Çeklerin iptaline karar verilmesi
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2015/338 E. 2015/5119 K. ·
BozulduKesinlik belirsiz
★ Emsal
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
muhatap banka↗ ziya↗ lehtar↗ zayi↗ hamil↗ keşideci↗ çek↗ eksik inceleme↗ ibraz↗
Gerekçe
Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).
Mahkemece, iddia ve dosya kapsamına göre, talep edene dava konusu çeklerin zayi olduğuna ilişkin delilleri sunması için süre verildiği ancak davacının yeterli ve inandırıcı delil sunulmadığı gerekçesiyle, talebin reddine karar verilmiştir.
Kararı, talep eden vekili temyiz etmiştir.
Talep, zayi olan çekin iptali istemine ilişkindir.
6102 sayılı TTK'nın 818'inci maddesi yollamasıyla uyuşmazlığa uygulanması gereken aynı Yasa'nın 759/2. maddesi uyarınca, iptal isteminde bulunan kişinin çek elinde iken ziyaa uğradığını inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sunmak ve senedin bir suretini ibraz etmek veya senedin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlü olduğu belirtilmiştir. Dosya kapsamından davacının iptalini istediği çeklerle ilgili seri no, lehtar, muhatap banka, keşideci, bedel ve keşide tarihleri hakkında mahkemeye yeterli derecede malumat sunduğu, tanıkların alınan beyanlarında, davacının çekleri elinde iken ziya ettiğinin ifade edildiği anlaşılmıştır. Her ne kadar dava konusu çeklerden iki tanesinin ileri sürülen keşide tarihlerinden önce ibraz edilerek hamillerine ödendikleri belirtilmiş ise de, sözü edilen iki adet çek dışındaki diğer çeklerin muhatabına ibraz edildiği ve ödendiği konusunda dosya kapsamında bilgi ve belge bulunmamaktadır.
Mahkemece, davacının çeklerin zayi edildiğine ilişkin yeterli delil ibraz etmediğine dair gerekçesi yerinde olmayıp, davanın esasına girilerek, muhatap bankaca daha önce ibraz edildiği ve ödendiği belirtilen iki adet çekin davada ileri sürülen çekler içerisinde olup olmadığının bankadan sorularak, söz konusu çek asıllarının veya suretlerinin getirtilmesi ile sonucuna göre dava konusu çeklerle ilgili karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme ile karar verilmesi doğru olmamış kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.
Benzer Kararlar
Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2010/7344 E. 2010/9453 K.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:kesin hüküm
Benzer bu karardaMahkemece, davacının iddiasının «kesin» ve inandırıcı deliller ile kanıtlanamadığı sonucuna varılarak, davanın reddine karar verilmiş, kararın davacı vekili tarafından temyizi üzerine Dairemizin 14.01.2010 tarihli kararı ile mahkeme kararı davacı yararına bozulmuştur.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2014/6701 E. 2014/12060 K.
Ortak:ziya · zayi · hamil · çek
İncelediğiniz kararda6102 sayılı TTK'nın 818'inci maddesi yollamasıyla uyuşmazlığa uygulanması gereken aynı Yasa'nın 759/2. maddesi uyarınca, iptal isteminde bulunan kişinin «çek» elinde iken «ziyaa» uğradığını inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sunmak ve senedin bir suretini «ibraz» etmek veya senedin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlü olduğu belirtilmiştir.
Her ne kadar dava konusu çeklerden iki tanesinin ileri sürülen keşide tarihlerinden önce «ibraz» edilerek «hamillerine» ödendikleri belirtilmiş ise de, sözü edilen iki adet «çek» dışındaki diğer çeklerin muhatabına ibraz edildiği ve ödendiği konusunda dosya kapsamında bilgi ve belge bulunmamaktadır.
Mahkemece, davacının çeklerin «zayi» edildiğine ilişkin yeterli delil «ibraz» etmediğine dair gerekçesi yerinde olmayıp, davanın esasına girilerek, muhatap bankaca daha önce ibraz edildiği ve ödendiği belirtilen iki adet çekin davada ileri sürülen çekler içerisinde olup olmadığının bankadan sorularak, söz konusu «çek» asıllarının veya suretlerinin getirtilmesi ile sonucuna göre dava konusu çeklerle ilgili karar verilmesi gerekirken «eksik inceleme» ve yanılgılı değerlendirme ile karar verilmesi doğru olmamış kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.
Benzer bu karardaMahkemece, tüm dosya kapsamına göre, davacının çeklerin içeriği ile ilgili bilgi vermiş olmakla birlikte; TTK'nın 759/2. maddesi gereğince «çek» elinde iken «ziyaa» uğradığını inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri de sunmak zorunda olduğunu ancak davacının verlilen «kesin süreye» rağmen buna ilişkin delillerini sunmadığı gerekçesiyle davanın HMK'nın 114 ve TTK 759/2 maddesi gereğince dava «şartı yokluğundan» reddine karar verilmiştir.
Dava, çekin «zayi nedeniyle iptali davası» olup, bu davanın «hamil» tarafından açılması gerektiği hususu tartışmasızdır.
Aksinin kabulü ile davacının daha fazlasına zorlanması «zayi nedeniyle çek iptali» hükümlerinin uygulanmasını imkansız hale getirecektir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:zayi nedeniyle iptal davası · zayi nedeniyle çek iptali · zayi nedeniyle iptal · çek iptali · dava şartı yokluğu · kesin süre · iptal davası · ilan
Benzer bu karardaDava, çekin «zayi nedeniyle iptali davası» olup, bu davanın «hamil» tarafından açılması gerektiği hususu tartışmasızdır.
Mahkemece, tüm dosya kapsamına göre, davacının çeklerin içeriği ile ilgili bilgi vermiş olmakla birlikte; TTK'nın 759/2. maddesi gereğince «çek» elinde iken «ziyaa» uğradığını inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri de sunmak zorunda olduğunu ancak davacının verlilen «kesin süreye» rağmen buna ilişkin delillerini sunmadığı gerekçesiyle davanın HMK'nın 114 ve TTK 759/2 maddesi gereğince dava «şartı yokluğundan» reddine karar verilmiştir.
Aksinin kabulü ile davacının daha fazlasına zorlanması «zayi nedeniyle çek iptali» hükümlerinin uygulanmasını imkansız hale getirecektir.
Bu itibarla mahkemece gerekli «ilanlar» yapılara oluşacak sonuç çerçevesinde bir karar vermek gerekirken yazılı şekilde davacının çeki elinde iken «zayi» ettiğini ispatlayamadığı gerekçesiyle dava «şartı yokluğundan» yazılı şeklide davanın reddine karar verilmesi doğru olmamış, kararın bu nedenle davacı yararına bozulmasına karar vermek gerekmiştir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2015/2777 E. 2015/7626 K.
Ortak:hamil
İncelediğiniz karardaHer ne kadar dava konusu çeklerden iki tanesinin ileri sürülen keşide tarihlerinden önce «ibraz» edilerek «hamillerine» ödendikleri belirtilmiş ise de, sözü edilen iki adet «çek» dışındaki diğer çeklerin muhatabına ibraz edildiği ve ödendiği konusunda dosya kapsamında bilgi ve belge bulunmamaktadır.
Benzer bu karardaDava, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 757 ve devamı maddelerine göre ikame edilmiş senet «iptali davası» olup, mahkemece yazılı gerekçeyle davanın ispatlanamadığından bahisle reddine karar verilmiş ise de, dava dilekçesi ve eklerindeki belgelerde dava konusu senedin içeriğine ilişkin bilgi verildiği gibi iptali istenen senetle ilgili yasal ilanların yapıldığı, yasal süre içerisinde beyan ve müdahelede bulunan birinin de olmadığı anlaşılmış olup, bu durumda davacının dava konusu senedin «hamili» olduğunun kabulü ile davanın esasına girilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçeyle davanın reddi yönünde hüküm kurulması doğru görülmemiş, k …
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:iptal davası · bono · kâr kaybı · tacir
Benzer bu kararda… bulunan veya müdahale talebinde bulunan olmadığı; ancak davacının TTK'nın 757 ve 759 maddesine göre inandırıcı delil sunması gerektiği, davacının bir banka olduğu, «bononun» «tacir» olan böyle bir kurumda «kaybının» olağan olmadığı, bu konuda davacı tarafın yasanın aradığı şekilde inandırıcı delil sunmadığı ve davanın usulünce kanıtlanmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar …
Dava, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 757 ve devamı maddelerine göre ikame edilmiş senet «iptali davası» olup, mahkemece yazılı gerekçeyle davanın ispatlanamadığından bahisle reddine karar verilmiş ise de, dava dilekçesi ve eklerindeki belgelerde dava konusu senedin içeriğine ilişkin bilgi verildiği gibi iptali istenen senetle ilgili yasal ilanların yapıldığı, yasal süre içerisinde beyan ve müdahelede bulunan birinin de olmadığı anlaşılmış olup, bu durumda davacının dava konusu senedin «hamili» olduğunun kabulü ile davanın esasına girilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçeyle davanın reddi yönünde hüküm kurulması doğru görülmemiş, k …
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2015/338 E. , 2015/5119 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ
Hasımsız olarak görülen davada ... Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 18/06/2014 tarih ve 2014/110-2014/136 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi talep eden vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Talep eden vekili, müvekkilinin ... ili ... ilçesi... […]...ye ait, keşidecisi ... Şti. olan toplam 127 adet çeki kaybettiğini veya çaldırdığını ileri sürerek, zayi nedeniyle çeklerin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Mahkemece, iddia ve dosya kapsamına göre, talep edene dava konusu çeklerin zayi olduğuna ilişkin delilleri sunması için süre verildiği ancak davacının yeterli ve inandırıcı delil sunulmadığı gerekçesiyle, talebin reddine karar verilmiştir.
Kararı, talep eden vekili temyiz etmiştir.
Talep, zayi olan çekin iptali istemine ilişkindir.
6102 sayılı TTK'nın 818'inci maddesi yollamasıyla uyuşmazlığa uygulanması gereken aynı Yasa'nın 759/2. maddesi uyarınca, iptal isteminde bulunan kişinin çek elinde iken ziyaa uğradığını inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sunmak ve senedin bir suretini ibraz etmek veya senedin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlü olduğu belirtilmiştir. Dosya kapsamından davacının iptalini istediği çeklerle ilgili seri no, lehtar, muhatap banka, keşideci, bedel ve keşide tarihleri hakkında mahkemeye yeterli derecede malumat sunduğu, tanıkların alınan beyanlarında, davacının çekleri elinde iken ziya ettiğinin ifade edildiği anlaşılmıştır. Her ne kadar dava konusu çeklerden iki tanesinin ileri sürülen keşide tarihlerinden önce ibraz edilerek hamillerine ödendikleri belirtilmiş ise de, sözü edilen iki adet çek dışındaki diğer çeklerin muhatabına ibraz edildiği ve ödendiği konusunda dosya kapsamında bilgi ve belge bulunmamaktadır.
Mahkemece, davacının çeklerin zayi edildiğine ilişkin yeterli delil ibraz etmediğine dair gerekçesi yerinde olmayıp, davanın esasına girilerek, muhatap bankaca daha önce ibraz edildiği ve ödendiği belirtilen iki adet çekin davada ileri sürülen çekler içerisinde olup olmadığının bankadan sorularak, söz konusu çek asıllarının veya suretlerinin getirtilmesi ile sonucuna göre dava konusu çeklerle ilgili karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme ile karar verilmesi doğru olmamış kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.
SONUÇ
Yukarıda açıklanan nedenlerle, talep eden vekilinin temyiz itirazının kabulü ile kararın BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 13/04/2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/396239200 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz