Genel kurul iptali davasında teminat takdirinde ölçülülük ilkesi
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2024/1364 E. 2024/1316 K. · · İlk derece: İSTANBUL 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
Genel kurul kararının iptalikaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)Kesin
★ Emsalusul emsali
Davacının nitelemesi: Teminat (TTK 448/3) mahkemenin nitelemesiyle örtüşüyor
Gerekçe özeti
TTK 448/3 uyarınca genel kurul kararının iptali davasında şirketin teminat talebinin kabulü için şirketin fiilen zarar görmüş olması şart değildir, zarar görme ihtimali yeterlidir; ancak bu ihtimalin (özellikle itibar/manevi zarar bakımından) şirket tarafça kanıtlanması gerekir. Teminat miktarının takdirinde ölçülülük ilkesi gözetilmeli, davalı şirket dışındaki başka şirketlere karşı açılan davalar gerekçe olarak kullanılmamalı ve aksi yorum hak arama hürriyetinin özünü zedeleyecek şekilde uygulanmamalıdır.
Ele alınan sorunlar
TTK 448/3 uyarınca teminat takdirinde ölçülülük ve zarar ihtimalinin ispatı → kabul
İddia: Davacılar vekili, iptali talep edilen genel kurul kararlarının nitelikleri itibariyle şirkete zarar verecek nitelikte olmadığını, müvekkillerinin hak ihlalleri nedeniyle dava açtıklarını, çoğunluğun hakimiyetini kötüye kullandığını ileri sürerek kararın kaldırılıp davanın kabulünü talep etmiştir.
Gerekçe: TTK 448/3 uyarınca mahkeme, şirketin istemi üzerine muhtemel zararlarına karşı davacılardan teminat gösterilmesine karar verebilir; kanun, teminata hükmedilebilmesi için şirketin fiilen zarar görmüş olmasını değil, zarar görme olasılığını yeterli görmüştür. Bu olasılığın kanıtlanması yükü şirkete aittir; söz konusu zarar çoğunlukla maddi değil manevi niteliktedir ve şirketin, açılan iptal davası(ları) nedeniyle isim ve itibarının zedelenme ihtimalini kanıtlaması gerekir. Somut olayda ilk derece mahkemesi teminata gerekçe olarak davacılar tarafından açılan dava sayısını göstermiş; ancak davalı şirkete karşı açılan davaların üç adet olduğu (2019, 2020-2021 ve 2022 yılı genel kurul kararlarına ilişkin), azınlık ortakların dava açma hakkını kötüye kullandığının ve davalı şirkete zarar verilme ihtimalinin davalı tarafça kanıtlanamadığı, teminat takdirinin ölçülü kullanılması gerektiği, aksi halin hak arama hürriyetinin özünü zedeleyebileceği ve davalı şirket dışındaki başka şirketler hakkında açılan davaların bu değerlendirmede dikkate alınamayacağı gözetilmeden karar verilmesi hatalıdır.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
Kararda, TTK 448/3 uyarınca genel kurul kararının iptali davalarında teminat takdirinin ölçülülük ilkesine tabi olduğu, zarar görme ihtimalinin ispatının davalı şirkete ait olduğu ve davalı şirket dışındaki farklı şirketlere karşı açılan davaların teminat gerekçesi olarak kullanılamayacağı yönündeki tespit, benzer teminat taleplerinde bölgesel emsal değeri taşımaktadır.
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
genel kurul kararının iptali davası↗ teminat (TTK 448/3)↗ ölçülülük ilkesi↗ hak arama hürriyeti↗ dava açma hakkının kötüye kullanılması↗ açılmamış sayılma (HMK 150/1)↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2024/1364
KARAR NO 2024/1316
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ İSTANBUL 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 20/05/2024
NUMARASI 2023/584 Esas - 2024/343 Karar
DAVA
Ticari Şirket (Genel Kurul Kararının İptali İstemli)
İSTİNAF KARAR TARİHİ 24/09/2024
Davanın açılmamış sayılmasına ilişkin kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
Davacılar vekili; davalı şirketin 14.06.2023 tarihinde yapılan 2022 yılı olağan genel kurul toplantısında alınan; 2 nolu yönetim kurulu faaliyet raporunun tasdiki, 3 nolu finansal tabloların onaylanması,4 nolu yönetim kurulunun ibrası, 5 nolu kar dağıtımı yapılmaması, 6 nolu yönetim kurulu seçimi, 7 nolu yönetim kuruluna TTK'nın 395-396 maddeleri uyarınca gereken izinlerin verilmesine ilişkin kararların iptaline karar verilmesi talep edilmiştir. Davalı vekilinin, davacılar tarafından şirkete zarar vermek uğruna 59 ayrı dava açıldığını, şirketin vekalet ücreti ve yargı gideri zararına uğradığını ileri sürerek şirketin uğrayabileceği zararlara karşılık 1.000.000-TL'den aşağı olmamak üzere teminat alınması talebi üzerine, ilk derece mahkemesince davacıların iki haftalık kesin süre içinde 500.000-TL teminat yatırılması için davacı tarafa mehil verilmiş, iki haftalık sürenin geçmesinden sonra teminat yatırılmadığından dava dosyasının HMK nın 150/1 maddesi uyarınca yenileninceye kadar davanın işlemden kaldırılmasına karar verilmiş, üç aylık süre dolduktan sonra da yasal süre dolduğundan davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir.
Davacılar vekili, davalı şirket tarafından TTK nın 448/3 maddesi uyarınca teminat gösterilmesi talep edilmesi üzerine mahkemece davalı şirketin muhtemel zararlarına karşılık 500.000-TL teminatın iki haftalık sürede yatırılmasına karar verildiği ara karardan rücu talebi üzerine "taraflarca açılan dava sayısı dikkate alındığında davalı şirketin muhtemel zararlarına karşılık teminata hükmedildiğinden ara karardan rücu talebinin reddine"karar verildiğini , 20.5.2024 tarihli nihai karar ile davanın açılmamış sayılmasına karar verildiği ,iptali talep edilen kararların nitelikleri itibariyle şirketin zararına sebebiyet verecek kararlardan olmadığını, müvekkillerinin kesintisiz devam eden hak ihlalleri neticesinde dava açmaktan başka başvurabileceği bir yol olmadığını, çoğunluğun hakimiyetlerini kötüye kullandığından haklarını aramak için dava açtıklarını ileri sürerek kararın kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
TTK'nın 448/3 maddesinde, "Mahkeme, şirketin istemi üzerine muhtemel zararlarına karşı davacıların teminat göstermesine karar verebilir. Teminatın nitelik ve miktarını mahkeme belirler." denilmiştir. Genel kurul kararının iptali davası açma hakkı; anonim ortaklık pay sahibine, kanuni koşulların oluşması durumunda, tek başına çoğunluk gücüne karşı koyabilme hakkı sağlamaktadır. Açılacak davanın maktu harca tabi olması nedeniyle, uygulamada genel kurul kararının iptali davası açılması yoluna azınlık ve münferit pay sahipleri tarafından sıklıkla başvurulmaktadır."Ancak bu davalar kimi zaman anonim şirketi zarara uğratmak, çoğunluk üzerinde baskı kurmak veya kişisel isteklerin kabulüne zorlamak amaçları ile açılabilmektedir.Yasa koyucu teminata karar verebilmesi için şirketin zarar görmüş olması koşulunu aramamış, görme olasılığını yeterli görmüştür.
Açılan iptal davalarında bu dava nedeniyle zarar görme ihtimali olduğunu kanıtlama yükümü şirkete düşer. Bu konudaki zarar maddi olmaktan çok manevidir. Teminat talep edebilmesi için şirketin açılan iptal davası (ya da davalar) yüzünden isminin ve itibarının zedelenmesi ihtimali bulunduğunu kanıtlaması yeterlidir.(Prof Dr.Ersin Çamoğlu -Anonim Şirket Genel Kurul Kararlarının İptali Davasında Teminat) Somut olayda ilk derece mahkemesince ;teminat yatırılmasına ilişkin olarak davacılar tarafından açılan dava sayısı gerekçe gösterilmiş ise de ;davalı şirketin 2019 yılı ,2020-2021 yılları genel kurul kararlarının iptali davaları ile 2022 yılına ilişkin olmak üzere üç ayrı dava açıldığı ,azınlık ortak davacıların dava açma hakkını kötüye kullandığı ve davalı şirkete zarar verilme ihtimalinin davalı tarafça kanıtlanamadığı ,teminat takdir edilmesinin ölçülü bir şekilde kullanılması gerektiği ;
aksinin kabulünün hak arama hakkının özünü zedeleyebileceği ,davalı şirket dışında ki başka şirketler hakkında açılan davaların dikkate alınamayacağının düşünülmemesi doğru görülmemiştir.Açıklanan nedenlerle , istinaf sebebleri yerinde olan davacılar vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile kararın kaldırılmasına, dava yeniden görülmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacılar vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne; İstanbul 13. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 20/05/2024 Tarih 2023/584 Esas 2024/343 Karar sayılı kararın HMK'nin 353(1)a-5 gereği KALDIRILMASINA; "Dava yeniden görülmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine" Yatırılan 427,60-TL peşin istinaf karar harcının istek halinde davacılara iadesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 353(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 24/09/2024
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/39252 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi