Alacak
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2016/5919 E. 2017/7264 K. ·
BozulduKesinlik belirsiz
★ Emsal
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
tahkim↗ protokol↗
Gerekçe
Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).
Mahkemece davanın kabulüne dair verilen karar davalı vekilinin temyizi üzerine Dairemizce onanmıştır.
Bu kez davalı vekili karar düzeltme isteminde bulunmuştur.
(1) Dava, davalı şirketin kurulmasından önce dava dışı ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı ile davacı ... arasında tanzim edilen ve bu protokol doğrultusunda kurulacak davalı şirketin davacı ... işletmesine yıllık olarak ödeyeceği hat bakım/ kullanım ücretinin tahsili istemine ilişkindir.
Mahkemece yazılı gerekçe ile davanın kabulüne karar verilmiş ise de, davalı şirketin ana sözleşmesi getirtilerek, şirketin ortaklık yapısının incelenmesi, somut uyuşmazlığın çözümünde 3533 sayılı Umumi, Mülhak ve Hususi Bütçelerle İdare Edilen Daireler ve belediyelerle Sermayesinin Tamamı Devlete Veya Belediyeye Veya Hususi İdarelere Aid Daire ve Müesseseler Arasındaki İhtilafların Tahkim Yolu ile Halli Hakkında Kanun hükümleri gereğince zorunlu tahkim müessesesinin uygulanıp uygulanmayacağının değerlendirilmesi, bu kapsamda olmadığının anlaşılması halinde işin esasının incelenmesi gerekirken, anılan Kanun hükümleri çerçevesinde görev hususuna ilişkin değerlendirme yapılmaksızın işin esasına ilişkin hüküm tesisi doğru olmamış, Dairemizin 18.02.2016 tarih 2015/9956 Esas 2016/1737 Karar sayılı onama ilamının kaldırılarak, hükmün açıklanan gerekçe ile resen bozulmasına karar vermek gerekmiştir.
(2) Bozma sebep ve şekline göre davalı vekilinin karar düzeltme itirazlarının bu aşamada incelenmesine yer olmadığına karar verilmiştir.
Benzer Kararlar
Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2018/15 E. 2018/561 K.
Ortak:tahkim · Alacak
İncelediğiniz kararda… mamı Devlete Veya Belediyeye Veya Hususi İdarelere Aid Daire ve Müesseseler Arasındaki İhtilafların Tahkim Yolu ile Halli Hakkında Kanun hükümleri gereğince zorunlu «tahkim» müessesesinin uygulanıp uygulanmayacağının değerlendirilmesi, bu kapsamda olmadığının anlaşılması halinde işin esasının incelenmesi gerekirken, anılan Kanun hüküml …
Benzer bu kararda… devlete veya belediyelere yahut özel idarelere ait olan daire ve müesseseler arasında çıkan uyuşmazlıklardan adli yargının görevi içinde bulunanlar o kanunda yazılı «tahkim» usulüne göre, 4. maddesi hükmüne göre de uyuşmazlığın yüksek dereceli hukuk mahkemesi başkanı veya hâkimi tarafından «hakem» sıfatıyla çözümleneceğinin «emredici» bir şekilde düzenlendiği, bu düzenlemeler uyarınca tarafların sıfatı gereği aralarındaki uyuşmazlığın tahkim usulüne göre çözümlenmesi gerektiği gerekçesiyle görev …
Mahkemece, uyuşmazlığın «tahkimde» görülmesi gerektiği gerekçesiyle «görevsizlik» kararı verilmişse de, dava tarihinde davacı ...'nin kamu iktisadi teşebbüsü olduğu, ancak yargılama sırasında «anonim şirket» statüsüne dönüştüğü anlaşılmaktadır.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:emredici hüküm · hakem kararı · anonim şirket · görevsizlik kararı · görevli mahkeme
Benzer bu kararda… devlete veya belediyelere yahut özel idarelere ait olan daire ve müesseseler arasında çıkan uyuşmazlıklardan adli yargının görevi içinde bulunanlar o kanunda yazılı «tahkim» usulüne göre, 4. maddesi hükmüne göre de uyuşmazlığın yüksek dereceli hukuk mahkemesi başkanı veya hâkimi tarafından «hakem» sıfatıyla çözümleneceğinin «emredici» bir şekilde düzenlendiği, bu düzenlemeler uyarınca tarafların sıfatı gereği aralarındaki uyuşmazlığın tahkim usulüne göre çözümlenmesi gerektiği gerekçesiyle görev …
Mahkemece, uyuşmazlığın «tahkimde» görülmesi gerektiği gerekçesiyle «görevsizlik» kararı verilmişse de, dava tarihinde davacı ...'nin kamu iktisadi teşebbüsü olduğu, ancak yargılama sırasında «anonim şirket» statüsüne dönüştüğü anlaşılmaktadır.
Buna göre, mahkemenin «görevli» olduğu hususu dikkate alınarak, işin esasına girilip karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi doğru görülmeyip bozmayı gerektirmiştir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2008/14184 E. 2010/5654 K.
Ortak:tahkim · Alacak
İncelediğiniz kararda… mamı Devlete Veya Belediyeye Veya Hususi İdarelere Aid Daire ve Müesseseler Arasındaki İhtilafların Tahkim Yolu ile Halli Hakkında Kanun hükümleri gereğince zorunlu «tahkim» müessesesinin uygulanıp uygulanmayacağının değerlendirilmesi, bu kapsamda olmadığının anlaşılması halinde işin esasının incelenmesi gerekirken, anılan Kanun hüküml …
Benzer bu karardaMahkemece, davanın mecburi «tahkimde» görülmesi gerektiği, 3533 sayılı yasa gereğince o yerdeki yüksek dereceli mahkemenin «görevli» olduğu gerekçesiyle «görevsizlik» kararı verilerek dosyanın Ümraniye 1.Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.
3533 sayılı Yasanın 1. maddesinde, “umumi, mülhak ve hususi bütçelerle idare edilen daire ve belediyelerle, sermayesinin tamamı devlete veya belediyeye yada hususi idarelere ait olan daire ve müesseseler arasında çıkan ihtilaflardan adliye mahkemelerinin vazifesi dahilinde bulunanlar bu kanunda yazılı «tahkim» usulüne göre halledilir” denilmektedir.
Bu durumda, mahkemece davaya genel hükümler çerçevesinde devam edilip, sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde mecburi «tahkime» tabi olduğundan bahisle «görevsizlik» kararı verilmesi doğru olmamıştır.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:bankacılık işlemi · görevsizlik kararı · görevli mahkeme
Benzer bu karardaMahkemece, davanın mecburi «tahkimde» görülmesi gerektiği, 3533 sayılı yasa gereğince o yerdeki yüksek dereceli mahkemenin «görevli» olduğu gerekçesiyle «görevsizlik» kararı verilerek dosyanın Ümraniye 1.Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.
Dava, «bankacılık işlemine» dayalı olarak açılmış tazminat istemine ilişkin olup, bankanın temizlik işlerini alan firmanın elemanı olan ...'ta bankanın yanında davalı olarak gösterilmiştir.
Bu durumda, mahkemece davaya genel hükümler çerçevesinde devam edilip, sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde mecburi «tahkime» tabi olduğundan bahisle «görevsizlik» kararı verilmesi doğru olmamıştır.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2015/9176 E. 2015/10288 K.
Ortak:tahkim
İncelediğiniz kararda… mamı Devlete Veya Belediyeye Veya Hususi İdarelere Aid Daire ve Müesseseler Arasındaki İhtilafların Tahkim Yolu ile Halli Hakkında Kanun hükümleri gereğince zorunlu «tahkim» müessesesinin uygulanıp uygulanmayacağının değerlendirilmesi, bu kapsamda olmadığının anlaşılması halinde işin esasının incelenmesi gerekirken, anılan Kanun hüküml …
Benzer bu kararda1-3533 sayılı Mecburi Tahkim Kanununun 1.maddesi gereğince, umumi mülhak ve hususi bütçelerle idare edilen daireler ve belediyeler, sermayesinin tamamı devlete veya belediyeye veya hususi idarelere ait olan daire ve müesseseler arasında çıkan ihtilaflardan, adliye mahkemelerinin vazifesi dahilinde bulunanlar, 3533 sayılı Mecburi Tahkim Kanunu'nda yazılı «tahkim» usulüne göre halledilir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:kusur oranı · hakem kararı · kamu düzeni · haksız fiil · maddi tazminat · yasal faiz · kusur · görevli mahkeme
Benzer bu karardaMahkemece, «hakem» sıfatıyla yapılan yargılamaya göre; tarafların «kusur oranlarının» eşit olduğu gerekçesiyle 2.630,00 TL «maddi tazminatın» «haksız fiil» tarihinden itibaren işleyecek «yasal faizi» ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
Açıklanan nedenlerle, somut uyuşmazlığın çözümünde «hakem» sıfatı ile mahallin yüksek dereceli hukuk hakimi «görevli» olmayıp, davada görevli mahkeme genel mahkemelerdir.
Kural olarak, 3533 sayılı Kanuna göre verilen kararlar, temyize tabi olmayıp, bu kararlara karşı ancak kararı veren «hakeme» itiraz edilebilir ise de, görev «kamu düzenine» ilişkin olup, yargılamanın her safhasında re'sen nazara alınması gerekir.
Taraflardan birisi kanunda belirtilen kamu kuruluşu değilse, davaya mecburi «hakem» sıfatıyla bakılamaz.
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2016/5919 E. , 2017/7264 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ
Taraflar arasında görülen davada ...
8. Asliye Hukuk Mahkemesi'nce verilen 02/02/2015 gün ve 2014/343 - 2015/39 sayılı kararı onayan Daire'nin 18/02/2016 gün ve 2015/9956 - 2016/1737 sayılı kararı aleyhinde davalı vekili tarafından karar düzeltilmesi isteğinde bulunulmuş ve karar düzeltme dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya için düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:
Davacı vekili, müvekkili ile ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı arasında 26/03/2005 tarihinde “... Banliyö İşletmeciliği Protokolü” imzalandığını, bu protokolün 06/06/2005 tarihli Yüksek Planlama Kurulu kararıyla onaylandığını, davalı şirketin de bu protokol uyarınca davacı ile ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı'nın %50'şer ortaklığı ile kurulduğunu, davalı şirketin 06/03/2011 tarihinde faaliyete başladığını, protokolün 4.3. maddesinde “Şirket, TCDD'ye hat bakım/kullanım ücreti olarak ilk üç yıl için yıllık 5 milyon USD + 5 milyon Euro tutarında bedel ödeyecektir. Ödemeler bu tutar üzerinden aylık taksitler halinde yapılır. Üç yıldan sonra bu ücret tarafların mutabakatı ile günün şartlarına göre arttırılabilecektir.
Yıllık brüt bilet satış tutarının %5'inin “5 milyon USD + 5 milyon Euro” tutarından büyük olması halinde aradaki fark ertesi yılın ilk altı ayı içinde TCDD'ye ödenir” hükmünün düzenlendiğini, bu madde ile davalı şirketin davacı kuruma her yıl için ödemesi gereken asgari hat bakım/kullanım ücretinin belirlendiğini, davalı tarafa dava dilekçesinde dökümü yapılan faturalar gönderilmesine rağmen ödeme yapılmayıp faturalara itiraz edildiğini ileri sürerek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalması koşuluyla 16.716.666,74 USD ve 16.716.666,74 Euro'nun temerrüt tarihlerinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, müvekkili şirketin adresi itibariyle davaya bakmaya ... Asliye Hukuk Mahkemesinin yetkili olduğunu, müvekkilinin 26.03.2005 tarihli protokol uyarınca kurulan bir işletme şirketi olduğunu, kararlaştırılan 5 milyon USD ve 5 milyon Euro'nun ilk işletme yılı için şirketin toplam cirosunun %76'sını, ikinci yıl için %53'ünü, üçüncü yıl için %43'ünü ifade ettiğini, kararlaştırılan bu rakamların gerçekçi olmadığını, protokol ve Yüksek Planlama Kurulu kararından önce ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından fizibilite çalışmaları yapıldığını, tanzim edilen rapora göre tüm yatırım ve karlılık hesaplarının yıllık 550 bin yolcu taşınacağı öngörüsüne dayandığını, müvekkilinin henüz öngörülen bu sayının yarısına dahi ulaşamadığını, müvekkili şirketin işletmesinde bulunan hatta mevcut sinyal sisteminin dahi yıllık 550 bin yolcu taşımaya teknik olarak henüz elverişli olmadığını, protokolün 4.3.
maddesinin son cümlesindeki “yıllık bilet satış tutarının %5'inin” ifadesi dikkate alındığında cironun 550 bin yolcuya göre hesaplanmak üzere belirlendiğinin açıkça görüldüğünü savunarak, davanın reddini istemiştir.
Mahkemece davanın kabulüne dair verilen karar davalı vekilinin temyizi üzerine Dairemizce onanmıştır.
Bu kez davalı vekili karar düzeltme isteminde bulunmuştur.
(1) Dava, davalı şirketin kurulmasından önce dava dışı ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı ile davacı ... arasında tanzim edilen ve bu protokol doğrultusunda kurulacak davalı şirketin davacı ... işletmesine yıllık olarak ödeyeceği hat bakım/ kullanım ücretinin tahsili istemine ilişkindir.
Mahkemece yazılı gerekçe ile davanın kabulüne karar verilmiş ise de, davalı şirketin ana sözleşmesi getirtilerek, şirketin ortaklık yapısının incelenmesi, somut uyuşmazlığın çözümünde 3533 sayılı Umumi, Mülhak ve Hususi Bütçelerle İdare Edilen Daireler ve belediyelerle Sermayesinin Tamamı Devlete Veya Belediyeye Veya Hususi İdarelere Aid Daire ve Müesseseler Arasındaki İhtilafların Tahkim Yolu ile Halli Hakkında Kanun hükümleri gereğince zorunlu tahkim müessesesinin uygulanıp uygulanmayacağının değerlendirilmesi, bu kapsamda olmadığının anlaşılması halinde işin esasının incelenmesi gerekirken, anılan Kanun hükümleri çerçevesinde görev hususuna ilişkin değerlendirme yapılmaksızın işin esasına ilişkin hüküm tesisi doğru olmamış, Dairemizin 18.02.2016 tarih 2015/9956 Esas 2016/1737 Karar sayılı onama ilamının kaldırılarak, hükmün açıklanan gerekçe ile resen bozulmasına karar vermek gerekmiştir.
(2) Bozma sebep ve şekline göre davalı vekilinin karar düzeltme itirazlarının bu aşamada incelenmesine yer olmadığına karar verilmiştir.
SONUÇ
Yukarıda (1) nolu bentte açıklanan sebeplerle Dairemizin 18.02.2016 tarih 2015/9956 Esas 2016/1737 Karar sayılı onama ilamının kaldırılarak, hükmün açıklanan gerekçe ile resen BOZULMASINA, (2) Bozma sebep ve şekline göre davalı vekilinin karar düzeltme itirazlarının bu aşamada incelenmesine yer olmadığına, ödedikleri temyiz peşin temyiz ilam ve karar düzeltme harçlarının isteği halinde karar düzeltme isteyen davalıya iadesine, 14/12/2017 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/385075100 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz