki bilgisini ve imkanlarını aştığı, «nezaret yükümlülüğünün» ihlal edildiğinin de kanıtlanmadığı, CMR 17/4-b-c maddeleri uyarınca sorumluluğunun bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bu durum karşısında, davacı vekilinin rapora yönelik itirazları dikkate alınıp, davalı «taşıyıcının» yükleme ve istifleme bakımından «nezaret yükümlülüğünü» ihlal ettiği ve kusurlu olduğu kabul edilip, «kusur» oranları bakımından gerektiğinde ek rapor alınması veya yeniden «bilirkişi incelemesi» yaptırılması ve sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiş, kararın bozulması gerekmiştir.

Davacı nezdinde sigortalı emtianın davalı tarafından İtalya’dan Türkiye’ye taşınması sırasında hasarlandığı, bu taşımanın CMR hükümlerine tabi olduğu hususları «uyuşmazlık konusu» değildir.

Davalı «taşıyıcı» «tacir» olup, basiretli şekilde hareket etmek zorundadır.

Mahkemece, tüm dosya kapsamına, toplanan delillere ve düzenlenen bilirkişi kök-ek raporlarına göre, «ziyanın» «sebebi» olan kötü elleçlemenin yükleme sırasında mı yoksa boşaltma sırasında mı yapıldığı saptanamıyor ise de esasen «kaydı» hem yükleme hem de boşaltmayı kapsamına aldığına göre hangi aşamada meydana geldiğinin de önemi olmadığı, kaptanın yükleme, «istif» ve boşaltma işlemlerine nezaret etme yükümlülüğü geminin denize, yüke ve «yola elverişli» halde tutulmasıyla sınırlı olduğu, ziyanın sebebinin yüke başka bir yük karışması, bozulması, havalandırmanın yetersiz olması, ıslanması gibi geminin elverişsizliğine bağlanacak bir sebepten doğmadığı, davalı «taşıyanın», gönderilenin yardımcı şahsı durumunda olan işçilerin yükleme yada boşaltma sırasındaki yanlış, kötü elleçlemesinden kaynaklanan ziyadan doğan zarardan sorumlu olm …

Ancak, anılan Konvansiyon’un 17/4-c maddesinde, yükün gönderici, alıcı veya bunların adına hareket eden kişiler tarafından alınması, yüklenmesi, istiflenmesi veya boşaltılması özel bir risk durumu olarak kabul edilmiş, «hasar» veya «kaybın» anılan nedenlerden kaynaklanması halinde «taşıyıcının sorumlu» olmayacağı hükme bağlanmıştır.

… irkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, dava konusu emtianın ... kağıdı olduğu, sefer kalkış yeri ..., sefer varış yerinin ise İstanbul-Bolu olduğu, davacı taraf «hasarın» 14.08.2012 tarihinde meydana geldiğini ileri sürdüğü, «hasar tespit tutanağının» 02.08.2012 «sigorta poliçesinin» 23.07.2012 tarihli olduğu, yüklemenin ise 20.07.2012 tarihinde yapıldığı, hasarın kaba elleçlemeden dolayı meydana geldiği, CMR hükümlerine göre «taşıyıcının» yüklemeden/boşaltmadan sorumlu olması için yükleme ve boşaltmanın taşıyıcı tarafından yapıldığının ispatının gerektiği, yükleme/boşaltmanın davalının sorumluluğunda olduğuna ilişkin bir delil sunulamadığı, davacının davalıya «rücu» edemeyeceği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

CMR hükümlerine tabi taşımalarda «taşıyıcının», eşyanın kendisine «teslim» edildiği tarihten gönderilene teslim edildiği tarihe kadar meydana gelen «hasar» ve kayıplardan sorumlu olacağı esastır.

Ancak anılan konvansiyonun 17/4-c maddesinde, yükün gönderici, alıcı veya bunların adına hareket eden kişiler tarafından alınması, yüklenmesi, istiflenmesi veya boşaltılması özel risk durumu olarak kabul edilmiş, «hasar» veya «kaybın» anılan nedenlerden kaynaklanması halinde «taşıyıcının sorumlu» olmayacağı hükme bağlanmıştır.

Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre, cam emtiasının taşıma sırasında «hasar» gördüğü, davalının hamule senedinde «ihtirazı kayıt» öne sürmediği, hasardan «taşıyıcının sorumlu» olduğu gerekçesiyle, davanın kısmen kabulüne, 4.393,44 YTL'nın ödeme tarihi olan 28.07.2006 tarihinden itibaren yasal faiziyle davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

Fakat, yükleme gönderene veya başkasına ait olsa bile «taşıyıcının», malın sağlam ve tam olarak «teslimi» zorunluluğu çerçevesinde gerek istiflenmesi gerekse ambalaj itibariyle taşımaya uygunluğu noktasında taşıyıcının «nezaret görevi» mevcuttur.

Yukarıda yapılan açıklamalara göre somut olaya gelince, davalı taraf «bilirkişi raporuna itirazında», müvekkil firmanın CMR «sorumluluk sigorta poliçesi» gereğince aynı olay nedeniyle düzenlenen ekspertiz raporunu «ibraz» ile adı geçen raporda, söz konusu cam emtiasının hatalı ambalajlamadan «hasar» gördüğünün belirlendiğini ve bu durumda iki «ekspertiz raporu» arasında çelişki bulunduğunu bildirerek çelişkinin giderilmesi için ek rapor düzenlenmesi talebinde bulunmuş, ancak mahkemece davalının itirazları değerlendirilip …

Dava, «nakliyat sigorta poliçesine» dayalı «rücuan tazminat» istemine ilişkin olup, davacı nezdinde sigortalı emtianın davalı tarafından Almanya/İzmir arası taşınması sırasında hasarlandığı, bu taşımanın CMR hükümlerine tabi olduğu hususları «uyuşmazlık konusu» değildir.

Bu durumda mahkemece, davalının itirazları doğrultusunda öncelikle yükleme ve araç içerisine «istifin» kime ait olduğunun belirlenmesi, bu işlemleri yerine getirmenin göndericiye ait olduğunun tespiti halinde ise bu kez de davalı «taşıyıcının» yüklemeye nezaret etme görevinin bulunduğu nazara alınarak davalı taşıyıcının hasardaki müterafik kusurunun bu konuda uzman bilirkişi veya bilirkişi kurulundan alınacak «denetime elverişli rapor» ile belirlenmesi gerekirken «eksik incelemeyle» yazılı olduğu şekilde hüküm tesisi doğru olmamış, kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre, cam emtiasının taşıma sırasında «hasar» gördüğü, davalının hamule senedinde «ihtirazı kayıt» öne sürmediği, hasardan «taşıyıcının sorumlu» olduğu gerekçesiyle, davanın kısmen kabulüne, 4.393,44 YTL'nın ödeme tarihi olan 28.07.2006 tarihinden itibaren yasal faiziyle davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

Bahse konu yükümlülüğün ihlali, «taşıyıcı» bakımından «müterafik kusur» oluşturmaktadır.

… irkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, dava konusu emtianın ... kağıdı olduğu, sefer kalkış yeri ..., sefer varış yerinin ise İstanbul-Bolu olduğu, davacı taraf «hasarın» 14.08.2012 tarihinde meydana geldiğini ileri sürdüğü, «hasar tespit tutanağının» 02.08.2012 «sigorta poliçesinin» 23.07.2012 tarihli olduğu, yüklemenin ise 20.07.2012 tarihinde yapıldığı, hasarın kaba elleçlemeden dolayı meydana geldiği, CMR hükümlerine göre «taşıyıcının» yüklemeden/boşaltmadan sorumlu olması için yükleme ve boşaltmanın taşıyıcı tarafından yapıldığının ispatının gerektiği, yükleme/boşaltmanın davalının sorumluluğunda olduğuna ilişkin bir delil sunulamadığı, davacının davalıya «rücu» edemeyeceği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

CMR hükümlerine tabi taşımalarda «taşıyıcının», eşyanın kendisine «teslim» edildiği tarihten gönderilene teslim edildiği tarihe kadar meydana gelen «hasar» ve kayıplardan sorumlu olacağı esastır.

Mahkemece iddia, savunma, hükme dayanak yapılan bilirkişi raporuna göre emtiadaki «hasarın» yetersiz ambalajlamadan ve istiflemeden kaynaklandığı, taraflar arasındaki uyuşmazlığa CMR hükümlerinin uygulanması gerektiği, dosyada taraflarca sunulmuş bir «taşıma sözleşmesi» bulunmadığından mevcut CMR belgesinin taşıma akdine ve koşullarına ilişkin delil olduğu, CMR belgesinde ambalajlama, istifleme, yükleme ve boşaltma işlerinin göndericinin ve alıcının sorumluluğunda olduğu kararlaştırıldığından meydana gelen hasarda davalı «taşıyıcının» asli sorumluluğunun bulunmadığı, buna karşılık davalının CMR 8/1-b maddesi uyarınca ambalajlamada ve yüklemede gördüğü eksiklikleri diğer tarafa bildirmeyip gerekli önlemleri almaması sebebiyle %20 oranında kusurlu olduğu gerekçesiyle 18.600 TL zarar miktarının «kusur oranına» göre 3.720 TL'sinin faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

Dava, CMR hükümlerine tabi taşıma sırasında meydana gelen «hasar» nedeniyle «taşıyıcıya» karşı açılmış «rücuen alacak» davasıdır.

Bu durumda ambalajlamanın davalıya ait olduğu kabul edilerek buna göre «müterafik kusur tespit» edilmesi gerekirken hem ambalajlama hem de «istifin» davacıya ait olduğu kabul edilerek yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamış, kararın bozulması gerekmiştir.

Mahkemece iddia, savunma, hükme dayanak yapılan bilirkişi raporuna göre emtiadaki «hasarın» yetersiz ambalajlamadan ve istiflemeden kaynaklandığı, taraflar arasındaki uyuşmazlığa CMR hükümlerinin uygulanması gerektiği, dosyada taraflarca sunulmuş bir «taşıma sözleşmesi» bulunmadığından mevcut CMR belgesinin taşıma akdine ve koşullarına ilişkin delil olduğu, CMR belgesinde ambalajlama, istifleme, yükleme ve boşaltma işlerinin göndericinin ve alıcının sorumluluğunda olduğu kararlaştırıldığından meydana gelen hasarda davalı «taşıyıcının» asli sorumluluğunun bulunmadığı, buna karşılık davalının CMR 8/1-b maddesi uyarınca ambalajlamada ve yüklemede gördüğü eksiklikleri diğer tarafa bildirmeyip gerekli önlemleri almaması sebebiyle %20 oranında kusurlu olduğu gerekçesiyle 18.600 TL zarar miktarının «kusur oranına» göre 3.720 TL'sinin faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

Bu durumda ambalajlamanın davalıya ait olduğu kabul edilerek buna göre «müterafik kusur tespit» edilmesi gerekirken hem ambalajlama hem de «istifin» davacıya ait olduğu kabul edilerek yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamış, kararın bozulması gerekmiştir.

Dava, CMR hükümlerine tabi taşıma sırasında meydana gelen «hasar» nedeniyle «taşıyıcıya» karşı açılmış «rücuen alacak» davasıdır.