İhtiyati haciz kararının kaldırılması
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2016/12976 E. 2016/9298 K. ·
BozulduKesinlik belirsiz
★ Emsal
Usul tespitleri
- Yetkili mahkeme
- yetki/yetkisizlik
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
yetki şartı↗ yetki sözleşmesi↗ ihtiyati hacze itiraz↗ yetki itirazı↗ ihtiyati haciz↗ bono↗ geçersizlik↗ yetki↗ haciz↗ tacir↗
Gerekçe
Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).
Mahkemece, tüm dosya kapsamına göre; ihtiyati hacze konu senedin tanzim tarihinin 15.10.1998 olduğu ve tanzim tarihi itibariyle yürürlükte bulunan HUMK 22. maddesi gereğince senet üzerinde belirtilen yetkili mahkemenin geçerli olduğu, 6100 sayılı HMK’nın 448. maddesi gereğince talep konusu bononun tanzim tarihi itibariyle tamamlanmış işlem niteliğinde olduğu ve HUMK 22. maddesinin uygulanması gerektiği gerekçesiyle ihtiyati hacze itirazın reddine karar verilmiştir.
Kararı, ihtiyati hacze itiraz eden (borçlu) vekili temyiz etmiştir.
Talep, bonoya dayalı verilen ihtiyati haciz kararının kaldırılması istemine ilişkin olup, ihtiyati hacze itiraz eden aynı zamanda yetki itirazında da bulunmuştur. Mahkemece, ihtiyati hacze konu bonoda belirtilen yetki şartının bononun tanzim tarihinde yürürlükte bulunan 1086 sayılı HUMK 22. maddesi gereğince geçerli olduğu ve bononun tanzim tarihi itibariyle ./..
tamamlanmış işlem sayılacağı gerekçesiyle itirazın reddine karar verilmiştir. Ancak 6100 sayılı HMK’nın 17. maddesi gereğince, yetki sözleşmesinin, tacirler veya kamu tüzel kişileri arasında yapıldığı takdirde geçerli olacağı belirtilmiş olup, yalnız tacirler veya kamu tüzel kişileri aralarında doğmuş veya doğabilecek uyuşmazlıklar hakkında bir veya birden fazla mahkemeyi yetkili kılabilecektir. Ayrıca HMK’nın zaman bakımından uygulanmasını düzenleyen 448. maddesinde, bu Kanun hükümlerinin, tamamlanmış işlemleri etkilememek kaydıyla derhal uygulanacağı belirtilmiştir. Şu halde, 6100 sayılı HMK'nın yürürlüğe girdiği tarihe kadar, 1086 sayılı HUMK'a göre yargılaması başlanmış ve tamamlanmış usuli işlemleri etkilememek kaydıyla, 6100 sayılı HMK’nın yürürlüğe girdiği tarihten sonra yapılacak olan işlemler yeni kanuna tâbi olacaktır. Başka deyişle HMK’nın yürürlüğe girdiği tarih olan 1 Ekim 2011 tarihinden sonra açılacak davalara 6100 sayılı HMK uygulanacaktır. Bu durumda, mahkemece, ihtiyati hacze konu bononun taraflarının tacir olmadığının açık olması karşısında, bonoda belirtilen yetki sözleşmesinin talep tarihi itibariyle geçersiz olduğu ve yetki itirazının yerinde olduğu gözetilerek ihtiyati haczin kaldırılmasına karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirmeye dayalı yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamış, kararın bozulması gerekmiştir.
Benzer Kararlar
Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.
-
İtirazın iptali | İnkar tazminatı
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2012/8430 E. 2012/11618 K.
Ortak:yetki şartı · yetki sözleşmesi · yetki · tacir · yetki/yetkisizlik
İncelediğiniz karardaAncak 6100 sayılı HMK’nın 17. maddesi gereğince, «yetki sözleşmesinin», «tacirler» veya kamu tüzel kişileri arasında yapıldığı takdirde geçerli olacağı belirtilmiş olup, yalnız tacirler veya kamu tüzel kişileri aralarında doğmuş veya doğabilecek uyuşmazlıklar hakkında bir veya birden fazla mahkemeyi yetkili kılabilecektir.
Bu durumda, mahkemece, ihtiyati hacze konu «bononun» taraflarının «tacir» olmadığının açık olması karşısında, bonoda belirtilen «yetki sözleşmesinin» talep tarihi itibariyle «geçersiz» olduğu ve «yetki itirazının» yerinde olduğu gözetilerek ihtiyati haczin kaldırılmasına karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirmeye dayalı yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamış, kararın bozulması gerekmiştir.
Mahkemece, ihtiyati hacze konu «bonoda» belirtilen «yetki şartının» bononun tanzim tarihinde yürürlükte bulunan 1086 sayılı HUMK 22. maddesi gereğince geçerli olduğu ve bononun tanzim tarihi itibariyle ./.. tamamlanmış işlem sayılacağı gerekçesiyle itirazın reddine karar verilmiştir.
Benzer bu karardaBu açıklamadan sonra somut olaya gelindiğinde, «tacir» veya kamu tüzel kişisi olmayanlar arasında yapılmış olan «yetki sözleşmesine» dayanılarak yetkili kılınmış mahkemede, 1 Ekim 2011 tarihinden sonra dava açılamayacaktır.
Yetki sözleşmesi yapabilecek kişilere tahdit getirilmesindeki amaç, özellikle iktisaden büyük işletmelerin ve güçlü olan tarafın genel şartlar veya «genel işlem şartları» adı altında, sözleşmenin iktisaden ve sosyal bakımdan güçsüz olan tarafa «yetki sözleşmesini» dayatmasından korumaktır.
Bu nedenle dava tarihi itibariyla, HMK'nın 17. md. uyarınca geçerliliği kalmayan «yetki şartına» göre «yetkisizlik» kararı verilmesi doğru görülmemiş, kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:genel işlem şartları · yetkisizlik kararı
Benzer bu karardaYetki sözleşmesi yapabilecek kişilere tahdit getirilmesindeki amaç, özellikle iktisaden büyük işletmelerin ve güçlü olan tarafın genel şartlar veya «genel işlem şartları» adı altında, sözleşmenin iktisaden ve sosyal bakımdan güçsüz olan tarafa «yetki sözleşmesini» dayatmasından korumaktır.
Bu nedenle dava tarihi itibariyla, HMK'nın 17. md. uyarınca geçerliliği kalmayan «yetki şartına» göre «yetkisizlik» kararı verilmesi doğru görülmemiş, kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2015/14611 E. 2016/173 K.
Ortak:yetki şartı · yetki sözleşmesi · yetki · tacir · yetki/yetkisizlik
İncelediğiniz karardaAncak 6100 sayılı HMK’nın 17. maddesi gereğince, «yetki sözleşmesinin», «tacirler» veya kamu tüzel kişileri arasında yapıldığı takdirde geçerli olacağı belirtilmiş olup, yalnız tacirler veya kamu tüzel kişileri aralarında doğmuş veya doğabilecek uyuşmazlıklar hakkında bir veya birden fazla mahkemeyi yetkili kılabilecektir.
Bu durumda, mahkemece, ihtiyati hacze konu «bononun» taraflarının «tacir» olmadığının açık olması karşısında, bonoda belirtilen «yetki sözleşmesinin» talep tarihi itibariyle «geçersiz» olduğu ve «yetki itirazının» yerinde olduğu gözetilerek ihtiyati haczin kaldırılmasına karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirmeye dayalı yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamış, kararın bozulması gerekmiştir.
Mahkemece, ihtiyati hacze konu «bonoda» belirtilen «yetki şartının» bononun tanzim tarihinde yürürlükte bulunan 1086 sayılı HUMK 22. maddesi gereğince geçerli olduğu ve bononun tanzim tarihi itibariyle ./.. tamamlanmış işlem sayılacağı gerekçesiyle itirazın reddine karar verilmiştir.
Benzer bu karardaHukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 17. maddesine göre «yetki sözleşmesi» ile «tacirler» veya kamu tüzel kişileri, aralarında doğmuş veya doğabilecek uyuşmazlıklar hakkında bir veya birden fazla mahkemeyi yetkili kılabilirler.
Zira, HUMK 22. maddesi gereğince taraflarca kararlaştırılan «yetki şartı», «genel yetkili» mahkemenin «yetkisini» ortadan kaldırmamakta, dolayısıyla davacıya sözleşme ile yetkili kılınan mahkemede veya genel yetkili mahkemede dava açma konusunda «seçimlik hak» tanımakta idi.
Mahkemeleri yetkili mahkeme olarak belirlenmiş ise de, sözleşme tarihinde yürürlükte bulunan 1086 sayılı HUMK'nın 22. maddesine göre, sözleşme ile yetkili kılınan mahkemelerin yanında genel ve özel yetkili mahkemelerin de yetkili olmaya devam edeceği gerekçesi ile dava dilekçesinin «yetki» yönünden reddine karar verilmiştir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:seçimlik hak · genel yetkili mahkeme · münhasırlık · yetkisizlik kararı
Benzer bu karardaZira, HUMK 22. maddesi gereğince taraflarca kararlaştırılan «yetki şartı», «genel yetkili» mahkemenin «yetkisini» ortadan kaldırmamakta, dolayısıyla davacıya sözleşme ile yetkili kılınan mahkemede veya genel yetkili mahkemede dava açma konusunda «seçimlik hak» tanımakta idi.
Bu açıklamadan sonra somut olaya gelindiğinde, 03.04.2006 tarihli sözleşmede yetkili kılınmış olan Ankara Mahkemeleri, 1 Ekim 2011 tarihinden sonra açılan davada «münhasıran» yetkili mahkemedir.
Bu itibarla, gerek 1086 sayılı HUMK, gerekse 6100 sayılı HMK'nın anılan hükümleri uyarınca yetkili mahkemede davanın açıldığının kabulü ile işin esasına girilerek bir sonuca varılması gerekirken, «yetkisizlik» kararı verilmesi doğru görülmemiş, hükmün temyiz eden davacı yararına bozulmasına karar vermek gerekmiştir.
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2016/12976 E. , 2016/9298 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ TİCARET MAHKEMESİ
...
6. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 19/07/2016 tarih ve 2016/291-2016/289 D.İş sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi ihtiyati hacze itiraz eden (borçlu) vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
İhtiyati hacze itiraz eden (borçlu) vekili, ihtiyati hacze konu senedin ....’da düzenlendiğini ve müvekkili borçlunun da yerleşim yerinin ... olduğunu, ihtiyati haczin yetkisiz mahkeme tarafından verildiğini, yetkili mahkemenin ... Mahkemeleri olduğunu, müvekkilinin ihtiyati hacze konu senetten dolayı hiçbir borcunun bulunmadığını, karşı tarafın kötüniyetli olarak senetteki boş kısımları doldurmak sureti ile borç yarattığını, ihtiyati haciz şartlarının oluşmadığını ileri sürerek ihtiyati haciz kararını kaldırılmasını talep etmiştir.
Karşı taraf (alacaklı) vekili, ihtiyati hacze konu senette yetkili mahkemenin taraflarca belirlendiğini, mahkemenin yetkili olduğunu, ihtiyati hacze konu senedin geçerli olduğunu savunarak itirazın reddini istemiştir.
Mahkemece, tüm dosya kapsamına göre; ihtiyati hacze konu senedin tanzim tarihinin 15.10.1998 olduğu ve tanzim tarihi itibariyle yürürlükte bulunan HUMK 22. maddesi gereğince senet üzerinde belirtilen yetkili mahkemenin geçerli olduğu, 6100 sayılı HMK’nın 448. maddesi gereğince talep konusu bononun tanzim tarihi itibariyle tamamlanmış işlem niteliğinde olduğu ve HUMK 22. maddesinin uygulanması gerektiği gerekçesiyle ihtiyati hacze itirazın reddine karar verilmiştir.
Kararı, ihtiyati hacze itiraz eden (borçlu) vekili temyiz etmiştir.
Talep, bonoya dayalı verilen ihtiyati haciz kararının kaldırılması istemine ilişkin olup, ihtiyati hacze itiraz eden aynı zamanda yetki itirazında da bulunmuştur. Mahkemece, ihtiyati hacze konu bonoda belirtilen yetki şartının bononun tanzim tarihinde yürürlükte bulunan 1086 sayılı HUMK 22. maddesi gereğince geçerli olduğu ve bononun tanzim tarihi itibariyle ./..
tamamlanmış işlem sayılacağı gerekçesiyle itirazın reddine karar verilmiştir. Ancak 6100 sayılı HMK’nın 17. maddesi gereğince, yetki sözleşmesinin, tacirler veya kamu tüzel kişileri arasında yapıldığı takdirde geçerli olacağı belirtilmiş olup, yalnız tacirler veya kamu tüzel kişileri aralarında doğmuş veya doğabilecek uyuşmazlıklar hakkında bir veya birden fazla mahkemeyi yetkili kılabilecektir. Ayrıca HMK’nın zaman bakımından uygulanmasını düzenleyen 448. maddesinde, bu Kanun hükümlerinin, tamamlanmış işlemleri etkilememek kaydıyla derhal uygulanacağı belirtilmiştir. Şu halde, 6100 sayılı HMK'nın yürürlüğe girdiği tarihe kadar, 1086 sayılı HUMK'a göre yargılaması başlanmış ve tamamlanmış usuli işlemleri etkilememek kaydıyla, 6100 sayılı HMK’nın yürürlüğe girdiği tarihten sonra yapılacak olan işlemler yeni kanuna tâbi olacaktır.
Başka deyişle HMK’nın yürürlüğe girdiği tarih olan 1 Ekim 2011 tarihinden sonra açılacak davalara 6100 sayılı HMK uygulanacaktır. Bu durumda, mahkemece, ihtiyati hacze konu bononun taraflarının tacir olmadığının açık olması karşısında, bonoda belirtilen yetki sözleşmesinin talep tarihi itibariyle geçersiz olduğu ve yetki itirazının yerinde olduğu gözetilerek ihtiyati haczin kaldırılmasına karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirmeye dayalı yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamış, kararın bozulması gerekmiştir.
SONUÇ
Yukarıda açıklanan nedenlerle ihtiyati hacze itiraz eden (borçlu) vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın ihtiyati hacze itiraz eden yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 05/12/2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/273486200 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz