Katalog/internet sitesinde başkasının ürün görselini kullanma haksız rekabettir
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2018/2584 E. 2020/1299 K. · · İlk derece: İSTANBUL ANADOLU 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
Tazminatkaldırma ve esas hakkında yeniden hükümTemyiz yolu açık
★ Emsal
Davacının nitelemesi: Haksız Rekabetin Tespiti ve Meni mahkemenin nitelemesiyle örtüşüyor
Gerekçe özeti
Bir tacirin, kendisine ait olmayan ve başkasının emeğiyle meydana getirdiği ürünlerin görsellerini, kendi katkısı bulunmaksızın katalog veya internet sitesinde kendi imalatı gibi kullanması, TTK m. 55/1-c-3 kapsamında haksız rekabet oluşturur; tacirin basiretli davranma yükümlülüğü gereği bu görselleri kullanmaması gerektiğini bilmesi kusurun varlığını gösterir. Bu eylem nedeniyle hükmedilecek manevi tazminat, karşı tarafı zenginleştirici olmayacak, ancak zarar görende tatmin duygusu yaratacak şekilde, tarafların ekonomik durumu, kusurun derecesi ve oluşan manevi zarar gözetilerek belirlenmelidir; miktarın somut olaya uygun olmaması halinde istinaf mahkemesi, yeniden yargılama gerektirmeyen bu tür hatalarda kararı kaldırıp miktarı kendisi düzelterek yeniden hüküm kurabilir.
Ele alınan sorunlar
Davalının katalog ve internet sitesinde davacıya ait ürün görsellerini kullanmasının haksız rekabet oluşturup oluşturmadığı → ret
İddia: Davalı vekili, davacıya ait herhangi bir görselin kullanılmadığını, bilirkişi kurulunun herhangi bir veriye dayanmayan ve potansiyel müşteri niteliğinde olmayan tanık ifadelerine dayanarak vardığı sonucun kabul edilemeyeceğini ileri sürerek haksız rekabet tespiti ve menine ilişkin hükmün kaldırılmasını talep etmiştir.
Gerekçe: TTK m. 55/1-c-3 hükmünde belirtilen haksız rekabet eyleminin oluşması için öncelikle 'başkasına ait bir ürün' bulunmalı ve eylemde bulunanın bu üründe 'uygun bir katkısının olmaması' gerekir. Davacı şirket ile davalı arasında doğrudan, dava dışı üçüncü şirket üzerinden ise dolaylı ticari ilişki bulunduğu dosya kapsamıyla sabittir. Davalıya ait katalog ve internet sitesinde görseli kullanılan ürünler davacıya aittir. Taraflar arasındaki faturalar davalının bu şirketten ürün aldığını göstermekte olup davalının görseli kullanılan ürünlerde emeği olduğunu kanıtlamamaktadır. Davalı, davacıya ait iş ürünlerinin görsellerini katalog ve internet sitesinde yayınlayarak sanki kendi imalatı gibi göstermektedir. Tacir sıfatını haiz ve basiretli davranma yükümlülüğü altında olan davalı, bu ürünlerin kendisine ait olmadığını ve dolayısıyla görsellerine katalog ve internet sitesi tanıtımında yer vermemesi gerektiğini bilmekte olup buna aykırı davranışında kusuru bulunmaktadır. Davalının bu görselleri kendi tanıtımında sunarak yapacağı işleri bu görsellerle sergilemek istemesi nedeniyle eyleminin TTK m. 55/1-c-3 hükmü kapsamında haksız rekabet teşkil ettiğinin kabulünde isabetsizlik yoktur.
Gerekçe kaynağı: özgün
Hükmedilen manevi tazminat miktarının somut olaya uygunluğu → kısmi kabul
İddia: Davalı vekili, 30.000-TL manevi tazminatın açıkça hukuka aykırı olduğunu, müvekkilinin yüzlerce görseli içinde davacıya ait birkaç görselin kullanılmasının istenen düzeyde manevi zarara yol açmayacağını, önceki bilirkişi raporlarında davacının itibarının ne şekilde sarsıldığının belli olmadığının ifade edildiğini, bu tutarın davacıyı zenginleştirmeye yönelik olduğunu ileri sürmüştür.
Gerekçe: TTK m. 56/1-e hükmü, TBK 58. maddede belirtilen koşulların varlığı halinde manevi tazminata hükmedilebileceğini belirtmektedir. Manevi tazminat karşı tarafı zenginleştirici nitelikte olamaz. Davacı şirketin çabasıyla meydana getirdiği ürününün izinsiz kullanımı suretiyle davalının haksız rekabette bulunduğu, davacının emeğinin davalı tarafından istismar edildiği ve bunun davacının kişilik haklarını zedelediği sabit ise de, hükmedilen manevi tazminat miktarı somut olaya uygun bulunmamıştır. Davalı vekilinin haksız rekabetin tespiti ve menine ilişkin hükme yönelik istinaf nedenleri yerinde değil ise de, somut olayın özelliklerine göre daha makul düzeyde manevi tazminata hükmedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. Bu hata ve eksiklik nedeniyle yeniden yargılama yapılması gerekmediğinden, dosya kapsamı, tarafların ekonomik durumu, kusurun derecesi ve oluşan manevi zarar gözetilerek, zarar görende bir tatmin duygusu yaratacak ve zenginleşme/fakirleşme sebebi olmayacak şekilde manevi tazminat talebi kısmen kabul edilerek 10.000-TL manevi tazminata hükmedilmesi gerekmiştir.
Gerekçe kaynağı: düzeltme
Emsal değeri
Başkasına ait ürünün görselinin katalog/internet sitesinde kendi imalatı gibi kullanılmasının TTK m. 55/1-c-3 kapsamında haksız rekabet oluşturduğuna ve manevi tazminat miktarının zenginleştirme/fakirleştirme yaratmayacak şekilde belirlenmesi gerektiğine ilişkin değerlendirmeler yönünden bölgesel ikna edici emsal niteliği taşımaktadır.
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
haksız rekabet↗ iş ürünlerinden yetkisiz yararlanma↗ manevi tazminat↗ basiretli tacir↗ TTK 55/1-c-3↗ TTK 54/2↗ TTK 56/1-e↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2018/2584
KARAR NO 2020/1299
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ İSTANBUL ANADOLU 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 28/06/2018
NUMARASI 2014/373 Esas 2018/751 Karar
DAVA
Tazminat (Ticari Niteliktekinde Haksız Fiilden Kaynaklanan)
İSTİNAF KARAR TARİHİ 08/12/2020
Davanın kabulüne ilişkin hükmün davalı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
DAVA
Davacı vekili ; müvekkili şirketin, "... imalat ve kurulum" işi ile uğraştığını, sipariş üzerine, imalat yaparak mal üreten firma olduğunu, tasarımını kendilerinin yaptığını, kendi adlarıyla piyasaya sunduğunu, ancak davalı şirketin müvekkilinin imal ederek meydana getirdiği ve kurulumunu yaptığı ürünlerin fotoğraflarını kullanarak, kendisi imal etmiş gibi katalog oluşturduğunu, müşteri portföyünü geliştirmek için etrafa dağıttığını, katalogda yer alan resimlerden 16. sayfadaki 1 ve 2 nolu, 17 ve 18. sayfalardaki 4 ile 6 nolu ürünlerin davacı tarafça yapıldığını,davalı tarafın ....com isimli internet sitesinde davacı şirketin ürünlerine ait resimleri kendi imalatı gibi yayınladığını, internet adresinden dökümü yapılan 1, 2, 3, 4, 5, 6 nolu fotoğrafların davacı şirketin imal ettiği ürünler olduğunu, bu durumların haksız rekabete yol açtığını belirterek, davanın TTK'nun 55/1-a/4 55/1-c/3 maddeleri gereği kabulü ile;
haksız rekabetin tespiti ile, haksız rekabetin durdurulması için haksız rekabette kullanılan davalı firmaya ait katalog ve belgelerin toplatılmasına, davalı firmaya ait ....com isimli internet sitesinin kapatılmasına veya internet sitesi içindeki müvekkilinin ürünlerini içeren bölümlerin yayından kaldırılmasına, müvekkilinin bu olay nedeniyle uğradığı zararın bir nebze olsun karşılanması için 30.000-TL manevi tazminatın faiziyle birlikte davalıdan alınarak taraflarına ödenmesine,verilecek kararın TTK'nun 59. maddesi gereğince gideri davalı tarafından karşılanarak ilanına karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP
Davalı vekili; müvekkili şirketin, davacı tarafından imal edilen herhangi bir ürünün fotoğrafını veya başkaca bir unsurun kullanmadığını, davalının davacının ürünlerinin resimlerini kullanmaya ihtiyacı olmadığını,davacının distrübütörlük teklif ettiği ,mutabakat için çalışmalar yapıldığı, davacının çalışmalara başlandıktan sonra "..." isimli bir şirketlerinin daha olduğunu, işlemlerin ve faturaların bu şirket üzerinden olacağını belirttiğini, oysa davacının mutabakat sonrasında tüm görsellerin kullanılabileceğini ve gerekli katalog ve malzemelerin kendisince üretilip davalı ... isminin kullanılacağını belirttiğini, davalının da distrübitörlük yapılacağı düşüncesiyle davacı tarafın faaliyetlerine ses çıkarmadığını, ancak davacı tarafla çalışmaya başlandığından itibaren davalı tarafça yapılan işlerde ciddi problemler çıkmaya başladığını, tüm bu süreç sonucunda taraflar arası ticari ilişkilerin tamamen bittiğini, davalının davacıya herhangibir borcunun olmadığını, davacı tarafla faaliyet gösteren ve davalı tarafın muhatap edildiği ...
isimli şirketin dava dilekçesinde adının geçmediğini, bununda davacının kötü niyetini ortaya koyduğunu, tazminat istemi için kusurun varlığının şart olduğunu, davalının hiçbir kusurunun olmadığını, davalının davacı tarafın hiçbir görselini haksız rekabet oluşturacak şekilde kullanmadığını, davalının kusuru olduğu düşünülse bile rakamın fahiş olduğunu belirterek, haksız ve mesnetsiz davanın reddini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Mahkemece; taraf şirketler arasında ticari bir ilişkinin gerek aralarında gerekse davacı şirketin bağlantılı olduğu ... A.Ş. üzerinden gerçekleştiği, davalı tarafın savunduğu gibi davalı tarafça yapılan bir takım işlemler için .... A.Ş. tarafından davalıya fatura kesildiği ancak bunların dışında davacı şirketin serbest piyasada yaptığı işlerin, potansiyel müşterilere referans olması amacıyla kendi kataloğunda resimlendirdiği, davalı şirketin ise, davacının bu kataloğundaki resimleri kopyalayarak kendi kataloğuna koymak suretiyle, kendi tarafından yapılmış imalatlar gibi referans edildiği ve görsel olarak sunulduğu , davalıca hazırlanan katologda 16. sayfada yer alan 1 ve 2 nolu resimlerdeki pergulanın, 17 ve 18.
sayfalardaki 4 ve 6 nolu resimlerde yer alan pergulanın, davalıya ait ... İnternet sitesindeki 1, 2, 3, 4, 5 ve 6 nolu resimler ile sağlandığı, bunun haksız rekabet teşkil ettiği belirlenmiş, davacının durumdan zarar gördüğü belirlenmiş, oluşan haksız rekabet ve bu durum nedeniyle davacının iş bu davayı açmakta haklı olduğu, davalının bu eylemlerinin manevi tazminatı da gerektirdiği, manevi tazminatın bir cezalandırma aracı olmadığı ancak davacının doğan üzüntüsünü de bir nebze giderecek miktarda olması gerektirdiği, taraf şirketlerin piyasadaki konumu ve yaptıkları işlere nazaran talep edilen 30.000- TL manevi tazminatın yerinde olacağı gerekçesiyle, davanın TTK'nun 55/1-a/4 55/1-c/3 maddeleri gereği kabulü ile;
davaya konu olan ve davalıca hazırlanan katologda 16. sayfada yer alan 1 ve 2 nolu resimlerdeki pergulanın, 17 ve 18. sayfalardaki 4 ve 6 nolu resimlerde yer alan pergulanın, davalıya ait .... İnternet sitesindeki 1, 2, 3, 4, 5 ve 6 nolu resimler ile haksız rekabet yarattığının tespitine, bu sebeple söz konusu katoloğun toplatılmasına, internet sitesindeki bu resimlerin kaldırılmasına, 30.000-TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalıdan tahsiline, davacıya verilmesine, TTK'nun 59. Madde gereğince karar kesinleştiğinde hükmün ilanın masrafının davalıdan alınmasına karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
Davalı vekili; davacı tarafa ait herhangi bir görselin mevcut olduğu herhangi bir materyal piyasaya dağıtılıp kullanılmadığı, bilirkişi kurulunun herhangi bir veriye dayanmayan, potansiyel müşteri niteliğinde olmayan ve davacının eskiden iş yaptığı tanıkların ifadelerine dayanarak vardığı sonucun kabul edilmesi mümkün olmadığı, 30.000-TL tutarlı manevi tazminatın açıkça hukuka aykırı olduğunu, herhangi bir suretle müvekkilince kullanılmamış olmakla birlikte müvekkilinin yüzlerce görselin içinde davacıya ait birkaç görselin kullanılmasının istenen düzeyde manevi bir zarara herhangi bir şekilde yol açmayacağını, önceki raporlarında açıkça davacının itibarının ne şekilde sarsıldığının belli olmadığı ifade edilerek nasıl bir elem ve ızdırap oluştuğunun davacı yanca açıklanamadığına vurgu yapıldığını, davacıyı zenginleştirmeye yönelik 30.000-TL tutarlı manevi tazminatın hüküm altına alınmasının kabul edilemyeceğini bildirerek, kararın kaldırılmasına, haksız ve mesnetsiz davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE
Dava, TTK'nun 55. maddeye dayalı olarak açılan rekabetin meni ve 30.000-TL manevi tazminat ödenmesine ilişkindir.TTK md 54/2 maddesi uyarınca ;rakipler arasında veya tedarik edenlerle müşteriler arasında ilişkileri etkileyen, yanıltıcı ve dürüstlük kuralına diğer şekillerdeki aykırı davranışlar ile ticari uygulamalar haksız ve hukuka aykırıdır. TTK md 55/1-c bendinde; başkalarının iş ürünlerinden yetkisiz yararlanma hallerine yer verilmiş, özellikle TTK. md. 55/1-c-3 bendinde ise; kendisinin uygun bir katkısı olmaksızın başkasına ait pazarlamaya hazır çalışma ürünlerini teknik çoğaltma yöntemleriyle devralıp onlardan yararlanmak hali belirtilmiştir.Somut olayda; Davacı şirketin davalı ile doğrudan, dava dışı ...
A.Ş. üzerinden ise dolaylı olarak ticari ilişki içinde olduğu dosya kapsamı ile sabittir. TTK. m. 55/1-c-3 hükmünde bahsi geçen haksız rekabet eyleminin gerçekleşmesi için her şeyden önce "başkasına ait bir ürün" olmalıdır. Bu bağlamda; davalıya ait katalog ve internet sitesinde görseli kullanılan ürünler davacıya ait ürünlerdir. Öte yandan bu üründe "eylemde bulunanın uygun bir katkısı olmaması" da gerekir. ...şirketi ile davalı arasındaki faturalar, davalı şirketin ...'dan ürün aldığını göstermekte olup, davalının görseli kullanılan ürünlerde emeği olduğunu kanıtlamamaktadır.Davalı, davacıya ait iş ürünlerinin görsellerini katalogda ve internet sitesinde yayınlayarak sanki kendi imalatı gibi göstermektedir.Tacir sıfatını haiz, basiretli davranma yükümlülüğü altında olan davalı, bu ürünlerin kendisine ait olmadığını ve dolayısıyla da bu ürünlerin görsellerine katalog ve internet sitesinde tanıtımında yer vermemesi gerektiğini bilmektedir.Buna aykırı davranan davalının kusurlu olduğundan şüphe yoktur.
Bu durumda davalı bu görselleri tanıtımında sunduğu, yapacağı işleri bu görsellerle sergilemek istediğinden, davalı şirketin eyleminin TTK. m. 55/1-c-3 hükmü kapsamında haksız rekabet teşkil ettiğinin kabul edilmesinde isabetsizlik yoktur.TTK. m. 56/1-e hükmü, TBK 58.maddede belirtilen koşulların varlığı halinde manevi tazminata hükmedilebileceğini belirtmektedir. Manevi tazminat karşı tarafı zenginleştirici nitelikte olamaz.Davacı şirket'in çabası ile meydana getirdiği ürününün izinsiz kullanımı suretiyle davalının haksız rekabette bulunduğu,davacının emeğinin davalı tarafından istismar edildiği ve bunun da davacının kişilik haklarını zedelediği sabit ise de hükmedilen manevi tazminat miktarı itibariyle somut olaya uygun bulunmamıştır.Davalı vekilinin haksız rekabetin tesbiti ve menine ilişkin hükme yönelik istinaf nedenleri yerinde değil ise de ,somut olayın özelliklerine göre daha makul düzeyde manevi tazminata hükmedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.Ancak bu hata eksiklik nedeniyle yeniden yargılama yapılması gerekmediğinden davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile kararın kaldırılmasına ve dosya kapsamı, tarafların ekonomik durumu, kusurun derecesi, oluşan manevi zarar gözetilerek, zarar gören de bir tatmin duygusu yaratacak ve zenginleşme ve fakirleşme sebebi olmayacak şekilde, davacının manevi tazminat talebinin kısmen kabul edilerek 10.000-TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalıdan tahsiline, fazla istemin reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davalı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜNE; İstanbul Anadolu 7. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 28/06/2018 Tarih 2014/373 Esas 2018/751 Karar sayılı HMK.'nın 353(1)b-2 gereği KALDIRILMASINA; "Davanın TTK'nun 55/1-a/4 55/1-c/3 maddeleri gereği KISMEN KABULÜ ile; Davaya konu olan ve davalı tarafca hazırlanan katologda 16. Sayfada yer alan 1 ve 2 nolu resimlerdeki pergulanın; 17 ve 18. Sayfalardaki 4 ve 6 nolu resimlerde yer alan pergulanın; davalıya ait ....com İnternet sitesindeki 1, 2, 3, 4, 5 ve 6 nolu resimler ile; haksız rekabet yarattığının tesbitine ,Bu sebeple söz konusu katoloğun toplatılmasına, internet sitesindeki bu resimlerin kaldırılmasına, Manevi tazminat isteminin kısmen kabulü ile 10.000-TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren yasal faiz işletilerek e davalıdan tahsiliyle davacıya verilmesine, fazla istemin reddine,TTK.
'nun 59. Madde gereğince karar kesinleştiğinde hükmün ilanına masrafının davalıdan alınmasına,"İlk Derece yargılamasına ilişkin olarak; Alınması gereken 683,10-TL karar harcından peşin yatırılan 512,35-TL harcın mahsubu ile bakiye 170,75-TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,Davacı tarafından yatırılan 540,40-TL peşin harcın davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,Davacı tarafından yapılan 3.150-TL bilirkişi ücreti, 60-TL tanık ücreti, 223-TL tebligat müzekkere gideri olmak üzere toplam 3.433-TL yargı giderinin davanın kabulü oranında hesaplanan 1.144-TL'sinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına, Davalı tarafından yapılan 117-TL tebligat müzekkere giderinden ibaret yargı giderinin davanın reddi oranında hesaplanan 78-TL'sinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, bakiye kısmın davalı üzerinde bırakılmasına, Davacı vekili için haksız rekabetin tesbiti istemi için takdir olunan maktu 2.180-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,Davacı lehine hükmedilen manevi tazminat nedeniyle takdir olunan 3.600-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,Davalı vekili için reddedilen manevi tazminat istemi nedeniyle takdir olunan 3.600-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,Karar kesinleştiğinde ve talep halinde kullanılmayan gider avansının yatıran tarafa iadesine,İstinaf yoluna başvuran davalı tarafından yatırılan 513-TL peşin istinaf karar harcının istek halinde kendisine iadesine,İstinaf yoluna başvuran davalı tarafından yapılan 65,50-TL posta masrafının davanın reddi oranında hesaplanan 44-TL'sinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, bakiye kısmın davalı üzerinde bırakılmasına, Gerekçeli kararın bir örneğinin taraf vekillerine tebliğine, HMK 'nun 361/1.
maddesi uyarınca kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde temyiz yoluna başvurulabileceğine, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oy birliğiyle karar verildi. 08/12/2020
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/264617 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi