Cari hesap alacağında icra dairesinin yetkisine itiraz ve seçimlik yetki
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2018/1415 E. 2019/140 K. · · İlk derece: İSTANBUL 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddiKesin
★ EmsalGörev ve yetkiDava şartı (hukuki yarar / ehliyet / kesin hüküm)
Davacının nitelemesi: Yetki İtirazı mahkemenin nitelemesiyle örtüşüyor
Gerekçe özeti
Cari hesap alacağından kaynaklanan para borçlarında, alacaklı; borçlunun yerleşim yeri icra dairesinde takip yapabileceği gibi, HMK 10 ve TBK 89/1 gereği seçimlik yetki kapsamında kendi yerleşim yerindeki icra dairesinde de takip başlatabilir; bu seçim hakkı alacaklıya aittir. İlk derece mahkemesinin icra dairesinin yetkisine ilişkin itirazı ayrı bir ara kararla inceleyip reddetmiş olması ve bu kararın karşı tarafa tebliğ edilmiş bulunması halinde, esasa ilişkin hükümde bu husus tekrar tartışılmamış olması, 'yetki itirazı incelenmeden hüküm verildi' şeklindeki istinaf sebebini haklı kılmaz.
Ele alınan sorunlar
İcra dairesinin yetkisine itiraz ve seçimlik yetki → ret
İddia: Davalı vekili, icra dosyasında icra dairesinin yetkisine itiraz ettiklerini, İİK 50. madde yollamasıyla HMK 10 uyarınca yetkili icra dairesinin borçlunun yerleşim yeri olan Gaziosmanpaşa İcra Dairesi olduğunu, mahkemenin yetki itirazını incelemeden esasa girerek davayı kabul etmesinin usule aykırı olduğunu ileri sürerek kararın kaldırılıp davanın reddini talep etmiştir.
Gerekçe: İtirazın iptali davasının dinlenilme koşullarından biri, takibin yetkili icra dairesinde usulüne uygun olarak yapılmış olmasıdır. Yetkili icra dairesi, İİK 50/1 maddesinin yollamasıyla HMK'nun yetkiye ilişkin hükümlerine göre belirlenir. HMK 6. madde gereği genel yetkili icra dairesi davalı borçlunun yerleşim yeri icra dairesidir; ancak sözleşmeden kaynaklanan davalarda HMK 10. madde gereğince borcun ifa yeri icra dairesi de yetkilidir. TBK 89/1 uyarınca aksine anlaşma yoksa para borçları alacaklının ödeme zamanındaki yerleşim yerinde ifa edilir. Buna göre dava konusu icra takibi, davalı borçlunun yerleşim yeri icra dairesinde yapılabileceği gibi, özel yetki kuralı gereği para alacağı olması nedeniyle alacaklının yerleşim yerindeki icra dairesinde de yapılabilir; bu seçimlik yetki kapsamında seçim hakkı davacı alacaklıya aittir ve davacı bu hakkını yetkili icra dairesi olan İstanbul icra daireleri yönünde kullanmıştır. Mahkemenin, takibin yetkili icra dairesinde yapıldığını tespit ederek icra dairesinin yetkisine itirazın reddine karar vermesinde ve esasa girmesinde isabetsizlik bulunmamaktadır. İlk derece mahkemesi yetki itirazını 24/02/2017 tarihli ara kararı ile inceleyip reddetmiş ve bu karar davalı vekiline tebliğ edilmiş olduğundan, davalının 'yetki itirazı incelenmeden hüküm verildi' şeklindeki istinaf sebebi yerinde görülmemiştir.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
Para alacaklarına ilişkin cari hesap ilişkisinden kaynaklanan icra takiplerinde, HMK 10 ve TBK 89/1 gereği alacaklının kendi yerleşim yerindeki icra dairesinde de seçimlik olarak takip başlatabileceği ve bu hususun ilk derece mahkemesince ayrı bir ara kararla usulüne uygun şekilde karara bağlanmış olmasının yeterli olduğu yönünden emsal niteliktedir.
Usul tespitleri
- Yetkili mahkeme
- Sözleşmeden/cari hesap alacağından kaynaklanan para borçlarına ilişkin icra takiplerinde, İİK 50/1 yollamasıyla HMK'nun yetki hükümlerine göre; genel yetki kuralı gereği borçlunun yerleşim yeri icra dairesi yetkili olduğu gibi, HMK 10 ve TBK 89/1 uyarınca para borçlarının ifa yeri sayılan alacaklının yerleşim yerindeki icra dairesi de yetkilidir; bu durumda seçim hakkı alacaklıya aittir.
- Dava şartı
- Takibin yetkili icra dairesinde usulüne uygun olarak yapılmış olması
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
seçimlik yetki↗ icra dairesinin yetkisine itiraz↗ cari hesap alacağı↗ itirazın iptali↗ ifa yeri mahkemesi↗ genel yetki kuralı↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2018/1415
KARAR NO 2019/140
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ İSTANBUL 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 27/03/2018
NUMARASI 2015/1261 Esas 2018/213 Karar
DAVA
İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
İSTİNAF KARAR TARİHİ 07/02/2019
Davanın kısmen kabulüne ilişkin hükmün davalı vekilince istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
DAVA
Davacı vekili ; Müvekkili şirket ile davalı şirket arasında ticari ilişki neticesinde müvekkili şirket tarafından davalı şirkete mal satıldığını, söz konusu ticari ilişki neticesinde doğmuş alacağa ilişkin 25/11/2015 tarihli 10.110,24-TL bedelli fatura kesilerek , faturaya konu mallar usulüne uygun düzenlenmiş sevk irsaliyeleriyle davalı şirkete teslim edildiğini, müvekkili şirketin faturaya konu 10.110,24-TL alacak ile daha önce bakiye kalan 266,09-TL olmak üzere toplam 10.377,33-TL alacağın davalı şirket tarafından ödenmemesi üzerine İstanbul ... İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyasından icra takibine başlatıldığını , gönderilen ödeme emrine davalı - borçlu tarafından yetkiye ve borca itiraz edildiğini ve takibin durduğunu, haksız itirazın iptali ile takibin devamına,haksız itiraz nedeniyle % 20 den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP
Davalı vekili tarafından cevap süre uzatım talebinde bulunulmuş, süre uzatım dilekçesinde yetki, görev, zamanaşımı itirazlarında bulunduğunu bildirmiş; ancak uzatılan süre içerisinde cevap dilekçesi verilmemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Mahkemece, bilirkişi raporu doğrultusunda davacının davalı ile arasındaki ticari ilişkiyi ve düzenlenen faturalara konu hizmeti verdiğini imzalı irsaliyelerle ispat ettiği, davalı tarafça da ödeme yapıldığının iddia ve ispat edilmediği , davacı taraf takip talebinde ve açılan itirazın iptali davasında alacak miktarının 10.377,33- TL göstermiş ise de yapılan bilirkişi incelemesi sonucunda alacak miktarının 10.376,68- TL olduğu belirlendiği gerekçesiyle davacının davasının kısmen kabulüne, faturaya dayalı alacak likit olduğundan itirazının haksız olduğu belirlenen davalı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
İstinaf yoluna başvuran davalı vekili; icra dosyasında icra dairesinin yetkisine itirazda bulunduklarını, müvekkilinin adresinin Arnavutköy/İstanbul olduğunu, İİK 50.maddesiyle yapılan atıfa dayanılarak takibe yetkili icra dairesinin 6100 sayılı HMK'nun yetkiyi düzenleyen 10.madde hükmü gereğince tespit edileceğini, yetkili icra dairesinin müvekkili şirketin yerleşim yerindeki Gaziosmanpaşa İcra Dairesi olduğunu, mahkemece yetki itirazının incelenmeden davanın kabul edilmesinin yasaya aykırı olduğunu belirterek kararın kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE
İtirazın iptali davasının dinlenilme koşullarından bir tanesi de takibin yetkili icra dairesinde usulüne uygun olarak yapılmış olmasıdır.Elde ki dava cari hesaptan kaynaklanan alacağın tahsili için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali davası olup; İstanbul ...İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyasında başlatılan takibe karşı davalı borçlu vekili ;borçlunun ikametgahının Arnavutköy’de bulunduğunu yetkili icra dairesinin Gaziosmanpaşa icra dairesi olduğunu bildirerek yetkiye ve borca itiraz etmiştir. Davalı vekili icra dairesinin yetkisine itirazları karara bağlanmadan esasa dair hüküm verildiğini bildirerek hükmü istinaf etmiş ise de ; mahkemenin 24/02/2017 tarihli ara kararı ile "cari hesap alacağından kaynaklanan alacağın tahsili için HMK 10 ve TBK 89 gereği davacının ikametgahı adresinde de takip yapılabileceğinden icra dairesinin yetkisine itirazın reddine karar verilmiş ve bu ara kararı 6.3.2018 tarihinde davalı vekiline tebliğ olunmuştur.
Yetkili icra dairesi ;İİK’nun 50/1 maddesi yollamasıyla HMK’nun yetkiye ilişkin hükümlerine göre belirlenir.HMK 6. maddesi gereği genel yetkili mahkeme ve icra dairesi davalı borçlunun yerleşim yeri mahkeme icra dairesidir. Sözleşmeden kaynaklanan davalarda HMK’unun 10. maddesi gereğince borcun ifa yeri mahkemesi de yetkilidir. 6098 sayılı TBK ‘unun 89/1 maddesi uyarınca aksine bir anlaşma yoksa para borçları alacaklının ödeme zamanındaki yerleşim yerinde ifa edilir. Buna göre dava konusu icra takibinin davalı borçlunun yerleşim yeri icra dairesinde (Gaziosmanpaşa icra daireleri) yapılabileceği gibi özel yetki kuralı gereği dava konusu alacak para alacağı olduğundan alacaklının yerleşim yerinin bulunduğu yerdeki yetkili icra dairesinde de(İstanbul icra daireleri) yapılabilir.
Dava açarken ve icra takibi başlatılırken seçimlik yetki kapsamında birden fazla mahkeme ve icra dairesinin yetkili olması halinde seçim hakkı davacı alacaklı da olup davacı alacaklı seçim hakkını HMK 10 ve TBK 89/1 gereği yetkili icra dairesi olan İstanbul(Çağlayan) icra daireleri yönünde kullanmıştır. Buna göre yetkili icra dairesinde takip yapıldığını tesbit eden mahkemenin icra dairesinin yetkisine itirazın reddine karar vererek esasa girmesinde isabetsizlik bulunmamaktadır.HMK 355 maddesi gereği istinaf incelemesinin kamu düzenine ilişkin hususlar dışında istinaf sebepleriyle sınırlı yapılması gerektiği; somut uyuşmazlıkta davalı vekilinin ilk derece mahkemesinin icra dairesinin yetkisine itirazı incelemeden ve karar bağlamadan hüküm verdiğini, verilen hükmün bu sebeble kaldırılmasını talep etmiş ise de ;mahkemece usulune uygun olarak icra dairesinin yetkisine itirazın reddedildiği anlaşılmakla davalı vekilinin hükme yönelik istinaf sebebleri yerinde görülmediğinden davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle:
Davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK 'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,
Alınması gereken 708,83- TL istinaf karar harcındandavalı tarafından peşin yatırılan 146- TL nin mahsubu ile bakiye 562,83- TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
İstinaf yoluna başvuran davalı tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına, hükümden sonra davacı gider avansından karşılanan 24-TL posta masrafının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 07/02/2019
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/273507 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi