Taşıyıcı/saklayanın sigortacının rücu talebine karşı sorumluluğu

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2018/929

KARAR NO 2020/152

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ BAKIRKÖY 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 26/02/2018

NUMARASI 2016/565 Esas 2018/220 Karar

DAVA

İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

İSTİNAF KARAR TARİHİ 06/02/2020

Davanın kısmen kabulüne ilişkin hükmün davalı .... Ltd. Şti. vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; sigortalı ... Ticaret firmasının Pakistan'dan ithal etmek istediği 4 palet-696 adet-net 5017 kg-bürüt 5240 kg işlenmiş kemerlik bufalo derisi emtiasının İstanbul'a kadar taşımasının davalı ... tarafından üstlenildiğini, emtianın 15.05.2014 tarihinde İstanbul'a sevk edildiğini, 27.05.2014 tarihinde ... nolu geçici depolama yerine alındığını, yapılan denetimde 4 palet emtiadan 1 paletin ambalaj hasarlı olduğunun tespit edildiğini, 28.05.2014 tarihli tutanak ile dış paketleme hasarı tespitinin yapıldığını, 02.06.2014 tarihinde malın Erenköy Gümrüğüne sevk edildiği oradan da ... ait antrepoya tahliye edildiğini, 03.06.2014 tarihinde ise davacıya ait depoya ... firması aracı ile taşındığını, 03.06.2014 tarihli ...

plakalı aracın tahliyesinde malın yarısının ıslandığı ve bu ıslaklıkla malın alıcısına ulaştırıldığının sürücü katılımı ile tutulan tutanakla teyit edildiğini, hasar tazmin başvurusu üzerine, açılan hasar dosyasından sigorta ekspertiz firması gönderildiğini ve 115 adet emtiada ambalaj hasarı etkisi ve katkısı da olmak üzere ıslanma hasarının ... sorumluluğunda meydana geldiğinin belirlendiğini, 9.373,47-TL zarar belirlendiğini ve 04.07.2014 tarihinde ödendiğini, TTK m.1472 gereği davalının sorumlu olduğunu, her iki davalının müteselsil sorumlu olduğunu iddia ederek fazlaya dair talep ve dava hakları saklı tutularak, Bakırköy ....İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyasında vaki itirazların iptali ile davalının %20 icra inkar tazminatı ödemesine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

1-Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; müvekkili firmanın hava taşımasını organize ettiğini, fiilen taşıma yapmadığını, hasarın ... firmasının antreposunda meydana geldiğini, davalının işlettiği ... numaralı geçici depolama aşamasından sonra davalının sorumluluğunun sona erdiğini, hava taşıma kaynaklı hasar olduğu iddiasında davalının sorumlu tutulamayacağını, 27.05.2014 tarihinde yükün geçici depolama alanından çıkarılmasından itibaren davalı ... firmasının sorumluluğunun sona erdiğini , ...antreposundan sigortalıya ait depoya ise 03.06.2014 tarihinde emtianın taşındığı ve orada %50 nispetinde ıslaklık tespit edildiğini, Sigorta ekspertiz raporunda da belirtildiği üzere hasarın depo sahasında meydana gelmiş olması halinde ardiyeci-saklayan sıfatı gereği sorumluluğun diğer davalıya ait olduğunu, zararın davalı ...

sorumluluk alanı dışında meydana geldiği gözetilerek müteselsil sorumluluk iddiasının dinlenemeyeceğini, bu nedenlerle davanın reddini talep etmiştir.2-Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; davanın sigortacısı ... Sigorta firmasına ihbarını talep ettiğini, malın antrepoya girişi öncesi 1 palet emtianın hasarlı olduğunun belirlendiğini, müvekkili antreposunun kapalı ve suya dayanıklı olduğunu, burada ıslanma olamayacağını, ekspertiz çalışmasının tek yanlı ve hukuka aykırı olduğunu, ambalajdan kaynaklı hasarın davalı antrepo işletmecisine yüklenemeyeceğini, ıslanma varsa bunun ambalaj kaynaklı olduğunu, müvekkili antreposuna girişte hasarın sabit olduğunu, bu nedenlerle davanın reddini talep etmiştir.

İhbar olunan .... vekili;

17. 06.2013-17.06.2014 dönemine ilişkin ... numaralı poliçe tahtında sigortalı olan antrepo işyerinde meydana gelen hasarın sigorta poliçesi kapsamında olmadığını, saklama amaçlı malların sigorta teminatına dahil edilmediğini belirtilerek işbu davada aleyhine hüküm kurulmamasını talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece; sigortalıya ait emtianın davalı ... antreposunda bir adedi ambalaj sorunlu, üç adedi normal ambalajı sağlam iken saklamaya alındığı, Gümrük Kanunu antrepo rejimine göre saklama da olsa, sözleşme bakımından 6098 sayılı TBK m.561 ve devamı hükümlerine göre saklama yapması gerektiği, burada da davalının özenli olması gerektiği, öyleyse ambalajı sorunlu olan emtia ile ambalajı sorunsuz olan emtiayı aynı şartlarda saklayamayacağı, meydana gelen hasarın tamamı gerek davalı .... Grup antreposu, gerek antrepodan sigortalı adresine taşıma sürecinde olsun davalı ... Grup firmasının saklayan sıfatı gereği akdi yükümlülüklerinden kaynaklandığı, TBK m.572 gereği bir adet ambalajda sorunu gören davalının bunu saklatana yani sigortalıya bildirmesi ve gerekli önlemlerin alınmasını sağlaması gerekirken bu davranış yükümlülüğünü ihlal ettiği, hesaplanan zarar bakımından sigorta ekspertiz raporu ve derici bilirkişi raporlarına göre somut olaya uygun olduğu, bu sebeple ödenen tam tazminatın davacıya ödenmesi gerektiği, asıl alacak yönünden davanın kabulüne işlemiş faiz ise gelen belgelere göre rücu ihtar tarihi ve ödeme tarihi ile takip tarihleri karşılaştırıldığı, ödeme tarihi olan 04.07.2014 tarihinden takip tarihine kadar olan işlemiş faiz hesaplandığı, buna göre 933,75 TL talep edebileceğinden fazlaya ilişkin talep edilen faizin yerinde görülmediği, ödeme tarihi, aynı zamanda üçüncü şahsa rücu edebilme tarihi olup, davacının ödeme tarihinden itibaren avans faizi talep edebileceği, ...

yönünden ise talebin anılan gerekçelerle sorumluluk alanında meydana gelmemiş olduğu gerekçesiyle reddine karar verilerek davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı .... Ltd. Şti. vekili; bilirkişi raporundaki müvekkilinin ancak %30 oranında kusurlu olabileceği tespitinin mahkeme gerekçesinde yer almadığı ve yok sayıldığını, dosyaya sunulan tutanaktan anlaşıldığı üzere teslim alındığında 5.240 kg eşyanın 1 kabının dış paketlemesinin hasarlı olduğunun tespit edildiğini, yine mallar antrepoya boşaltılırken 1 paletin hasarlı olarak antrepoya alındığının belirtilerek müvekkili tarafından depoya alındığını, müvekkilinin antreposunun sağlam-güvenlikli su almayan kapalı bir antrepo olup, ıslanmasının mümkün olmadığını, eksperlerin eksik inceleme yaptığını, antrepoda gerekli incelemelerin yapılmadığını, malların teslim alınmasından çok sonra hasarlı ürünlere müvekkili ve diğer sigorta şirketlerinin yokluğunda ekspertiz yapıldığını, ekspertiz incelemesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, taşımadan kaynaklı bir hasarın mümkün olmadığını, zararın nedeninin ambalajlama olduğunu, bu nedenlerle kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, nakliyat abonman sigorta poliçesine uyarınca dava dışı sigortalıya ödenen,(taşıma sözleşmesinden kaynaklanan) hasar bedelinin, taşıyıcıdan rücuen tahsili için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir. Sigorta hukukundan kaynaklaan halefiyet ve rücu konularında TTK hükümleri esas alınacaktır. 6102 sayılı TTK.'nun 1472. maddesi uyarınca; sigortacının, sigortalısının haklarına halefiyet hakkının gerçekleşebilmesi için sigortacının hukuken geçerli bir sigorta poliçesi teminatı kapsamında sigortacısına tazminat ödemiş olması ve sigortalının zarar sorumlusuna karşı dava hakkına sahip olması gerekir. Sigortacı; ancak, sigortalısının meydana gelen zarardan dolayı üçüncü kişilere karşı dava hakkı varsa bu hakka ödediği bedel oranında halef olacaktır.

Taşıyıcı, eşyanın taşınmak üzere teslim alınmasından teslim edilmesine kadar geçecek süre içinde, eşyanın zıyaından, hasarından veya teslimindeki gecikmeden doğan zararlardan; kendi adamlarının, taşımanın yerine getirilmesi için yararlandığı kişilerin görevlerini yerine getirmeleri sırasındaki fiil ve ihmallerinden, kendi fiil ve ihmali gibi sorumludur.(TTK 875,879). TTK 876 maddesi uyarınca Zıya, hasar ve gecikme, taşıyıcının en yüksek özeni göstermesine rağmen kaçınamayacağı ve sonuçlarını önleyemeyeceği sebeplerden meydana gelmişse, taşıyıcı sorumluluktan kurtulur. Davaya konu emtia 155 0389 1123 Nolu Havayolu Konşimentosu tahtında Pakistandan Türkiye'ye hava yolu ile taşınarak İstanbul AHL'na getirilmiş, 24.05.2014 tarihinde davalı DHL G0223 nolu gecici depolama yerine teslim edilmiş, geçici depolama alanından tahliyesi sırasında 28.05.2014 tarihinde tutulan tutunakta 4 kap emtianın 1 kabında ambalaj hasarı olduğu tespit edilmiştir.

Bu aşamada emtiada ıslaklık olduğuna dair herhangi bir belirleme bulunmadığı gibi dış kap hasarı yükte hasar olduğu şeklinde değerlendirilemeyecektir. Geçici depolama işleminin sona ermesi ile hava taşıma süreci tamamlanmıştır. Buna göre Havayolu taşımasına uygulanan Varşova Sözleşmesi'nin ihtilafa uygulanma ihtimali bulunmamaktadır. Somut olayda yurt içi kara taşımaya da TTK hükümleri esas alınacaktır. Emtianın geçici depolama alanından antrepoya taşınması sigortalı sorumluğunda gerçekleşmiş, 29.05.2014 emtia “Antrepo Rejimi satüsünde Eşya Girişine ilişkin Sayım Tutanağı ile düzenlenerek “1 palet hasarlı olarak davalı ... Antreposuna alınmış, emtianın antrepodan sigortalı deposuna taşınması davalı ...

tarafından üstlenilerek ... plaka sayılı aracı ile sigortalı deposuna taşınması gerçekleştirilmiş ve 03.06.2014 tarihinde emtianın ıslandığı ve bu haliyle teslim edildiğine ilişkin tutanak tutulmuştur. Tutulan bu tutanak eşyanın ıslanmasına ilişkin hasarı ile ilgili ihbar niteliğinde olup ayrıca hasarın ihbarı edilmesi ve tarafların katılımı ile expertiz yapılması zorunluluğu bulunmamaktadır. Hasar eşyanın davalıya ati anterepeyo alınması ve sigortalı deposuna taşınması safhasında gerçekleşmiştir. Bilirkişi davalının %30 oranında kusuru olduğunu bildirmiş ve davalı vekili bu oranın değerlendirmeye esas alınması gerektiğini ileri sürmüştür. HMK 282 maddesi uyarınca bilirkişi raporu takdiri delil olup, hakim bilirkişinin oy ve görüşü diğer delillerle birlikte serbestçe değerlendirilir.

Emtianın fiili taşıyanı ve aynı zamanda eşyanın saklayanı (taşıyanın ifa yardımıcısı) konumunda olan Davalı ... ancak davaya konu emtiada meydana gelen ıslanmanın antrepoda saklama ya da taşıma esnasında en yüksek özeni göstermesine rağmen kaçınamayacağı ve sonuçlarını önleyemeyeceği sebeplerden meydana geldiğini ispatlaması halinde sorumluluktan kurtulabilir. Davalı Metin Grup firmasının antrepoda saklaması Gümrük Kanunu antrepo rejimine göre saklama da olsa, sözleşme bakımından 6098 sayılı TBK m.561 ve devamı hükümlerine göre saklama yapması gereklidir. Davalı özenli davrananak ambalajı sorunlu olan emtia ile ambalajı sorunsuz olan emtiayı aynı şartlarda saklamaması ve TBK m.572 gereği bir adet ambalaj sorunu olan emtiayı saklatana yani sigortalıya bildirmesi ve gerekli önlemlerin alınmasını sağlaması gerekirken bu davranış yükümlülüğünü ihlal etmiştir.

Buna göre hasarın oluşumunda davalı tam kusurludur. Davacı dava dışı sigortalısına "Nakliyat Abonman Sigorta Poliçesi" uyarınca 9.373,47- TL zarar ödemesi yapmıştır. Hasara uğrayan 115 adet işlenmiş deri emtianın ıslanması nedeniyle emtianın birimine göre hesaplama yaparak üründe oluşan % 50 değer kaybına ilişkin gerçek zararı tespit eden denetime elverişli bilirkişi raporu ve rapor ile uyumlu exper raporuna göre hasar miktarının 9.373,47 TL olarak belirlenmesinde bir isabetsizlik bulunmamaktadır. Tespit edilen hasar miktarı sigorta poliçesi teminatı ve limiti kapsamında kalmaktadır. Davacı sigorta yönünden sigorta poliçesi teminatı kapsamında sigortalısına yaptığı ödemenin sigortalının haklarına halef olarak TTK 1472.

maddesinde uyarınca rücu edebilmenin yasal koşulları oluşmuştur. Bu durumda mahkemece davacı tarafından sigortalısına ödenen hasar bedelinin davalı ....Ltd.Şti' nden rücuen tahsili koşulları oluştuğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.Açıklanan nedenlerle istinaf sebepleri yerinde görülmeyen davalı vekilinin istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davalı .... Ltd. Şti. vekilinin istinaf başvurusunun HMK 'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,Alınması gereken 704,08- TL istinaf karar harcından davalı .... Ltd. Şti. tarafından peşin yatırılan 176,02-TL harcın mahsubu ile bakiye 528,06- TL harcın davalı .... Ltd. Şti.'den alınarak hazineye gelir kaydına,İstinaf yoluna başvuran davalı tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına, hükümden sonra davacı yan gider avansından karşılanan 42-TL posta masrafının davalı .... Ltd. Şti.'den alınarak davacıya ödenmesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.06/02/2020