Çek iptali davasında hakimin aydınlatma ödevinin ihlali nedeniyle kaldırma

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2018/1974

KARAR NO 2019/171

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 21/05/2018

NUMARASI 2017/431 E.-2018/663 K.

DAVA

Çek İptali

İSTİNAF KARAR TARİHİ 11/02/2019

İlk derece mahkemesince davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü.

DAVA

Davacı vekili, müvekkilinin elinde bulunan ... Bankası Sarıyer Şubesi’ne ait keşidecisi ... İnşaat Şti. olan ... nolu 30/04/2010 tarihli 11.000-TL bedelli çekin işyerinde kaybolduğunu ileri sürerek çekin zayi nedeniyle iptaline verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda, iptali istenen çekin takas bankasında olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bu karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; gerekli ilanların yapıldığını ve dosyanın tekemmül ettiğini, banka yazı cevabında takasa sunulduğu belirtilen çekin dava konusu çek olmadığını, zira numarasının 1052596 olduğunu belirterek kararın kaldırılmasını ve davanın kabulünü istemiştir.

GEREKÇE

Dava, TTK’nun 818/1-s yollamasıyla 757-764. maddeleri hükümlerine göre zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkindir.

Kıymetli evrakta hakkın senede bağlı olması nedeniyle, senedin zayii olması halinde hak sahibine iptal kararı alarak hakkını senetsiz olarak ileri sürme ya da yeni bir kıymetli evrak tanzimini isteme olanağı tanınmak istenmiştir.

Yargıtay 11.Hukuk Dairesi’nin yerleşik içtihatlarına göre, çek iptali istemlerinde yargılama sırasında çek hamilinin ortaya çıkması durumunda, mahkemece çek iptali isteminde bulunan talep edene, mevcut çek hamiline karşı çek istirdadı davası açması için süre verilmeli ve istirdat davasının açılması halinde çek iptali davasının konusuz kaldığı düşünülerek esas hakkında karar verilmesine yer olmadığı, açılmaması halinde ise çek iptali davasının reddi yönünde hüküm kurulması gerekir.Ne var ki somut olayda, dava konusu...bank Sarıyer Şubesi’ne ait keşidecisi ... Tic. Ltd. Şti. olan ... seri nolu(eski seri no:...) 30/04/2010 tarihli 11.000-TL bedelli çekin, dava açılmadan çok önce keşide tarihi olan 30/04/2010 tarihinde takasa sunulduğu, ancak karşılıksız işlemi gördüğü tespit edilmiştir.Bu durumda ilk derece mahkemesince, HMK 31.maddesi uyarınca hakimin aydınlatma yükümlülüğü olduğu dikkate alınarak, davacı tarafa dava konusu çeki kimden ve hangi tarihte aldığı, çeki takasa sunulmasından sonra mı önce mi aldığı hususunun açıklattırılması, davacının yetkili hamil olup olmadığının tespiti ve sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, bu hususta herhangi bir araştırma veya değerlendirme yapılmadan yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir.Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı vekilinin istinaf başvusunun kabulü ile, HMK 353(1)a-6 maddesi uyarınca hükmün kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmek üzere mahkemesine gönderilmesine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle;

Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜNE; İstanbul 4.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 21/05/2018 Tarih 2017/431 Esas 2018/663 Karar sayılı hükmün HMK 353(1)a-6 gereği KALDIRILMASINA;

"Davanın yeniden görülmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye GÖNDERİLMESİNE"

İstinaf yoluna başvuran davacı tarafça yatırılan 35,90- TL istinaf karar harcının istek halinde kendisine iadesine,

Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliği ile HMK'nun 362(1)-ç maddesi uyarınca kesin olmak üzere karar verildi. 11/02/2019