6102TTK Türk Ticaret Kanunu

Zayi nedeniyle çek iptali davasında ödemeden men yasağı için yaklaşık ispat yeterlidir

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2018/1571 E. 2018/959 K. · · İlk derece: İSTANBUL ANADOLU 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

Kıymetli evrak iptali / Zayiistinaf başvurusunun kabulü ve ilk derece kararının kaldırılmasıKesin

★ EmsalGörev ve yetki

Davacının nitelemesi: İhtiyati Tedbir (Ödemeden Men Yasağı) mahkemenin nitelemesiyle örtüşüyor

Gerekçe özeti

Zayi nedeniyle çekin iptali davasında, çeki iradesi dışında elinden çıkaran hamilin ödemeden men yasağı (ihtiyati tedbir) talebinin kabulü için tam ispat değil, yaklaşık ispat yeterlidir; hamilliği ve çekin kaybını gösteren belgeler (çek fotokopisi, çıkış bordrosu, tahsilat makbuzu gibi) bu yaklaşık ispatı sağlıyorsa, inandırıcı delil bulunmadığı gerekçesiyle talebin reddi hatalıdır.

Ele alınan sorunlar

Zayi nedeniyle çekin iptali davasında ödemeden men yasağı isteminin ispat standardı → kabul

İddia: Davacı vekili, sunulan delillerin (çek fotokopisi, çek çıkış bordrosu, tahsilat makbuzu) müvekkilinin yetkili hamil olduğunu açıkça ortaya koyduğunu, ilk derece mahkemesinin ihtiyati tedbir (ödemeden men) talebini inandırıcı delil bulunmadığı gerekçesiyle reddetmesinin hatalı olduğunu, ara kararın kaldırılarak ödeme yasağı konulmasını talep etmiştir.

Gerekçe: 6102 sayılı Kanunun 818/s bendi yollamasıyla TTK 757. maddesine göre, çeki iradesi dışında elinden çıkan kişi, ödeme yeri veya hamilin yerleşim yerindeki Asliye Ticaret Mahkemesinden zayi nedeniyle çekin iptalini ve muhatabın çeki ödemeden menedilmesini isteyebilir. Bu tür bir iptal kararı verilebilmesi için mahkemece yaklaşık ispatın aranması yeterlidir. Somut olayda davacının sunduğu çek fotokopisi, çek hamilinin düzenlediği çek çıkış bordrosu ve davacının sunduğu tahsilat makbuzu, çekle ilgili yeterli bilgi ve belgenin bulunduğunu göstermektedir. Bu nedenle ilk derece mahkemesinin, ödemeden men talebiyle ilgili inandırıcı delil gösterilmediği gerekçesiyle verdiği ret kararında isabet bulunmamaktadır.

Gerekçe kaynağı: özgün

Emsal değeri

Zayi nedeniyle çek iptali davalarında ödemeden men yasağı talebinin kabulü için aranacak ispat standardının 'yaklaşık ispat' olduğunu, tam/inandırıcı ispat aranmasının hatalı olduğunu tespit etmesi yönüyle emsal niteliktedir.

Usul tespitleri

Yetkili mahkeme
TTK 757 uyarınca zayi nedeniyle çekin iptali ve ödemeden men talebi, ödeme yeri veya hamilin yerleşim yerindeki Asliye Ticaret Mahkemesinde açılabilir.

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
zayi nedeniyle çek iptali ödemeden men yasağı ihtiyati tedbir yaklaşık ispat yetkili hamil ciro

Atıf yapılan mevzuat: 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (TTK) — 6102 sayılı kanun 818/s6102 sayılı kanun 757

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2018/1571

KARAR NO 2018/959

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL ANADOLU 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 31/07/2018 Tarihli Ara Karar

NUMARASI 2018/890 Esas

İHTİYATİ TEDBİR TALEP EDEN

DAVA

Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))

TALEP İhtiyati Tedbir

İSTİNAF KARAR TARİHİ 15/08/2018

İlk derece mahkemesince verilen 31/07/2018 tarihli ihtiyati tedbir isteminin reddine ilişkin ara kararın davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü.

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; keşidecisi ... Tic. Ltd. Şti. olan, müşterisi ... Tic. A.Ş. adına düzenlenmiş ve arkası ...Tic. A.Ş. tarafından ciro edilerek yetkili hamil olan müvekkiline teslim edilen ... Bankası Pozcu/Mersin (9599) Şubesine ait ...seri numaralı 30/01/2019 keşide tarihli, 450.000,00 TL bedelli çekin ... A.Ş.'den nakliye işi karşılığı alındığını, müvekkil şirket yetkilisi ... tarafından çekin kaybedildiğini, tüm aramalara rağmen bulunamadığını, bunun üzerine Polis Karakoluna başvuruda bulunularak tutanak tutulduğunu ve ifade verildiğini belirterek ödeme yasağı kararı verilmesi ve çekin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece verilen ara karar ile; davacının talep tarihi itibariyle hala çekin yasal hamili olup olmadığı konusunda yeterli kanaat hasıl olmadığı, istemde HMK 389 ve devamı madde hükümlerinde öngörülen koşullar gerçekleşmediği gerekçesiyle ihtiyati tedbir isteminin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

İstinaf yoluna başvuran davacı vekili; dosyaya sunulan delillerin yetkili hamil olduğunu açıkça ortaya koyduğunu, lehdar olan .... Tic. A.Ş.'nin çekin arkasını cirolamasından çekin bir üçüncü şahsa verdiğinin sonucunun çıkarılacağını, müvekkilinin nakliye işi karşılığı çekin verildiğini, çek çıkış bordrosunda bunun açıkça yazıldığını, müvekkilinin çek çıkış bordrosuna karşılık 19/07/2018 tarihinde tahsilat makbuzu düzenlediğini, müvekkilinin ve iyi niyetli 3.şahısların mağdur olmaması için ödeme yasağı kararı verilmesi gerektiğini belirterek ilk derece mahkemesinin 31/07/2018 tarihli ara kararının kaldırılarak ödeme yasağı kararı verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

İhtilaf, davacının yetkili hamili olduğu belirtilen davaya konu çekin kaybedildiği iddiası ile açılan zayi nedeniyle çekin iptali davasında ödeme yasağı istemine ilişkindir.

Davacı vekili, iptalini istediği çekin hamili olan müvekkili elinde iken kaybolduğunu ileri sürerek davayı açmıştır. Mahkeme ödemeden men yasağı talep eden davacının talep tarihi itibariyle hala çekin yasal hamili olup olmadığı konusunda yeterli kanaat hasıl olmadığından tedbir talebinin reddine karar vermiştir. Ancak; 6102 sayılı kanunun 818/s bendi yollaması ile TTK'nın 757 maddesine göre,iradesi dışında çek elinden çıkan kişi ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki Asliye Ticaret Mahkemesinde zayi nedeniyle çekin iptali talebinde bulunabileceği aynı mahkemeden muhatabın çeki ödemeden menedilmesini isteyebileceği belirtilmiştir. İptal kararı verilebilmesi için mahkemece yaklaşık ispatın aranması yeterlidir.

Somut olayda, davacının sunmuş olduğu çek fotokopisi, çek hamili ...A.Ş.'nin düzenlediği 18/07/2018 tarihli çek çıkış bordrosu ve davacının sunmuş olduğu 19/07/2018 tarihli tahsilat makbuzundan çekle ilgili yeterli bilgi ve belgelerin bulunduğu görülmekle birlikte mahkeme ödemeden men talebi ile ilgili inandırıcı delil gösterilmediğinden bahisle ret kararı vermesinde isabet olmadığından İlk Derece Mahkemesinin ödemeden men talebi ile ilgili vermiş olduğu ret kararının kaldırılmasına zayi olduğu belirtilen çekle ilgili ödemeden men yasağı konulmasına karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle:

Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜNE; 31/07/2018 tarihli ihtiyati tedbir isteminin (ödemeden men yasağı) reddine ilişkin ara kararın KALDIRILMASINA,

"Davaya konu ... Bankası Pozcu/Mersin (9599) Şubesine ait ... seri numaralı 30/01/2019 keşide tarihli, keşidecisi .... Ltd. Şti. olan 450.000,00 TL bedelli çek hakkında yeterli kanaat bulunduğundan ödeme yasağı KONULMASINA; %15 oranında teminat yatırıldığında muhatap bankaya yazı yazılmasına,

Teminat alınması ve müzekkere işlemlerinin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine,"

İstinaf yoluna başvuran tarafından yatırılan harcın istek halinde kendisine iadesine,

Dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine

Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362.ç/f gereği kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 15/08/2018

.

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/278052 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.