Menfi tespit
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2012/12375 E. 2013/22875 K. ·
BozulduKesinlik belirsiz
★ Emsal
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
rayiç bedel↗ ticari faiz↗ eş rızası↗ temsil↗ teslim↗
Gerekçe
Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).
Mahkemece, iddia, savunma ve benimsenen bilirkişi raporuna göre, dava konusu bilgisayar programının belirli sorunların çözümüne yönelik olarak satın alma işlemlerinde karşılaştırma ve değerlendirme yapılarak otomatik şekilde satın alma işlemlerinin gerçekleştirilmesi için geliştirildiği, davacının konuyla ilgili bilgi ve deneyim ve benzeri kişisel özelliklerini yansıtmak suretiyle programı hazırladığı ve eser koruması için gerekli hususiyetin (özgünlük) bulunduğu, programın hazırlandığı dönem itibarıyla güncel sayılacağı, davalıların davacı ile ... 52. maddesi anlamında herhangi bir sözleşme yapmaksızın, hatta üzerinde hak iddia eden birleşen dosya davacısı ile dahi herhangi bir diyaloğa girmeksizin söz konusu programı yapılan tespit dosyasındaki bilirkişi raporunda belirlendiği üzere kullandığı, program için belirlenen 25.000 TL rayiç bedelin makul görüldüğü ve FSEK 68/1. maddesi gereğince de eser sahibi olan asıl dosya davacısından izin almaksızın ve bedel ödenmeksizin kullanılmış olması sebebiyle de bu bedelin 3 katına kadar tazminata hükmedilebileceği gerekçesi ile asıl davada davanın kısmen kabulü ile, FSEK 68. maddesi de nazara alınarak 25.000,00x3= 75.000,00 TL tazminatın dava tarihinden itibaren işletilecek ticari faizi ile davalılardan alınarak davacıya verilmesine, fazla talep ile diğer taleplerin reddine, birleşen davanın reddine karar verilmiştir.
Kararı taraf vekilleri temyiz etmiştir.
1- Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, taraf vekillerinin aşağıdaki bent dışındaki diğer temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.
2- Asıl davada davacı vekili, müvekkili tarafından husule getirilen bilgisayar programının davalılar tarafından hukuka aykırı şekilde kullanıldığı iddiasıyla FSEK'in 68. maddesine dayanan tazminat isteminde bulunmuştur.
5846 sayılı FSEK'in 68. maddesine göre, eseri hak sahiplerinden bu Kanuna uygun yazılı izni almadan, işleyen, çoğaltan, çoğaltılmış nüshaları yayan, temsil eden veya hertürlü işaret, ses veya görüntü nakline yarayan araçlarla umuma iletenlerden, izni alınmamış hak sahipleri sözleşme yapılmış olması halinde isteyebileceği bedelin veya bu Kanun hükümleri uyarınca tespit edilecek rayiç bedelin en çok üç kat fazlasını isteyebilir.
Dosya kapsamından, asıl dava davacısının davalı şirkette satın alma müdürü olarak çalışırken yine davalıların istemi üzerine işbu davaya konu bilgisayar programını hazırladığı ve bu programı davacının kendi rızası ile davalıların bilgisayarına kurduğunun anlaşılmasına göre, taraflar arasındaki hukuki ilişkinin Borçlar Kanunu hükümlerine göre “eser sipariş sözleşmesi” kapsamında gerçekleştirilerek karşı tarafa teslim olunan bilgisayar programından kaynaklanan telif ücreti alacağına yönelik olduğunun kabulü gerekirken, eser sahibi ile aralarında sözleşme olmaksızın kullanım halini düzenleyen FSEK 68 kapsamında değerlendirilmesi doğru olmamıştır.
Bu itibarla, mahkemece davacının talebi bu hukuki temelde değerlendirilerek ve buna göre programın yapım ile kullanım şekli göz önünde bulundurularak belirlenecek bir telif tazminatına hükmedilmesi gerekirken, yazılı gerekçe ile belirlenen tazminata hükmedilmesi doğru görülmemiş asıl dosya açısından kurulan hükmün bu nedenle taraflar yararına bozulması gerekmiştir.
Benzer Kararlar
Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2010/15168 E. 2012/19258 K.
Ortak:rayiç bedel · temsil
İncelediğiniz kararda5846 sayılı FSEK'in 68. maddesine göre, eseri hak sahiplerinden bu Kanuna uygun yazılı izni almadan, işleyen, çoğaltan, çoğaltılmış nüshaları yayan, «temsil» eden veya hertürlü işaret, ses veya görüntü nakline yarayan araçlarla umuma iletenlerden, izni alınmamış hak sahipleri sözleşme yapılmış olması halinde isteyebileceği bedelin veya bu Kanun hükümleri uyarınca tespit edilecek «rayiç bedelin» en çok üç kat fazlasını isteyebilir.
… rhangi bir diyaloğa girmeksizin söz konusu programı yapılan tespit dosyasındaki bilirkişi raporunda belirlendiği üzere kullandığı, program için belirlenen 25.000 TL «rayiç bedelin» makul görüldüğü ve FSEK 68/1. maddesi gereğince de eser sahibi olan asıl dosya davacısından izin almaksızın ve bedel ödenmeksizin kullanılmış olması sebebiyle de bu bedelin 3 katına kadar tazminata hükmedilebileceği gerekçesi ile asıl davada davanın kısmen kabulü ile, FSEK 68. maddesi de nazara alınarak 25.000,00x3= 75.000,00 TL tazminatın dava tarihinden itibaren işletilecek «ticari faizi» ile davalılardan alınarak davacıya verilmesine, fazla talep ile diğer taleplerin reddine, birleşen davanın reddine karar verilmiştir.
Benzer bu kararda… 8. maddesi gereğince "Eseri, icrayı, fonogramı veya yapımları hak sahiplerinden bu Kanuna uygun yazılı izni almadan, işleyen, çoğaltan, çoğaltılmış nüshaları yayan, «temsil» eden veya hertürlü işaret, ses veya görüntü nakline yarayan araçlarla umuma iletenlerden, izni alınmamış hak sahipleri sözleşme yapılmış olması halinde isteyebileceği bedelin veya bu Kanun hükümleri uyarınca tespit edilecek «rayiç bedelin» en çok üç kat fazlasını isteyebilir." Maddenin metninde de anlaşılacağı üzere, izinsiz kullanımın «gerçekleşmesi zararın» varlığı için yeterli olup, bu durumda, mahkemece, davacının talep edebileceği ücretin tespiti ile sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, zararının ispatlanamadı …
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:gerçek zarar
Benzer bu kararda… 8. maddesi gereğince "Eseri, icrayı, fonogramı veya yapımları hak sahiplerinden bu Kanuna uygun yazılı izni almadan, işleyen, çoğaltan, çoğaltılmış nüshaları yayan, «temsil» eden veya hertürlü işaret, ses veya görüntü nakline yarayan araçlarla umuma iletenlerden, izni alınmamış hak sahipleri sözleşme yapılmış olması halinde isteyebileceği bedelin veya bu Kanun hükümleri uyarınca tespit edilecek «rayiç bedelin» en çok üç kat fazlasını isteyebilir." Maddenin metninde de anlaşılacağı üzere, izinsiz kullanımın «gerçekleşmesi zararın» varlığı için yeterli olup, bu durumda, mahkemece, davacının talep edebileceği ücretin tespiti ile sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, zararının ispatlanamadı …
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2011/6597 E. 2013/9293 K.
Ortak:rayiç bedel · temsil
İncelediğiniz kararda5846 sayılı FSEK'in 68. maddesine göre, eseri hak sahiplerinden bu Kanuna uygun yazılı izni almadan, işleyen, çoğaltan, çoğaltılmış nüshaları yayan, «temsil» eden veya hertürlü işaret, ses veya görüntü nakline yarayan araçlarla umuma iletenlerden, izni alınmamış hak sahipleri sözleşme yapılmış olması halinde isteyebileceği bedelin veya bu Kanun hükümleri uyarınca tespit edilecek «rayiç bedelin» en çok üç kat fazlasını isteyebilir.
… rhangi bir diyaloğa girmeksizin söz konusu programı yapılan tespit dosyasındaki bilirkişi raporunda belirlendiği üzere kullandığı, program için belirlenen 25.000 TL «rayiç bedelin» makul görüldüğü ve FSEK 68/1. maddesi gereğince de eser sahibi olan asıl dosya davacısından izin almaksızın ve bedel ödenmeksizin kullanılmış olması sebebiyle de bu bedelin 3 katına kadar tazminata hükmedilebileceği gerekçesi ile asıl davada davanın kısmen kabulü ile, FSEK 68. maddesi de nazara alınarak 25.000,00x3= 75.000,00 TL tazminatın dava tarihinden itibaren işletilecek «ticari faizi» ile davalılardan alınarak davacıya verilmesine, fazla talep ile diğer taleplerin reddine, birleşen davanın reddine karar verilmiştir.
Benzer bu karardaFıkrasında eseri, icrayı, fonogramı veya yapımları hak sahiplerinden bu Kanuna uygun yazılı izni almadan, işleyen, çoğaltan, çoğaltılmış nüshaları yayan, «temsil» eden veya her türlü işaret, ses veya görüntü nakline yarayan araçlarla umuma iletenlerden, “bu Kanun hükümleri uyarınca tespit edilecek «rayiç bedelin» en çok üç kat fazlası” nın hak sahiplerince istenebileceği belirtilmiş olup, aynı kanunun 66/3 fıkrası gereğince mahkeme, mali haklara tecavüz halinde, “tecavüzün şümulünü, «kusurun» olup olmadığını, varsa ağırlığını” takdir etmek durumunda bulunduğundan, dava konusu olayda talep edilecek "en çok üç kat fazla" tazminatın miktarını, tecavüzün şümulüne ve kusurun ağırlığına göre belirleme «yetkisinin» mahkeme hâkimine ait olduğu, BK’nun 43/1 maddesinin de bu yetkiyi desteklediği ve her somut olayda tartışılması ve değerlendirmesi gerektiği, mahkemenin bu hususla …
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:yetkisizlik kararı · kusur
Benzer bu karardaFıkrasında eseri, icrayı, fonogramı veya yapımları hak sahiplerinden bu Kanuna uygun yazılı izni almadan, işleyen, çoğaltan, çoğaltılmış nüshaları yayan, «temsil» eden veya her türlü işaret, ses veya görüntü nakline yarayan araçlarla umuma iletenlerden, “bu Kanun hükümleri uyarınca tespit edilecek «rayiç bedelin» en çok üç kat fazlası” nın hak sahiplerince istenebileceği belirtilmiş olup, aynı kanunun 66/3 fıkrası gereğince mahkeme, mali haklara tecavüz halinde, “tecavüzün şümulünü, «kusurun» olup olmadığını, varsa ağırlığını” takdir etmek durumunda bulunduğundan, dava konusu olayda talep edilecek "en çok üç kat fazla" tazminatın miktarını, tecavüzün şümulüne ve kusurun ağırlığına göre belirleme «yetkisinin» mahkeme hâkimine ait olduğu, BK’nun 43/1 maddesinin de bu yetkiyi desteklediği ve her somut olayda tartışılması ve değerlendirmesi gerektiği, mahkemenin bu hususla …
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2013/10180 E. 2014/687 K.
Ortak:rayiç bedel · temsil
İncelediğiniz kararda5846 sayılı FSEK'in 68. maddesine göre, eseri hak sahiplerinden bu Kanuna uygun yazılı izni almadan, işleyen, çoğaltan, çoğaltılmış nüshaları yayan, «temsil» eden veya hertürlü işaret, ses veya görüntü nakline yarayan araçlarla umuma iletenlerden, izni alınmamış hak sahipleri sözleşme yapılmış olması halinde isteyebileceği bedelin veya bu Kanun hükümleri uyarınca tespit edilecek «rayiç bedelin» en çok üç kat fazlasını isteyebilir.
… rhangi bir diyaloğa girmeksizin söz konusu programı yapılan tespit dosyasındaki bilirkişi raporunda belirlendiği üzere kullandığı, program için belirlenen 25.000 TL «rayiç bedelin» makul görüldüğü ve FSEK 68/1. maddesi gereğince de eser sahibi olan asıl dosya davacısından izin almaksızın ve bedel ödenmeksizin kullanılmış olması sebebiyle de bu bedelin 3 katına kadar tazminata hükmedilebileceği gerekçesi ile asıl davada davanın kısmen kabulü ile, FSEK 68. maddesi de nazara alınarak 25.000,00x3= 75.000,00 TL tazminatın dava tarihinden itibaren işletilecek «ticari faizi» ile davalılardan alınarak davacıya verilmesine, fazla talep ile diğer taleplerin reddine, birleşen davanın reddine karar verilmiştir.
Benzer bu kararda… EK'nın 68/1. maddesi "Eseri, icrayı, fonogramı veya yapımları hak sahiplerinden bu Kanuna uygun yazılı izni almadan, işleyen, çoğaltan, çoğaltılmış nüshaları yayan, «temsil» eden veya her türlü işaret, ses veya görüntü nakline yarayan araçlarla umuma iletenlerden, izni alınmamış hak sahipleri sözleşme yapılmış olması halinde isteyebileceği bedelin veya bu Kanun hükümleri uyarınca tespit edilecek «rayiç bedelin» en çok üç kat fazlasını isteyebilir.” hükmünü haizdir.
Bu durumda, mahkemece, aynı tür proje için «rayiç bedel» yönünde «bilirkişi incelemesi» yaptırarak sonucuna göre «maddi tazminatın» tespiti gerekirken, bu hususta bir inceleme yapılmaksızın doğrudan talep gibi maddi tazminata hükmedilmesi doğru olmamış, açıklanan şekilde inceleme yapılarak, usulü kazanılmış haklar da gözetilerek, hüküm kurulması için kararın bozulması gerekmiştir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:rayiç değer · bilirkişi incelemesi · maddi tazminat
Benzer bu karardaDavacı taraf, 5846 sayılı FSEK'nın 68. maddesi uyarınca projenin «rayiç değerinin» 3 katı tutarında «maddi tazminat» isteminde bulunmuştur.
Bu durumda, mahkemece, aynı tür proje için «rayiç bedel» yönünde «bilirkişi incelemesi» yaptırarak sonucuna göre «maddi tazminatın» tespiti gerekirken, bu hususta bir inceleme yapılmaksızın doğrudan talep gibi maddi tazminata hükmedilmesi doğru olmamış, açıklanan şekilde inceleme yapılarak, usulü kazanılmış haklar da gözetilerek, hüküm kurulması için kararın bozulması gerekmiştir.
2- Dava, mimari projenin taklit edilmesi nedeniyle FSEK 68. maddesi kapsamında «maddi tazminat» istemine ilişkin olup, mahkemece, 2.000,00 TL maddi tazminatın davalılardan tahsiline karar verilmiştir.
2 benzer karar daha
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2016/10386 E. 2018/2777 K.
Ortak:rayiç bedel · temsil
İncelediğiniz kararda5846 sayılı FSEK'in 68. maddesine göre, eseri hak sahiplerinden bu Kanuna uygun yazılı izni almadan, işleyen, çoğaltan, çoğaltılmış nüshaları yayan, «temsil» eden veya hertürlü işaret, ses veya görüntü nakline yarayan araçlarla umuma iletenlerden, izni alınmamış hak sahipleri sözleşme yapılmış olması halinde isteyebileceği bedelin veya bu Kanun hükümleri uyarınca tespit edilecek «rayiç bedelin» en çok üç kat fazlasını isteyebilir.
… rhangi bir diyaloğa girmeksizin söz konusu programı yapılan tespit dosyasındaki bilirkişi raporunda belirlendiği üzere kullandığı, program için belirlenen 25.000 TL «rayiç bedelin» makul görüldüğü ve FSEK 68/1. maddesi gereğince de eser sahibi olan asıl dosya davacısından izin almaksızın ve bedel ödenmeksizin kullanılmış olması sebebiyle de bu bedelin 3 katına kadar tazminata hükmedilebileceği gerekçesi ile asıl davada davanın kısmen kabulü ile, FSEK 68. maddesi de nazara alınarak 25.000,00x3= 75.000,00 TL tazminatın dava tarihinden itibaren işletilecek «ticari faizi» ile davalılardan alınarak davacıya verilmesine, fazla talep ile diğer taleplerin reddine, birleşen davanın reddine karar verilmiştir.
Benzer bu kararda… 68/1. maddesine göre, eseri, icrayı, fonogramı veya yapımları hak sahiplerinden bu Kanuna uygun yazılı izni almadan, işleyen, çoğaltan, çoğaltılmış nüshaları yayan, «temsil» eden veya hertürlü işaret, ses veya görüntü nakline yarayan araçlarla umuma iletenlerden, izni alınmamış hak sahipleri sözleşme yapılmış olması halinde isteyebileceği bedelin veya bu Kanun hükümleri uyarınca tespit edilecek «rayiç bedelin» en çok üç kat fazlasını isteyebilir.
… n malların tedarikçisinin ise dava dışı şirket olduğu, davalının sattığı davaya konu 4.533 adet ürünün net satış tutarı yönünden telif bedelinin 1.078,85 TL olduğu, «kusurun» ağırlığı göz önüne alınarak «rayiç bedelin» takdiren ... katı olan ....236,55 TL’ye hükmetmek gerektiği gerekçesiyle, davanın kısmen kabulüne, davalının vaki tecavüzünün men'ine, davalıya ait ürünler üzerinde davacıya ait eserlerin işlenerek ürünlerin çoğaltılması, yayımı ve satımının durdurulmasına, ....236,55 TL'nin «fatura» tarihi olan .../11/2012 tarihinden itibaren «yasal faizi» ile davalıdan tahsiline, fazlaya dair tazminat talebinin reddine, farazi sözleşme ilişkişi nedeniyle ref talebinin reddine karar verilmiştir.
Bu durumda eser sahibinin kendisiyle sözleşme yapılmış olması halinde isteyebileceği bedelin veya «rayiç bedelin» belirlenmesi suretiyle tazminata hükmedilmesi gerekmekte olup yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmadığı gibi, ayrıca davalı tarafından ...’ya yapılan toplam satış miktarı üzerinden hesaplama yapmak yerine iade edilen ürünler düşülerek tazminat hesabı yapılması da doğru görülmeyip hükmün bu nedenle bozulması gerekmiştir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:fatura · taşıyan · yasal faiz · kusur
Benzer bu kararda… n malların tedarikçisinin ise dava dışı şirket olduğu, davalının sattığı davaya konu 4.533 adet ürünün net satış tutarı yönünden telif bedelinin 1.078,85 TL olduğu, «kusurun» ağırlığı göz önüne alınarak «rayiç bedelin» takdiren ... katı olan ....236,55 TL’ye hükmetmek gerektiği gerekçesiyle, davanın kısmen kabulüne, davalının vaki tecavüzünün men'ine, davalıya ait ürünler üzerinde davacıya ait eserlerin işlenerek ürünlerin çoğaltılması, yayımı ve satımının durdurulmasına, ....236,55 TL'nin «fatura» tarihi olan .../11/2012 tarihinden itibaren «yasal faizi» ile davalıdan tahsiline, fazlaya dair tazminat talebinin reddine, farazi sözleşme ilişkişi nedeniyle ref talebinin reddine karar verilmiştir.
Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davacı ile eser sahibi... arasında 05.05.2011 tarihinde yapılan devir sözleşmesi ile eser sahibinin mali haklarını davacıya devretmiş olduğu, grafik tasarımların sahibinin hususiyetini «taşıyan» özgün fikir ve sanat eseri olduğu, davalı ambalajları üzerinde bu çizimlerin birebir aynısının karakter olarak benzerlerinin kullanıldığı, davaya konu mallardan ...
-
Haksız Rekabetin Tespiti ve Tazminat
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2013/10586 E. 2014/83 K.
Ortak:rayiç bedel
İncelediğiniz kararda… rhangi bir diyaloğa girmeksizin söz konusu programı yapılan tespit dosyasındaki bilirkişi raporunda belirlendiği üzere kullandığı, program için belirlenen 25.000 TL «rayiç bedelin» makul görüldüğü ve FSEK 68/1. maddesi gereğince de eser sahibi olan asıl dosya davacısından izin almaksızın ve bedel ödenmeksizin kullanılmış olması sebebiyle de bu bedelin 3 katına kadar tazminata hükmedilebileceği gerekçesi ile asıl davada davanın kısmen kabulü ile, FSEK 68. maddesi de nazara alınarak 25.000,00x3= 75.000,00 TL tazminatın dava tarihinden itibaren işletilecek «ticari faizi» ile davalılardan alınarak davacıya verilmesine, fazla talep ile diğer taleplerin reddine, birleşen davanın reddine karar verilmiştir.
5846 sayılı FSEK'in 68. maddesine göre, eseri hak sahiplerinden bu Kanuna uygun yazılı izni almadan, işleyen, çoğaltan, çoğaltılmış nüshaları yayan, «temsil» eden veya hertürlü işaret, ses veya görüntü nakline yarayan araçlarla umuma iletenlerden, izni alınmamış hak sahipleri sözleşme yapılmış olması halinde isteyebileceği bedelin veya bu Kanun hükümleri uyarınca tespit edilecek «rayiç bedelin» en çok üç kat fazlasını isteyebilir.
Benzer bu kararda… arak satışa sunduğu, programın cari satış bedeli olan 8.718,03 TL’den birinci yıl için % 41 ve ikinci yıl için % 10 indirim yapıldığında elde edilen 4.654,54 TL’nin «rayiç bedel» olarak tespitinin «hakkaniyete» uygun olduğu, davalıların «kusur» durumu dikkate alınarak ...
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:hakkaniyet · yasal faiz · kusur
Benzer bu kararda… arak satışa sunduğu, programın cari satış bedeli olan 8.718,03 TL’den birinci yıl için % 41 ve ikinci yıl için % 10 indirim yapıldığında elde edilen 4.654,54 TL’nin «rayiç bedel» olarak tespitinin «hakkaniyete» uygun olduğu, davalıların «kusur» durumu dikkate alınarak ...
66/4 ve 68/1 maddesi uyarınca 3 katı tazminat talebinin yerinde olduğu gerekçesiyle davanın kabulü ile 12.000,00 TL telif tazminatının 14.01.2009 tarihinden itibaren işleyecek olan «yasal faizi» ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine karar verilmiştir.
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2012/12375 E. , 2013/22875 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ ... 3. FİKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
Taraflar arasında görülen davada ...
3. Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi’nce verilen 19.04.2012 tarih ve 2006/168-2012/89 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi taraf vekilleri tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Asıl davada davacı vekili, müvekkilinin dava dışı ... Gıda Ltd. Şti.'de 17/08/2000 ile 25/12/2002 tarihleri arasında satın alma müdürü olarak çalıştığını, müvekkilinin dava dışı şirkette çalıştığı süre içerisindeki görevi sırasında, birden fazla şirketin satın alma işlerinin bir arada yürütümünde yaşanan aksaklıklar ve problemlerin aşılması için davalıların siparişi üzerine bir program tasarladığını ve yazdığını, yapılan programın satın alma işlerini kolaylaştırdığı gibi hızlandırdığını, ancak davalıların bu program nedeni ile müvekkiline ödemeleri gereken bedeli ödemekten kaçındıkları gibi, kadrolu olarak çalıştığı dava dışı şirketin grup şirketlerinden biri olmasından yararlanarak, iş akdinin sebepsiz ve suiniyetli olarak feshedildiğini, davalıların müvekkiline ait programın altyapı şifrelerini de kırarak tamamen haksız ve hukuka aykırı olarak kullanmaya devam ettiklerini ve bu durumun tespit edildiğini ileri sürerek müvekkili tarafından üretilen programın davalılar tarafından haksız kullanımına son verilmesini ve tecavüzün ref'ini, FSEK 68.
maddesi uyarınca, müvekkilinin mali haklarına yönelik tecavüz nedeni ile uğradığı zararların haksız kullanımın fiilen başladığı tarihten itibaren ticari temerrüt faizi ile birlikte tazminini talep ve dava etmiştir.
Davalılar vekili, davacı tarafça üretildiği bildirilen programın piyasada örneği olmayan bir program olduğunu, maaş karşılığında çalışan bir personelden mesai saatleri içinde şirket ait veri tabanını ve ekipmanını kullanarak hazırlanan bir programın, ücret karşılığında sipariş edildiği iddiasının, hayatın olağan akışı ile bağdaşmadığını, programın müvekkili şirket tarafından hak sahibi olan ... Gıda A.Ş.'nin izni ile kullanıldığını, davacının talebine konu olan programın davacı tarafça hizmet akdi kapsamında hazırlanmış olması nedeniyle, bu eserler üzerindeki hakların kendisini çalıştıran ... Gıda A.Ş.'ye ve Ülker Gıda A.Ş.'ye ait olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.
Birleşen davada da davacı .... Tic. A.Ş. vekili, müvekkili şirketin hizmet akdi ile çalışanı olan davalının işini görürken meydana getirdiği eser üzerindeki hakların müvekkiline ait olduğunu ileri sürerek programın üzerindeki hakların müvekkili tarafından kullanılacağı hususun tespitini talep ve dava etmiştir.
Mahkemece, iddia, savunma ve benimsenen bilirkişi raporuna göre, dava konusu bilgisayar programının belirli sorunların çözümüne yönelik olarak satın alma işlemlerinde karşılaştırma ve değerlendirme yapılarak otomatik şekilde satın alma işlemlerinin gerçekleştirilmesi için geliştirildiği, davacının konuyla ilgili bilgi ve deneyim ve benzeri kişisel özelliklerini yansıtmak suretiyle programı hazırladığı ve eser koruması için gerekli hususiyetin (özgünlük) bulunduğu, programın hazırlandığı dönem itibarıyla güncel sayılacağı, davalıların davacı ile ...
52. maddesi anlamında herhangi bir sözleşme yapmaksızın, hatta üzerinde hak iddia eden birleşen dosya davacısı ile dahi herhangi bir diyaloğa girmeksizin söz konusu programı yapılan tespit dosyasındaki bilirkişi raporunda belirlendiği üzere kullandığı, program için belirlenen 25.000 TL rayiç bedelin makul görüldüğü ve FSEK 68/1. maddesi gereğince de eser sahibi olan asıl dosya davacısından izin almaksızın ve bedel ödenmeksizin kullanılmış olması sebebiyle de bu bedelin 3 katına kadar tazminata hükmedilebileceği gerekçesi ile asıl davada davanın kısmen kabulü ile, FSEK 68. maddesi de nazara alınarak 25.000,00x3= 75.000,00 TL tazminatın dava tarihinden itibaren işletilecek ticari faizi ile davalılardan alınarak davacıya verilmesine, fazla talep ile diğer taleplerin reddine, birleşen davanın reddine karar verilmiştir.
Kararı taraf vekilleri temyiz etmiştir.
1- Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, taraf vekillerinin aşağıdaki bent dışındaki diğer temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.
2- Asıl davada davacı vekili, müvekkili tarafından husule getirilen bilgisayar programının davalılar tarafından hukuka aykırı şekilde kullanıldığı iddiasıyla FSEK'in 68. maddesine dayanan tazminat isteminde bulunmuştur.
5846 sayılı FSEK'in 68. maddesine göre, eseri hak sahiplerinden bu Kanuna uygun yazılı izni almadan, işleyen, çoğaltan, çoğaltılmış nüshaları yayan, temsil eden veya hertürlü işaret, ses veya görüntü nakline yarayan araçlarla umuma iletenlerden, izni alınmamış hak sahipleri sözleşme yapılmış olması halinde isteyebileceği bedelin veya bu Kanun hükümleri uyarınca tespit edilecek rayiç bedelin en çok üç kat fazlasını isteyebilir.
Dosya kapsamından, asıl dava davacısının davalı şirkette satın alma müdürü olarak çalışırken yine davalıların istemi üzerine işbu davaya konu bilgisayar programını hazırladığı ve bu programı davacının kendi rızası ile davalıların bilgisayarına kurduğunun anlaşılmasına göre, taraflar arasındaki hukuki ilişkinin Borçlar Kanunu hükümlerine göre “eser sipariş sözleşmesi” kapsamında gerçekleştirilerek karşı tarafa teslim olunan bilgisayar programından kaynaklanan telif ücreti alacağına yönelik olduğunun kabulü gerekirken, eser sahibi ile aralarında sözleşme olmaksızın kullanım halini düzenleyen FSEK 68 kapsamında değerlendirilmesi doğru olmamıştır.
Bu itibarla, mahkemece davacının talebi bu hukuki temelde değerlendirilerek ve buna göre programın yapım ile kullanım şekli göz önünde bulundurularak belirlenecek bir telif tazminatına hükmedilmesi gerekirken, yazılı gerekçe ile belirlenen tazminata hükmedilmesi doğru görülmemiş asıl dosya açısından kurulan hükmün bu nedenle taraflar yararına bozulması gerekmiştir.
SONUÇ
Yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenle, taraf vekillerinin diğer temyiz itirazlarının reddine, (2) nolu bentte açıklanan nedenle taraf vekillerinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün yukarıda yazılı nedenle taraflar yararına BOZULMASINA, ödedikleri temyiz peşin harcın istekleri halinde temyiz edenlere iadesine, 16.12.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/347648400 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz