6102TTK Türk Ticaret Kanunu

İtirazın iptali davasının 1 yıllık hak düşürücü süre içinde açılmaması

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2017/614 E. 2018/198 K. · · İlk derece: İSTANBUL 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

İtirazın iptalikaldırma ve esas hakkında yeniden hükümKesin

★ EmsalHak düşürücü süreDava şartı (hukuki yarar / ehliyet / kesin hüküm)

Gerekçe özeti

İtirazın iptali davası, İİK 67/1 uyarınca itirazın alacaklıya tebliğinden (öğrenilmesinden) itibaren 1 yıl içinde açılmalıdır; bu süre HMK 114/2 kapsamında hak düşürücü nitelikte bir dava şartıdır ve HMK 115 ile HMK 355/1-2. cümle uyarınca mahkemece ve istinaf merciince resen gözetilir. Alacaklının itirazın kaldırılması davası açmış olması, itirazı en geç o davanın açıldığı tarihte öğrenmiş sayılmasını gerektirir ve bu dava, itirazın iptali davası için işleyen süreyi kesmez; süre geçtikten sonra açılan itirazın iptali davası dava şartı yokluğundan reddedilir.

Ele alınan sorunlar

İtirazın iptali davasının İİK 67/1'deki 1 yıllık hak düşürücü süre içinde açılıp açılmadığı → kabul

İddia: Davalı vekili, davacının 28/08/2008 tarihinde itirazın kaldırılması davası açmakla itirazı tebliğ almış sayılması gerektiğini, bu tarihten itibaren İİK 67. madde gereğince 1 yıllık hak düşürücü süre içinde itirazın iptali davasının açılması gerektiğini, ancak bu sürenin geçirildiğini ileri sürerek davanın reddedilmesi gerektiğini savunmuştur.

Gerekçe: İtirazın iptali davası İİK 67/1. maddede öngörüldüğü şekilde itirazın tebliğinden itibaren 1 yıl içinde açılmalıdır; bu süre HMK 114/2 kapsamında bir dava şartı olup hak düşürücü niteliktedir. Dava şartları HMK 115. madde uyarınca davanın her aşamasında resen nazara alınır; HMK 355/1-2. cümle uyarınca da bölge adliye mahkemesi kamu düzenine aykırılık gördüğü takdirde bunu resen gözetir. İtirazın alacaklıya tebliğine ilişkin bir belge bulunmamakla birlikte, davacının itirazın kaldırılması davası açmış olması, itirazı en geç bu davanın açıldığı tarih itibariyle öğrenmiş-tebliğ almış sayılmasını gerektirir. İtirazın kaldırılması davasının açılması, itirazın iptali davasına ilişkin süreyi kesmez. Bu durumda itirazın iptali davası, itirazın öğrenildiği tarihten itibaren 1 yıllık hak düşürücü süre içinde açılmamıştır; dolayısıyla davanın görülebilmesi için gerekli dava şartı gerçekleşmemiştir. İlk derece mahkemesinin bu hususu değerlendirmeden davanın esasına girmesi hukuka aykırı olduğundan, davanın kabulüne ilişkin hüküm kaldırılarak dava şartı yokluğu nedeniyle davanın reddine karar verilmiştir.

Gerekçe kaynağı: özgün

Emsal değeri

İtirazın kaldırılması davası açılmasının, borçlunun itirazı öğrendiği/tebliğ almış sayıldığı tarih olarak kabul edilmesi ve bu davanın itirazın iptali davası için işleyen 1 yıllık hak düşürücü süreyi kesmemesi yönündeki tespit, benzer usuli süre ihtilaflarında emsal niteliği taşımaktadır.

Usul tespitleri

Hak düşürücü süre
İtirazın iptali davası, İİK 67/1 uyarınca itirazın alacaklıya tebliğinden (öğrenilmesinden) itibaren 1 yıl içinde açılmalıdır; bu süre HMK 114/2 kapsamında bir dava şartı olup hak düşürücü niteliktedir ve bu süre geçirildikten sonra açılan dava, dava şartı yokluğu nedeniyle reddedilir.
Dava şartı
İtirazın iptali davasının İİK 67/1'deki 1 yıllık hak düşürücü süre içinde açılmış olması

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
itirazın iptali hak düşürücü süre dava şartı resen gözetme itirazın kaldırılması kamu düzeni

Atıf yapılan mevzuat: 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu (İİK) — İİK 67/1İİK 68 · 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) — HMK 114/2HMK 115HMK 355/1

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2017/614

KARAR NO 2018/198

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 10/04/2017

NUMARASI 2009/805 Esas 2017/509 Karar

DAVA

İtirazın İptali

İSTİNAF KARAR TARİHİ 08/03/2018

Davanın kabulune ilişkin hükmün davalı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili, davalı bankanın müşterisi olan .. A.Ş'den muhtelif tutarlarda 26 adet çek aldığını, çeklerin süresi içinde muhatap bankaya ibraz edildiğini, karşılığının bulunmadığını, bankanın ödemekle yükümlü olduğu tutarın da ödenmediğini, ibraz edilen çeklerle ilgili yasal işlem yapılmadığını ve "karşılıksız şerhi" de verilmediğini, banka tarafından ödeme yapılmaması üzerine Şişli..cra Dairesinin... Esas sayılı dosyası ile takip başlatıldığını, itiraz üzerine takibin durduğunu, itirazın kaldırılması için Şişli.... İcra Mahkemesi'nin.... Esas sayılı dosyasıyla dava açtıklarını taleplerinin reddedildiğini, borçlunun icra dosyasına yapmış olduğu itirazın iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili, ödeme emrine itirazın 07/03/2008 tarihinde yapıldığını, İİK 67. Maddesi gereğince itirazın iptali davasının itirazın alacaklıya tebliğinden itibaren 1 yıl içerisinde açılmasının gerektiğini, davacı tarafından 28/08/2008 tarihinde Şişli 3. İcra Hukuk Mahkemesinde itirazın kaldırılması davası açıldığını, söz konusu davanın 20/10/2009 tarihinde reddedildiğini, kararın davacı tarafından temyiz edildiğini, ödeme emrinde alacağın sebebinin kanuni karşılık tutarı belirtildiğini, davacının çeklere ilişkin talebi ile ilgili olarak Cumhuriyet Başsavcılığına suç ihbarında bulunulduğunu, keşide edilen 26 adet hamiline yazılı çekin 29/01/2008 tarihinde ibraz edildiğini, ticari ilişkiden kaynaklanmadığı ve 3167 sayılı kanunun 10.

Maddesindeki banka sorumluluk tutarı olan çek yaprağı başına 435-YTL 'yi tahsil amacıyla düzenlendiği keşideci firmanın uzun süre önce faaliyetlerini durdurup kaybolması hususları ile birlikte değerlendirildiğinde, firma çeklerinin kötü niyetli 3. kişiler tarafından ele geçirilerek, banka sorumluluk tutarını tahsil amacıyla keşide edilmeleri sebebiyle banka tarafından işlem yapılmadığını, davanın reddi ile, kötüniyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, çeklerin sahte olmadığı, davalı banka tarafından keşideciye teslim edildiği, Bakırköy 12.Ağır Ceza Mahkemesinin 2010/79 Esas sayılı dosyasında şirket yetkilisinin ticari ilişkiyi ve çekleri kabul ettiği şirket yetkilileri hakkında beraat karaı verildiği bankanın sorumluluk tutarını ödemek zorunda olduğu kabul edilerek, İst.l ..İcra Dairesinin (Eski Şişli ..İcra) ... esas sayılı dosyasında tirazın iptali ile takibin devamına ve %40 icra inkar tazminatına hükmedilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili, davacı tarafından 28/08/2008 tarihinde Şişli 3.İcra Hukuk Mahkemesinin 2008/626 sayılı dosyası ile itirazın kaldırılması davası açıldığını, davacının bu tarih itibariyle itirazı tebliğ almış sayılacağı, İİK'nun 67.maddesi gereğince itirazın iptali davasının itirazın öğrenilmesinden sonra 1 yıl içerisinde açılması gerektiği 1 yıllık hak düşürücü süredenn sonra açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, itirazın iptaline ilişkin olup;Davacı Şişli .. İcra Md. Nün ... sayılı dosyasında 27/02/2008 tarihinde ilamsız takip yapmış, davalının 7 Mart 2008 tarihli itirazı ile takip durmuştur. Davacının itirazın kaldırılması talepli Şişli 3.İcra Mahkemesinin 2008/626 E sayılı dosyasında 28/08/2008 tarihinde dava açtığı, Mahkemenin 20/10/2009 tarih ve 2009/1246 karar sayılı kararı ile itirazın kaldırılması talebi, davacı-alacaklının İİK 68. Maddesinde yazılı belgelere dayalı olmaması nedeniyle reddedildiği ,istinaf incelemesine konu karara ilişkin ,eldeki dava ise 04/11/2009 tarihinde açılmıştır.

İtirazın iptali davası İİK 67/1. Maddede öngörüldüğü şekilde itirazın tebliğinden itibaren 1 yıl içinde açılması, davanın görülebilmesi için HMK 114/2 de belirtildiği şekilde bir dava şartı olup bu süre hak düşürücü niteliktedir.

Dava şartları HMK'nın 115. Maddesi uyarınca davanın her aşamasında resen nazara alınırlar. HMK'nın 355/1-2. Cümle uyarınca da bölge adliye mahkemesi kamu düzenine aykırılık gördüğü takdirde bunu resen gözetir. İtirazın alacaklıya tebliğine ilişkin bir belge olmamakla birlikte davacıya itirazın en geç itirazın kaldırılması davasının açıldığı tarih itibariyle tebliğ edilmiş sayılması gerekmektedir. Davacı itirazın kaldırılması davası açtığına göre itirazı öğrenmiş-tebliğ almış sayılmalıdır. İtirazın kaldırılması davası elde ki davanya ilişkin süreyi kesmez. İtirazın iptali davası 1 yıllık hak düşürücü süre içinde açılmadığı için davanın görülebilmesi için HMK114/2 kapsamında gerekli dava şartı gerçekleşmemiştir.

Davanın hak düşürücü süre içinde açılmadığı değerlendirilmeden davanın esasına girilmesi hukuka aykırı olduğundan davanın kabulune ilişkin hüküm kaldırılarak dava şartı yokluğu nedeniyle davanın reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle:

Davalı banka vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜNE;İstanbul 10.Asliye Ticaret Mahkemesinin 10/04/2017 tarihli 2009/805 Esas 2017/509 Karar sayılı hükmünün HMK'nun 353-1-a-4 maddesi gereğince KALDIRILMASINA;

"Davanın hak düşürücü süre nedeniyle REDDİNE,

Koşulları olmadığından davalı yararına kötü niyet tazminatı hükmedilmesine yer olmadığına, "

İlk derece yargılamasına ilişkin olarak ;

"Alınması gereken 35,90- TL karar harcının davacı tarafından peşin yatırılan 152,30-TL harçtan mahsubu ile fazla olan 116,30- TL'nin davacıya iadesine,

Davalı vekili için takdir olunan A.A.Ü.T gereğince 2.180-TL vekalet ücreti ile 65-TL yargı giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, "

İstinafa başvuran davalı tarafından yatırılan 223,95-TL peşin istinaf karar harcının istek halinde kendisine iadesine,

Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK'nun 362.a maddesi gereğince kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 08/03/2018

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/261917 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.