6102TTK Türk Ticaret Kanunu

Bono niteliğindeki senede itiraz nedenlerinin İİK 265 kapsamında sınırlı sayılması

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2018/1531 E. 2018/1270 K. · · İlk derece: İstanbul 9. Asliye Ticaret Mahkemesi

İhtiyati hacizistinaf başvurusunun esastan reddiKesin

★ Emsalİhtiyati haciz usulü (yaklaşık ispat / teminat / itiraz)

Mahkemenin nitelemesi: Kıymetli evrak (kambiyo)Bono

Gerekçe özeti

İhtiyati hacze itirazda, İİK 265'te sayılan itiraz sebepleri (ihtiyati haczin dayandığı nedenler, yetki ve teminat) sınırlı sayıda olup, bu sebepler dışındaki iddialar (senedin teminat senedi olduğu, sahtecilik, kısmi ödeme gibi) itiraz nedeni olarak ileri sürülemez; bu iddialar ancak menfi tespit davasına konu olabilir. Ayrıca düzenleme yeri yazılı olmayan bir bono, düzenleyenin adının yanındaki yerde düzenlenmiş sayılarak kambiyo vasfını korur; hamilin keşideciye karşı ihtiyati haciz isteyebilmesi için bononun vadesinin gelmesi yeterli olup ödememe protestosu çekilmesi gerekmez.

Ele alınan sorunlar

Bononun düzenlenme yeri eksikliği nedeniyle kambiyo vasfının bulunup bulunmadığı → ret

İddia: Senette keşide yeri bulunmadığından senedin kambiyo vasfını haiz olmadığı ileri sürülmüştür.

Gerekçe: TTK 776/1-f uyarınca senette düzenleme yerinin yazılı olması gerekir; ancak düzenlenme yeri gösterilmeyen bir bono, düzenleyenin adının yanında yazılı olan yerde düzenlenmiş sayılır. İncelenen bonoda düzenlenme yeri bulunmamakla birlikte düzenleyenin adresi yer aldığından, senet kambiyo vasfını haiz kabul edilmiştir.

Gerekçe kaynağı: özgün

Ödememe protestosu çekilmemiş olmasının ihtiyati haciz talebine engel olup olmadığı → ret

İddia: Keşideciye ve lehdara protesto çekilmediği ve lehdarın icra takibinde taraf gösterilmediği ileri sürülmüştür.

Gerekçe: İİK 257/1 uyarınca ihtiyati haciz isteyebilmek için alacağın muaccel olması ve rehinle temin edilmemiş olması yeterlidir. Hamilin bonoyu tanzim edene ve onun lehine aval verene karşı ihtiyati haciz isteyebilmesi için bononun vadesinin gelmesi yeterli olup, ayrıca ödememe protestosu çekilmesi ve bu protestonun talebe eklenmesi gerekmez; çünkü yetkili hamil bu kişilere karşı doğrudan talep hakkına sahiptir. TTK 779/1 uyarınca bonoyu tanzim eden, poliçeyi kabul eden muhatap gibi sorumlu olduğundan, keşidecinin de hamile karşı aynı nedenle sorumlu olması gerekir.

Gerekçe kaynağı: özgün

Senedin teminat senedi olduğu, sahtecilik ve kötüniyetli ciro iddialarının itiraz nedeni olarak ileri sürülüp sürülemeyeceği → ret

İddia: Senedin teminat senedi olarak verildiği, alacaklının teminat senedi ibaresini yırtarak senetten ayırdığı, arkasına sahte imza atarak ciro ettiği ve borcun bir kısmının ödendiği ileri sürülmüştür.

Gerekçe: İİK 265 uyarınca borçlu, kendisinin yokluğunda verilen ihtiyati haczin dayandığı nedenlere, yetkiye ve teminata itiraz edebilir; bu maddede ihtiyati haciz kararına itiraz sebepleri sınırlı olarak sayılmıştır ve bunların dışında bir sebebe dayanılarak itiraz edilmesi mümkün değildir. İtiraz edenin teminat tutarı dışında ileri sürdüğü nedenler (teminat senedi olduğu, sahtecilik, kısmi ödeme) İİK 265'te sayılan sebeplerden olmayıp ancak menfi tespit davasına konu olabilir.

Gerekçe kaynağı: özgün

Takdir edilen teminat tutarının yeterliliği → ret

İddia: Takdir edilen teminat miktarına itiraz edilmiştir.

Gerekçe: Mahkemece takdir edilen teminat tutarı yeterli görülmüş, bu yönden kararda isabetsizlik bulunmamıştır.

Gerekçe kaynağı: özgün

Emsal değeri

İİK 265 kapsamındaki itiraz sebeplerinin sınırlı sayıldığı ve teminat senedi/sahtecilik/kısmi ödeme gibi iddiaların bu kapsamda değerlendirilemeyeceği; düzenleme yeri yazılı olmayan bononun düzenleyenin adresi ile kambiyo vasfını koruduğu ve hamilin keşideciye karşı protesto çekmeden ihtiyati haciz isteyebileceği yönündeki tespitler açısından emsal niteliktedir.

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
ihtiyati haciz itiraz bono kambiyo vasfı düzenleme yeri protesto menfi tespit davası teminat

Atıf yapılan mevzuat: 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (TTK) — TTK 776/1.fTTK 779/1 · 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu (İİK) — İİK 257/1İİK 265

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2018/1531

KARAR NO 2018/1270

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İstanbul 9. Asliye Ticaret Mahkemesi

TARİH 19/02/2018 (Ek Karar)

NUMARASI 2017/1373 D.İş - 2017/1371 Karar

TALEP İhtiyati Hacze İtiraz

EK KARAR TARİHİ 19/02/2018

İSTİNAF KARAR TARİHİ 18/10/2018

Mahkemenin 22/12/2017 tarihli ihtiyati haciz kararına karşı itiraz üzerine, 19/02/2018 tarihinde verilen itirazın reddine ilişkin ek kararın, ihtiyati hacze itiraz eden vekilince yasal sürede istinaf edilmesi üzerine dosya içerisindeki tüm belgeler okunup, incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

TALEP

İhtiyati haciz isteyen vekili, karşı tarafın borçlusu olduğu bononun vadesinde ödenmediğini, ayrıca alacağın rehinle temin edilmediğini ileri sürerek alacağını teminen ihtiyati haciz isteminde bulunmuş, talep uygun görülerek mahkemece ihtiyati haciz kararı verilmiştir.

İTİRAZ

İhtiyati hacze itiraz eden vekili, ihtiyati hacze konu senedin teminat senedi olarak düzenlenerek ...’a verildiğini, senet üzerinde teminat amacıyla verildiğine dair ifade bulunduğunu, müvekkilinin bu senede ilişkin 23.000,00 TL ödeme yaptığını, ancak senedin alacaklının eline geçtiğini ve alacaklının kötüniyetli olarak ‘teminat senedi’ yazılı kısmı yırtarak senetten ayırdığını ve senedin arkasına sahte imza atarak ciro ettiğini, kaldı ki senette keşide yeri olmaması nedeniyle senedin kambiyo vasfını haiz olmadığını belirterek ihtiyati haciz kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

İTİRAZA CEVAP İhtiyati haciz isteyen vekili, itirazın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ

İlk derece Mahkemesinin 19/02/2018 tarihli ek kararı ile, itiraz nedeni olarak bildirilen hususların İİK 265.maddesinde sayılan itiraz nedenlerinden olmadığı, ancak menfi tespit davasına konu olabileceği gerekçesiyle ihtiyati hacze itirazın reddine karar verilmiştir.

Bu karara karşı ihtiyati hacze itiraz eden vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İSTİNAF SEBEPLERİ

İhtiyati hacze itiraz eden vekili; ihtiyati hacze konu senedin teminat senedi olarak düzenlenerek ...’a verildiğini, senet üzerinde teminat amacıyla verildiğine dair ifade bulunduğunu, müvekkilinin bu senede ilişkin 23.000,00 TL ödeme yaptığını, ancak senedin alacaklının eline geçtiğini ve alacaklının kötüniyetli olarak ‘teminat senedi’ yazılı kısmı yırtarak senetten ayırdığını ve senedin arkasına sahte imza atarak ciro ettiğini, kaldı ki senette keşide yeri olmaması nedeniyle senedin kambiyo vasfını haiz olmadığını, ayrıca keşideciye ve lehdara yönelik protesto çekilmediğini, lehdarın imzaya itirazını engellemek için icra takibinde de taraf gösterilmediğini, takdir edilen teminat miktarına da itiraz ettiklerini belirterek ihtiyati hacze itirazın reddine ilişkin ek kararın kaldırılmasına karar verilmesini istemiştir

GEREKÇE

Talep, İİK 265 vd. maddeleri kapsamında ihtiyati hacze itiraza ilişkindir.

TTK 776/1.f maddesi gereğince, senette düzenleme yerinin yazılı olması gerekir. Düzenlendiği yer gösterilmeyen bir bono, düzenleyenin adının yanında yazılı olan yerde düzenlenmiş sayılır. Talebe konu bono incelendiğinde düzenlenme yerinin bulunmadığı, ancak düzenleyenin adresinin bulunduğu görülmekle kambiyo vasfını haiz olduğu anlaşılmıştır.

İhtiyati haciz isteyebilmek için İİK’nun 257/1. maddesine göre, alacağın muaccel olması ve rehinle temin edilmemiş olması yeterlidir. Hamilin, bonoyu tanzim edene yani keşideciye ve onun lehine aval verene karşı ihtiyati haciz isteyebilmesi için, bononun vadesinin gelmesi gerekli ve yeterli olup, ayrıca ödememe protestosu çekmesi ve bu protestoyu bono ile birlikte ihtiyati haciz talebine eklemesi gerekmemektedir. Çünkü, yetkili hamil bu kişilere karşı doğrudan doğruya talep hakkına sahiptir. TTK’nun 779/1.maddesine göre, bir bonoyu tanzim eden kimse; tıpkı bir poliçeyi kabul eden gibi sorumludur. Bonoyu tanzim eden, tıpkı poliçede senedi kabul eden muhatap gibi sorumlu olduğuna göre, onunla aynı durumda olan bono keşidecisinin de hamile karşı aynı nedenle sorumlu olması gerekir.

Dolayısıyla bu yöndeki istinaf nedeni de yerinde görülmemiştir.

İİK 265. madde gereğince "borçlu kendisinin yokluğunda verilmiş olan ihtiyati haczin dayandığı nedenlere, yetkiye ve teminata " itirazda bulunabilir.İİK'nın 265. maddesinde ihtiyati haciz kararına karşı itiraz sebepleri sınırlı şekilde sayılmış olup, bu sayılanlar dışında başka bir sebebe dayanılarak itiraz edilmesi mümkün değildir. İtiraz edenin ileri sürdüğü teminat tutarı dışındaki nedenler ise İİK'nın 265.maddesinde sınırlı olarak sayılan sebeplerden olmadığından, ancak menfi tespit davasına konu olabileceğinden bu yöndeki istinaf nedenleri de yerinde görülmemiştir.

Öte yandan mahkemece takdir edilen teminat tutarı da yeterli görüldüğünden kararda bu yönden de isabetsizlik görülmemiştir.

Açıklanan bu gerekçelerle ihtiyati hacze itiraz eden vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine yönelik aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle:

İhtiyati hacze itiraz eden vekilinin istinaf başvurusunun HMK 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,

Peşin harcın karar harcına mahsubuna başkaca harç alınmasına yer olmadığına,

Dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine,

Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliği ile HMK'nun 362.f maddesi uyarınca kesin olmak üzere karar verildi. 18/10/2018

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/276158 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.