Bonoda protesto çekilmemesi nedeniyle cirantaya müracaat hakkının kaybı
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2025/1085 E. 2025/1241 K. · · İlk derece: İSTANBUL 16. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
İhtiyati hacizistinaf başvurusunun esastan reddiKesin
★ EmsalHak düşürücü süreİhtiyati haciz usulü (yaklaşık ispat / teminat / itiraz)
Davacının nitelemesi: Kambiyo Senedi (Bono) mahkemenin nitelemesiyle örtüşüyor
Gerekçe özeti
Bonoda cirantanın sorumlu tutulabilmesi için keşideci hakkında ödeme tarihini izleyen iki iş günü içinde ödememe protestosunun çekilmesi gerekir; bu süre hak düşürücü niteliktedir ve resen gözetilir. Protesto süresinde çekilmemişse cirantaya karşı müracaat hakkı düşer ve buna dayalı ihtiyati haciz kararı ciranta yönünden kaldırılır. Buna karşılık asıl borçlu keşideciye başvuru için protesto çekilmesi şart değildir.
Ele alınan sorunlar
Protesto çekilmemesi nedeniyle cirantanın sorumluluktan kurtulması ve ihtiyati haczin kaldırılması → ret
İddia: Alacaklı vekili, keşidecinin tek ortağı ve imza yetkilisinin aynı zamanda ciranta olduğunu, hem düzenleyici hem ciranta sıfatıyla imza atılmasının dürüstlük kuralına aykırı bir itiraz oluşturduğunu, kambiyo senedinin vasfının protesto işlemine bağlı olmadığını ve protesto çekilmemiş olsa bile senedin yazılı delil olarak geçerliliğini sürdüreceğini ileri sürerek ek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
Gerekçe: TTK 714/3 uyarınca belirli günde veya düzenleme gününden ya da görüldükten belirli süre sonra ödenmesi şartını içeren bir poliçe (bono) için ödememe protestosunun, ödeme gününü izleyen iki iş günü içinde keşide edilmesi gerekir. Bonoda cirantanın sorumlu olabilmesi için keşideci hakkında bu süre içinde ödememe protestosunun çekilmesi şarttır; protestonun çekilmemesi müracaat hakkının kaybına yol açar ve bu süre hak düşürücü süre niteliğindedir. Hak düşürücü süreler resen nazara alınacağından, protesto çekilmemiş olması nedeniyle cirantalar bakımından müracaat hakkı düşmüş olup ihtiyati haciz kararının borçlu ciranta yönünden kaldırılması yerindedir. Asıl borçlu keşideciye başvuru için ise protesto keşide edilmesine gerek bulunmamaktadır.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
Bonoda protesto çekme süresinin hak düşürücü nitelikte olup resen gözetileceği ve süresinde protesto çekilmemesinin cirantaya müracaat hakkını düşürdüğü, buna karşın keşideciye başvuru için protesto şartı aranmadığı yönündeki gerekçe, ihtiyati haciz-cirantaya itiraz uyuşmazlıklarında BAM'ın bölgesel ikna edici emsali niteliğindedir.
Usul tespitleri
- Hak düşürücü süre
- Bonoda cirantanın sorumlu olabilmesi için keşideci hakkında ödeme tarihini izleyen iki iş günü içinde ödememe protestosunun çekilmesi gerekir; bu süre hak düşürücü süre niteliğindedir ve resen nazara alınır. Süresinde çekilmezse cirantaya karşı müracaat hakkı düşer.
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
ihtiyati haciz↗ protesto↗ hak düşürücü süre↗ ciranta↗ keşideci↗ bono↗ müracaat hakkı↗ kambiyo senedi↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2025/1085
KARAR NO 2025/1241
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ İSTANBUL 16. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 08/05/2025 (Ek Karar)
NUMARASI 2025/51 D.İş 2025/65 Karar
TALEP İhtiyati Hacize İtiraz
İSTİNAF KARAR TARİHİ 01/09/2025
GEREĞİ DÜŞÜNÜLÜDÜ
Alacaklı vekili, müvekkilinin keşideci... Ltd. Şti. tarafından düzenlenen 16.07.2024 tanzim tarihli 300.000-USD ve 500.000-USD bedelli 2 adet bono nedeni ile alacaklı olduğunu, bonoların vadesi geldiğinde ödenmeyip borçlular ile yapılan görüşmelerden de sonuç alınamadığını, vadesi geçen rehinle de teminat altına alınmayan alacağın tahsili için ihtiyati haciz talebinde bulunmuş, Mahkemenin 31/01/2025 tarihli ihtiyati haciz kararı ile borçlular ..., ... ve ... Şti. aleyhine 16/07/2024 tanzim tarihli 300.000-USD ve 500.000-USD bedelli iki adet bono için ihtiyati haciz kararı verilmiştir. ... ciranta... vekili ; ihtiyati haciz kararının Bakırköy 7. İcra Dairesi ... sayılı dosyası ile uygulandığı ve icra takibi başlatıldığı, müvekkili lehdara protesto çekilmemesi sebebiyle Bakırköy 3.
İcra Hukuk Mahkemesi 2025/111 esas sayılı dava dosyası ile takibin iptali için dava açıldığını, alacaklının lehdara karşı kambiyo hukukundan kaynaklanan haklarını kaybettiğini, işbu davaya konu takip dışında İstanbul 5. İcra Dairesi'nin ... sayılı icra dosyası ile yine müvekkilinin ciranta olduğu evraka dayalı icra takibi başlatıldığı, Bakırköy 1 ATM'nin 2025/35 D.iş 2025/37 karar sayılı dosyasında ihtiyati haciz talebinin müvekkili bakımından protesto sunulmadığından ihtiyati haciz talebini reddedildiğini, itirazın kabulüne ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.Mahkemece; 6102 sayılı TTK nın739/2 maddesinin "Protesto, süresinde çekilmemişse, gereğinde ödeyecek kişiyi göstermiş olan veya araya girerek lehine poliçe kabul edilmiş bulunan kişi ile onlardan sonra gelen borçlular sorumluluktan kurtulur." şeklinde düzenlendiği ,keşidecinin borçlu şirket, lehdarın borçlu ...
olduğu, ...'ın da bonoyu ...'a, ...'ın da ...'a ciro ettiği,hamil tarafından bononun protesto edilmediği,Kambiyo Hukukundan kaynaklanan hakların kaybolduğu gerekçesiyle ihtiyati haciz kararının borçlu ... yönünden kaldırılmasına karar verilmiştir.İhtiyati haciz talep eden alacaklı vekili; keşideci şirketin tek ortağı ve münferit imza yetkilisinin... olduğunu, bonoda ciranta sıfatıyla da imzası bulunduğunu, düzenleyici sıfatıyla şirket adına hem de ciranta sıfatıyla şahsi olarak imza atması nedeniyle dürüstlük kuralı ile bağdaşmayan, hakkın kötüye kullanılması niteliğinde bir itirazda bulunduğunu,kambiyo senedinin vasfı, protesto işlemine bağlı olmadığını,protesto çekilmemiş olsa bile senedin yapılan anlaşmanın yazılı delili olarak geçerliliğini sürdüreceğini ileri sürerek ek kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.TTK 714/3 maddesine göre, belirli bir günde veya düzenleme gününden yada görüldükten belirli bir süre sonra ödenmesi şartını içeren bir poliçeden dolayı çekilecek ödememe protestosunun ödeme gününü izleyen iki iş günü içinde keşide edilmesi gerekmektedir.
"Bonoda cirantanın sorumlu olabilmesi için keşideci hakkında ödeme tarihini izleyen iki iş günü içinde ödememe protestosunun çekilmesi gerektiği, protestonun çekilmemesinin müracaat hakkının kaybına yol açacağı ve protesto çekme süresi de hak düşürücü süre niteliğindedir." (Yargıtay 11.HD nin 2016/7509 esas 2016/8176 sayılı kararı) Hak düşürücü süreler resen nazara alınacak süreler olduğundan cirantalar bakımından müracaat hakkı düştüğünden ihtiyati haciz kararını kaldırılması yerindedir. Asıl borçlu keşideciye başvuru için protesto keşide edilmesine gerek bulunmamaktadır.Açıklanan nedenlerle; ihtiyati haciz talebine dayanak bonoların protesto edilmediği, lehdar cirantanın itirazı yerinde görülerek ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına karar verilmesinde hukuka aykırılık bulunmadığından ihtiyati haciz talep eden alacaklı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle:İhtiyati haciz talep eden alacaklı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,Peşin harcın karar harcına mahsubuna başkaca harç alınmasına yer olmadığına,İhtiyati haciz talep eden alacaklı tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-f maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.01/09/2025
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/3018 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi