Çekin ibraz edilmiş olması zayi nedeniyle iptal davası açılmasına engel değildir

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2018/665

KARAR NO 2018/527

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL 15. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 07/02/2018

NUMARASI 2016/783 Esas 2018/85 Karar

DAVA

Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))

İSTİNAF KARAR TARİHİ 03/05/2018

İlk derece mahkemesince davanın reddine ilişkin verilen hükmün davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili, müvekkil şirketin genel merkezinin ... Şişli/İstanbul adresinde ve LPG sektöründe faaliyette bulunan bir şirket olduğunu, ...bank Aydın Şubesine ait, ... hesap nolu, ... çek seri nolu, keşidecisi .. ... Turizm ve Tic. Ltd. Şti olan, 12/04/2015 tarihli 7.748,48-TL bedelli bir adet çekin şirketin merkezinde kaybolduğunu, söz konusu çekin müvekkilinin rızası hilafına elinden zayi nedeniyle çıkması neticesinde meşru hamil olmayan kişilerce tahsiline mahal vermemek amacıyla TTK, BK. Ve ilgili mevzuat doğrultusunda işbu davayı açmak zarureti hasıl olduğunu, bu sebeplerle müvekkilin rızası hilafına elden çıkan çekin meşru hamil olmayan kişilerin elin geçmesi halinde tahsiline mahal vermemek amacıyla öncelikle teminatsız olarak çek üzerine ödeme yasağı konulmasına, yapılacak yargılama neticesinde dava konusu çekin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, zayi olduğu bildirilen çekin davacı tarafından dava açıldıktan sonra ibraz edildiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

İstinaf yoluna başvuran davacı vekili; davanın açılış tarihinin 20/07/2016 olduğunu,...bank A.Ş.'den gelen 11/08/2017 tarihli müzekkere cevabına göre çekin ibraz tarihinin 20/04/2015 olduğunu, çekin ibraz edilmesinin davanın reddi sebebi olamayacağını, çek bedelinin tahsil edilemediğini, bunun üzerine söz konusu çekin müvekkil şirkette kaybolduğunu, zayi olan çekin kıymetli evrak niteliğinin devam ettiğini belirterek davanın reddine dair kararın kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Mahkemece zayi nedeniyle iptali talep edilen çekin davacı tarafça muhatap bankaya dava açıldıktan sonra ibraz edildiği anlaşıldığından davanın reddine karar verilmiş ise de ; elde ki davanın tarihi 20.7.2016 ,çekin ibraz tarihinin ise 20.4.2015 olduğu banka yazısndan tesbit edilmektedir.

Uyuşmazlığa ilişkin yasal düzenleme TTK nun 818/s atfıyla uygulanacak TTK nun 757 ve devamı maddeleri uyarınca "iradesi dışında poliçe (çek) elinden çıkan kişi ödeme veya hamilin yerleşim yerinde ki asliye ticaret mahkemesinden muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebilir.TTK 764(1) elden çıkan poliçe ,verilen süre içinde mahkemeye sunulmazsa ,iptaline karar verilir" şeklinde olup, Mahkemece yasal ilanlar tamamlanmış; müdahale talep eden olmamıştır. Davacının çekin lehdarı ve hamili olduğu,davacı şirketin zayi nedeniyle iptal davası açma hakkı bulunmaktadır.

Yargıtay 11.Hukuk dairesi dosyaya emsal olabilecek 2015-9208 esas-2016-3985 sayılı 11.4.2016 tarihli kararında özetle "Dava, çek iptali istemine ilişkin olup, mahkemece, çekin bankaya ibraz edildiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. Oysa, davacı taraf çekin karşılıksız çıkması üzerine ciro ettiği şirket tarafından iade edildiğini, çekin hamili olduğunu, icra takibinde bulunmak üzere uhdesinde bulundurduğu sırada çekin kaybolarak zayi olduğunu iddia etmiştir. Çekin, ibrazından sonra dahi kıymetli evrak vasıfları devam ettiği sürece TTK’nın 730. maddesi delaletiyle TTK'nın 669. ve devamı maddeleri uyarınca zayi nedeniyle iptal isteminde bulunulabilir. Bir başka deyişle çekin ibraz edilmiş olması zayi iptal davası açılmasına engel değildir.

" gerekçesine göre de çekin ibraz edilmiş olması iptal davası açılmasına mani olarak görülmemiştir.

Somut olayda çekin ibraz edildikten sonra kaybolduğu,İlk Derece mahkemesinin dava açıldıktan sonra ibraz edildiği tesbitinin maddi hatadan ibaret olduğu anlaşılmakla dosyada başkaca bir eksiklik ,toplanacak delil bulunmayıp yeniden yargılama gerekmediğinden hükmün kaldırılarak bir adet çekin zayii nedeniyle iptaline karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle:

Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜNE; İstanbul 15.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2016/783 Esas 2018/85 Karar sayılı 07/02/2018 tarihli hükmün HMK 353(b)-2 maddesi gereği KALDIRILMASINA;

" ..bank A.Ş. Aydın Şubesine ait, ... hesap nolu, ... çek seri nolu, keşidecisi...Turizm ve Tic. Ltd. Şti olan, 12/04/2015 tarihli 7.748,48-TL bedelli çekin zayi nedeniyle İPTALİNE"

İlk Derece Yargılamasına ilişkin olarak :

"Alınması gereken 35,90 TL harçtan davacı tarafından peşin yatırılan 29,20 TL harcın mahsubu ile bakiye 6,70 TL'nin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,

Yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,

Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,"

İstinaf yoluna başvuran davacı tarafından yatırılan 35,90- TL peşin istinaf karar harcının istek halinde kendisine iadesine,

İstinaf yoluna başvuran davacı tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına,

Dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine .

Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362.ç maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 03/05/2018