Genel kurul kararının iptali
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2016/5729 E. 2018/3041 K. ·
BozulduKesinlik belirsiz
★ Emsal
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
esas sözleşme değişikliği↗ ana sözleşme değişikliği↗ hakim ortak↗ dürüstlük kuralına aykırılık↗ haklı sebep↗ esas sözleşme↗ pay sahipliği↗ emredici hüküm↗ genel kurul kararının iptali↗ hisse devri↗ üçüncü kişi↗ dürüstlük kuralı↗ anonim şirket↗ kötüniyet↗ dava sebebi↗
Gerekçe
Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).
11. Hukuk Dairesi 2016/5729 E. , 2018/3041 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ :TİCARET MAHKEMESİ
Taraflar arasında görülen davada ... 6. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce bozmaya uyularak verilen .../.../2015 tarih ve 2015/529-2015/992 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacılar vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Davacılar vekili; davacıların davalı şirketin ortağı olduğunu, davacılar ile diğer ortaklar arasında sorunlar yaşanmaya başlandığını, davacıların bunun üzerine hisselerini satarak şirketten ayrılmak istediğini ancak hakim ortak olan diğer ortakların davacıların hisselerini düşük bedellerle almaya çalıştıklarını ve bunun için .../08/2013 tarihinde yapılan genel kurul toplantısında ana sözleşmesinin 8. maddesinin değiştirildiğini alınan kararla davacıların hisselerinin .... kişilere satışının engellenmeye çalışıldığını, alınan kararın ...'nın 414,447,453,490. maddelerindeki emredici hükümlere ve dürüstlük kurallarına aykırılık oluşturduğunu ileri sürerek anılan genel kurul kararının iptaline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili; dava konusu ana sözleşme değişikliğinin, şirket hisselerinin kötüniyetli .... kişilerin eline geçmesini önlemek amacıyla yapıldığını savunarak davanın reddini istemiştir.
Mahkemece; bozma ilamına uyularak yapılan yargılamaya göre; dava konusu genel kurul toplantısında ana sözleşmenin 8. maddesinin değiştirilmesine oy çokluğu ile karar verildiği, bu maddeye göre şirket hisse devrinin yapılmasının zorlaştırıldığı, ancak 6102 sayılı ...'nın 493/1 maddesine göre, şirketin esas sözleşmede ön görülmüş önemli bir sebebi ile sürerek veya devredene, paylarını, başvurma anındaki gerçek değeri ile kendi veya diğer pay sahipleri ya da .... kişiler hesabına almayı önererek onay istemini reddebileceğinin düzenlendiği, bu madde ile anonim şirkete devre konu olan pay senetlerini gerçek değer üzerinden devralma önerisinde bulunabilme olanağı tanınması, şirkete haklı sebepler yanında sağlanmış uygun görmediği devirlerden kurtulabilme olanağı doğduğu, bu suretle şirketin yabancılaşması veya niteliklerini kaybetmesinin önlenmesinin amaçlandığı, şirketin bu olanağı kullanabilmesi için ana sözleşmede ayrıca hüküm bulunmasına gerek olmadığı, dolayısıyla ana sözleşmenin 8 maddesi ile böyle bir hüküm getirmenin iptal sebebi veya hükümsüzlük doğurmayacağı, gerekçesiyle davanın reddine karar vermiştir.
Kararı davacılar vekili temyiz etmiştir.
Dava, genel kurul kararının iptaline ilişkindir. Hisse devrinde, 6102 sayılı ... m. 493/1 uyarınca, şirketin devredene başvuru anındaki gerçek değeriyle kendi veya diğer pay sahipleri ya da üçüncü kişiler hesabına hisseyi almayı önererek, onay istemini red imkanı tanınmasına rağmen, hisse satıcısına öncelikle diğer pay sahiplerine başvurmayı zorunlu kılarak, yine ... m. 493/5'te belirtilen şekilde satılacak payın değerinin asliye ticaret mahkemesince belirlenmesinden vazgeçilerek, yeni bir bedel belirleme şeklinin kabulü ve devralanın gerçek değeri öğrendiği tarihten itibaren bir ay içinde bu fiyatı reddetmezse şirketin devralma önerisini kabul etmiş sayılacağı hükmündeki bir aylık sürenin 30 güne indirilmesine ilişkin genel kurul kararı bir bütün olarak ele alındığında bu esas sözleşme değişikliği ile devredilebilirlik şartlarının ... m. 493/7'ye rağmen ağırlaştırıldığı ve bu durumun ayırca ... m. 340 da düzenlenen emredici hükümler ilkesine de aykırılık oluşturduğu anlaşılmakla, davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken davanın reddi doğru olmamış bozmayı gerektirmiştir.
Benzer Kararlar
Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2014/17122 E. 2015/2152 K.
Ortak:esas sözleşme değişikliği · haklı sebep · esas sözleşme · pay sahipliği · genel kurul kararının iptali · hisse devri · üçüncü kişi · dürüstlük kuralı · Genel kurul kararının iptali
İncelediğiniz kararda… apılan yargılamaya göre; dava konusu genel kurul toplantısında ana sözleşmenin 8. maddesinin değiştirilmesine oy çokluğu ile karar verildiği, bu maddeye göre şirket «hisse devrinin» yapılmasının zorlaştırıldığı, ancak 6102 sayılı ...'nın 493/1 maddesine göre, şirketin «esas sözleşmede» ön görülmüş önemli bir «sebebi» ile sürerek veya devredene, paylarını, başvurma anındaki gerçek değeri ile kendi veya diğer «pay sahipleri» ya da .... kişiler hesabına almayı önererek onay istemini reddebileceğinin düzenlendiği, bu madde ile «anonim şirkete» devre konu olan pay senetlerini gerçek değer üzerinden devralma önerisinde bulunabilme olanağı tanınması, şirkete «haklı sebepler» yanında sağlanmış uygun görmediği devirlerden kurtulabilme olanağı doğduğu, bu suretle şirketin yabancılaşması veya niteliklerini kaybetmesinin önlenmesinin amaçla …
… ı olduğunu, davacılar ile diğer ortaklar arasında sorunlar yaşanmaya başlandığını, davacıların bunun üzerine hisselerini satarak şirketten ayrılmak istediğini ancak «hakim ortak» olan diğer ortakların davacıların hisselerini düşük bedellerle almaya çalıştıklarını ve bunun için .../08/2013 tarihinde yapılan genel kurul toplantısında ana sözleşmesinin 8. maddesinin değiştirildiğini alınan kararla davacıların hisselerinin .... kişilere satışının engellenmeye çalışıldığını, alınan kararın ...'nın 414,447,453,490. maddelerindeki «emredici» hükümlere ve «dürüstlük kurallarına aykırılık» oluşturduğunu ileri sürerek anılan «genel kurul kararının iptaline» karar verilmesini talep etmiştir.
493/1 uyarınca, şirketin devredene başvuru anındaki gerçek değeriyle kendi veya diğer «pay sahipleri» ya da «üçüncü kişiler» hesabına hisseyi almayı önererek, onay istemini red imkanı tanınmasına rağmen, hisse satıcısına öncelikle diğer pay sahiplerine başvurmayı zorunlu kılarak, yine ... m.
Benzer bu kararda… kemece iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre; dava konusu genel kurul toplantısında ana sözleşmenin 8.maddenin değiştirilmesine karar verildiği ve bu madde ile «hisse devrinin» yapılması zorlaştırılarak, diğer hissedarlara ön alım hakkı getirildiği, bu şekilde hisse sahibinin serbestçe hissesini devretmesinin önü kapatıldığı, «anonim şirketlerde» hissenin kolayca devredilmesinin, şirkete giriş çıkışın diğer hissedarların onayına bağlı olmamasının esas olduğu, yapılan bu değişiklik ile bu şekilde hisse devri yapılmasının imkansız hale getirildiği, bu durumun «dürüstlük kurallarına» aykırı olduğu, ayrıca dava konusu kararın TTK'nın 490. maddesine de aykırı olduğunu, TTK'nın 492.maddesinde nama yazılı payların ancak şirketin onayı ile devredilebileceğinin «esas sözleşmede» kararlaştırabileceği hüküm altına alınmış olmasına karşın dava konusu kararla bu maddede belirtilen onaydan çok daha ileri bir sınırlama getirilerek, adeta hisse bedelinin belirlenmesinin şirketin insiyatifine bırakıldığı, hisse sahibinin alıcısını bulması halinde daha yüksek bir bedele satma hakkının elinden alındığı, bu durumun açıkça mülkiyet hakkının gereği olan tasarruf hakkına da müdahale niteliğinde olduğu gerekçesiyle davanın kabulü ile davalı şikretin 15/08/2013 tarihinde yapılan genel kurul toplantısının «esas sözleşme değişikliğine» ilişkin 8.maddesinin iptaline karar verilmiştir.
Ancak 6102 sayılı TTK'nın “borsaya kota edilmemiş nama yazılı paylar” başlıklı 493/1. maddesinde şirketin, «esas sözleşmede» öngörülmüş önemli bir «sebebi» ileri sürerek veya devredene, paylarını, başvurma anındaki gerçek değeriyle, kendi veya diğer «pay sahipleri» ya da «üçüncü kişiler» hesabına almayı önererek, onay istemini reddedebileceği düzenlenmiştir.
Dava, «genel kurul kararının iptali» istemine ilişkin olup, mahkemece, dava konusu genel kurul toplantısında ana sözleşmenin 8. maddesinin değiştirilerek, şirket «hisse devrinin» yapılmasının zorlaştırıldığı, hisse sahibinin hissesini serbestçe devredebilme olanağının kaldırıldığı, bu kararın 6102 sayılı TTK'nın 490. maddesine aykırı olduğu …
Sonuç: 🔶 iki emsal
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2016/8960 E. 2018/2472 K.
Ortak:esas sözleşme · pay sahipliği · üçüncü kişi · anonim şirket · dava sebebi
İncelediğiniz kararda… apılan yargılamaya göre; dava konusu genel kurul toplantısında ana sözleşmenin 8. maddesinin değiştirilmesine oy çokluğu ile karar verildiği, bu maddeye göre şirket «hisse devrinin» yapılmasının zorlaştırıldığı, ancak 6102 sayılı ...'nın 493/1 maddesine göre, şirketin «esas sözleşmede» ön görülmüş önemli bir «sebebi» ile sürerek veya devredene, paylarını, başvurma anındaki gerçek değeri ile kendi veya diğer «pay sahipleri» ya da .... kişiler hesabına almayı önererek onay istemini reddebileceğinin düzenlendiği, bu madde ile «anonim şirkete» devre konu olan pay senetlerini gerçek değer üzerinden devralma önerisinde bulunabilme olanağı tanınması, şirkete «haklı sebepler» yanında sağlanmış uygun görmediği devirlerden kurtulabilme olanağı doğduğu, bu suretle şirketin yabancılaşması veya niteliklerini kaybetmesinin önlenmesinin amaçla …
493/1 uyarınca, şirketin devredene başvuru anındaki gerçek değeriyle kendi veya diğer «pay sahipleri» ya da «üçüncü kişiler» hesabına hisseyi almayı önererek, onay istemini red imkanı tanınmasına rağmen, hisse satıcısına öncelikle diğer pay sahiplerine başvurmayı zorunlu kılarak, yine ... m.
… şirketin devralma önerisini kabul etmiş sayılacağı hükmündeki bir aylık sürenin 30 güne indirilmesine ilişkin genel kurul kararı bir bütün olarak ele alındığında bu «esas sözleşme değişikliği» ile devredilebilirlik şartlarının ... m.
Benzer bu kararda6102 sayılı TTK'nin 493. maddesinde “Şirket, «esas sözleşmede» öngörülmüş önemli bir «sebebi» ileri sürerek veya devredene, paylarını, başvurma anındaki gerçek değeriyle, kendi veya diğer «pay sahipleri» ya da «üçüncü kişiler» hesabına almayı önererek, onay istemini reddedebilir.
Buna göre nama yazılı payların devri, «esas sözleşmede» öngörülen önemli sebeplere dayanılması, şirketin devir konusu payları kendi veya diğer «pay sahipleri» ya da «üçüncü kişiler» hesabına satın alma teklifinde bulunması, devralanın payları kendi adına ve hesabına aldığını açıkça belirtmemesi hallerinde reddedilebilecektir.
Davalı şirket ana sözleşmesinde önemli bir sebep gösterilmediği gibi devralanın payları kendi adına ve hesabına aldığını belirtmemesi durumu da söz konusu olmamakla madde hükmündeki “şirketin devir konusu payları kendi veya diğer «pay sahipleri» ya da «üçüncü kişiler» hesabına satın alma teklifinde bulunması” açısından red kararı değerlendirilmelidir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:kayıtlı sermaye sistemi · önemli sebep · yönetim kurulu kararının iptali · pay defteri kaydı · şirket merkezi mahkemesi · pay defteri · muvafakat · ifa
Benzer bu kararda… bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre; dava konusu olayda şirket ile davacı ortak arasında pay devir işleminden kaynaklanan uyuşmazlık söz konusu olup, 5 yıllık «zamanaşımı» süresine tabi bulunduğundan davanın süresinde açıldığı, davacı ...'a ait %4 payın davacı ... adına tesciline yönelik talebin reddine dair 28/04/2014 tarihli «yönetim kurulu kararının iptali» ile söz konusu pay devir işleminin pay devir tarihi olan 03/03/2014 tarihi itibariyle «pay defterine» kaydedilmesi talebinin ya da %4 payın kurucu ortaklar arasında %1'er pay olarak paylaştırılmasına yönelik davalı şirketin önerisinin şirket ortakları arasında pay …
2-Dava, davacılardan ...’ın davalı ...de sahip olduğu ve diğer davacı ...’a devredilen %4 payın devralan adına «pay defterine» kaydedilmesi talebinin davalı şirket yönetim kurulunca reddi nedeniyle söz konusu pay devir işleminin pay defterine kaydedilmesi istemine ilişkin olup davalı şirket aleyhine açılan «ifa» davasıdır.
Bundan başka, devralan, payları kendi adına ve hesabına aldığını açıkça beyan etmezse şirket, devrin «pay defterine kaydını» reddedebilir.
TTK'nin 493. maddesinin 5 ve 6 fıkralarında belirtilen tüm mekanizma ancak «anonim şirket» bedeli önermişse işleyebilir. (Poroy, Tekinalp, Çamoğlu, Ortaklıklar Hukuku II, S.146) Somut olayda, davalı anonim şirket ana sözleşmesinde nama yazılı hisse senetlerinin devrinin yönetim kurulunun «muvafakatine» bağlı olduğu yönünde hükmün yer aldığı, ortaklardan ...’ın %4’lük «payının» diğer ortak ...’a devri işleminin şirket «pay defterine» kaydedilmesi için yönetim kuruluna başvurduğu, davalı şirket yönetim kurulunun 28/04/2014 tarihli kararıyla oy çokluğu ile pay devir işlemini reddettiği, yönetim k …
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2016/5729 E. , 2018/3041 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ TİCARET MAHKEMESİ
Taraflar arasında görülen davada ...
6. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce bozmaya uyularak verilen .../.../2015 tarih ve 2015/529-2015/992 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacılar vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Davacılar vekili; davacıların davalı şirketin ortağı olduğunu, davacılar ile diğer ortaklar arasında sorunlar yaşanmaya başlandığını, davacıların bunun üzerine hisselerini satarak şirketten ayrılmak istediğini ancak hakim ortak olan diğer ortakların davacıların hisselerini düşük bedellerle almaya çalıştıklarını ve bunun için .../08/2013 tarihinde yapılan genel kurul toplantısında ana sözleşmesinin 8. maddesinin değiştirildiğini alınan kararla davacıların hisselerinin .... kişilere satışının engellenmeye çalışıldığını, alınan kararın ...'nın 414,447,453,490. maddelerindeki emredici hükümlere ve dürüstlük kurallarına aykırılık oluşturduğunu ileri sürerek anılan genel kurul kararının iptaline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili; dava konusu ana sözleşme değişikliğinin, şirket hisselerinin kötüniyetli .... kişilerin eline geçmesini önlemek amacıyla yapıldığını savunarak davanın reddini istemiştir.
Mahkemece; bozma ilamına uyularak yapılan yargılamaya göre; dava konusu genel kurul toplantısında ana sözleşmenin 8. maddesinin değiştirilmesine oy çokluğu ile karar verildiği, bu maddeye göre şirket hisse devrinin yapılmasının zorlaştırıldığı, ancak 6102 sayılı ...'nın 493/1 maddesine göre, şirketin esas sözleşmede ön görülmüş önemli bir sebebi ile sürerek veya devredene, paylarını, başvurma anındaki gerçek değeri ile kendi veya diğer pay sahipleri ya da .... kişiler hesabına almayı önererek onay istemini reddebileceğinin düzenlendiği, bu madde ile anonim şirkete devre konu olan pay senetlerini gerçek değer üzerinden devralma önerisinde bulunabilme olanağı tanınması, şirkete haklı sebepler yanında sağlanmış uygun görmediği devirlerden kurtulabilme olanağı doğduğu, bu suretle şirketin yabancılaşması veya niteliklerini kaybetmesinin önlenmesinin amaçlandığı, şirketin bu olanağı kullanabilmesi için ana sözleşmede ayrıca hüküm bulunmasına gerek olmadığı, dolayısıyla ana sözleşmenin 8 maddesi ile böyle bir hüküm getirmenin iptal sebebi veya hükümsüzlük doğurmayacağı, gerekçesiyle davanın reddine karar vermiştir.
Kararı davacılar vekili temyiz etmiştir.
Dava, genel kurul kararının iptaline ilişkindir. Hisse devrinde, 6102 sayılı ... m. 493/1 uyarınca, şirketin devredene başvuru anındaki gerçek değeriyle kendi veya diğer pay sahipleri ya da üçüncü kişiler hesabına hisseyi almayı önererek, onay istemini red imkanı tanınmasına rağmen, hisse satıcısına öncelikle diğer pay sahiplerine başvurmayı zorunlu kılarak, yine ... m. 493/5'te belirtilen şekilde satılacak payın değerinin asliye ticaret mahkemesince belirlenmesinden vazgeçilerek, yeni bir bedel belirleme şeklinin kabulü ve devralanın gerçek değeri öğrendiği tarihten itibaren bir ay içinde bu fiyatı reddetmezse şirketin devralma önerisini kabul etmiş sayılacağı hükmündeki bir aylık sürenin 30 güne indirilmesine ilişkin genel kurul kararı bir bütün olarak ele alındığında bu esas sözleşme değişikliği ile devredilebilirlik şartlarının ...
m. 493/7'ye rağmen ağırlaştırıldığı ve bu durumun ayırca ... m. 340 da düzenlenen emredici hükümler ilkesine de aykırılık oluşturduğu anlaşılmakla, davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken davanın reddi doğru olmamış bozmayı gerektirmiştir.
SONUÇ
Yukarıda açıklanan nedenlerle davacılar vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın davacılar yararına BOZULMASINA, ödedikleri peşin temyiz harcının istekleri halinde temyiz eden davacılara iadesine, .../04/2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/421352600 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz