6102TTK Türk Ticaret Kanunu

Cari hesap alacağına karşı takas mahsup savunmasında görevli mahkeme

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2018/417 E. 2018/677 K. · · İlk derece: BAKIRKÖY 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

İtirazın iptalikaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)Kesin

★ EmsalGörev ve yetkiDava şartı (hukuki yarar / ehliyet / kesin hüküm)usul emsali

Davacının nitelemesi: Ticari Satımdan Kaynaklanan Alacak mahkemenin nitelemesiyle örtüşüyor

Gerekçe özeti

Bir alacak davasında, davalının farklı bir hukuki ilişkiden (örneğin kira sözleşmesinden) kaynaklanan takas mahsup savunması ileri sürmesi, tek başına görevli mahkemeyi değiştirmez; görevli mahkeme, uyuşmazlığı doğuran asıl hukuki ilişkiye göre belirlenir ve takas mahsup talebi de asıl uyuşmazlığın hukuki rejimine (görevli mahkemesine) tabi olarak incelenir. Davalının savunmasına göre görevli mahkeme tayin edilemez.

Ele alınan sorunlar

Cari hesap alacağına dayalı itirazın iptali davasında, davalının kira sözleşmesinden kaynaklanan takas mahsup savunması ileri sürmesi halinde görevli mahkemenin tayini → kabul

İddia: Davacı vekili, uyuşmazlığın taraflar arasındaki cari hesap ilişkisinden kaynaklandığını, sürücüsüz araç kiralama sözleşmesinden kaynaklanmadığını belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın kabulünü talep etmiştir.

Gerekçe: Davada talep edilen alacak, taraflar arasındaki araç alım-satım ve servis hizmetlerine yönelik cari hesap ilişkisinden kaynaklanan itirazın iptali istemine ilişkindir; takas mahsup talebine konu alacak ise sürücüsüz araç kiralama sözleşmesinden kaynaklanan araç değer kaybı, trafik cezası, anahtar kaybı ve teslim edilmeyen hakediş ücreti alacağına ilişkindir. Asıl uyuşmazlığa konu cari hesap alacağına ilişkin dava, tarafların tacir olması nedeniyle Asliye Ticaret Mahkemesinin görev alanına girmektedir; takas mahsup talebine konu alacak ise Sulh Hukuk Mahkemesinin görev alanına girmektedir. Uyuşmazlığı doğuran asıl hukuki ilişki Asliye Ticaret Mahkemesinin görev alanına girdiğinden, takas mahsup talebi de asıl uyuşmazlığın hukuki rejimine tabi tutularak Asliye Ticaret Mahkemesinde incelenmelidir. Davalının savunmasına göre görevli mahkeme tayin edilemeyeceğinden, ilk derece mahkemesinin görevsizlik kararı vermek suretiyle dosyayı Sulh Hukuk Mahkemesine göndermesi doğru değildir.

Gerekçe kaynağı: özgün

Emsal değeri

Davalının farklı bir hukuki ilişkiden kaynaklanan takas mahsup savunması ileri sürmesi halinde görevli mahkemenin, asıl uyuşmazlığı doğuran hukuki ilişkiye göre belirlenmesi gerektiği; davalı savunmasına göre görevli mahkeme tayin edilemeyeceği yönündeki tespit bakımından emsal niteliktedir.

Usul tespitleri

Görevli mahkeme
Cari hesap ilişkisinden kaynaklanan alacak davasında, taraflar tacir olduğundan görevli mahkeme Asliye Ticaret Mahkemesidir; davalının farklı bir hukuki ilişkiden (kira sözleşmesi) kaynaklanan takas mahsup talebi ileri sürmesi, asıl uyuşmazlığın hukuki rejimini değiştirmez ve takas mahsup talebi de asıl uyuşmazlığın görevli mahkemesinde (Asliye Ticaret Mahkemesi) incelenir; davalı savunmasına göre görevli mahkeme tayin edilemez.
Dava şartı
görev

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
itirazın iptali cari hesap takas mahsup görev dava şartı sulh hukuk mahkemesi asliye ticaret mahkemesi

Atıf yapılan mevzuat: 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) — HMK 353(1)a-3HMK 353(1)-a

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2018/417

KARAR NO 2018/677

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ BAKIRKÖY 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 01/02/2018

NUMARASI 2016/1077 Esas 2018/71 Karar

DAVA

İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

İSTİNAF KARAR TARİHİ 07/06/2018

Taraflar arasında görülen dava neticesinde ilk derece mahkemesince verilen görevsizliğe ilişkin hükmün davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili ilk derece mahkemesine sunduğu dava dilekçesinde; taraflar arasında araç kiralama ve servis hizmeti kapsamında ticari ilişkisi bulunduğunu, davalının 28/05/2013 tarihli 2 yıl süreli araç kiralama sözleşmesinden dolayı daha önce gündeme getirilmeyen değer kaybı, trafik cezaları, anahtar kaybı ve teslim edilmeyen hak ediş ücretlerini gerekçe göstererek borcun 7.000,01-TL'lik kısmını kabul etmediğini, müvekkilinin alacağın tahsili amacı ile Bakırköy 14.İcra Müdürlüğü'nün 2016/14884 esas sayılı takip dosyası ile başlatılan takibin 7.125,75-TL'lik kısmına itiraz ettiğini ileri sürerek itirazın iptali ile takibin devamına, %20'i oranında az olmamak üzere icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili ilk derece mahkemesine sunduğu cevap dilekçesinde; taraflar arasında 28/05/2012 tarihli sürücüsüz motorlu taşıt kiralama sözleşmesi bulunduğunu, kiralanan bir kısım araçlara ait trafik kazaları, araç değer kaybı, araç anahtar kaybı bedelinin sözleşme gereğince mahsup edildiğini, gönderilen ihtarda da bu hususun belirtildiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk derece mahkemesi, taraflar arasında düzenlenen sürücüsüz motorlu taşıt kiralama sözleşmesinin, davalı kiralayan tarafından sözleşmede belirtilen şartlarda, sözleşmenin 3'üncü maddesinde belirtilen araçları kiracıya/ davacıya teslim edildiği, sözleşmede araçların kiralama süresi, kira bedeli, ödeme zamanı, bakım onarım, kaza ve hasar bedellerinden sorumluluğu ayrıntılı şekilde düzenlendiğinin görüldüğünü, taraflar arasındaki uyuşmazlıkta, taraflarca düzenlenen kira sözleşmesi kapsamında davacının alacağının bulunup bulunmadığı ve özellikle davalı tarafından kira sözleşmesi hükümlerine göre ileri sürülen takas mahsup savunmasının incelenerek yerinde olup/ olmadığı ile bu kapsamda davacının alacağının bulunup/ bulunmadığının belirlenmesi gerektiğini, uyuşmazlığın çözümünde esas alınacak sözleşme taraflar arasında düzenlenen sürücüsüz motorlu taşıt kiralama sözleşmesi hükümleri olduğunu, alacağın varlığı ile takas mahsup savunmasının sözleşme hükümlerine göre irdelenmesi gerektiğini, somut uyuşmazlığın kira sözleşmesinden kaynaklanan itirazın iptali davasına ilişkin olduğundan, taraflar arasındaki temel ilişki kiracı/kiralayan ilişkisine dayalı olup uyuşmazlığın çözüm yerinin kira ilişkisinden kaynaklanan bütün dava ve işlerde genel görevli mahkeme olan Sulh Hukuk Mahkemesi olduğu belirtilerek görevin HMK 114/1-c maddesi uyarınca dava şartı olması nedeni ile HMK 115 maddesi nazara alınarak görevsizlik kararı vermiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili uyuşmazlığın taraflar arasındaki cari hesap ilişkisinden kaynaklandığını, taraflar arasındaki sürücüsüz araç kiralama sözleşmesinden kaynaklanmadığını belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın kabulünü talep etmiştir.

GEREKÇE

Elde ki dava,taraflar arasındaki ticari ilişki kapsamında araç alım-satım ve servis hizmetlerine yönelik cari hesap ilişkisinden kaynaklanan borcun ödenmediği iddiası ile başlatılan Bakırköy ...İcra Müdürlüğü'nün... esas sayılı takip dosyasına yapılan itirazın iptali istemine ilişkin olup davalı vekili taraflar arasında sürücüsüz araç kiralama sözleşmesinden dolayı araç değer kaybı, trafik cezası, anahtar kaybı ve teslim edilmeyen hakediş ücreti alacağı olduğunu bu bedelin asıl borçtan mahsubu için takas mahsup talebinde bulunduğu ilk derece mahkemesince davalının takas mahsup talebindeki sürücüsüz motorlu taşıt kiralama sözleşmesinden kaynaklanan takas mahsup talebi nazara alınarak ihtilafın kira ilişkisinden kaynaklandığından bahisle görevsizlik kararı vererek dosyanın Sulh Hukuk Mahkemesine gönderilmesine karar verdiği anlaşılmıştır.

Somut olayda davada talep edilen alacağın araç alım-satım ve servis hizmetlerine yönelik cari hesap ilişkisi nedeniyle alacak istemli açılan itirazın iptali istemine ilişkin olduğu takas mahsup talebine konu alacağın ise sürücüsüz araç kiralama sözleşmesinden dolayı araç değer kaybı, trafik cezası, anahtar kaybı ve teslim edilmeyen hakediş ücreti alacağı istemine ilişkin olduğu, somut olayda asıl uyuşmazlığa konu cari hesap alacağına ilişkin davanın taraflar tacir olması nedeniyle Asliye Ticaret Mahkemesinin görev alanına girdiği, takas mahsup talebine konu alacağın ise Sulh Hukuk Mahkemesinin görevine girdiği, uyuşmazlığı doğuran asıl hukuki ilişki Asliye Ticaret Mahkemesinin görev alanına girdiğinden takas mahsup talebininde asıl uyuşmazlığın hukuki rejimine tabi tutularak Asliye Ticaret Mahkemesinde incelenmesi gerektiği, davalı savunmasına göre görevli mahkeme tayin edilemeyeceğinden ilk derece mahkemesinin görevsizlik kararı vermek suretiyle dosyanın Sulh Hukuk Mahkemesine gönderilmesi doğru olmadığından ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın yeniden görülmesi için kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle:

Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜNE, Bakırköy 5. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2016/1077 Esas- 2018/71 Karar sayılı ve 01/02/2018 tarihli kararının, HMK.'nun 353(1)a-3 gereği KALDIRILMASINA;

"Davanın yeniden görülmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine"

İstinaf yoluna başvuran davacı tarafından yatırılan 35,90 TL istinaf harcının istek halinde kendisine iadesine,

Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 353(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.07/06/2018

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/279218 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.