Maddi ve Manevi Tazminat

Davacı vekili, müvekkili adına tescilli pantolon tasarımlarının aynısının davalı tarafça üretildiğini, bu hususun dava öncesinde yapılan «delil tespitiyle» belirlendiğini ileri sürerek eldeki davayı açmış, mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Dosya içerisinde mevcut «delil tespiti» bilirkişi raporu ve diğer belgeler itibariyle, davalı işyerinde yapılan inceleme sonucunda, davacının tasarım hakkına tecavüz teşkil edecek şekilde iki adet pantolon belirlenmiştir.

Söz konusu bilirkişi raporunda, davacı tarafça talep olunan «maddi tazminatın» tespitinde ancak dava tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun 42. maddesinin göz önüne alınabileceği mütalaa edildiği halde, mahkemece davalı tarafça elde edilen toplam karın maddi tazminata esas alınması isabetli değildir.

DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin " ..." ibareli tanınmış markaların sahibi olduğunu, davadan önce davalı şirkete ait satış mağazasında yapılan «delil tespitinde», mağazada satılan bir kısım pantolonların fiyat etiketinde, "A. ..." ibarelerinin yer aldığının ve söz konusu pantolonların adedi 79,95 TL'den satıldığının tespit edildiğini, davalıların, müvekkili şirkete ait kumaşlardan üretilmeyen pantolonları, sözü edilen etiketleri yapıştırmak suretiyle sanki müvekkili ürünüymüş gibi satışa sunduklarını, davalıların belirtilen eyleminin «marka hakkına tecavüz» ve «haksız rekabet» teşkil ettiğini ileri sürerek markaya tecavüzün ve haksız rekabetin tespitine, durdurulmasına, önlenmesine ve fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla 5.000,00 …

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı şirketin "..." ibareli markaların sahibi olduğu, davalı şirkete ait mağazada yapılan «delil tespiti» sırasında elde edilen görsellerde, davalı şirketçe satışa sunulan pantolonların etiketlerinde, "A. ..." ve "...

… ." yazması gerekirken salt "A...." ibaresine yer verilerek tüketicinin zihninde davacı firma ile bağ kurulmasına neden olunduğu, davalıların belirtilen eylemlerinin «marka hakkına tecavüz» ve «haksız rekabet» teşkil ettiği, aksi yöndeki bilirkişi görüşüne itibar edilmediği, bunun yanında, her ne kadar davacının «şikayeti» üzerine başlatılan ceza soruşturması «takipsizlikle» sonuçlanmış olsa da bu kararının hukuk mahkemesini bağlayıcı nitelikte olmadığı, davacının, «maddi tazminatın» emsal lisans yönetimine göre hesaplanmasını talep ettiği, yargılama sürecinde alınan raporlarla, bu yöntemle talep edilebilecek tazminatın hesaplanması mümkün olmasa da markaya tecavüzün sabit olması karşısında maddi tazminatın 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (6098 sayılı Kanun) 50 inci maddesi uyarınca takdir edildiği, somut olayın özelliklerine göre dava dilekçesiyle talep edilen 5.000,00 TL maddi tazminatın uygun olduğu, keza yine somut olayın özelliklerine göre dava dilekçesiyle talep edilen 5.000,00 TL manevi tazminatın uygun olduğu kanaatine varıldığı gerekçesiyle davanın kabulüne, markaya tecavüzün ve haksız rekabetin tespitine, durdurulmasına, önlenmesine, 5.000,00 TL maddi ve 5.000,00 TL manevi tazminatın tecavüzün tespit edildiği 29.12.2014 tarihinden itibaren işleyecek «avans faizi» ile birlikte davalılardan tahsiline karar verilmiştir.

… ." yazması gerekirken salt "A...." ibaresine yer verilerek tüketicinin zihninde davacı firma ile bağ kurulmasına neden olunduğu, davalıların belirtilen eylemlerinin «marka hakkına tecavüz» ve «haksız rekabet» teşkil ettiği, aksi yöndeki bilirkişi görüşüne itibar edilmediği, bunun yanında, her ne kadar davacının «şikayeti» üzerine başlatılan ceza soruşturması «takipsizlikle» sonuçlanmış olsa da bu kararının hukuk mahkemesini bağlayıcı nitelikte olmadığı, davacının, «maddi tazminatın» emsal lisans yönetimine göre hesaplanmasını talep ettiği, yargılama sürecinde alınan raporlarla, bu yöntemle talep edilebilecek tazminatın hesaplanması mümkün olmasa da markaya tecavüzün sabit olması karşısında maddi tazminatın 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (6098 sayılı Kanun) 50 inci maddesi uyarınca takdir edildiği, somut olayın özelliklerine göre dava dilekçesiyle talep edilen 5.000,00 TL maddi tazminatın uygun olduğu, keza yine somut olayın özelliklerine göre dava dilekçesiyle talep edilen 5.000,00 TL manevi tazminatın uygun olduğu kanaatine varıldığı gerekçesiyle davanın kabulüne, markaya tecavüzün ve haksız rekabetin tespitine, durdurulmasına, önlenmesine, 5.000,00 TL maddi ve 5.000,00 TL manevi tazminatın tecavüzün tespit edildiği 29.12.2014 tarihinden itibaren işleyecek «avans faizi» ile birlikte davalılardan tahsiline karar verilmiştir.

İstinaf Sebepleri Davalılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacının «şikayeti» üzerine başlatılan ceza soruşturmasında, müvekkillerinin eylemlerinin «marka hakkına tecavüz» teşkil etmediği gerekçesiyle «takipsizlik» kararı verildiğini ve kararın kesinleştiğini, gerek ceza soruşturmasında gerekse de yargılama sırasında alınan bilirkişi raporlarında, müvekkillerin eyleminin marka hakkına tecavüz teşkil etmediği sonucuna ulaşıldığını, Mahkemece, teknik bilgi gerektiren «iltibas» hususunda bilirkişi görüşüne itibar edilmemesinin doğru olmadığını, müvekkili şirketin davaya konu ürünleri davacıya ait kumaşlardan değil ... isimli kumaştan ürettiğini ve bu durumu da etiketlerde açıkça belirttiğini, müvekkili ürünlerinin davacıya ait ürünlerle ve markayla bir ilgisinin bulunmadığını, Mahkemece, müvekkilleri aleyhine hükmedilen maddi ve manevi tazminat fahiş olduğu gibi tazminatları neye göre tespit edildiğine dair değerlendirme, gerekçe veyahut yasal dayanak bulunmadığını, müvekkilinin satış yapmakta olduğu mağazada, söz konusu etiketleri içeren 21 adet ürün bulunduğunu, bunların değerinin 2.«308»,95 TL olduğunu, tüm ürünlerinin değeri 2.308,95 TL olmasına rağmen 5.000,00 TL maddi ve 5.000,00 TL manevi tazminata hükmedilmesinin kabul edilemeyecek nitelikte o …

CEVAP Davalılar vekili cevap dilekçesinde; müvekkili şirketin davaya konu ürünleri davacıya ait kumaşlardan değil ... isimli kumaştan ürettiğini ve bu durumu da etiketlerde açıkça belirttiğini, dolayısıyla «marka hakkına tecavüzün» söz konusu olmadığını, nitekim davacı yanın «şikayeti» üzerine başlatılan ceza soruşturmasından da bu sebeple «takipsizlik» kararı verildiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin " ..." ibareli tanınmış markaların sahibi olduğunu, davadan önce davalı şirkete ait satış mağazasında yapılan «delil tespitinde», mağazada satılan bir kısım pantolonların fiyat etiketinde, "A. ..." ibarelerinin yer aldığının ve söz konusu pantolonların adedi 79,95 TL'den satıldığının tespit edildiğini, davalıların, müvekkili şirkete ait kumaşlardan üretilmeyen pantolonları, sözü edilen etiketleri yapıştırmak suretiyle sanki müvekkili ürünüymüş gibi satışa sunduklarını, davalıların belirtilen eyleminin «marka hakkına tecavüz» ve «haksız rekabet» teşkil ettiğini ileri sürerek markaya tecavüzün ve haksız rekabetin tespitine, durdurulmasına, önlenmesine ve fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla 5.000,00 …

Söz konusu bilirkişi raporunda, davacı tarafça talep olunan «maddi tazminatın» tespitinde ancak dava tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun 42. maddesinin göz önüne alınabileceği mütalaa edildiği halde, mahkemece davalı tarafça elde edilen toplam karın maddi tazminata esas alınması isabetli değildir.

Bu durumda, davalı tarafça, davacı tasarımlarına tecavüz oluşturan kaç adet pantolon üretildiğinin «kesin» olarak belirlenemediği göz önüne alınarak, davacının «maddi tazminat» isteminin 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun 42. maddesi gereğince hüküm altına alınması gerekirken, davalı tarafça işyerinde elde edilen toplam karın maddi tazminat ol …

… lar üzerindeki marka kullanımları davacının markaları ile aynı ve ayırt edilemeyecek kadar benzer olup, 556 KHK 9,61 md kapsamında tecavüz ve TTK 57/5 md kapsamında «haksız rekabet» oluşturduğunun sabit olduğu, davacı tarafın 556 KHK 62/b maddesine kapsamında «maddi tazminat» istediği ve hesap metodu olarak 66/c md deki "«marka hakkına tecavüz» edenin, markayı bir lisans anlaşması ile hukuka uygun şekilde kullanmış olması halinde ödemesi gereken lisans bedeline göre" hesaplanmasını istediği ancak davacının 66/c maddesine göre hiçbir emsal sunmadığı, İTO'dan lisanslama değeri sorulmuş olup, 20.000 TL+KDV olarak cevap alındığı, ancak, İTO'nun verdiği cevabın sadece tespitteki rapora dayalı olduğu oysa lisanslama değerinin belirlenmesinde çok çeşitli etkenlerin dikkate alınmasının zorunlu bulunduğu, bilirkişi heyeti İTO'nun verdiği rakamın lisanslama bedeli olarak düşük kalacağını, daha yüksek bir bedele hükmedilmesinin uygun olacağını ifade etmiş olmasına rağmen davalının uyuşmazlığa konu markaları içerir kod pantolon ürünlerinden ne kadar ürettiği, ne kadar sattığı, ne kadar satış karı ve ne kadar net kar elde ettiğinin belirlenemediği, davalı şirketin bilanço zararı ile 2009 yılını kapattığı, belirsizlik karşısında BK 42 md. dikkate alınarak, davacının markaları için emsal değer sunmamış oluşu da gözetilerek, paranın alım gücü, davalı şirketin muhasebe kayıtlarına göre ekonomik durumu ihlal edilen hak ve ihlalin derecesi gözetilerek ve markanın lisans değerini en iyi marka sahibi bilir görüşü ile davacının dava açarken talep ettiği 10.000 TL'nin lisanslama değeri olarak kabulünün «hakkaniyet» ilkelerine uygun olacağı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

… syası içeriğine dayandığı, bilirkişilerin lisans bedelinin 20.000 TL'den daha fazla olduğuna dair beyanlarının somut bir veriye dayanmadığı gerekçeleriyle 10.000 TL «maddi tazminatın» uygun olduğuna karar verilmiş ise de; 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun 42. maddesi uyarınca tazminata hükmedilmesi için zararın belirlenememiş olması gerekmektedir.

… lar üzerindeki marka kullanımları davacının markaları ile aynı ve ayırt edilemeyecek kadar benzer olup, 556 KHK 9,61 md kapsamında tecavüz ve TTK 57/5 md kapsamında «haksız rekabet» oluşturduğunun sabit olduğu, davacı tarafın 556 KHK 62/b maddesine kapsamında «maddi tazminat» istediği ve hesap metodu olarak 66/c md deki "«marka hakkına tecavüz» edenin, markayı bir lisans anlaşması ile hukuka uygun şekilde kullanmış olması halinde ödemesi gereken lisans bedeline göre" hesaplanmasını istediği ancak davacının 66/c maddesine göre hiçbir emsal sunmadığı, İTO'dan lisanslama değeri sorulmuş olup, 20.000 TL+KDV olarak cevap alındığı, ancak, İTO'nun verdiği cevabın sadece tespitteki rapora dayalı olduğu oysa lisanslama değerinin belirlenmesinde çok çeşitli etkenlerin dikkate alınmasının zorunlu bulunduğu, bilirkişi heyeti İTO'nun verdiği rakamın lisanslama bedeli olarak düşük kalacağını, daha yüksek bir bedele hükmedilmesinin uygun olacağını ifade etmiş olmasına rağmen davalının uyuşmazlığa konu markaları içerir kod pantolon ürünlerinden ne kadar ürettiği, ne kadar sattığı, ne kadar satış karı ve ne kadar net kar elde ettiğinin belirlenemediği, davalı şirketin bilanço zararı ile 2009 yılını kapattığı, belirsizlik karşısında BK 42 md. dikkate alınarak, davacının markaları için emsal değer sunmamış oluşu da gözetilerek, paranın alım gücü, davalı şirketin muhasebe kayıtlarına göre ekonomik durumu ihlal edilen hak ve ihlalin derecesi gözetilerek ve markanın lisans değerini en iyi marka sahibi bilir görüşü ile davacının dava açarken talep ettiği 10.000 TL'nin lisanslama değeri olarak kabulünün «hakkaniyet» ilkelerine uygun olacağı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Dava davacıya ait tescilli markalara tecavüzün ve «haksız rekabetin» tespiti, men'i ve 556 sayılı KHK'nın 66/c maddesi uyarınca maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.