Tahsil
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2013/2025 E. 2014/9822 K. ·
BozulduKesinlik belirsiz
★ Emsal
Usul tespitleri
- Zamanaşımı
- ['6102/336']
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
yabancı para alacağı↗ para alacağı↗ sahtelik↗ güven kurumu↗ borcun üstlenilmesi↗ tmsf↗ fer'i müdahil↗ bilirkişi incelemesi↗ havale↗ asıl alacak↗ eksik inceleme↗ zamanaşımı↗ ibraz↗ teslim↗
Gerekçe
Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).
Mahkemece, iddia, savunma, toplanan kanıtlar ve benimsenen bilirkişi raporuna göre, davacının USD alacağının sunulu talimatlar ve ekstre kayıtlarıyla bağdaşmadığı, miktarının tespit edilemediği, davalı banka işleminin havale görünümlü mevduat toplama olduğu, dava dışı ...bankasının paravan olduğunun davalı tarafça bilindiği, bankaların güven kurumu oldukları, havale talimatının aksine alınan paraların banka nezdinde kaldığı, kıyı bankasına gönderildiğine dair kayıt sunulmadığı, bu işlemleri dolayısıyla yöneticilerinin yargılandıkları, başka dosyalardan dava dışı kıyı bankasının aciz içinde olduğunun bilindiği, davacının... alacağı karşılığı Euro alacağının faiz alacağına hükmedildiği, asıl alacakla ilgili hükmün sehven unutulduğu, davacının tahsil imkanının olmadığı gerekçesiyle 8.829 TL(DEM) alacağının 23.06.1999, 24.995.75 TL'nin 15.12.1999 tarihinden itibaren avans faiziyle davalı TMSF'den tahsiline karar verilmiştir.
Karar, taraf vekilleri ile fer’i müdahil vekili tarafından temyiz edilmiştir.
1-Mahkemenin gerekçeli kararı fer'i müdahil vekiline 19.11.2012 günü tebliğ edilmiş ve hüküm yasal temyiz süresi geçirildikten sonra 05.12.2012 tarihinde temyiz edilmiştir. Aynı Yasa’nın 432/4 ncü maddesine göre süresinden sonra yapılan temyiz istemleri hakkında mahkemece bir karar verilebileceği gibi, 01.06.1990 gün 3-4 sayılı İBK uyarınca Yargıtay da bu konuda bir karar verebileceğinden fer'i müdahil vekilinin temyiz isteminin süre yönünden reddine karar vermek gerekmiştir.
2-Davalı ve borcu üstlenen vekili ile davacı vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesine gelince; Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, davalının sorumluluğunun somut olaya uygulanması gereken mülga 818 sayılı BK’nın 41, 55 ve 6762 sayılı TTK’nın 336. maddelerinden kaynaklanmasına, davacı zararının ... bankasından tahsil etme olanağının kalmadığının anlaşıldığı andan itibaren zamanaşımı süresinin başlamasının gerekmesine göre, davalı ile borcu üstlenen vekilinin tüm, davacı vekilinin yerinde görülmeyen ve aşağıdaki bentlerin kapsamları dışında kalan diğer temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.
3-Dava, banka hesabındaki paranın tahsili istemine ilişkindir.
Davacı, davalı bankaya devir edilen ... A.Ş'nin Isparta Şubesine USD ve... hesabı açtığını, iradesinin fesada uğratılarak hesaplarındaki paralarının paravan olarak kurulan ...bankasına havale edildiğini ileri sürerek alacak isteminde bulunmuştur. Davacının USD alacağı ile ilgili isteminin, sunulu talimatların davalı banka kayıtlarıyla bağdaşmadığı gerekçesiyle reddine karar verilmiştir. Ancak, hüküm bu istem ile ilgili olarak doğru değerlendirmeler içermediği gibi, temel alınan bilirkişi raporu da karar vermeye yeterli görülmemiştir. Zira, anılan bilirkişi raporunda USD alacağı ile ilgili olarak salt sunulu talimatların banka kayıtlarıyla tutmadığı yönünde açıklamayla yetinilmiş, bu hesabın açılma şekli, hesap hareketleri, sunulan hesap cüzdanın hukuki kıymeti gibi konularda ise yeterli değerlendirme yapılmamıştır. Davacı,... hesaplarında olduğu gibi USD hesabıyla ilgili olarak da banka davalıya devir edilen bankaya ait hesap cüzdanı ibraz etmiştir. Anılan hesap cüzdanın incelenmesinde dava dışı ...bankası kaşesi vurularak imzalandığı, davacıya teslim edildiği anlaşılmaktadır. Ayrıca, hesaptaki paraların dava dışı ...bankasına yatırılması yönünde davacı talimatları da dosyaya ibraz edilmiştir. Davacının dayandığı USD hesabıyla ilgili hesap cüzdanı ile talimatlarının sahteliği savunulup, kanıtlanmamıştır. Davalıya devir edilen banka kayıtlarının usulüne uygun tutulmaması, davacı yükümlülüğünde değildir. Davalı, hesabın gerçek hesap olmadığını veya anılan hesaptaki paranın ödendiğini, davacının bir alacağının bulunmadığını kanıtlamak durumundadır.
Bu durum karşısında, davacının USD hesabıyla ilgili isteminin yukarıda açıklanan hususlar çerçevesinde değerlendirilmesi, gerektiğinde bilirkişi kurulundan denetime uygun ek rapor alınması veya yeniden bilirkişi incelemesi yaptırılması ve tüm kanıtların birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde yanılgılı değerlendirme ve eksik incelemeye dayalı hüküm kurulması doğru görülmemiş, kararın bozulması gerekmiştir.
4-Ayrıca, davacı hesap sözleşmelerine konu yabancı para alacağını somut olaya uygulanması gereken mülga 818 sayılı BK'nın 83/3. maddesine uygun olarak tahsiline karar verilmesini talep etmiş olmasına rağmen gerekçe gösterilmeden yazılı şekilde hesaplara yatırıldıkları tarihlerdeki TL karşılığının hüküm altına alınması da yanlış olmuştur.
Benzer Kararlar
Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2015/7482 E. 2015/9409 K.
Ortak:güven kurumu · havale · asıl alacak
İncelediğiniz kararda… senen bilirkişi raporuna göre, davacının USD alacağının sunulu talimatlar ve ekstre kayıtlarıyla bağdaşmadığı, miktarının tespit edilemediği, davalı banka işleminin «havale» görünümlü mevduat toplama olduğu, dava dışı ...bankasının paravan olduğunun davalı tarafça bilindiği, bankaların «güven kurumu» oldukları, havale talimatının aksine alınan paraların banka nezdinde kaldığı, kıyı bankasına gönderildiğine dair kayıt sunulmadığı, bu işlemleri dolayısıyla yöneticilerinin yargılandıkları, başka dosyalardan dava dışı kıyı bankasının aciz içinde olduğunun bilindiği, davacının... alacağı karşılığı Euro alacağının faiz alacağına hükmedildiği, «asıl alacakla» ilgili hükmün sehven unutulduğu, davacının tahsil imkanının olmadığı gerekçesiyle 8.829 TL(DEM) alacağının 23.06.1999, 24.995.75 TL'nin 15.12.1999 tarihinden itiba …
A.Ş'nin Isparta Şubesine USD ve... hesabı açtığını, iradesinin fesada uğratılarak hesaplarındaki paralarının paravan olarak kurulan ...bankasına «havale» edildiğini ileri sürerek alacak isteminde bulunmuştur.
Benzer bu karardaMahkemece, davacının USD alacağının sunulu talimatlar ve ekstre kayıtlarıyla bağdaşmadığı, miktarının tespit edilemediği, davalı banka işleminin «havale» görünümlü mevduat toplama olduğu, dava dışı off-shore bankasının paravan olduğunun davalı tarafça bilindiği, bankaların «güven kurumu» oldukları, havale talimatının aksine alınan paraların banka nezdinde kaldığı, kıyı bankasına gönderildiğine dair kayıt sunulmadığı, başka dosyalardan dava dışı kıyı bankasının aciz içinde olduğunun bilindiği, davacının DEM alacağı karşılığı EURO alacağının faiz alacağına hükmedildiği, «asıl alacakla» ilgili hükmün sehven unutulduğu, davacının tahsil imkanının olmadığı gerekçesiyle 8.829 TL(DEM) alacağının 23.06.1999, 24.995.75 TL'nin 15.12.1999 tarihinden itiba …
Sonuç: 🔶 iki emsal
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2014/18527 E. 2015/243 K.
Ortak:güven kurumu · borcun üstlenilmesi · havale · zamanaşımı · zamanaşımı ['6102/336']
İncelediğiniz kararda… senen bilirkişi raporuna göre, davacının USD alacağının sunulu talimatlar ve ekstre kayıtlarıyla bağdaşmadığı, miktarının tespit edilemediği, davalı banka işleminin «havale» görünümlü mevduat toplama olduğu, dava dışı ...bankasının paravan olduğunun davalı tarafça bilindiği, bankaların «güven kurumu» oldukları, havale talimatının aksine alınan paraların banka nezdinde kaldığı, kıyı bankasına gönderildiğine dair kayıt sunulmadığı, bu işlemleri dolayısıyla yöneticilerinin yargılandıkları, başka dosyalardan dava dışı kıyı bankasının aciz içinde olduğunun bilindiği, davacının... alacağı karşılığı Euro alacağının faiz alacağına hükmedildiği, «asıl alacakla» ilgili hükmün sehven unutulduğu, davacının tahsil imkanının olmadığı gerekçesiyle 8.829 TL(DEM) alacağının 23.06.1999, 24.995.75 TL'nin 15.12.1999 tarihinden itiba …
2-Davalı ve «borcu üstlenen» vekili ile davacı vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesine gelince; Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, davalının sorumluluğunun somut olaya uygulanması gereken mülga 818 sayılı BK’nın 41, 55 ve 6762 sayılı TTK’nın 336. maddelerinden kaynaklanmasına, davacı zararının ... bankasından tahsil etme olanağının kalmadığının anlaşıldığı andan itibaren «zamanaşımı» süresinin başlamasının gerekmesine göre, davalı ile borcu üstlenen vekilinin tüm, davacı vekilinin yerinde görülmeyen ve aşağıdaki bentlerin kapsamları dışında kal …
A.Ş'nin Isparta Şubesine USD ve... hesabı açtığını, iradesinin fesada uğratılarak hesaplarındaki paralarının paravan olarak kurulan ...bankasına «havale» edildiğini ileri sürerek alacak isteminde bulunmuştur.
Benzer bu karardaMahkemece, iddia, savunma, toplanan kanıtlar ve benimsenen bilirkişi raporuna göre, davalı banka işleminin «havale» görünümlü mevduat toplama olduğu, dava dışı ..... bankasının paravan olduğunun davalı tarafça bilindiği, bankaların «güven kurumu» oldukları, havale talimatının aksine alınan paraların banka nezdinde kaldığı, kıyı bankasına gönderildiğine dair kayıt sunulmadığı, bu işlemleri dolayısıyla yöneticilerinin yargılandıkları, başka dosyalardan dava dışı kıyı bankasının aciz içinde olduğunun bilindiği, «borç üstlenildiğinden» davalı banka hakkında karar «verilmesine yer olmadığı» gerekçesiyle 65.445.36 Euro'nun 29.04.1999 tarihinden itibaren 3095 sayılı Kanun'un 4/a maddesi uyarınca değişen oranlarda faiziyle üstlenenden tahsiline karar ver …
… nın 41, 55 ve TTK’nın 336. maddelerinden kaynaklanmasına, davacının zararının parasını....bankasından tahsil etme olanağının kalmadığının anlaşıldığı andan itibaren «zamanaşımı» süresinin başlamasına göre, davalı Banka ve «borcu üstlenen» ...... vekilinin tüm, davacı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan ve yerinde görülmeyen diğer temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.
2- Ancak, davacı taraf, davalı bankanın külli halefi bulunduğu ...... «yönetim kurulu» üyeleri ve çalışanlarının eylemleri nedeniyle zarara uğradığını ileri sürdüğüne ve mahkemece de bu husus kabul edildiğine göre,....nin «borcu üstlenmesinin» tek başına davalı bankanın sorumluluğunu ortadan kaldırmayacağı hususunun nazara alınmaması doğru olmamış, davacı vekilinin bu yöndeki temyiz itirazlarının kabulü …
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:borç üstlenimi · yönetim kurulu kararı · karar verilmesine yer olmadığına
Benzer bu karardaMahkemece, iddia, savunma, toplanan kanıtlar ve benimsenen bilirkişi raporuna göre, davalı banka işleminin «havale» görünümlü mevduat toplama olduğu, dava dışı ..... bankasının paravan olduğunun davalı tarafça bilindiği, bankaların «güven kurumu» oldukları, havale talimatının aksine alınan paraların banka nezdinde kaldığı, kıyı bankasına gönderildiğine dair kayıt sunulmadığı, bu işlemleri dolayısıyla yöneticilerinin yargılandıkları, başka dosyalardan dava dışı kıyı bankasının aciz içinde olduğunun bilindiği, «borç üstlenildiğinden» davalı banka hakkında karar «verilmesine yer olmadığı» gerekçesiyle 65.445.36 Euro'nun 29.04.1999 tarihinden itibaren 3095 sayılı Kanun'un 4/a maddesi uyarınca değişen oranlarda faiziyle üstlenenden tahsiline karar ver …
2- Ancak, davacı taraf, davalı bankanın külli halefi bulunduğu ...... «yönetim kurulu» üyeleri ve çalışanlarının eylemleri nedeniyle zarara uğradığını ileri sürdüğüne ve mahkemece de bu husus kabul edildiğine göre,....nin «borcu üstlenmesinin» tek başına davalı bankanın sorumluluğunu ortadan kaldırmayacağı hususunun nazara alınmaması doğru olmamış, davacı vekilinin bu yöndeki temyiz itirazlarının kabulü …
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2013/2025 E. , 2014/9822 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
Taraflar arasında görülen davada ...
31. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 03/10/2012 tarih ve 2011/257-2012/211 sayılı kararın duruşmalı olarak incelenmesi taraf vekilleri ve Fer'i müdahil vekili tarafından istenmiş olup, duruşma için belirlenen 27/05/2014 günü başkaca gelen olmadığı yoklama ile anlaşılıp hazır bulunan davacı vekili Av. ..., davalılardan ... A.Ş. Vekili Av.... ve TMSF vekili Av. ... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hakimi ...tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Davacı vekili, müvekkilinin davalı bankanın mudisi olduğunu, 21.12.1999 tarihinde davalının TMSF'ye devir edildiğini, parasının dava dışı ...bankası hesabına gönderildiğini, bu şekilde paravan kullanılarak para toplandığını, davalı banka yöneticilerinin yargılandıkları ceza dosyasında mahkum edildiklerini, müvekkilinin parasının ödenmediğini ileri sürerek ve ıslah isteminde bulunarak, 67.491.03 Euro ile 77.841 USD'nin akdi faizi ve vade sonunda da 3095 sayılı Kanunun 2/2. maddesi uyarınca temerrüt faiziyle tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, müvekkili ile Efektif ... Bank Ltd’nin ayrı tüzel kişilikler olduğunu, husumet düşmeyeceğini, müvekkili bankanın davacının talebi doğrultusunda sadece havale talimatını gerçekleştirdiğini, istemin zamanaşımına uğradığını, diğer iddiaların da yerinde olmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, iddia, savunma, toplanan kanıtlar ve benimsenen bilirkişi raporuna göre, davacının USD alacağının sunulu talimatlar ve ekstre kayıtlarıyla bağdaşmadığı, miktarının tespit edilemediği, davalı banka işleminin havale görünümlü mevduat toplama olduğu, dava dışı ...bankasının paravan olduğunun davalı tarafça bilindiği, bankaların güven kurumu oldukları, havale talimatının aksine alınan paraların banka nezdinde kaldığı, kıyı bankasına gönderildiğine dair kayıt sunulmadığı, bu işlemleri dolayısıyla yöneticilerinin yargılandıkları, başka dosyalardan dava dışı kıyı bankasının aciz içinde olduğunun bilindiği, davacının... alacağı karşılığı Euro alacağının faiz alacağına hükmedildiği, asıl alacakla ilgili hükmün sehven unutulduğu, davacının tahsil imkanının olmadığı gerekçesiyle 8.829 TL(DEM) alacağının 23.06.1999, 24.995.75 TL'nin 15.12.1999 tarihinden itibaren avans faiziyle davalı TMSF'den tahsiline karar verilmiştir.
Karar, taraf vekilleri ile fer’i müdahil vekili tarafından temyiz edilmiştir.
1-Mahkemenin gerekçeli kararı fer'i müdahil vekiline 19.11.2012 günü tebliğ edilmiş ve hüküm yasal temyiz süresi geçirildikten sonra 05.12.2012 tarihinde temyiz edilmiştir. Aynı Yasa’nın 432/4 ncü maddesine göre süresinden sonra yapılan temyiz istemleri hakkında mahkemece bir karar verilebileceği gibi, 01.06.1990 gün 3-4 sayılı İBK uyarınca Yargıtay da bu konuda bir karar verebileceğinden fer'i müdahil vekilinin temyiz isteminin süre yönünden reddine karar vermek gerekmiştir.
2-Davalı ve borcu üstlenen vekili ile davacı vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesine gelince; Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, davalının sorumluluğunun somut olaya uygulanması gereken mülga 818 sayılı BK’nın 41, 55 ve 6762 sayılı TTK’nın 336. maddelerinden kaynaklanmasına, davacı zararının ... bankasından tahsil etme olanağının kalmadığının anlaşıldığı andan itibaren zamanaşımı süresinin başlamasının gerekmesine göre, davalı ile borcu üstlenen vekilinin tüm, davacı vekilinin yerinde görülmeyen ve aşağıdaki bentlerin kapsamları dışında kalan diğer temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.
3-Dava, banka hesabındaki paranın tahsili istemine ilişkindir.
Davacı, davalı bankaya devir edilen ... A.Ş'nin Isparta Şubesine USD ve... hesabı açtığını, iradesinin fesada uğratılarak hesaplarındaki paralarının paravan olarak kurulan ...bankasına havale edildiğini ileri sürerek alacak isteminde bulunmuştur. Davacının USD alacağı ile ilgili isteminin, sunulu talimatların davalı banka kayıtlarıyla bağdaşmadığı gerekçesiyle reddine karar verilmiştir. Ancak, hüküm bu istem ile ilgili olarak doğru değerlendirmeler içermediği gibi, temel alınan bilirkişi raporu da karar vermeye yeterli görülmemiştir. Zira, anılan bilirkişi raporunda USD alacağı ile ilgili olarak salt sunulu talimatların banka kayıtlarıyla tutmadığı yönünde açıklamayla yetinilmiş, bu hesabın açılma şekli, hesap hareketleri, sunulan hesap cüzdanın hukuki kıymeti gibi konularda ise yeterli değerlendirme yapılmamıştır.
Davacı,... hesaplarında olduğu gibi USD hesabıyla ilgili olarak da banka davalıya devir edilen bankaya ait hesap cüzdanı ibraz etmiştir. Anılan hesap cüzdanın incelenmesinde dava dışı ...bankası kaşesi vurularak imzalandığı, davacıya teslim edildiği anlaşılmaktadır. Ayrıca, hesaptaki paraların dava dışı ...bankasına yatırılması yönünde davacı talimatları da dosyaya ibraz edilmiştir. Davacının dayandığı USD hesabıyla ilgili hesap cüzdanı ile talimatlarının sahteliği savunulup, kanıtlanmamıştır. Davalıya devir edilen banka kayıtlarının usulüne uygun tutulmaması, davacı yükümlülüğünde değildir. Davalı, hesabın gerçek hesap olmadığını veya anılan hesaptaki paranın ödendiğini, davacının bir alacağının bulunmadığını kanıtlamak durumundadır.
Bu durum karşısında, davacının USD hesabıyla ilgili isteminin yukarıda açıklanan hususlar çerçevesinde değerlendirilmesi, gerektiğinde bilirkişi kurulundan denetime uygun ek rapor alınması veya yeniden bilirkişi incelemesi yaptırılması ve tüm kanıtların birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde yanılgılı değerlendirme ve eksik incelemeye dayalı hüküm kurulması doğru görülmemiş, kararın bozulması gerekmiştir.
4-Ayrıca, davacı hesap sözleşmelerine konu yabancı para alacağını somut olaya uygulanması gereken mülga 818 sayılı BK'nın 83/3. maddesine uygun olarak tahsiline karar verilmesini talep etmiş olmasına rağmen gerekçe gösterilmeden yazılı şekilde hesaplara yatırıldıkları tarihlerdeki TL karşılığının hüküm altına alınması da yanlış olmuştur.
SONUÇ; Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle fer'i müdahil vekilinin temyiz isteminin süreden reddine, (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı ile borcu üstlenen vekilinin tüm, davacı vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine, (3) ve (4) numaralı bentlerde açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın davacı yararına BOZULMASINA, takdir olunan 1.100 TL duruşma vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, aşağıda yazılı bakiye 4,05 TL temyiz ilam harcının temyiz eden Fer'i Müdahil İpeks'den alınmasına, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz eden davacıya iadesine, temyiz eden borcu üstlenen TMSF harçtan muaf olduğundan harç alınmasına mahal olmadığına, 27/05/2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/381658600 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz