6102TTK Türk Ticaret Kanunu

Yazılı şekle uyulmayan simsarlık sözleşmesinin geçersizliği

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2018/153 E. 2018/809 K. · · İlk derece: GEBZE ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddiTemyiz yolu açık

★ EmsalGörev ve yetki

Davacının nitelemesi: Ticari Satımdan Kaynaklanan Simsarlık Ücreti ≠ mahkeme dalı · davacı çerçevesi: Ticari satım

Sınır kaydı: künye-holding uyumsuzluğu → 18/19/46/57 (simsarlık) — Sınır Cetveli / Negatif Alan

Gerekçe özeti

Taşınmaza ilişkin simsarlık (tellallık) sözleşmesi TBK 520/son fıkrası uyarınca yazılı şekilde yapılmadıkça geçerli olmaz; sözleşmeyi imzalaması gereken tarafın imzası bulunmayıp yalnızca kaşe basılmışsa şekil şartı yerine gelmemiş sayılır ve sözleşme geçersizdir. Geçersiz sözleşme taraflar lehine ve aleyhine hüküm doğurmaz; bu nedenle geçersiz sözleşmeye dayanılarak tellallık ücreti talep edilemez. Tarafların haricen kısmi bir bedel ödemesi, geçersiz sözleşmeyi geçerli hale getirmez ve bakiye alacak talebine dayanak oluşturmaz.

Ele alınan sorunlar

Görevli mahkeme (ticari dava niteliği) → ret

İddia: Davacı, tarafların tacir olsalar bile davaya bakma görevinin Asliye Hukuk Mahkemesine ait olduğunu, Ticaret Mahkemesinin görevli olmadığını ileri sürmüştür.

Gerekçe: Davalının ticari şirket olduğu ve kiralanan yerin depolama işi için kiralandığı gözetildiğinde, uyuşmazlık 6102 sayılı TTK'nın 4, 5 ve 19. maddeleri uyarınca ticari dava niteliğindedir; bu nedenle göreve yönelik istinaf sebepleri yerinde görülmemiştir.

Gerekçe kaynağı: özgün

İcra dairesinin yetkisine itiraz → ret

Gerekçe: Davalı taraf icra dairesinin yetkisine itiraz etmiş, ancak mahkemece bu hususta bir karar verilmemiştir. Kamu düzenine ilişkin bu eksikliğin HMK 351/2. cümle uyarınca dairece değerlendirilmesi mümkün olup, akdin ifa yeri Gebze olduğundan icra dairesinin yetkisine itiraz yerinde görülmemiştir.

Gerekçe kaynağı: özgün

Simsarlık sözleşmesinin yazılı şekil şartına uygunluğu ve geçerliliği → ret

İddia: Davacı, sunulan hizmetin bedelinin tespiti için sözleşmeye göre inceleme ve değerlendirme yapılması gerektiğini, bilirkişilerin tellaliye hususunda uzman olmadığını ileri sürerek hükmün kaldırılıp davanın kabulünü talep etmiştir.

Gerekçe: 6098 sayılı TBK'nın 520/son maddesine göre taşınmazlar konusundaki simsarlık sözleşmesi yazılı şekilde yapılmadıkça geçerli olmaz. Dosyada fotokopisi sunulan Gayrımenkul Görme ve Hizmet Bedeli Sözleşmesi başlıklı belgede, gayrımenkulu gören olarak imza atan kişinin kimin adına hareket ettiği anlaşılamadığı gibi, yer gösterme edimini sunan taraf olarak hareket ettiği öne sürülen tarafın kaşesi basılmış olsa da sözleşmenin bu tarafça imzalanmadığı anlaşılmaktadır. İmzasız bu sözleşme TBK 520/son fıkrasının öngördüğü geçerlilik şartını taşımadığından geçersizdir.

Gerekçe kaynağı: özgün

Kısmi ödemenin geçersiz sözleşmeyi geçerli hale getirip getirmeyeceği ve bakiye alacak talebi → ret

Gerekçe: 25.000 usd'nin ödendiği hususunda ihtilaf bulunmamakla birlikte, kısmi ödemeden başkaca bir borcun varlığının kabulü için geçerli bir tellallık sözleşmesine dayanılması gerekir. Geçersiz sözleşme taraflar lehine ve aleyhine hüküm doğurmayacağından, bu sözleşmeye dayanılarak tellallık ücreti talep edilemez; davalı tarafça ödenen paranın taraflarca haricen kararlaştırılan bir bedel olduğu ve bu ödemenin geçersiz sözleşmeyi geçerli hale getiremeyeceği kabul edilmiştir.

Gerekçe kaynağı: özgün

Emsal değeri

Taşınmaz simsarlığı sözleşmelerinde TBK 520/son fıkrasındaki yazılı şekil şartına uyulmamasının sözleşmeyi geçersiz kıldığı ve geçersiz sözleşmeye dayanılarak tellallık ücreti talep edilemeyeceği, kısmi ödemenin bu geçersizliği ortadan kaldırmayacağı yönündeki tespit açısından bölgesel emsal niteliği taşımaktadır.

Usul tespitleri

Görevli mahkeme
Ticari şirket olan davalının taşınmazı depolama amacıyla kiralamasına aracılık edilmesinden kaynaklanan uyuşmazlık, TTK 4, 5 ve 19. maddeleri uyarınca ticari dava niteliğindedir ve ticaret mahkemesi görevlidir.

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
simsarlık sözleşmesi yazılı şekil geçerlilik şartı tellallık ücreti itirazın iptali icra takibine itiraz yetkiye itiraz ticari dava

Atıf yapılan mevzuat: 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu (TBK) — TBK 520/son · 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (TTK) — TTK 4TTK 5TTK 19 · 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) — HMK 351-2

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2018/153

KARAR NO 2018/809

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ GEBZE ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 04/01/2017

NUMARASI 2015/172 Esas-2017/5 Karar

DAVA

İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

İSTİNAF KARAR TARİHİ 28/06/2018

Davanın reddine ilişkin hükmün davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili müvekkili ...'nın ... firması adı altında emlak komisyonculuğu yaptığını, Dilovası ... yüzölçümündeki taşınmazın aylık 42.000 ABD doları üzerinden davalıya kiralanmasına aracılık yaptığını, kiralama komisyon bedelinin bir yıllık kiranın % 12 si olup davalının 60.480-usd ücretin 25.000 usd kısmını ödediğini, bakiye 35.480-usd ödememesi üzerine Gebze ... İcra Dairesinin ... sayılı dosyada ilamsız icra takibinde bulunduklarını, ancak davalının itirazı üzerine takibin durduğunu, açıklanan nedenlerle davalının itirazının iptaline, takibin devamına ve alacağın % 40 dan aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili, davacı taraf ile davalı şirket arasında yazılı bir simsarlık sözleşmesinin bulunmadığını, TBK 520. maddesine göre simsarlık sözleşmelerinin yazılı şekilde yapılmasının geçerlilik şartı olduğunu, davacı dayanağı sözleşmenin, davacı şirket birleşen ... A.Ş. de çalışan yetkisi bulunmayan çalışan tarafından imzalandığını, dolayasıyla bu sözleşmenin davalı şirketi bağlamayacağını, daha sonradan dava dışı bir firma ile kira sözleşmesi imzalandığını, davacı tarafın bu sözleşmede hiçbir etkinliği bulunmamasına rağmen iyiniyet çerçevesinde 25.000-usd bedelin davacıya ödendiğini, davalı şirketin davacıya hiçbir borcunun kalmadığını beyan ederek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, davanın tarafları arasında geçerli bir simsarlık sözleşmesi bulunmadığı, taraflar arası haricen anlaşma sonucu davacı tarafça kesilen fatura bedelinin davalı tarafça ödendiği, bu itibarla, davacı tarafın başkaca alacak talep etme hakkı olmadığı gerekçesiyle davanın ve icra inkar ve kötüniyet tazminatına hükmedilmesi yönündeki taleplerin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili,davaya bakma görevinin taraflar tacir olsalar bile Asliye hukuk Mahkemesi olduğunu, ticaret mahkemesinin görevli olmadığını, bilirkişilerin tellaliye (simsarlık) hususunda uzman olmadığını,tellalın, mal satımı gibi faturayı teyid eden sevk irsaliyesi tanziminin mümkün olmadığını, sunulan hizmetin bedelinin kaç paraya baliğ olacağını belirlemek için sözleşmeye göre inceleme ve değerlendirme yapılması gerkitiğini belirterek, hükmün ortadan kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava önce Gebze 4. AHMnde görülmekte ticari bir dava olduğu kabul edilerek istinafa konu hükmü ticaret mahkemesine gönderilmiş olup; davalının ticari şirket olduğu ve kiralanan yerde depolama işi için kiralandığı gözetildiğinde 6102 sayılı TTK'nın 4,5 ve 19 maddeleri uyarınca ticari dava olduğundan göreve yönelik istinaf sebebleri yerinde görülmemiştir.

Temel uyuşmazlık konusu, taraflar arasında geçerli bir simsarlık sözleşmesi bulunup bulunmadığı noktasındadır.15/01/2014 tarihli .. gayrımenkul görme ve hizmet bedeli sözleşmesi başlıklı belgede alıcı-kiralayacak kişi olarak ... gösterilmiş olup, gayrımenkul tarif edilerek senelik kiranın %12 + KDV sinin...'e e ödeneceği yazılıdır.Sözleşmede alacaklı atfen atılmış bir imza da yoktur.

01/12/2014 tarihli kiracı .. A.Ş ile kiralayan tarafından imzalanmış adi yazılı kira sözleşmesi mevcut olup aylık kiranın 45.000 $ + kdv olduğu, davacının da 11/2/2014 tarih ve 050116 no.lu faturayı toplam 65.490- TL hizmet bedeli için davalı adına düzenletir.Davalı tarafından davacıya 13/02/2014 tarihinde banka havalesi ile 65.490- ödenmiştir.

Davalı taraf icra dairesinin yetkisine itiraz etmiş ise de mahkemece bu hususta bir karar verilmemiştir.Kamu düzenine ilişkin bu eksikliğin HMK 351-2.cümle uyarınca dairece değerlendirilmesi mümkün görülmekle akdin ifa yeri Gebze olduğu,icra dairesinin yetkisine itiraz bu sebeble yerinde görülmemiştir.

6098 sayılı TBK'nın 520/son maddesine göre: Taşınmazlar konusundaki simsarlık sözleşmesi, yazılı şekilde yapılmadıkça geçerli olmaz.Dosyada fotokopisi sunulan Gayrımenkul Görme ve Hizmet Bedeli Sözleşmesi başlıklı dayanılan sözleşmede gayrimenkulu gören olarak imza atan ...'nun kimin adına hareket ettiği anlaşılamadığı gibi sözleşmede yer gösterme edimini sunan taraf olarak hareket ettiği öne sürülen ... olarak kaşesi basılmış ise de imzalanmadığı anlaşılmaktadır. İmzasız bu sözleşmenin 6098 sayılı TBK'nın 520/son fıkrasının öngördüğü geçerlilik şartını taşımadığı bu itibarla geçersiz olduğu kabul edilmek durumundadır.

25.000-usdnin ödendiği hususunda ihtilaf olmayıp , kısmi yapılan ödemeden başkaca bir borcun varlığını kabul için geçerli bir tellallık sözleşmesine dayanması gerekir.Geçersiz sözleşme taraflar lehine ve aleyhine hüküm doğurmayan bir sözleşmeye dayanılarak tellallık ücreti talep edilemeyeceğinden davalı tarafça ödenen paranın taraflarca haricen kararlaştırılan bir bedel olduğu ve bu ödemenin geçersiz sözleşmeyi geçerli hale getiremeyeceği kabul edilerek davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle:

Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,

Alınması gereken 35,90- TL istinaf karar harcından,peşin yatırılan 31,40- TL harcın mahsubu ile eksik kalan 4,50- TL nin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,

Davacının yaptığı istinaf yargı giderinin davacının üzerinde bırakılmasına,

Gerekçeli kararın bir örneğinin taraf vekillerine tebliğine,

HMK 'nun 362/1. maddesi uyarınca kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde temyiz yoluna başvurulabileceğine, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oy birliğiyle karar verildi. 28/06/2018

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/278485 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.