6102TTK Türk Ticaret Kanunu

Kesinleşen yetkisizlik kararı sonrası mahkemenin yetkisi yeniden incelenemez

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2024/858 E. 2024/811 K. · · İlk derece: İSTANBUL 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

Alacakkaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)Kesin

★ EmsalGörev ve yetkiDava şartı (hukuki yarar / ehliyet / kesin hüküm)usul emsali

Gerekçe özeti

Yetki itirazının kabulüne ilişkin karar istinaf edilmeksizin kesinleşirse, dosyanın gönderildiği mahkemenin yetkisi de kesinleşir ve kesin yetki hali bulunmadıkça bu mahkeme kendi yetkisini yeniden inceleyip yetkisizlik kararı veremez; itirazda bildirilen mahkeme gerçekte yetkili olmasa dahi karara karşı kanun yoluna başvurulmaması zımni yetki sözleşmesi sonucu doğurur. Ayrıca yetki itirazının, uzatılan cevap süresi içinde sunulan cevap dilekçesinde ileri sürülmesi de süresinde ve geçerli bir itirazdır.

Ele alınan sorunlar

Uzatılan cevap süresinde ileri sürülen yetki itirazının geçerliliği → kabul

İddia: Davalı vekili, HMK 127 uyarınca uzatılan sürede sunulan dilekçenin cevap dilekçesi olduğunu, cevap süresi içinde yapılmayan ilk itirazların geçersiz sayılacağına dair HMK'da bir sınırlama bulunmadığını, sözleşmede İstanbul Mahkemelerinin yetkili kılındığını ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

Gerekçe: Yetki itirazının uzatılan sürede verilen cevap dilekçesinde ileri sürülebileceği yerleşik yargı uygulamasıdır. Bu nedenle Bakırköy 6. ATM'nin yetki itirazının usulüne uygun ve süresinde olmadığı gerekçesiyle karşı yetkisizlik kararı vermesi doğru değildir.

Gerekçe kaynağı: özgün

Kesinleşen yetkisizlik kararı sonrası mahkemenin yetkisinin yeniden incelenip incelenemeyeceği → kabul

Gerekçe: Yetki itirazının kabulüne ilişkin karar kesinleştiği takdirde, dosyanın gönderildiği mahkemenin yetkisi de kesinleşir ve mahkemenin yetkisi bir daha incelenemez; yetkisizlik kararı hatalı olsa dahi bu husus incelenemez, çünkü taraflar bakımından mahkemenin yetkili olduğu kesinleşmiştir. Ancak kesin yetki kuralları dava şartına ilişkin olduğundan, kesin yetki hali varsa mahkeme yetkili olup olmadığını davanın her aşamasında re'sen inceler. Somut olayda kesin yetki hali bulunmadığından ve Bakırköy 6. ATM'nin yetki itirazının kabulüne ilişkin kararı istinaf edilmeksizin kesinleştiğinden, İstanbul Asliye Ticaret Mahkemelerinin yetkisi kesinleşmiştir. Kesin yetki hali söz konusu olmadığı halde, yetkinin yeniden incelenerek yetkisizlik kararı verilmesi doğru olmamıştır; yetki itirazında bildirilen mahkeme gerçekten yetkili olmasa dahi, karara karşı kanun yoluna başvurulmadığından zımnen yetki sözleşmesi yapıldığının kabulü gerekir.

Gerekçe kaynağı: özgün

Emsal değeri

Kesin yetki hali bulunmayan davalarda, istinaf edilmeksizin kesinleşen yetkisizlik kararı üzerine dosyanın gönderildiği mahkemenin kendi yetkisini yeniden inceleyemeyeceği ve bunun zımni yetki sözleşmesi sonucu doğuracağı yönündeki tespit, benzer olumsuz yetki uyuşmazlıklarında bölgesel ikna edici emsal niteliği taşımaktadır.

Usul tespitleri

Yetkili mahkeme
Kesin yetki hali bulunmayan davalarda, yetki itirazının kabulüne ilişkin karar istinaf edilmeksizin kesinleşirse, dosyanın gönderildiği mahkemenin yetkisi de kesinleşir ve bu mahkeme kendi yetkisini yeniden inceleyemez; kesin yetki hali mevcutsa mahkeme yetkisini davanın her aşamasında re'sen inceler.
Dava şartı
kesin yetki

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
yetki itirazı kesin yetki yetkisizlik kararının kesinleşmesi zımni yetki sözleşmesi cevap süresinin uzatılması olumsuz yetki uyuşmazlığı

Atıf yapılan mevzuat: 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) — HMK 19/2HMK 353(1)-a

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2024/858

KARAR NO 2024/811

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 26/10/2023

NUMARASI 2023/688 Esas - 2023/812 Karar

DAVA

Alacak (Taşınmaz Alım-Satımı Kaynaklı)

Yetkisizliğe ilişkin verilen kararın taraf vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili; taraflar arasında Beyoğlu ... Noterliğinde 20/06/2019 tarih ve ... yevmiye nolu düzenleme şeklinde satış vaadi sözleşmesi imzalandığını, bu sözleşme ile davacının, ... E5 projesinde yer alan zemin kat D1/150,151, B1/158 dükkanları satın aldığını,sözleşmenin 11. maddesi uyarınca taşınmazı 30/10/2020 tarihinde teslim edeceğini, ancak süresinde teslim etmediğini,taşınmazın 07/03/2022 tarihinde teslim edildiğini, davalı şirketin bahse konu üç bağımsız bölümü süresinde teslim etmediğinden ötürü davacının önemli miktarda maddi zarara uğradığını,kira gelirinden mahrum kaldığını belirterek, davanın kabulü üç adet dükkanın geç tesliminden kaynaklı mahrum kalınan kira bedellerinin tespiti ile gecikme tazminatının 01/06/2021 ihtar tarihinden itibaren avans faizi işletilerek davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili; taşınmazların covid 19 salgını nedeniyle 07/03/2022 tarihinde teslim edildiğini,iyiniyete aykırı dava açıldığını,sözleşmede yetki şartı ile İstanbul Mahkemelerinin yetkili kılındığını, mahkemenin yetkisiz ve görevsiz olduğunu ,geç teslimden kaynaklı gecikme cezası talep edilmekte ise de , ticari faaliyeti ile ilgili olmayan taşınmazları yatırım amacıyla iktisap etmesi nedeniyle ticari işten bahsedilemeyeceğinden ticari temerrüt faizi talebinin hukuka aykırı olduğunu belirterek, mahkemenin görevsizliği nedeniyle davanın usulden reddine,aksi halde yetkisizlik kararı verilerek yetkili İstanbul Mahkemelerine gönderilmesine, davanın esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece; davanın ilk olarak açıldığı Bakırköy 6 ATM tarafından" tarafların tacir olduğu,sözleşmenin 16.11.maddesinde İstanbul Mahkemelerinin yetkili kılındığı,davalı tarafça cevap dilekçesi ile süresinde yetki ilk itirazında bulunulduğu, yetki sözleşmesi uyarınca mahkemenin yetkisiz olduğu gerekçesiyle, yetki itirazının kabulüne karar verilmiş ise de, dava dilekçesinin davalıya 21.05.2023 tarihinde tebliğ edildiği, davalı vekili tarafından 01.06.2023 tarihli dilekçesi ile süre uzatım talebinde bulunduğu, cevap dilekçesinin ise 19.06.2023 tarihinde verildiği, cevap süresi uzatımı istem dilekçesinde yetki itirazında bulunulmadığı, yetki itirazı süresinde olmadığından Bakırköy 6. ATM nin yetkili hale geldiği, süresinde ve usulüne uygun olmayan yetki itirazı nedeniyle Bakırköy 6.ATM yetkili hale geldiğinden, karşı yetkisizlik kararı verilerek mahkemenin yetkisizliğine, olumsuz yetki uyuşmazlığın çözümü için İstanbul Bölge Adliye Mahkemesinin ilgili dairesine dosyanın gönderilmesine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

1-Davalı vekili; süre uzatım kararı doğrultusunda HMKnın 127 maddesi uyarınca 2 hafta içinde sunulmayan ancak ek sürede sunulan dilekçenin cevap dilekçesi olduğunu, cevap verme süresi içinde yapılmayan ilk itirazların geçersiz olacağı yönünde HMK'nda sınırlama olmadığını,sözleşmeden doğan uyuşmazlıkda İstanbul Mahkemelerinin yetkili olduğunu, kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

2- Davacı vekili;sözleşmenin 16.11.maddesinde İstanbul Mahkemeleri'nin yetkili kılındığını, kararın kaldırılarak İstanbul 4. ATM'nin yetkili olduğuna karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, gayrimenkul satış vaadi sözleşmesi uyarınca ,taşınmazların geç teslimi nedeniyle gecikme cezası istemine ilişkindir. Davanın ilk açıldığı Bakırköy 6.ATM nde davalı vekili, süresinde cevap süresinin uzatımı talep etmiş ,uzatılan sürede verdiği cevap dilekçesi ile mahkemenin yetkisine itiraz etmiş, mahkemece davalının yetki itirazının kabulüne karar verilmiş,taraflarca karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmamış,karar kesinleşmiştir. HMK’nın 19/2 maddesi; yetkinin kesin olmadığı davalarda, yetki itirazının, cevap dilekçesinde ileri sürülmesi gerekir. Yetki itirazında bulunan taraf, yetkili mahkemeyi; birden fazla yetkili mahkeme varsa seçtiği mahkemeyi bildirir. Aksi takdirde yetki itirazı dikkate alınmaz” şeklinde düzenlenmiştir.

Yetki itirazının uzatılan sürede verilen cevap dilekçesinde ileri sürülebileceği ise yerleşik yargı uygulamasıdır. Yetki itirazının kabulüne ilişkin karar kesinleştiği takdirde ,dosyanın gönderildiği mahkemenin yetkisi kesinleştiğinden; mahkemenin yetkisi bir daha incelenmez.Yetkisizlik kararı velev ki hatalı olsa dahi incelenemez.Zira taraflar bakımından mahkemenin yetkili olduğu hususu kesinleşir.Ne var ki kesin yetki kuralları dava şartına ilişkin olduğundan bu halde mahkeme yetkili olup olmadığını ,tıpkı görevli olup olmadığı gibi davanın her aşamasında incelemek zorundadır. Somut olayda ise; yetki itirazının kabulüne ilişkin karar tarafların istinaf kanun yoluna başvurmaması nedeniyle kesinleşmiş ,başvuru üzerine istinafa konu kararı veren mahkemeye gönderilmiştir.İstanbul Asliye Ticaret Mahkemelerinin yetkisi kesinleşmiştir.Kesin yetki hali sözkonusu olmadığı halde ,Bakırköy 6 ATM nin yetki ilk itirazının kabulüne ilişkin kararının cevap süresi içinde yetki ilk itirazının ileri sürülmediği yetkinin yeniden incelenerek yetkisizlik kararı verilmesi doğru olmamıştır.Yetki itirazında bildirilen mahkeme gerçekten yetkili olmasa dahi taraflarca karara karşı kanun yoluna başvurulmadığından zımnen yetki sözleşmesi yapıldığının kabulü gerekir.

Yukarıda açıklanan nedenlerle;taraf vekillerinin istinaf başvurusunun kabulü ile, kararın kaldırılmasına,dava yeniden görülmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle; Davacı ve davalı vekillerinin istinaf başvurusunun kabulüne; İstanbul 4. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 26/10/2023 Tarihli 2023/688 Esas 2023/812 Karar sayılı hükmünün HMK 353(1)a-3 gereği KALDIRILMASINA; "Dava yeniden görülmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine"Yatırılan (269,85-TLx2) istinaf karar harcının istek halinde yatıran tarafa iadesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliği ile HMK'nun 353(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere karar verildi.23/05/2024

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/42869 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.