Zayi çekte ihtiyati tedbirle icra takibinin durdurulması talep edilemez
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2018/1340 E. 2018/951 K. · · İlk derece: İSTANBUL ANADOLU 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
Diğer / sınıflanamadıistinaf başvurusunun esastan reddiKesin
★ Emsal
Davacının nitelemesi: İhtiyati Tedbir Talebi mahkemenin nitelemesiyle örtüşüyor
Gerekçe özeti
Zayi olduğu bildirilen çekin iptali davası TTK 757 vd. maddelerine dayanan, hasımsız açılıp yürütülen ve üçüncü kişilerin (yetkili hamilin) hukukunu etkilemeyen özel bir dava türüdür; bu dava kapsamında verilebilecek koruma tedbiri, çekin muhatap tarafından ödenmesinin menedilmesiyle sınırlıdır. Bu davada, olası bir icra takibinin ihtiyati tedbir yoluyla durdurulmasının talep edilmesi, yetkili hamilin icra hakkını engelleyici nitelikte olduğundan ve TTK 757'de öngörülen tedbirler kapsamında bulunmadığından, dava mahiyetine uygun bir talep değildir ve reddedilir.
Ele alınan sorunlar
Zayi nedeniyle çek iptali davasında ihtiyati tedbir yoluyla icra takibinin durdurulması talep edilip edilemeyeceği → ret
İddia: Davacı vekili, çekin kötü niyetli kişilerin eline geçmesi halinde telafisi imkansız zararlar doğacağını, HMK 389 kapsamında ihtiyati tedbir şartlarının oluştuğunu, tehlikenin yaklaşık ispat ölçüsüyle değerlendirilmesi gerektiğini ve çekin icra takibine konu edilmesinin engellenmesi gerektiğini ileri sürerek ara kararın kaldırılıp tedbir talebinin kabulünü istemiştir.
Gerekçe: Talebin yasal dayanağı TTK 818/s atfıyla uygulanan TTK 757 vd. maddeleri uyarınca açılan zayi nedeniyle iptal davasıdır. Bu maddeler önleyici önlemler başlıklı olup, çeki iradesi dışında elinden çıkaran kişinin ödeme veya hamilin yerleşim yeri mahkemesinden muhatabın çeki ödemekten menedilmesini talep edebileceğini, mahkemenin de ödemeyi meneden kararında muhataba vadenin gelmesi üzerine bedeli tevdi etmesine izin vereceğini ve tevdi yerini göstereceğini düzenler. Bu dava neticesinde verilebilecek hüküm, yasal ilan süreleri içinde ibraz vaki olmadığı takdirde iptal kararı vermekten ibarettir. Dava hasımsız olarak açılıp yürütüldüğünden üçüncü şahısların, yani yetkili hamilin hukukunu etkiler nitelikte değildir. Davacı vekilinin ödeme yasağı kararıyla birlikte talep ettiği çekin icra takibine konu edilmemesi talebi, hasımsız açılan bu dava türünün mahiyetine uygun düşmemektedir; çünkü bu, yetkili hamilin icra takibinde bulunmasının engellenmesi anlamına gelir. Açılabilecek muhtemel icra takibinin ihtiyati tedbir yoluyla durdurulması talebi, TTK 757'de öngörülen bir tedbir talebi olmadığından, zayi nedeniyle iptal davasında verilebilecek bir karar niteliğinde değildir.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
Zayi nedeniyle çek iptali davasının hasımsız niteliği ve bu dava kapsamında verilebilecek tedbirin ödemeden men kararıyla sınırlı olduğu, icra takibinin ihtiyati tedbirle durdurulamayacağı yönündeki tespit, benzer zayi/iptal davalarında emsal niteliğindedir.
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
zayi nedeniyle çek iptali↗ ihtiyati tedbir↗ ödemeden men kararı↗ hasımsız dava↗ yetkili hamil↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2018/1340
KARAR NO 2018/951
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ İSTANBUL ANADOLU 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 11/05/2018 Tarihli Ara Karar
NUMARASI 2018/534 Esas
TALEP İhtiyati Tedbir
İSTİNAF KARAR TARİHİ 16/07/2018
Görülen dava neticesinde ilk derece mahkemesince verilen hükmün davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü.
DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde, müvekkilinin müşterisinden ödeme olarak aldığı çek yaprağını hamil olarak bulundurmaktayken rızası hilafında elinden çıktığını, kaybolduğunu ve tüm aramalara rağmen bulunamadığını, T.C. ...Bankası 0751 Aksaray/İstanbul Girişimci Şubesi'ne ait...seri no.lu 20.000- USD bedelli 20.09.2018 keşide tarihli çekin kaybolduğunu, söz konusu çekin kötü niyetli kişi yada kişilerin eline geçmesi durumunda müvekkili adına tedavüle konulmasının müvekkili bakımından telafisi imkansız zararlara sebebiyet vereceğini, bu sebepten ötürü söz konusu zayi olan çek hakkında banka tarafından ödeme yapılmaması ve herhangi bir icra takibine konu edilmemesi yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesini belirterek davalarının kabulüyle öncelikle dava konusu çek yaprağının zayi olması nedeniyle ihtiyati tedbir kararı verilmesini, zayi nedeniyle iptaline karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Mahkemece, HMK 389 maddesinde sayılan tedbir şartları oluşmadığı gibi icra takibine yönelik yapılan takibin durdurulması istemi menfi tespit davası kapsamında bir talep olması nedeniyle usul ve yasaya uygun görülmediği gerekçesiyle talebin reddine, dava konusu çek hakkında ödemen men kararı verilmesi talebinin kabulüne karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
İstinaf yoluna başvuran davacı vekili; çekin kötüniyetli kişilerin eline geçmesi durumunda ileride telafisi mümkün olmayan zararlar meydana geleceğinden; ihtiyati tedbir kararı verilmesi gerektiğini, zayi olan çek hakkında HMK m.389 kapsamında ihtiyati tedbir şartlarının oluştuğunu, tedbir talebindeki tehlikenin varlığının yaklaşık ispat ölçüsüne göre değerlendirilmesi gerektiğini, çekin hüküm verilinceye kadar icra takibine konu edilmesinin engellenmesinin ileride ortaya çıkacak tehlike ve zararın önlenmesi hususunda büyük önem arz edeceğini belirterek ara kararın kaldırılarak ihtiyati tedbir talebinin kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE
Talep, zayi olduğu bildirilen çekin iptali istemi olup, yasal dayaanğı TTK nun 818/s atfıyla uygulanması gereken 757.vd.maddeleri uyarınca açılmış bulunan zayi nedeniyle iptal davasıdır.Anılan madde başlığı önleyici önlemler başlıklı olup ;iradesi dışında poliçe (çek)elinden çıkan kişi ödeme veya hamilin yerleşim yeri mahkemesinden ,muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini talep edebileceği ,(2).bentte mahkemenin de ,ödemeyi meneden kararında muhataba vadenin gelmesi üzerine poliçe bedelini tevdi etmeye izin vereceği ve tevdi yeri göstereceği düzenlenmiştir.
İlk Derece Mahkemesi ; zayi nedeniyle iptal davası kapsamında verilebilecek ödemeden men kararı vererek muhatap bankaya bildirilmesine karar vermiştir.Dava neticesi verilebilecek hüküm yasal ilan süreleri içerisinde ibraz vaki olmadığı takdirde iptal kararı vermekten ibarettir.Dava hasımsız olarak açılıp yürütülmesi gerektiğinden üçüncü şahısların yetkili hamilin hukukunu etkiler nitelikte değildir.
Davacı vekili ödeme yasağı kararıyla birlikte çekin icra takibine konu edilmemesini de talep etmekte ise de ;hasımsız açılan bir dava da alacaklının -yetkili hamilin icra takibinde bulunmasının engellenmesi yönünde bir ihtiyati tedbir kararı talebi davanın mahiyetine uygun düşen bir talep değildir.Açılabilecek muhtemel icra takibinin ihtiyati tedbir yoluyla durdurulması talebi TTK nun 757 .maddesinde öngörülen bir tedbir talebi olmadığından zayi nedeniyle iptal davasında verilebilecek bir karar niteliğinde değildir.İstemin reddine yönelik ara kararına karşı ileri sürülen istinaf sebebleri yerinde görülmediğinden davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle:
Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK 'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,
Peşin harcın karar harcına mahsubuna başkaca harç alınmasına yer olmadığına,
Dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine .
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362.ç/f maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 16/07/2018
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/278981 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi