Çek iptali
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2015/11661 E. 2016/8539 K. ·
BozulduKesinlik belirsiz
★ Emsal
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
zayi nedeniyle iptal davası↗ çekin ibrazı↗ ödeme yasağı↗ zayi nedeniyle çek iptali↗ meşru hamil↗ zayi nedeniyle iptal↗ kıymetli evrak↗ çek iptali↗ takas↗ zayi↗ oy yasağı↗ hamil↗ iptal davası↗ karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi↗ çek↗ karar verilmesine yer olmadığına↗ ibraz↗ teminat↗
Gerekçe
Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).
Mahkemece tüm dosya kapsamına göre; talep eden tarafından teminat yatırılmadığından çekle ilgili ödeme yasağı kararı verilemediği, yasal ilanların yapıldığı, ancak üç aylık bekleme süresi içerisinde çeki elinde bulunduranın ortaya çıkmadığı, muhatap bankaya yazılan yazı cevabından talep konusu çekin muhatap bankaya takas merkezi aracılığıyla ibraz edildiğinin öğrenildiği, bu haliyle çekin zayi durumunun ortadan kalktığı gerekçisiyle, esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.
Kararı, talep eden vekili temyiz etmiştir.
Talep, zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkin olup, mahkemece çekin bankaya ibraz edildiği gerekçesiyle, talebin reddine karar verilmiştir. Oysa, talep eden vekili müvekkilinin talep konusu çekin meşru hamili olduğunu, tahsili amacıyla İş Bankası aracılığı ile takas merkezine ibraz edilen çekin karşılıksız çıkması üzerine müvekkilince bankadan geri alındığını ve zayi olduğunu iddia etmiştir.
Çeki ibraz eden şirket, çekin bankaya ibrazından sonra kaybedildiği iddiasında bulunduğuna göre, mahkemenin çekin ibraz edildiği bu nedenle zayi olma olgusunun ortadan kalktığı yönündeki gerekçesi doğru olmadığı gibi ayrıca, çekin ibrazından sonra dahi kıymetli evrak vasıfları devam ettiği sürece TTK’nın 730. maddesi delaletiyle TTK'nın 669. ve devamı maddeleri uyarınca zayi nedeniyle iptal isteminde bulunulabileceğinden çekin ibraz edilmiş olması tek başına zayi nedeniyle iptal davası açılmasına engel olmayıp, bedeli ödeninceye kadar çek hakkında iptal kararı verilmesi mümkündür.
Bu itibarla, mahkemece yukarıda belirtilen ilkeler doğrultusunda talep edenin istemi değerlendirilip, neticesine göre bir karar vermek gerekirken, yanılgılı değerlendirmeyle yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamış, bu husus bozmayı gerektirmiştir.
Benzer Kararlar
Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2014/2134 E. 2014/11415 K.
Ortak:çekin ibrazı · zayi nedeniyle iptal · kıymetli evrak · çek iptali · zayi · hamil · iptal davası · çek
İncelediğiniz karardaÇeki «ibraz» eden şirket, çekin bankaya ibrazından sonra kaybedildiği iddiasında bulunduğuna göre, mahkemenin «çekin ibraz» edildiği bu nedenle «zayi» olma olgusunun ortadan kalktığı yönündeki gerekçesi doğru olmadığı gibi ayrıca, çekin ibrazından sonra dahi «kıymetli evrak» vasıfları devam ettiği sürece TTK’nın 730. maddesi delaletiyle TTK'nın 669. ve devamı maddeleri uyarınca «zayi nedeniyle iptal» isteminde bulunulabileceğinden çekin ibraz edilmiş olması tek başına «zayi nedeniyle iptal davası» açılmasına engel olmayıp, bedeli ödeninceye kadar «çek» hakkında iptal kararı verilmesi mümkündür.
Talep, «zayi nedeniyle çek iptali» istemine ilişkin olup, mahkemece çekin bankaya «ibraz» edildiği gerekçesiyle, talebin reddine karar verilmiştir.
Oysa, talep eden vekili müvekkilinin talep konusu çekin «meşru hamili» olduğunu, tahsili amacıyla İş Bankası aracılığı ile «takas» merkezine «ibraz» edilen çekin karşılıksız çıkması üzerine müvekkilince bankadan geri alındığını ve «zayi» olduğunu iddia etmiştir.
Benzer bu karardaÇekin, ibrazından sonra dahi «kıymetli evrak» vasıfları devam ettiği sürece TTK’nın 730. maddesi delaletiyle TTK'nın 669. ve devamı maddeleri uyarınca «zayi nedeniyle iptal» isteminde bulunulabilir.
Bir başka deyişle «çekin ibraz» edilmiş olması «zayi» «iptal davası» açılmasına engel değildir.
Dava, «çek iptali» istemine ilişkin olup, mahkemece, çekin bankaya «ibraz» edildiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:cy/cy şerhi
Benzer bu karardaOysa, davacı taraf çekin «hamili» olduğunu, bankaya «ibraz» edildiğini, karşılıksız «şerhi» vurulduktan sonra icra takibinde bulunmak üzere uhdesinde bulundurduğu sırada çekin çalınarak «zayi» olduğunu iddia etmiştir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2015/9208 E. 2016/3985 K.
Ortak:çekin ibrazı · zayi nedeniyle iptal · kıymetli evrak · çek iptali · takas · zayi · hamil · iptal davası · Çek iptali
İncelediğiniz karardaÇeki «ibraz» eden şirket, çekin bankaya ibrazından sonra kaybedildiği iddiasında bulunduğuna göre, mahkemenin «çekin ibraz» edildiği bu nedenle «zayi» olma olgusunun ortadan kalktığı yönündeki gerekçesi doğru olmadığı gibi ayrıca, çekin ibrazından sonra dahi «kıymetli evrak» vasıfları devam ettiği sürece TTK’nın 730. maddesi delaletiyle TTK'nın 669. ve devamı maddeleri uyarınca «zayi nedeniyle iptal» isteminde bulunulabileceğinden çekin ibraz edilmiş olması tek başına «zayi nedeniyle iptal davası» açılmasına engel olmayıp, bedeli ödeninceye kadar «çek» hakkında iptal kararı verilmesi mümkündür.
Oysa, talep eden vekili müvekkilinin talep konusu çekin «meşru hamili» olduğunu, tahsili amacıyla İş Bankası aracılığı ile «takas» merkezine «ibraz» edilen çekin karşılıksız çıkması üzerine müvekkilince bankadan geri alındığını ve «zayi» olduğunu iddia etmiştir.
Mahkemece tüm dosya kapsamına göre; talep eden tarafından «teminat» yatırılmadığından çekle ilgili «ödeme yasağı» kararı verilemediği, yasal ilanların yapıldığı, ancak üç aylık bekleme süresi içerisinde çeki elinde bulunduranın ortaya çıkmadığı, muhatap bankaya yazılan yazı cevabından talep konusu çekin muhatap bankaya «takas» merkezi aracılığıyla «ibraz» edildiğinin öğrenildiği, bu haliyle çekin «zayi» durumunun ortadan kalktığı gerekçisiyle, esas hakkında karar «verilmesine yer olmadığına» karar verilmiştir.
Benzer bu karardaÇekin, ibrazından sonra dahi «kıymetli evrak» vasıfları devam ettiği sürece TTK’nın 730. maddesi delaletiyle TTK'nın 669. ve devamı maddeleri uyarınca «zayi nedeniyle iptal» isteminde bulunulabilir.
Bir başka deyişle «çekin ibraz» edilmiş olması «zayi» «iptal davası» açılmasına engel değildir.
Oysa, davacı taraf çekin karşılıksız çıkması üzerine «ciro» ettiği şirket tarafından iade edildiğini, çekin «hamili» olduğunu, icra takibinde bulunmak üzere uhdesinde bulundurduğu sırada çekin kaybolarak «zayi» olduğunu iddia etmiştir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:karşılıksızdır işlemi · ciro
Benzer bu karardaŞube Müdürlüğü'nden sorulduğu, cevabi yazıda, dava konusu çekin .... tarafından elektronik «takas» ortamında «ibraz» edildiğini ve hesap bakiyesi yetersiz olduğundan «çek» tutarının ödenmediği ve «karşılıksız işlemine» tabi tutulduğunun bildirildiği, çekin ilgili bankaya ibraz edilmiş olduğu ve karşılıksız işlemine tabi tutulduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Oysa, davacı taraf çekin karşılıksız çıkması üzerine «ciro» ettiği şirket tarafından iade edildiğini, çekin «hamili» olduğunu, icra takibinde bulunmak üzere uhdesinde bulundurduğu sırada çekin kaybolarak «zayi» olduğunu iddia etmiştir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2014/13369 E. 2014/19213 K.
Ortak:çekin ibrazı · zayi nedeniyle iptal · kıymetli evrak · çek iptali · zayi · hamil · iptal davası · çek · Çek iptali
İncelediğiniz karardaÇeki «ibraz» eden şirket, çekin bankaya ibrazından sonra kaybedildiği iddiasında bulunduğuna göre, mahkemenin «çekin ibraz» edildiği bu nedenle «zayi» olma olgusunun ortadan kalktığı yönündeki gerekçesi doğru olmadığı gibi ayrıca, çekin ibrazından sonra dahi «kıymetli evrak» vasıfları devam ettiği sürece TTK’nın 730. maddesi delaletiyle TTK'nın 669. ve devamı maddeleri uyarınca «zayi nedeniyle iptal» isteminde bulunulabileceğinden çekin ibraz edilmiş olması tek başına «zayi nedeniyle iptal davası» açılmasına engel olmayıp, bedeli ödeninceye kadar «çek» hakkında iptal kararı verilmesi mümkündür.
Talep, «zayi nedeniyle çek iptali» istemine ilişkin olup, mahkemece çekin bankaya «ibraz» edildiği gerekçesiyle, talebin reddine karar verilmiştir.
Oysa, talep eden vekili müvekkilinin talep konusu çekin «meşru hamili» olduğunu, tahsili amacıyla İş Bankası aracılığı ile «takas» merkezine «ibraz» edilen çekin karşılıksız çıkması üzerine müvekkilince bankadan geri alındığını ve «zayi» olduğunu iddia etmiştir.
Benzer bu karardaÇekin, ibrazından sonra dahi «kıymetli evrak» vasıfları devam ettiği sürece TTK’nın 730. maddesi delaletiyle TTK 669 ve devamı maddeleri uyarınca «zayi nedeniyle iptal» isteminde bulunulabilir.
Bir başka deyişle «çekin ibraz» edilmiş olması «zayi» «iptal davası» açılmasına engel değildir.
Dava, «çek iptali» istemine ilişkin olup, mahkemece, çekin bankaya «ibraz» edildiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:cy/cy şerhi
Benzer bu karardaOysa, davacı taraf çekin «hamili» olduğunu, bankaya «ibraz» edildiğini, karşılıksız «şerhi» vurulduktan sonra uhdesinde bulundurduğu sırada çekin «zayi» olduğunu iddia etmiştir.
1 benzer karar daha
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2016/11997 E. 2018/4372 K.
Ortak:çekin ibrazı · zayi nedeniyle iptal · kıymetli evrak · zayi · iptal davası · çek · ibraz
İncelediğiniz karardaÇeki «ibraz» eden şirket, çekin bankaya ibrazından sonra kaybedildiği iddiasında bulunduğuna göre, mahkemenin «çekin ibraz» edildiği bu nedenle «zayi» olma olgusunun ortadan kalktığı yönündeki gerekçesi doğru olmadığı gibi ayrıca, çekin ibrazından sonra dahi «kıymetli evrak» vasıfları devam ettiği sürece TTK’nın 730. maddesi delaletiyle TTK'nın 669. ve devamı maddeleri uyarınca «zayi nedeniyle iptal» isteminde bulunulabileceğinden çekin ibraz edilmiş olması tek başına «zayi nedeniyle iptal davası» açılmasına engel olmayıp, bedeli ödeninceye kadar «çek» hakkında iptal kararı verilmesi mümkündür.
Talep, «zayi nedeniyle çek iptali» istemine ilişkin olup, mahkemece çekin bankaya «ibraz» edildiği gerekçesiyle, talebin reddine karar verilmiştir.
Mahkemece tüm dosya kapsamına göre; talep eden tarafından «teminat» yatırılmadığından çekle ilgili «ödeme yasağı» kararı verilemediği, yasal ilanların yapıldığı, ancak üç aylık bekleme süresi içerisinde çeki elinde bulunduranın ortaya çıkmadığı, muhatap bankaya yazılan yazı cevabından talep konusu çekin muhatap bankaya «takas» merkezi aracılığıyla «ibraz» edildiğinin öğrenildiği, bu haliyle çekin «zayi» durumunun ortadan kalktığı gerekçisiyle, esas hakkında karar «verilmesine yer olmadığına» karar verilmiştir.
Benzer bu karardaBir başka deyişle, «çekin ibraz» edildikten sonra kaybedilmesi «zayi» «iptal davası» açılmasına engel değildir.
Mahkemece, tüm dosya kapsamına göre, 15.000 TL bedelli «çek» haricindeki bonoların «ibraz» edilmediği, dava konusu olan ve ibraz edilmeyen bonoların davacı yedinde iken «zayi» olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüyle 30/03/2013 keşide tarihli, ...
Şti. adına keşide edilen, 15.000 TL bedelli «çek» yönünden davanın reddine, 28/02/2013 «vade» tarihli, 500,00 TL bedelli «bono», 28/02/2013 vade tarihli, 200,00 TL bedelli bono, 28/02/2013 vade tarihli, 250,00 TL bedelli bono, 28/02/2013 vade tarihli, 338,87 TL bedelli bono, 28/02/2013 vade tarihli, 2.880,00 TL bedelli bono, 28/02/2013 vade tarihli, 9.500 TL bedelli bono, 05/03/2015 vade tarihli, 200,00 TL bedelli bono, 05/03/2013 vade tarihli, 450,00 TL bedelli bono ve 10/03/2013 vade tarihli, 3.500,00 TL bedelli bono olmak üzere 9 adet bononun «zayi nedeniyle iptaline» karar verilmiştir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:ciro · olumsuz oy · bono · vade · ilan
Benzer bu karardaŞti.’ne «ciro» edilen 7.000 TL bedelli 28.02.2013 «vade» tarihli «bonoya» ilişkin herhangi bir «ilan» yapılmamış ve bir karar verilmemiştir.
O halde hakkında hüküm tesis edilmeyen 1 adet «bono» için gerekli «ilanlar» yapılarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken olumlu «olumsuz» bir karar verilmemesi doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.
Şti. adına keşide edilen, 15.000 TL bedelli «çek» yönünden davanın reddine, 28/02/2013 «vade» tarihli, 500,00 TL bedelli «bono», 28/02/2013 vade tarihli, 200,00 TL bedelli bono, 28/02/2013 vade tarihli, 250,00 TL bedelli bono, 28/02/2013 vade tarihli, 338,87 TL bedelli bono, 28/02/2013 vade tarihli, 2.880,00 TL bedelli bono, 28/02/2013 vade tarihli, 9.500 TL bedelli bono, 05/03/2015 vade tarihli, 200,00 TL bedelli bono, 05/03/2013 vade tarihli, 450,00 TL bedelli bono ve 10/03/2013 vade tarihli, 3.500,00 TL bedelli bono olmak üzere 9 adet bononun «zayi nedeniyle iptaline» karar verilmiştir.
Davacı tarafça 10 adet «bononun» iptali talep edilmiş olup mahkemece 9 adet bono yönünden «ilan» yapılarak bu bonolar yönünden iptal kararı verilmiş, dava dilekçesinde belirtilen Koç Ticaret isimli firma lehine keşide edilen ...
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2015/11661 E. , 2016/8539 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ TİCARET MAHKEMESİ
Hasımsız olarak görülen davada ...
1. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 24/07/2015 tarih ve 2015/500-2015/640 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi talep eden vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Talep eden vekili, ... Şubesi'ne ait keşidecisi ... İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. olan 386168 seri numaralı 25/04/2014 keşide tarihli ve 35.000,00 bedelli çekin zayi olduğunu ileri sürerek, anılan çekin üzerine ödeme yasağı konularak çekin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Mahkemece tüm dosya kapsamına göre; talep eden tarafından teminat yatırılmadığından çekle ilgili ödeme yasağı kararı verilemediği, yasal ilanların yapıldığı, ancak üç aylık bekleme süresi içerisinde çeki elinde bulunduranın ortaya çıkmadığı, muhatap bankaya yazılan yazı cevabından talep konusu çekin muhatap bankaya takas merkezi aracılığıyla ibraz edildiğinin öğrenildiği, bu haliyle çekin zayi durumunun ortadan kalktığı gerekçisiyle, esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.
Kararı, talep eden vekili temyiz etmiştir.
Talep, zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkin olup, mahkemece çekin bankaya ibraz edildiği gerekçesiyle, talebin reddine karar verilmiştir. Oysa, talep eden vekili müvekkilinin talep konusu çekin meşru hamili olduğunu, tahsili amacıyla İş Bankası aracılığı ile takas merkezine ibraz edilen çekin karşılıksız çıkması üzerine müvekkilince bankadan geri alındığını ve zayi olduğunu iddia etmiştir.
Çeki ibraz eden şirket, çekin bankaya ibrazından sonra kaybedildiği iddiasında bulunduğuna göre, mahkemenin çekin ibraz edildiği bu nedenle zayi olma olgusunun ortadan kalktığı yönündeki gerekçesi doğru olmadığı gibi ayrıca, çekin ibrazından sonra dahi kıymetli evrak vasıfları devam ettiği sürece TTK’nın 730. maddesi delaletiyle TTK'nın 669. ve devamı maddeleri uyarınca zayi nedeniyle iptal isteminde bulunulabileceğinden çekin ibraz edilmiş olması tek başına zayi nedeniyle iptal davası açılmasına engel olmayıp, bedeli ödeninceye kadar çek hakkında iptal kararı verilmesi mümkündür.
Bu itibarla, mahkemece yukarıda belirtilen ilkeler doğrultusunda talep edenin istemi değerlendirilip, neticesine göre bir karar vermek gerekirken, yanılgılı değerlendirmeyle yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamış, bu husus bozmayı gerektirmiştir.
SONUÇ
Yukarıda açıklanan nedenlerle talep eden vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 31/10/2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/275527200 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz