Kâr payı vazgeçilmez haktır; uzun süre dağıtılmaması iddiası araştırılmalıdır
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2015/14100 E. 2016/8853 K. ·
BozulduKesinlik belirsiz
★ Emsal
İlgili mesele: ◆ Kâr dağıtmama / kârın yedek akçeye ayrılmasının dürüstlük kuralına aykırılığı
Gerekçe özeti
Pay sahibinin kâr payı hakkı vazgeçilmez bir haktır; dağıtılabilir kâr varken iyiniyet kurallarına aykırı biçimde kârın uzunca süre dağıtılmaması veya yetersiz dağıtılması halinde pay sahibi bu hakkını mahkemeden talep edebilir. Uzun yıllar kâr dağıtılmadığı iddiası; sektörün gelişimi, şirketin ekonomik amaç ve faaliyetleri ile istikrarlı kâr dağıtımının teminini gözeten, içinde ekonomistin de bulunduğu uzman bilirkişi incelemesiyle araştırılmadan iptal istemi reddedilemez.
Ele alınan sorunlar
Kâr dağıtılmaması kararının iptali isteminin eksik incelemeyle reddi → kabul
İddia: Davacılar, davalı şirketin 2000 yılından beri iyiniyet kurallarına aykırı olarak kâr payı dağıtmadığını ileri sürerek kâr dağıtmama kararının iptalini istemiştir.
Gerekçe: Her ticaret şirketi gibi anonim şirketin nihai amacı kâr elde etmek ve bunu dağıtmak olup, pay sahibinin kâr payı hakkı vazgeçilmez bir haktır. Anonim şirketin dağıtılabilecek kârı bulunuyorken iyiniyet kurallarına aykırı olacak şekilde uzunca bir süre dağıtılmaması ya da yetersiz dağıtılması halinde pay sahibi bu hakkını mahkeme aracılığıyla talep edebilir. Somut olayda davacıların uzun yıllardır kâr dağıtılmadığı iddiası hiç araştırılmamıştır. Mahkemece bu iddia araştırılarak, kâr dağıtmama kararının; sektörün genel gelişimi, şirketin ekonomik faaliyet ve amaçları, işlemlerinin devamlı gelişmesi ve mümkün olduğunca istikrarlı kâr payı dağıtımının temini bakımından yasaya, ana sözleşmeye ve iyiniyet kurallarına aykırı olup olmadığı, içinde ekonomistin de bulunduğu uzman bilirkişi kurulu incelemesiyle değerlendirilmeliyken, eksik incelemeyle iptal isteminin reddi doğru değildir.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
Kâr payının vazgeçilmez hak olduğu; dağıtılabilir kâr varken iyiniyete aykırı biçimde uzun süre dağıtılmamasının iptal sebebi oluşturabileceği ve bu iddianın ekonomik ölçütler ışığında uzman bilirkişi incelemesiyle araştırılması gerektiği yönünden emsaldir.
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
kâr payı hakkı↗ vazgeçilmez hak↗ iyiniyet kurallarına aykırılık↗ kâr dağıtmama kararının iptali↗ eksik inceleme↗
Benzer Kararlar
Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.
-
Kâr dağıtmama kararının iptalinde ekonomist bilirkişiyle inceleme gerekir
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2020/1049 E. 2022/427 K.
Ortak:eksik inceleme · Genel kurul kararının iptali
İncelediğiniz karardaBu durumda mahkemece, davacıların davalı şirketin uzun yıllardır «kar payı» dağıtmadığına ilişkin iddiaları da araştırılarak, yukardaki genel kurulda alınan kar dağıtmama kararının davalı şirketin faaliyet gösterdiği sektörün genel gelişimi, davalı şirketin ekonomik faaliyet ve amaçları, ayrıca şirket işlemlerinin devamlı gelişmesini veyahut mümkün olduğu kadar istikrarlı kâr «payı dağıtılmasını» temin bakımından değerlendirilerek yasaya, ana sözleşmeye ve «iyiniyet kurallarına» aykırı olup olmadığı yolunda bu sahada uzman içinde ekonomistin de bulunduğu bilirkişi kuruluna inceleme yaptırılarak, sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde «eksik incelemeyle» genel kurulun «kar dağıtılmaması» kararına ilişkin iptal isteminin reddine karar verilmesi doğru görülmemiştir.
Benzer bu karardaNo:39 sayılı Tebliğinin 5. maddesine uygun olarak kârın «dağıtılmadığı» gerekçesiyle yazılı şekilde «eksik incelemeye» dayalı verilen karar yerinde görülmemiştir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:genel kurul kararının iptali
Benzer bu kararda2- Dava, «genel kurul kararlarının iptali» istemine ilişkindir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2010/13604 E. 2012/19217 K.
Sonuç: 🔶 iki emsal
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2015/6354 E. 2016/3021 K.
Ortak:eksik inceleme
İncelediğiniz karardaBu durumda mahkemece, davacıların davalı şirketin uzun yıllardır «kar payı» dağıtmadığına ilişkin iddiaları da araştırılarak, yukardaki genel kurulda alınan kar dağıtmama kararının davalı şirketin faaliyet gösterdiği sektörün genel gelişimi, davalı şirketin ekonomik faaliyet ve amaçları, ayrıca şirket işlemlerinin devamlı gelişmesini veyahut mümkün olduğu kadar istikrarlı kâr «payı dağıtılmasını» temin bakımından değerlendirilerek yasaya, ana sözleşmeye ve «iyiniyet kurallarına» aykırı olup olmadığı yolunda bu sahada uzman içinde ekonomistin de bulunduğu bilirkişi kuruluna inceleme yaptırılarak, sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde «eksik incelemeyle» genel kurulun «kar dağıtılmaması» kararına ilişkin iptal isteminin reddine karar verilmesi doğru görülmemiştir.
Benzer bu kararda… iği sektörün genel gelişimi, davalı şirketin ekonomik faaliyet ve amaçları ayrıca şirket işlemlerinin devamlı gelişmesini veyahut mümkün olduğu kadar istikrarlı kâr «payı dağıtılmasını» temin bakımından davalı şirketin ne oranda kâr payı dağıtması gerektiği yolunda bu sahada uzman içinde ekonomistin de bulunduğu bilirkişi kuruluna inceleme yaptırılarak, sonucuna göre karar verilmesi gerekir iken, yazılı şekilde «eksik incelemeyle» anılan bu maddeye ilişkin iptal isteminin de reddine karar verilmesi doğru görülmemiştir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:yedek akçe · objektif iyiniyet · kar payı dağıtımı · kar dağıtımı · hakim ortak · muhalefet şerhi · iyiniyet kuralı · kâr payı dağıtımı
Benzer bu karardaMahkemece mecburi temettü dışında kalan kısım için «kar dağıtım» kararı alınmayarak «yedek akçeye» ayrılmasının yasaya, ana sözleşmeye ve «iyiniyet kurallarına» aykırı olup olmadığı, kar dağıtımının şirket sermayesinin düşmesi sonucunu doğurup doğurmayacağı, kanunda öngörülen «kar payı» dışında kalan kısmın ortaklığın devamlı gelişmesi ve düzenli «kar payı dağıtılmasının» temini bakımından uygun ve yararlı olup olmadığı ve kalan kısmın yedek akçeye ayrılmasının afaki iyiniyet kurallarına uygun olup olmadığının tespit edilmesi gereki …
Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre; davalı şirketin 05/04/2012 tarihli «olağan genel kurul» toplantısında karara bağlanan 2011 yılı bilanço ve kar-zarar hesaplarının onaylanmasına ilişkin 4., 2011 yılı «kar payı dağıtımına» ilişkin 5. ve «yönetim kurulu» üyeleri ile denetçinin ibrasına ilişkin 6. maddelerinin kanuna, ana sözleşme hükümlerine ve «objektif iyiniyet kurallarına» aykırı olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bu oylamada red oyu kullanan ve «muhalefet şerhi» düşülmesini isteyen davacılar ise, şirketin yıllardır kar elde etmesine, birikmiş «dağıtılmayan» geçmiş yıllar karlarının 26.000.000 TL gibi bir rakama ulaşması ve nakit akış tablolarının «son» derece müsait bulunmasına rağmen yıllardır «kar dağıtılmamasının» ortaklığın amacına açıkça aykırı olduğu gibi, şirket azlık hissedarların kanuni müktesep haklarının da ihlaline yol açtığını, şirketin «hakim ortaklarının» şirketin idaresini elinde tutup, yararlanması, şirketin her türlü imkanını kullanmaları, bunun karşısında azlık hissedarlara kanuni müktesep hakları olan «kar payının» dahi verilmemesinin açık hak ihlali olup, çoğunluğun karın tamamının dağıtılmaması kararına muhalif olduklarını beyan etmişlerdir.
Davalı şirketin dava konusu 05.04.2012 tarihli genel kurulunun 5. maddesinde yer alan “2011 yılı dönem net karı 1.195.596,76 TL olup, (%5) 1.tertip yasal «yedek akçe» tutarı ayrıldıktan sonra kalan tutar 1.135.816,92 TL'den Şirket Ana Sözleşmesi gereği ortaklara %10 1.temettü olarak 113.581,69 TL'nin 2.tertip yasal yedekler ayrıldıktan sonra kalan tutar üzerinden yasal vergi ve stopajların yapılarak kalan tutarın 31.07.2012 tarihinde ortaklara ödenmesine; kalan 1.022.235,23 TL'lik dönem karının «dağıtılmayarak», şirket bünyesinde fevkalade yedek akçeler olarak bırakılması” hususu oy çokluğu ile kabul edilmiştir.
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2015/14100 E. , 2016/8853 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ TİCARET MAHKEMESİ
Taraflar arasında görülen davada ... .... Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 03/06/2015 tarih ve 2012/231-2015/414 sayılı kararın duruşmalı olarak incelenmesi davacılar vekili tarafından istenmiş olup, duruşma için belirlenen .../.../2016 günü hazır bulunan davacılar vekili Av. ... ile davalı vekili Av..... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Davacılar vekili, müvekkillerinin davalı şirkettin hissedarı olduğunu, davalı şirketin 31/05/2012 tarihinde 2012 yılı Olağan Genel Kurul Toplantısı şirketi zarara uğratacak nitelikte kararlar alındığını, alınan kararların kötü niyetli, usul ve yasaya aykırı olduğunu ileri sürerek, davalı şirketin 31.05.2012 tarihli Olağan Genel Kurul Kurulu'nda alınan ve gündemin ...,..., ..., ...,..., ..., ...,...,...,...,...,... ve .... maddelerindeki kararların iptaline, bu kararların uygulanmasının geri bırakılması yönünde tedbir kararı verilmesine, şirkete yönetici kayyım atanmasına, mevcut yönetimin ve denetçilerin tedbiren işten el çektirilmesine, şirket kayıtları üzerinde deneyimli ve alanında uzman özel bir denetim firmasına şirketin 2010-2011 yılı hesaplarının denetlettirilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, dava konusu genel kurul gündem maddelerinin hukuka ve yasal düzenlemelere uygun olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, iptali talep edilen genel kurul kararlarından ..., ..., ..., .... maddelerin iptal davasına konu olamayacağı, iptali talep edilen diğer kararların iptal koşulları oluşmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.
Kararı, davacılar vekili temyiz etmiştir.
...-Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına ve iptali istenen genel kurulda yönetim kurulu üyelerine huzur hakkı verilmemesi yönünde karar verilmiş bulunmasına göre, davacılar vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazları yerinde değildir.
...-Dava, anonim şirket genel kurul kararlarının iptali istemine ilişkindir.Mahkemece yukarıda yazılı gerekçeyle davanın reddine karar verilmiştir. Her ticaret şirketi gibi anonim şirketin nihai amacı kar elde etmek ve bunu dağıtmak olup anonim şirketin kar elde etme ve dağıtma nihai amacından doğan pay sahibinin kar payı hakkı da bir vazgeçilmez haktır. Bu çerçevede anonim şirketin pay sahiplerine dağıtılabilecek karı bulunuyorken iyiniyet kurallarına aykırı olacak şekilde uzunca bir süre dağıtılmaması ya da yetersiz dağıtılması halinde pay sahibi bu hakkını mahkeme aracılığıyla talep edebilecektir.
Somut olayda davacılar vekili, davalı şirketin iyi niyet kurallarına aykırı olarak 2000 yılından beri kar payı dağıtmadığını ileri sürmüş olup mahkemece davacı tarafın bu iddialarına ilişkin herhangi bir araştırma yapılmamıştır. Bu durumda mahkemece, davacıların davalı şirketin uzun yıllardır kar payı dağıtmadığına ilişkin iddiaları da araştırılarak, yukardaki genel kurulda alınan kar dağıtmama kararının davalı şirketin faaliyet gösterdiği sektörün genel gelişimi, davalı şirketin ekonomik faaliyet ve amaçları, ayrıca şirket işlemlerinin devamlı gelişmesini veyahut mümkün olduğu kadar istikrarlı kâr payı dağıtılmasını temin bakımından değerlendirilerek yasaya, ana sözleşmeye ve iyiniyet kurallarına aykırı olup olmadığı yolunda bu sahada uzman içinde ekonomistin de bulunduğu bilirkişi kuruluna inceleme yaptırılarak, sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde eksik incelemeyle genel kurulun kar dağıtılmaması kararına ilişkin iptal isteminin reddine karar verilmesi doğru görülmemiştir.
SONUÇ
Yukarıda (...) nolu bentte açıklanan nedenlerle, davacılar vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine; (...) nolu bentte açıklanan nedenlerle, kararın davacılar yararına BOZULMASINA, takdir olunan ....350 TL duruşma vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacılara verilmesine, ödedikleri temyiz peşin harcın istekleri halinde temyiz edenlere iadesine, .../.../2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/278153800 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz