Zayi nedeniyle iptal davası
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2014/6701 E. 2014/12060 K. ·
BozulduKesinlik belirsiz
★ Emsal
Usul tespitleri
- Dava şartı
- dava şartı
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
zayi nedeniyle iptal davası↗ yaklaşık ispat↗ zayi nedeniyle çek iptali↗ zayi nedeniyle iptal↗ çek iptali↗ ziya↗ zayi↗ dava şartı yokluğu↗ kesin süre↗ hamil↗ iptal davası↗ çek↗ ilan↗ kesin hüküm↗
Gerekçe
Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).
Mahkemece, tüm dosya kapsamına göre, davacının çeklerin içeriği ile ilgili bilgi vermiş olmakla birlikte; TTK'nın 759/2. maddesi gereğince çek elinde iken ziyaa uğradığını inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri de sunmak zorunda olduğunu ancak davacının verlilen kesin süreye rağmen buna ilişkin delillerini sunmadığı gerekçesiyle davanın HMK'nın 114 ve TTK 759/2 maddesi gereğince dava şartı yokluğundan reddine karar verilmiştir.
Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.
Dava, çekin zayi nedeniyle iptali davası olup, bu davanın hamil tarafından açılması gerektiği hususu tartışmasızdır. Bu kapsamda, davacının çekin hamili olduğunu yaklaşık olarak ispatı ve bu hususunun iddiasını yeterli saymak gerekir. Aksinin kabulü ile davacının daha fazlasına zorlanması zayi nedeniyle çek iptali hükümlerinin uygulanmasını imkansız hale getirecektir. Bu itibarla mahkemece gerekli ilanlar yapılara oluşacak sonuç çerçevesinde bir karar vermek gerekirken yazılı şekilde davacının çeki elinde iken zayi ettiğini ispatlayamadığı gerekçesiyle dava şartı yokluğundan yazılı şeklide davanın reddine karar verilmesi doğru olmamış, kararın bu nedenle davacı yararına bozulmasına karar vermek gerekmiştir.
Benzer Kararlar
Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2016/11761 E. 2018/3544 K.
Ortak:zayi nedeniyle çek iptali · çek iptali · zayi · kesin süre · hamil · çek · ilan · kesin hüküm · dava şartı
İncelediğiniz karardaAksinin kabulü ile davacının daha fazlasına zorlanması «zayi nedeniyle çek iptali» hükümlerinin uygulanmasını imkansız hale getirecektir.
Mahkemece, tüm dosya kapsamına göre, davacının çeklerin içeriği ile ilgili bilgi vermiş olmakla birlikte; TTK'nın 759/2. maddesi gereğince «çek» elinde iken «ziyaa» uğradığını inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri de sunmak zorunda olduğunu ancak davacının verlilen «kesin süreye» rağmen buna ilişkin delillerini sunmadığı gerekçesiyle davanın HMK'nın 114 ve TTK 759/2 maddesi gereğince dava «şartı yokluğundan» reddine karar verilmiştir.
Dava, çekin «zayi nedeniyle iptali davası» olup, bu davanın «hamil» tarafından açılması gerektiği hususu tartışmasızdır.
Benzer bu karardaDava, «zayi nedeniyle çek iptali» istemine ilişkin olup, mahkemece davacının iptali istenen çekte «yetkili hamil» olduğunu kanıtlayamadığı ve çekin elinde iken zayi olduğunu gösterir inandırıcı delilleri sunamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Mahkemece yapılan yargılama sonucunda, davacı tarafından çekin yasal unsurlarına dair hiçbir bilgi verilmediği, çeklerin «keşide tarihinin», tutarlarının ve davacının «hamil» olup olmadığının belli olmadığı, TTK’nın 759/2 maddesi uyarınca, iptal isteminde bulunanın poliçe elinde iken «zayi» olduğunu gösteren inandırıcı delilleri mahkemeye sunmakla ve senedin bir suretini «ibraz» veya senedin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlü olduğu, davacıya tensip zaptıyla bu hususta 2 haftalık «kesin süre» verildiği ancak davacının bu süre içerisinde hiçbir delil ibraz etmediği ve hamil olduğunu kanıtlayamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Davacı, iptalini talep ettiği çekin «keşidecisinin» kim olduğunu, verildiği banka ve şubesini, «çek» numarasını ve çek tutarını mahkemeye bildirmiş olup, davacının daha fazlasını ispata zorlanması, «zayi nedeniyle çek iptali» hükümlerini uygulanmaz hale getirecektir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:keşide tarihi · hasımsız dava · yetkili hamil · keşideci · ibraz
Benzer bu karardaMahkemece yapılan yargılama sonucunda, davacı tarafından çekin yasal unsurlarına dair hiçbir bilgi verilmediği, çeklerin «keşide tarihinin», tutarlarının ve davacının «hamil» olup olmadığının belli olmadığı, TTK’nın 759/2 maddesi uyarınca, iptal isteminde bulunanın poliçe elinde iken «zayi» olduğunu gösteren inandırıcı delilleri mahkemeye sunmakla ve senedin bir suretini «ibraz» veya senedin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlü olduğu, davacıya tensip zaptıyla bu hususta 2 haftalık «kesin süre» verildiği ancak davacının bu süre içerisinde hiçbir delil ibraz etmediği ve hamil olduğunu kanıtlayamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Esasen «hasımsız» olarak açılan ve «kesin» hüküm niteliği de taşımayacak olan bu tür davalarda, davacının «yetkili hamil» olduğu konusunda mahkemeye olumlu bir kanaat verecek kadar delil sunmasını yeterli saymak gerekir.
Dava, «zayi nedeniyle çek iptali» istemine ilişkin olup, mahkemece davacının iptali istenen çekte «yetkili hamil» olduğunu kanıtlayamadığı ve çekin elinde iken zayi olduğunu gösterir inandırıcı delilleri sunamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Davacı, iptalini talep ettiği çekin «keşidecisinin» kim olduğunu, verildiği banka ve şubesini, «çek» numarasını ve çek tutarını mahkemeye bildirmiş olup, davacının daha fazlasını ispata zorlanması, «zayi nedeniyle çek iptali» hükümlerini uygulanmaz hale getirecektir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2014/1130 E. 2014/8954 K.
Ortak:çek iptali · ziya · zayi · çek · ilan · kesin hüküm · dava şartı
İncelediğiniz karardaMahkemece, tüm dosya kapsamına göre, davacının çeklerin içeriği ile ilgili bilgi vermiş olmakla birlikte; TTK'nın 759/2. maddesi gereğince «çek» elinde iken «ziyaa» uğradığını inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri de sunmak zorunda olduğunu ancak davacının verlilen «kesin süreye» rağmen buna ilişkin delillerini sunmadığı gerekçesiyle davanın HMK'nın 114 ve TTK 759/2 maddesi gereğince dava «şartı yokluğundan» reddine karar verilmiştir.
Aksinin kabulü ile davacının daha fazlasına zorlanması «zayi nedeniyle çek iptali» hükümlerinin uygulanmasını imkansız hale getirecektir.
Bu itibarla mahkemece gerekli «ilanlar» yapılara oluşacak sonuç çerçevesinde bir karar vermek gerekirken yazılı şekilde davacının çeki elinde iken «zayi» ettiğini ispatlayamadığı gerekçesiyle dava «şartı yokluğundan» yazılı şeklide davanın reddine karar verilmesi doğru olmamış, kararın bu nedenle davacı yararına bozulmasına karar vermek gerekmiştir.
Benzer bu karardaKaldı ki, dava sırasında yapılacak olan «ilanlar» sonucunda, hak sahipleri varsa ortaya çıkabilecek ve kendilerine karşı «istirdat davası» açılabilecek ya da hak sahipleri tarafından hasımlı olarak açılacak bir dava ile, «çek iptali» kararının iptali talep edilebilecektir.
Dava, «zayi» nedeniyle «kıymetli evrakın iptali» istemine ilişkin olup, mahkemece, iptali istenen senedin, davacı elinde iken, «rızası» dışında «ziyaa» uğradığı yönünde inandırıcı delil bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Mahkemece, tüm dosya kapsamına göre, 6102 sayılı TTK'nın 759/2. maddesine göre iptal isteminde bulunan kişinin senet elinde iken «ziyaa» uğradığını inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sağlamak ve senedin bir suretini «ibraz» etmek veya senedin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlü olduğu, ancak davacı vekilinin senedin kaybolduğu ile ilgili herhangi bir inandırıcı delil sunmadığ …
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:kıymetli evrak iptali · hasımsız dava · istirdat davası · kıymetli evrak · eş rızası · istirdat · ibraz
Benzer bu karardaDava, «zayi» nedeniyle «kıymetli evrakın iptali» istemine ilişkin olup, mahkemece, iptali istenen senedin, davacı elinde iken, «rızası» dışında «ziyaa» uğradığı yönünde inandırıcı delil bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Zayi nedeniyle «kıymetli evrakın iptalini» isteyebilmek için gerekli olan şartlardan birisi de senette mündemiç olan hakkın varlığını sürdürmesidir.
Aksinin kabulü ile davacının daha fazlasını ispata zorlanması, «zayi» nedeniyle «kıymetli evrak iptali» hükümlerinin uygulanmasını imkânsız hale getirecektir.
Kaldı ki, dava sırasında yapılacak olan «ilanlar» sonucunda, hak sahipleri varsa ortaya çıkabilecek ve kendilerine karşı «istirdat davası» açılabilecek ya da hak sahipleri tarafından hasımlı olarak açılacak bir dava ile, «çek iptali» kararının iptali talep edilebilecektir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2014/2128 E. 2014/8997 K.
Ortak:zayi nedeniyle çek iptali · çek iptali · ziya · zayi · kesin süre · hamil · çek · ilan · dava şartı
İncelediğiniz karardaAksinin kabulü ile davacının daha fazlasına zorlanması «zayi nedeniyle çek iptali» hükümlerinin uygulanmasını imkansız hale getirecektir.
Mahkemece, tüm dosya kapsamına göre, davacının çeklerin içeriği ile ilgili bilgi vermiş olmakla birlikte; TTK'nın 759/2. maddesi gereğince «çek» elinde iken «ziyaa» uğradığını inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri de sunmak zorunda olduğunu ancak davacının verlilen «kesin süreye» rağmen buna ilişkin delillerini sunmadığı gerekçesiyle davanın HMK'nın 114 ve TTK 759/2 maddesi gereğince dava «şartı yokluğundan» reddine karar verilmiştir.
Dava, çekin «zayi nedeniyle iptali davası» olup, bu davanın «hamil» tarafından açılması gerektiği hususu tartışmasızdır.
Benzer bu karardaDava, «zayi nedeniyle çek iptali» istemine ilişkin olup yukarıda yapılan özetten de anlaşılacağı üzere mahkemece, iptali istenen çeklerin, davacı elinde iken, «rızası» dışında «ziyaa» uğradığı yönünde mahkemede kanaat oluşmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.
Aksinin kabulü ile davacının daha fazlasını ispata zorlanması, «zayi nedeniyle çek iptali» hükümlerinin uygulanmasını imkânsız hale getirecektir.
Mahkemece, tüm dosya kapsamı esas alınarak, dava dilekçesinde özellikleri belirtilen çeklerin TTK’nın 759/1. maddesi uyarınca davacı «hamilin», çekler elinde iken «ziyaya» uğradığını inandırıcı şekilde gösteren delilleri mahkemeye sunmadığı, delilleri ve tanıklarının isim ve adreslerini bildirmek üzere davacı tarafa «kesin süre» verildiği, kesin süreye rağmen delillerin mahkemeye sunulmadığı, davacı hamilin çeklerin kaybolduğuna dair iddiasını ispatlayamadığı gerekçesiyle, davanın reddine …
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:kıymetli evrak iptali · hasımsız dava · istirdat davası · kıymetli evrak · eş rızası · istirdat
Benzer bu karardaZayi nedeniyle «kıymetli evrakın iptalini» isteyebilmek için gerekli olan şartlardan birisi de senette mündemiç olan hakkın varlığını sürdürmesidir.
Kaldı ki, dava sırasında yapılacak olan «ilanlar» sonucunda, hak sahipleri varsa ortaya çıkabilecek ve kendilerine karşı «istirdat davası» açılabilecek, ya da hak sahipleri tarafından hasımlı olarak açılacak bir dava ile, «çek iptali» kararının iptali talep edilebilecektir.
Dava, «zayi nedeniyle çek iptali» istemine ilişkin olup yukarıda yapılan özetten de anlaşılacağı üzere mahkemece, iptali istenen çeklerin, davacı elinde iken, «rızası» dışında «ziyaa» uğradığı yönünde mahkemede kanaat oluşmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.
Esasen «hasımsız» olarak açılan ve «kesin» hüküm niteliği de taşımayacak olan bu türden davalarda, davacının mahkemeye olumlu bir kanaat verecek kadar delil sunulmasını yeterli saymak gereklidir.
1 benzer karar daha
-
Çeklerin iptaline karar verilmesi
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2015/338 E. 2015/5119 K.
Ortak:ziya · zayi · hamil · çek
İncelediğiniz karardaMahkemece, tüm dosya kapsamına göre, davacının çeklerin içeriği ile ilgili bilgi vermiş olmakla birlikte; TTK'nın 759/2. maddesi gereğince «çek» elinde iken «ziyaa» uğradığını inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri de sunmak zorunda olduğunu ancak davacının verlilen «kesin süreye» rağmen buna ilişkin delillerini sunmadığı gerekçesiyle davanın HMK'nın 114 ve TTK 759/2 maddesi gereğince dava «şartı yokluğundan» reddine karar verilmiştir.
Dava, çekin «zayi nedeniyle iptali davası» olup, bu davanın «hamil» tarafından açılması gerektiği hususu tartışmasızdır.
Aksinin kabulü ile davacının daha fazlasına zorlanması «zayi nedeniyle çek iptali» hükümlerinin uygulanmasını imkansız hale getirecektir.
Benzer bu kararda6102 sayılı TTK'nın 818'inci maddesi yollamasıyla uyuşmazlığa uygulanması gereken aynı Yasa'nın 759/2. maddesi uyarınca, iptal isteminde bulunan kişinin «çek» elinde iken «ziyaa» uğradığını inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sunmak ve senedin bir suretini «ibraz» etmek veya senedin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlü olduğu belirtilmiştir.
Her ne kadar dava konusu çeklerden iki tanesinin ileri sürülen keşide tarihlerinden önce «ibraz» edilerek «hamillerine» ödendikleri belirtilmiş ise de, sözü edilen iki adet «çek» dışındaki diğer çeklerin muhatabına ibraz edildiği ve ödendiği konusunda dosya kapsamında bilgi ve belge bulunmamaktadır.
Mahkemece, davacının çeklerin «zayi» edildiğine ilişkin yeterli delil «ibraz» etmediğine dair gerekçesi yerinde olmayıp, davanın esasına girilerek, muhatap bankaca daha önce ibraz edildiği ve ödendiği belirtilen iki adet çekin davada ileri sürülen çekler içerisinde olup olmadığının bankadan sorularak, söz konusu «çek» asıllarının veya suretlerinin getirtilmesi ile sonucuna göre dava konusu çeklerle ilgili karar verilmesi gerekirken «eksik inceleme» ve yanılgılı değerlendirme ile karar verilmesi doğru olmamış kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:muhatap banka · lehtar · keşideci · eksik inceleme · ibraz
Benzer bu karardaDosya kapsamından davacının iptalini istediği çeklerle ilgili seri no, «lehtar», «muhatap banka», «keşideci», bedel ve keşide tarihleri hakkında mahkemeye yeterli derecede malumat sunduğu, tanıkların alınan beyanlarında, davacının çekleri elinde iken «ziya» ettiğinin ifade edildiği anlaşılmıştır.
Mahkemece, davacının çeklerin «zayi» edildiğine ilişkin yeterli delil «ibraz» etmediğine dair gerekçesi yerinde olmayıp, davanın esasına girilerek, muhatap bankaca daha önce ibraz edildiği ve ödendiği belirtilen iki adet çekin davada ileri sürülen çekler içerisinde olup olmadığının bankadan sorularak, söz konusu «çek» asıllarının veya suretlerinin getirtilmesi ile sonucuna göre dava konusu çeklerle ilgili karar verilmesi gerekirken «eksik inceleme» ve yanılgılı değerlendirme ile karar verilmesi doğru olmamış kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.
6102 sayılı TTK'nın 818'inci maddesi yollamasıyla uyuşmazlığa uygulanması gereken aynı Yasa'nın 759/2. maddesi uyarınca, iptal isteminde bulunan kişinin «çek» elinde iken «ziyaa» uğradığını inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sunmak ve senedin bir suretini «ibraz» etmek veya senedin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlü olduğu belirtilmiştir.
Her ne kadar dava konusu çeklerden iki tanesinin ileri sürülen keşide tarihlerinden önce «ibraz» edilerek «hamillerine» ödendikleri belirtilmiş ise de, sözü edilen iki adet «çek» dışındaki diğer çeklerin muhatabına ibraz edildiği ve ödendiği konusunda dosya kapsamında bilgi ve belge bulunmamaktadır.
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2014/6701 E. , 2014/12060 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ İSTANBUL ANADOLU 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 24/02/2014
NUMARASI 2014/33-2014/38
Hasımsız olarak görülen davada İstanbul Anadolu 12. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 24/02/2014 tarih ve 2014/33-2014/38 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Davacı vekili, müvekkili şirketin yasal hamili olduğu A.. Siverek Şubesi'ne ait 5814 ve 5820 numaralı 60.000 TL bedelli 2 adet çekin kaybolduğunu ileri sürerek çeklerin iptalini, ödemeden men kararı verilmesini ve vadeleri geldiğinde muhataba çek bedelini tevdi etmeye izin vermesini, tevdi yerini belirlemesini talep ve dava etmiştir.
Mahkemece, tüm dosya kapsamına göre, davacının çeklerin içeriği ile ilgili bilgi vermiş olmakla birlikte; TTK'nın 759/2. maddesi gereğince çek elinde iken ziyaa uğradığını inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri de sunmak zorunda olduğunu ancak davacının verlilen kesin süreye rağmen buna ilişkin delillerini sunmadığı gerekçesiyle davanın HMK'nın 114 ve TTK 759/2 maddesi gereğince dava şartı yokluğundan reddine karar verilmiştir.
Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.
Dava, çekin zayi nedeniyle iptali davası olup, bu davanın hamil tarafından açılması gerektiği hususu tartışmasızdır. Bu kapsamda, davacının çekin hamili olduğunu yaklaşık olarak ispatı ve bu hususunun iddiasını yeterli saymak gerekir. Aksinin kabulü ile davacının daha fazlasına zorlanması zayi nedeniyle çek iptali hükümlerinin uygulanmasını imkansız hale getirecektir. Bu itibarla mahkemece gerekli ilanlar yapılara oluşacak sonuç çerçevesinde bir karar vermek gerekirken yazılı şekilde davacının çeki elinde iken zayi ettiğini ispatlayamadığı gerekçesiyle dava şartı yokluğundan yazılı şeklide davanın reddine karar verilmesi doğru olmamış, kararın bu nedenle davacı yararına bozulmasına karar vermek gerekmiştir.
SONUÇ
Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın davacı yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 25/06/2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/102056300 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz