İstirdat
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2016/5068 E. 2017/6867 K. ·
BozulduKesinlik belirsiz
★ Emsal
Usul tespitleri
- Görevli mahkeme
- görev/görevsizlik
- Dava şartı
- dava şartı
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
çekişmesiz yargı↗ mutlak ticari dava↗ ticari dava niteliği↗ eş rızası↗ üçüncü kişi↗ dürüstlük kuralı↗ sebepsiz zenginleşme↗ kamu düzeni↗ bono↗ istirdat↗ dava sebebi↗ görevli mahkeme↗
Gerekçe
Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).
Mahkemece, tüm dosya kapsamına göre; davacının mensubu olduğu odanın aldığı karar doğrultusunda yaptığı ödemenin sebebi bulunmadığına ilişkin iddiasının dürüstlük kuralına aykırı olduğu, davacının bir yandan otobüs hat plakası edindiği bir yandan da 2008 yılından itibaren 18+1 kapasiteli aracı ile çalıştığı, bu durumda senet düzenleyip ödemeyi kabul eden davacının yaptığı ödemeleri sebepsiz zenginleşmeye dayanarak geri istemesinin hukuken dayanağı bulunmadığı, zira
davacının kendi rızası ile genel kurul kararına katıldığı ve yaptığı ödeme karşılığı otobüs işletme hakkına sahip olduğu, kaldı ki davacının bu otobüs hattını üçüncü kişiye devri halinde de minibüs plakasına göre daha fazla kazanç sağlayacağının ihtimal dahilinde olduğu, davacının ödediği bedelin sebepsiz zenginleşme hükümleri çerçevesinde talep edilemeyeceği, zira ödemenin geçerli bir hukuki sebebe dayandığı gerekçesiyle davanın reddine karar vermiştir.
Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.
1- Dava, davacı tarafından ... lehine keşide edilen bono için davalılara ödendiği ileri sürülen 38.100,00 TL'nin istirdadı istemine ilişkin olup, mahkemece, yazılı şekilde davanın reddine karar verilmiştir.
Dava tarihinde yürürlükte olan 6100 sayılı HMK’nın 1/1. maddesi uyarınca mahkemelerin görevi, kanunla düzenlenir ve göreve ilişkin kurallar, kamu düzenine ilişkindir. Dava tarihinde yürürlükte olan 6102 sayılı TTK'nın 4. maddesi uyarınca Ticaret Kanunu'nda düzenlenmiş olan hususlardan doğan hukuk davaları ticari dava sayılır. TTK’nın 5/1 maddesi uyarınca, ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işleri dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın asliye ticaret mahkemesinde görülür. TTK'nın 5/3. maddesi "Asliye ticaret mahkemesi ile asliye hukuk mahkemesi ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki görev ilişkisi olup, bu durumda göreve ilişkin usul hükümleri uygulanır." hükmünü haizdir.
Somut olayda, kambiyo senedinden kaynaklanan istirdat istemi ticari dava niteliğinde olduğundan, davaya bakmakla ticaret mahkemeleri görevlidir. Dava şartı olan görev hususunun kamu düzenine ilişkin olup, yargılamanın her aşamasında re'sen göz önünde bulundurulması gerektiğinden mahkemece işbu davanın mutlak ticari dava olması nedeniyle davaya bakma görevinin ticaret mahkemesine ait olduğu nazara alınmaksızın işin esasına girilerek yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.
2- Bozma sebep ve şekline göre, davacı vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik gerek görülmemiştir.
Benzer Kararlar
Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2016/12288 E. 2017/5514 K.
Ortak:eş rızası · üçüncü kişi · dürüstlük kuralı · sebepsiz zenginleşme · istirdat · dava sebebi
İncelediğiniz karardaMahkemece, tüm dosya kapsamına göre; davacının mensubu olduğu odanın aldığı karar doğrultusunda yaptığı ödemenin «sebebi» bulunmadığına ilişkin iddiasının «dürüstlük kuralına» aykırı olduğu, davacının bir yandan otobüs hat plakası edindiği bir yandan da 2008 yılından itibaren 18+1 kapasiteli aracı ile çalıştığı, bu durumda senet düzenleyip ödemeyi kabul eden davacının yaptığı ödemeleri «sebepsiz zenginleşmeye» dayanarak geri istemesinin hukuken dayanağı bulunmadığı, zira davacının kendi «rızası» ile genel kurul kararına katıldığı ve yaptığı ödeme karşılığı otobüs işletme hakkına sahip olduğu, kaldı ki davacının bu otobüs hattını «üçüncü kişiye» devri halinde de minibüs plakasına göre daha fazla kazanç sağlayacağının ihtimal dahilinde olduğu, davacının ödediği bedelin sebepsiz zenginleşme hükümleri çerçeve …
1- Dava, davacı tarafından ... lehine keşide edilen «bono» için davalılara ödendiği ileri sürülen 38.100,00 TL'nin «istirdadı» istemine ilişkin olup, mahkemece, yazılı şekilde davanın reddine karar verilmiştir.
Somut olayda, kambiyo senedinden kaynaklanan «istirdat» istemi ticari dava niteliğinde olduğundan, davaya bakmakla ticaret mahkemeleri «görevlidir».
Benzer bu karardaMahkemece, iddia, savunma ve dosya kapsamına göre, davacının mensubu olduğu odanın aldığı karar doğrultusunda yaptığı ödemenin «sebebi» bulunmadığına ilişkin iddiasının «dürüstlük kuralına» aykırı olduğu, davacının bir yandan otobüs hat plakası edindiği bir yandan da 2008 yılından itibaren 18+1 kapasiteli aracı ile çalıştığı, bu durumda senet düzenleyip ödemeyi kabul eden davacının yaptığı ödemeleri «sebepsiz zenginleşmeye» dayanarak geri istemesinin hukuken dayanağı bulunmadığı, davacının kendi «rızası» ile genel kurul kararına katıldığı ve yaptığı ödeme karşılığı otobüs işletme hakkına sahip olduğu, kaldı ki davacının bu otobüs hattını «üçüncü kişiye» devri halinde de minibüs plakasına göre daha fazla kazanç sağlayacağının ihtimal dahilinde olduğu, davacının ödediği bedelin sebepsiz zenginleşme hükümleri çerçevesinde talep edilemeyeceği, sözleşmelerin «geçersizliğinin» ve buna dayalı sebepsiz zenginleşmeye dayalı «istirdat» iddiasının da kabul edilemeyeceği, sözleşmelerin icra edilmiş ve kuruluş genel kurulu yapılmış ve toplantıda oda yönetimlerine birleşme için oy çokluğuyla «yetki» verilmiş olması karşısında, sözleşmelerin geçersizliğini ileri sürmenin "«hakkın kötüye kullanılmasını»" teşkil edeceği, ödemenin geçerli bir hukuki sebebe dayandığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.
Minibüsleri Esnaf Odası ile SS 21 nolu Özel Halk Otobüsleri Motorlu Taşıyıcılar Kooperatifi arasında düzenlen anlaşma ve «protokollerin» «geçersizliğine» dayalı olarak «geçersiz sözleşmeler» uyarınca ödenen senet bedelinin «istirdatı» istemine ilişkin olup, dava konusu senedin dosya arasında bulunan anlaşma, çeşitli protokoller çerçevesinde davacı tarafından keşide edildiği dosya kapsamı ile sabittir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:geçersiz sözleşme · bedel iadesi · hakkın kötüye kullanılması · sözleşmenin feshi · protokol · bilirkişi incelemesi · geçersizlik · yetki
Benzer bu karardaMahkemece, iddia, savunma ve dosya kapsamına göre, davacının mensubu olduğu odanın aldığı karar doğrultusunda yaptığı ödemenin «sebebi» bulunmadığına ilişkin iddiasının «dürüstlük kuralına» aykırı olduğu, davacının bir yandan otobüs hat plakası edindiği bir yandan da 2008 yılından itibaren 18+1 kapasiteli aracı ile çalıştığı, bu durumda senet düzenleyip ödemeyi kabul eden davacının yaptığı ödemeleri «sebepsiz zenginleşmeye» dayanarak geri istemesinin hukuken dayanağı bulunmadığı, davacının kendi «rızası» ile genel kurul kararına katıldığı ve yaptığı ödeme karşılığı otobüs işletme hakkına sahip olduğu, kaldı ki davacının bu otobüs hattını «üçüncü kişiye» devri halinde de minibüs plakasına göre daha fazla kazanç sağlayacağının ihtimal dahilinde olduğu, davacının ödediği bedelin sebepsiz zenginleşme hükümleri çerçevesinde talep edilemeyeceği, sözleşmelerin «geçersizliğinin» ve buna dayalı sebepsiz zenginleşmeye dayalı «istirdat» iddiasının da kabul edilemeyeceği, sözleşmelerin icra edilmiş ve kuruluş genel kurulu yapılmış ve toplantıda oda yönetimlerine birleşme için oy çokluğuyla «yetki» verilmiş olması karşısında, sözleşmelerin geçersizliğini ileri sürmenin "«hakkın kötüye kullanılmasını»" teşkil edeceği, ödemenin geçerli bir hukuki sebebe dayandığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.
Minibüsleri Esnaf Odası ile SS 21 nolu Özel Halk Otobüsleri Motorlu Taşıyıcılar Kooperatifi arasında düzenlen anlaşma ve «protokollerin» «geçersizliğine» dayalı olarak «geçersiz sözleşmeler» uyarınca ödenen senet bedelinin «istirdatı» istemine ilişkin olup, dava konusu senedin dosya arasında bulunan anlaşma, çeşitli protokoller çerçevesinde davacı tarafından keşide edildiği dosya kapsamı ile sabittir.
Taraflar arasındaki temel uyuşmazlık, senedin keşide edilme nedeninin ortadan kalkıp kalkmadığı noktasında toplanmakta olup, mahkemece, yapılan sözleşmelerin geçerli olduğu, kapasite arttırımı nedeniyle özel halk otobüslerinin gördüğü zarar için verildiği belirtilen senet «bedelinin iadesi» için ve «sözleşmelerin feshi» için haklı bir nedenin bulunmadığı kabul edilerek yazılı gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir.
… tal edilinceye kadarki geçen süre zarfında, yine fiili durumun sonuna kadar geçen sürede zarara uğrayıp uğramadığı, uğramışsa ne miktar zarara uğradığı gerektiğinde «bilirkişi incelemesi» de yapılmak suretiyle tespit edilmelidir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2017/86 E. 2018/6783 K.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:bedel iadesi · sözleşmenin feshi
Benzer bu karardaMahkemece iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına gröre yapılan sözleşmelerin geçerli olduğu, kapasite arttırımı nedeniyle özel halk otobüslerinin gördüğü zararı için verildiği belirtilen senet «bedelinin iadesi» için ve «sözleşmelerin feshi» için haklı bir gerekçenin bulunmadığı gerekçesiyle, davanın reddine dair verilen kararın davacılar vekili tarafından temyizi üzerine karar Dairemizce bozulmuştur.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2017/2096 E. 2019/1309 K.
Ortak:bono
İncelediğiniz kararda1- Dava, davacı tarafından ... lehine keşide edilen «bono» için davalılara ödendiği ileri sürülen 38.100,00 TL'nin «istirdadı» istemine ilişkin olup, mahkemece, yazılı şekilde davanın reddine karar verilmiştir.
Benzer bu karardaMahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, dava konusu «bononun» ve bu bonoya istinaden yapılan ödemenin 2007 yılından itibaren minibüslerin fazla kapasitede çalışmaları nedeniyle halk otobüsü sahiplerinin uğramış olduğu zararın karşılığı olduğu gerekçesiyle, davanın reddine dair verilen kararın davacı vekili tarafından temyizi üzerine karar Dairemizce bozulmuştur.
Sonuç: 🔶 iki emsal
3 benzer karar daha
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2018/2055 E. 2019/6733 K.
Sonuç: 🔶 iki emsal
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2017/501 E. 2018/7047 K.
Sonuç: 🔶 iki emsal
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2016/224 E. 2017/2930 K.
Ortak:çekişmesiz yargı · mutlak ticari dava · ticari dava niteliği · kamu düzeni · bono · istirdat · görevli mahkeme · dava şartı · görev/görevsizlik · İstirdat
İncelediğiniz kararda1- Dava, davacı tarafından ... lehine keşide edilen «bono» için davalılara ödendiği ileri sürülen 38.100,00 TL'nin «istirdadı» istemine ilişkin olup, mahkemece, yazılı şekilde davanın reddine karar verilmiştir.
TTK’nın 5/1 maddesi uyarınca, ticari davalar ile «ticari nitelikteki» «çekişmesiz yargı» işleri dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın asliye ticaret mahkemesinde görülür.
Somut olayda, kambiyo senedinden kaynaklanan «istirdat» istemi ticari dava niteliğinde olduğundan, davaya bakmakla ticaret mahkemeleri «görevlidir».
Benzer bu kararda1- Dava, davacı tarafından davalı lehine keşide edilen «bono» için ödenen 38.100 TL'nin «istirdatı» istemine ilişkin olup mahkemece de davacının senet «bedelini iade» talebinde haklı olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
TTK’nın 5/1 maddesi uyarınca, ticari davalar ile «ticari nitelikteki» «çekişmesiz yargı» işleri dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın asliye ticaret mahkemesinde görülür.
Somut olayda, kambiyo senedinden kaynaklanan «istirdat» istemi ticari dava niteliğinde olduğundan, davaya bakmakla ticaret mahkemeleri «görevlidir».
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:esnaf · bedel iadesi
Benzer bu karardaMahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, davacının kararına uymak mecburiyetinin bulunmadığı, bir kısım «esnafın» önceki gibi 14+1 kapasiteli minibüslerle çalışmaya devam ettiği, havuz sistemi kurulması kararının dava konusu senedin düzenlenmesinden sonra alındığı, davacının bu karara güvenerek senet tanzim ettiği iddiasını kanıtlayamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. ./..
1- Dava, davacı tarafından davalı lehine keşide edilen «bono» için ödenen 38.100 TL'nin «istirdatı» istemine ilişkin olup mahkemece de davacının senet «bedelini iade» talebinde haklı olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2016/5068 E. , 2017/6867 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ
Taraflar arasında görülen davada ...9. Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 28/01/2016 tarih ve 2013/485-2016/17 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Davacı vekili, müvekkilinin tahditli plaka sınıfına giren “M” plakalı minibüs sahibi olduğunu, ...Büyükşehir Belediyesi Ulaşım Koordinasyon Kurulu tarafından 26/10/2007 tarihinde “M” seri plakalı 14+1 oturma kapasiteli minibüslerin yerine 18+9 yolcu kapasiteli otobüslere geçilme kararı alındığını, bu karar sonrasında müvekkili tarafından yeni araç alınarak davalı kooperatif üyeleri tarafından işletilen halk otobüsleri ile aynı anda toplu taşıma hizmeti vermeye başladıklarını, davalı kooperatif üyeleri ile oluşan uyuşmazlıklar neticesinde müvekkilinin de üyesi olduğu ...Minibüsleri Esnaf Odası ile SS 21 No'lu Özel Halk Otobüsleri Motorlu Taşıyıcılar Kooperatifi arasında protokoller düzenlendiğini, bu protokoller çerçevesinde müvekkili tarafından 38.100,00 TL bono düzenlenerek davalı ...’a verildiğini ve bono bedelinin ödendiğini, ancak protokollere rağmen davalı kooperatif üyeleri tarafından açılan dava sonucunda Koordinasyon Kurulu kararının ...2.
İdare Mahkemesi kararıyla iptal edildiğini, bu durumda protokollerde ön görülen amaçların ortadan kalktığını, protokolün karşı tarafı olan kooperatif ve üyelerinin edimlerini yerine getirmediğini ileri sürerek protokollerin geçersizlik nedeniyle feshine ve 38.100,00 TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalılar, davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, tüm dosya kapsamına göre; davacının mensubu olduğu odanın aldığı karar doğrultusunda yaptığı ödemenin sebebi bulunmadığına ilişkin iddiasının dürüstlük kuralına aykırı olduğu, davacının bir yandan otobüs hat plakası edindiği bir yandan da 2008 yılından itibaren 18+1 kapasiteli aracı ile çalıştığı, bu durumda senet düzenleyip ödemeyi kabul eden davacının yaptığı ödemeleri sebepsiz zenginleşmeye dayanarak geri istemesinin hukuken dayanağı bulunmadığı, zira
davacının kendi rızası ile genel kurul kararına katıldığı ve yaptığı ödeme karşılığı otobüs işletme hakkına sahip olduğu, kaldı ki davacının bu otobüs hattını üçüncü kişiye devri halinde de minibüs plakasına göre daha fazla kazanç sağlayacağının ihtimal dahilinde olduğu, davacının ödediği bedelin sebepsiz zenginleşme hükümleri çerçevesinde talep edilemeyeceği, zira ödemenin geçerli bir hukuki sebebe dayandığı gerekçesiyle davanın reddine karar vermiştir.
Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.
1- Dava, davacı tarafından ... lehine keşide edilen bono için davalılara ödendiği ileri sürülen 38.100,00 TL'nin istirdadı istemine ilişkin olup, mahkemece, yazılı şekilde davanın reddine karar verilmiştir.
Dava tarihinde yürürlükte olan 6100 sayılı HMK’nın 1/1. maddesi uyarınca mahkemelerin görevi, kanunla düzenlenir ve göreve ilişkin kurallar, kamu düzenine ilişkindir. Dava tarihinde yürürlükte olan 6102 sayılı TTK'nın 4. maddesi uyarınca Ticaret Kanunu'nda düzenlenmiş olan hususlardan doğan hukuk davaları ticari dava sayılır. TTK’nın 5/1 maddesi uyarınca, ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işleri dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın asliye ticaret mahkemesinde görülür. TTK'nın 5/3. maddesi "Asliye ticaret mahkemesi ile asliye hukuk mahkemesi ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki görev ilişkisi olup, bu durumda göreve ilişkin usul hükümleri uygulanır." hükmünü haizdir.
Somut olayda, kambiyo senedinden kaynaklanan istirdat istemi ticari dava niteliğinde olduğundan, davaya bakmakla ticaret mahkemeleri görevlidir. Dava şartı olan görev hususunun kamu düzenine ilişkin olup, yargılamanın her aşamasında re'sen göz önünde bulundurulması gerektiğinden mahkemece işbu davanın mutlak ticari dava olması nedeniyle davaya bakma görevinin ticaret mahkemesine ait olduğu nazara alınmaksızın işin esasına girilerek yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.
2- Bozma sebep ve şekline göre, davacı vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik gerek görülmemiştir.
SONUÇ
Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle mahkeme kararının BOZULMASINA, (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına, ödediği peşin temyiz harcının isteği halinde temyiz edene iadesine, 04/12/2017 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/388351800 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz