Çek iptali
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2015/9208 E. 2016/3985 K. ·
BozulduKesinlik belirsiz
★ Emsal
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
karşılıksızdır işlemi↗ çekin ibrazı↗ çek iptali davası↗ zayi nedeniyle iptal↗ kıymetli evrak↗ çek iptali↗ takas↗ ciro↗ zayi↗ hamil↗ iptal davası↗ çek↗ ibraz↗
Gerekçe
Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).
Mahkemece, iddia ve dosya kapsamına göre, davanın yitirme nedenine dayalı çek iptali istemine ilişkin olduğu, davaya konu çekin bankaya ibraz edilip edilmediği hususunun ilgili ... ... Şube Müdürlüğü'nden sorulduğu, cevabi yazıda, dava konusu çekin .... tarafından elektronik takas ortamında ibraz edildiğini ve hesap bakiyesi yetersiz olduğundan çek tutarının ödenmediği ve karşılıksız işlemine tabi tutulduğunun bildirildiği, çekin ilgili bankaya ibraz edilmiş olduğu ve karşılıksız işlemine tabi tutulduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.
Dava, çek iptali istemine ilişkin olup, mahkemece, çekin bankaya ibraz edildiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. Oysa, davacı taraf çekin karşılıksız çıkması üzerine ciro ettiği şirket tarafından iade edildiğini, çekin hamili olduğunu, icra takibinde bulunmak üzere uhdesinde bulundurduğu sırada çekin kaybolarak zayi olduğunu iddia etmiştir. Çekin, ibrazından sonra dahi kıymetli evrak vasıfları devam ettiği sürece TTK’nın 730. maddesi delaletiyle TTK'nın 669. ve devamı maddeleri uyarınca zayi nedeniyle iptal isteminde bulunulabilir. Bir başka deyişle çekin ibraz edilmiş olması zayi iptal davası açılmasına engel değildir.
Bu itibarla, mahkemece yukarıda belirtilen ilkeler doğrultusunda davacının talebi değerlendirilip, neticesine göre bir karar vermek gerekirken, yanılgılı değerlendirmelerle yazılı olduğu şekilde hüküm tesisi doğru olmamış, kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.
Benzer Kararlar
Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2014/13369 E. 2014/19213 K.
Ortak:çekin ibrazı · zayi nedeniyle iptal · kıymetli evrak · çek iptali · zayi · hamil · iptal davası · çek · Çek iptali
İncelediğiniz karardaÇekin, ibrazından sonra dahi «kıymetli evrak» vasıfları devam ettiği sürece TTK’nın 730. maddesi delaletiyle TTK'nın 669. ve devamı maddeleri uyarınca «zayi nedeniyle iptal» isteminde bulunulabilir.
Bir başka deyişle «çekin ibraz» edilmiş olması «zayi» «iptal davası» açılmasına engel değildir.
Mahkemece, iddia ve dosya kapsamına göre, davanın yitirme nedenine dayalı «çek iptali» istemine ilişkin olduğu, davaya konu çekin bankaya «ibraz» edilip edilmediği hususunun ilgili ... ...
Benzer bu karardaÇekin, ibrazından sonra dahi «kıymetli evrak» vasıfları devam ettiği sürece TTK’nın 730. maddesi delaletiyle TTK 669 ve devamı maddeleri uyarınca «zayi nedeniyle iptal» isteminde bulunulabilir.
Bir başka deyişle «çekin ibraz» edilmiş olması «zayi» «iptal davası» açılmasına engel değildir.
Dava, «çek iptali» istemine ilişkin olup, mahkemece, çekin bankaya «ibraz» edildiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:cy/cy şerhi · karar verilmesine yer olmadığına
Benzer bu karardaMahkemece, tüm dosya kapsamına göre, dava konusu çekin muhatap bankaya «ibraz» edildiği gerekçesiyle konusu kalmayan davanın esası hakkında karar «verilmesine yer olmadığına» karar verilmiştir.
Oysa, davacı taraf çekin «hamili» olduğunu, bankaya «ibraz» edildiğini, karşılıksız «şerhi» vurulduktan sonra uhdesinde bulundurduğu sırada çekin «zayi» olduğunu iddia etmiştir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2014/2134 E. 2014/11415 K.
Ortak:çekin ibrazı · zayi nedeniyle iptal · kıymetli evrak · çek iptali · zayi · hamil · iptal davası · çek
İncelediğiniz karardaÇekin, ibrazından sonra dahi «kıymetli evrak» vasıfları devam ettiği sürece TTK’nın 730. maddesi delaletiyle TTK'nın 669. ve devamı maddeleri uyarınca «zayi nedeniyle iptal» isteminde bulunulabilir.
Bir başka deyişle «çekin ibraz» edilmiş olması «zayi» «iptal davası» açılmasına engel değildir.
Mahkemece, iddia ve dosya kapsamına göre, davanın yitirme nedenine dayalı «çek iptali» istemine ilişkin olduğu, davaya konu çekin bankaya «ibraz» edilip edilmediği hususunun ilgili ... ...
Benzer bu karardaÇekin, ibrazından sonra dahi «kıymetli evrak» vasıfları devam ettiği sürece TTK’nın 730. maddesi delaletiyle TTK'nın 669. ve devamı maddeleri uyarınca «zayi nedeniyle iptal» isteminde bulunulabilir.
Bir başka deyişle «çekin ibraz» edilmiş olması «zayi» «iptal davası» açılmasına engel değildir.
Dava, «çek iptali» istemine ilişkin olup, mahkemece, çekin bankaya «ibraz» edildiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:cy/cy şerhi
Benzer bu karardaOysa, davacı taraf çekin «hamili» olduğunu, bankaya «ibraz» edildiğini, karşılıksız «şerhi» vurulduktan sonra icra takibinde bulunmak üzere uhdesinde bulundurduğu sırada çekin çalınarak «zayi» olduğunu iddia etmiştir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2015/11661 E. 2016/8539 K.
Ortak:çekin ibrazı · zayi nedeniyle iptal · kıymetli evrak · çek iptali · takas · zayi · hamil · iptal davası · Çek iptali
İncelediğiniz karardaÇekin, ibrazından sonra dahi «kıymetli evrak» vasıfları devam ettiği sürece TTK’nın 730. maddesi delaletiyle TTK'nın 669. ve devamı maddeleri uyarınca «zayi nedeniyle iptal» isteminde bulunulabilir.
Bir başka deyişle «çekin ibraz» edilmiş olması «zayi» «iptal davası» açılmasına engel değildir.
Oysa, davacı taraf çekin karşılıksız çıkması üzerine «ciro» ettiği şirket tarafından iade edildiğini, çekin «hamili» olduğunu, icra takibinde bulunmak üzere uhdesinde bulundurduğu sırada çekin kaybolarak «zayi» olduğunu iddia etmiştir.
Benzer bu karardaÇeki «ibraz» eden şirket, çekin bankaya ibrazından sonra kaybedildiği iddiasında bulunduğuna göre, mahkemenin «çekin ibraz» edildiği bu nedenle «zayi» olma olgusunun ortadan kalktığı yönündeki gerekçesi doğru olmadığı gibi ayrıca, çekin ibrazından sonra dahi «kıymetli evrak» vasıfları devam ettiği sürece TTK’nın 730. maddesi delaletiyle TTK'nın 669. ve devamı maddeleri uyarınca «zayi nedeniyle iptal» isteminde bulunulabileceğinden çekin ibraz edilmiş olması tek başına «zayi nedeniyle iptal davası» açılmasına engel olmayıp, bedeli ödeninceye kadar «çek» hakkında iptal kararı verilmesi mümkündür.
Oysa, talep eden vekili müvekkilinin talep konusu çekin «meşru hamili» olduğunu, tahsili amacıyla İş Bankası aracılığı ile «takas» merkezine «ibraz» edilen çekin karşılıksız çıkması üzerine müvekkilince bankadan geri alındığını ve «zayi» olduğunu iddia etmiştir.
Mahkemece tüm dosya kapsamına göre; talep eden tarafından «teminat» yatırılmadığından çekle ilgili «ödeme yasağı» kararı verilemediği, yasal ilanların yapıldığı, ancak üç aylık bekleme süresi içerisinde çeki elinde bulunduranın ortaya çıkmadığı, muhatap bankaya yazılan yazı cevabından talep konusu çekin muhatap bankaya «takas» merkezi aracılığıyla «ibraz» edildiğinin öğrenildiği, bu haliyle çekin «zayi» durumunun ortadan kalktığı gerekçisiyle, esas hakkında karar «verilmesine yer olmadığına» karar verilmiştir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:zayi nedeniyle iptal davası · ödeme yasağı · zayi nedeniyle çek iptali · meşru hamil · oy yasağı · karar verilmesine yer olmadığına · teminat
Benzer bu karardaMahkemece tüm dosya kapsamına göre; talep eden tarafından «teminat» yatırılmadığından çekle ilgili «ödeme yasağı» kararı verilemediği, yasal ilanların yapıldığı, ancak üç aylık bekleme süresi içerisinde çeki elinde bulunduranın ortaya çıkmadığı, muhatap bankaya yazılan yazı cevabından talep konusu çekin muhatap bankaya «takas» merkezi aracılığıyla «ibraz» edildiğinin öğrenildiği, bu haliyle çekin «zayi» durumunun ortadan kalktığı gerekçisiyle, esas hakkında karar «verilmesine yer olmadığına» karar verilmiştir.
Talep, «zayi nedeniyle çek iptali» istemine ilişkin olup, mahkemece çekin bankaya «ibraz» edildiği gerekçesiyle, talebin reddine karar verilmiştir.
Oysa, talep eden vekili müvekkilinin talep konusu çekin «meşru hamili» olduğunu, tahsili amacıyla İş Bankası aracılığı ile «takas» merkezine «ibraz» edilen çekin karşılıksız çıkması üzerine müvekkilince bankadan geri alındığını ve «zayi» olduğunu iddia etmiştir.
Çeki «ibraz» eden şirket, çekin bankaya ibrazından sonra kaybedildiği iddiasında bulunduğuna göre, mahkemenin «çekin ibraz» edildiği bu nedenle «zayi» olma olgusunun ortadan kalktığı yönündeki gerekçesi doğru olmadığı gibi ayrıca, çekin ibrazından sonra dahi «kıymetli evrak» vasıfları devam ettiği sürece TTK’nın 730. maddesi delaletiyle TTK'nın 669. ve devamı maddeleri uyarınca «zayi nedeniyle iptal» isteminde bulunulabileceğinden çekin ibraz edilmiş olması tek başına «zayi nedeniyle iptal davası» açılmasına engel olmayıp, bedeli ödeninceye kadar «çek» hakkında iptal kararı verilmesi mümkündür.
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2015/9208 E. , 2016/3985 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ TİCARET MAHKEMESİ
Hasımsız olarak görülen davada ... Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 30/12/2014 tarih ve 2014/1383-2014/780 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Davacı vekili, davacının müşterisi ... aldığı, keşidecisi ... cirantosu ... ve .... ve ... olan ... ... şubesine ait 31/08/2014 keşide tarihli ... çek numaralı 20.000,00 TL bedelli çeki kaybettiğini belirterek, çek üzerine ihtiyati tedbir konulmasını ve çekin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Mahkemece, iddia ve dosya kapsamına göre, davanın yitirme nedenine dayalı çek iptali istemine ilişkin olduğu, davaya konu çekin bankaya ibraz edilip edilmediği hususunun ilgili ... ... Şube Müdürlüğü'nden sorulduğu, cevabi yazıda, dava konusu çekin .... tarafından elektronik takas ortamında ibraz edildiğini ve hesap bakiyesi yetersiz olduğundan çek tutarının ödenmediği ve karşılıksız işlemine tabi tutulduğunun bildirildiği, çekin ilgili bankaya ibraz edilmiş olduğu ve karşılıksız işlemine tabi tutulduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.
Dava, çek iptali istemine ilişkin olup, mahkemece, çekin bankaya ibraz edildiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. Oysa, davacı taraf çekin karşılıksız çıkması üzerine ciro ettiği şirket tarafından iade edildiğini, çekin hamili olduğunu, icra takibinde bulunmak üzere uhdesinde bulundurduğu sırada çekin kaybolarak zayi olduğunu iddia etmiştir. Çekin, ibrazından sonra dahi kıymetli evrak vasıfları devam ettiği sürece TTK’nın 730. maddesi delaletiyle TTK'nın 669. ve devamı maddeleri uyarınca zayi nedeniyle iptal isteminde bulunulabilir. Bir başka deyişle çekin ibraz edilmiş olması zayi iptal davası açılmasına engel değildir.
Bu itibarla, mahkemece yukarıda belirtilen ilkeler doğrultusunda davacının talebi değerlendirilip, neticesine göre bir karar vermek gerekirken, yanılgılı değerlendirmelerle yazılı olduğu şekilde hüküm tesisi doğru olmamış, kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.
SONUÇ
Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 11/04/2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/216446800 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz