6102TTK Türk Ticaret Kanunu

Çek iptali davasında hamil çıkması halinde istirdat davası derdestliği

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2019/76 E. 2019/169 K. · · İlk derece: BAKIRKÖY 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

Kıymetli evrak iptali / Zayikaldırma ve esas hakkında yeniden hükümKesin

★ Emsal

Gerekçe özeti

Zayi nedeniyle çek iptali davasında, yargılama sırasında çek hamilinin ortaya çıkması halinde mahkeme, çek iptali talep edene mevcut hamile karşı istirdat davası açması için süre vermelidir. İstirdat davası açılırsa çek iptali davası konusuz kalacağından esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına, açılmazsa davanın reddine karar verilmelidir. İstirdat davasının fiilen açılmış ve derdest olduğu tespit edildiğinde, bu husus gözetilmeksizin davanın reddine karar verilmesi hatalıdır; bu durumda hüküm kaldırılarak konusuz kalma nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekir.

Ele alınan sorunlar

Çek iptali davası sırasında hamil ortaya çıkması halinde izlenecek usul → kabul

İddia: Davacı vekili, çeklerin çalınarak ele geçirildiğini, bu çeklere ilişkin istirdat davası açıldığını, mahkemenin istirdat davası açılmadığı gerekçesiyle talebi reddetmesinin hukuka aykırı olduğunu, konusuz kalma nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.

Gerekçe: Zayi nedeniyle çek iptali istemlerinde, yargılama sırasında çek hamilinin ortaya çıkması durumunda mahkemece, çek iptali isteminde bulunan talep edene, mevcut çek hamiline karşı çek istirdadı davası açması için süre verilmelidir. İstirdat davasının açılması halinde çek iptali davası konusuz kaldığından esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına; açılmaması halinde ise davanın reddi yönünde hüküm kurulması gerekir. Somut olayda, istinaf istemine konu iki çek yönünden üçüncü şahıslar çek asıllarının kendilerinde olduğunu, takibe konu ettiklerini bildirmiş olup, mahkemece ibraz eden aleyhine çek istirdadı davası açılması için mehil verilmeden davanın reddine karar verilmiştir. Dairece, davacının bu çeklere ilişkin istirdat davası açtığı bildirilmekle, ilgili mahkeme dosyası UYAP üzerinden incelenmiş ve davacının dava konusu çeklerle ilgili istirdat davasının derdest olduğu anlaşılmıştır. Mahkemece istirdat davası açılmadığından bahisle davanın reddine karar verilmiş ise de, istirdat davasının derdest olduğu anlaşıldığından, ilk derece mahkemesince bu çekler yönünden karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekirken talebin reddine karar verilmesi doğru görülmemiştir.

Gerekçe kaynağı: özgün

Emsal değeri

Zayi nedeniyle çek iptali davasında yargılama sırasında hamilin ortaya çıkması halinde izlenecek usulü (istirdat davası açılması için süre verilmesi, açılması halinde konusuzluk, açılmaması halinde ret) ve istirdat davasının derdest olduğunun sonradan tespit edilmesi durumunda verilecek kararı somut olarak göstermesi nedeniyle emsal niteliktedir.

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
çek iptali zayi istirdat davası konusuz kalma hamil derdestlik

Atıf yapılan mevzuat: 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (TTK) — TTK 818TTK 757 · 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) — HMK 353(1)b-2

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2019/76

KARAR NO 2019/169

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ BAKIRKÖY 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 16/11/2018

NUMARASI 2017/952 Esas 2018/1181 Karar

DAVA

Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))

İSTİNAF KARAR TARİHİ 11/02/2019

İlk derece mahkemesince verilen hükmün davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili, ...Bankası İnegöl şubesine ait 2.270,32-TL bedelli ... Bankası Fulya şubesine ait 3.540-TL bedelli..bank Alanya Şubesine ait 15.215 -TL bedelli ...Bingöl şubesine ait 30.000- TL bedelli, ... Bankası Cennet Mahallesi şubesine ait 30.000- TL bedelli, ...i Bankası Oto San Sit şubesine ait 10.000-TL bedelli çeklerin zayi edilmiş olması sebebiyle iptaline karar verilmesi talep edilmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece;

... İnegöl şubesine ait 28.02.2018 keşide tarihli, ...Tüketim Malları San Ltd Şti keşideli.... seri nolu 2.270,32 -TL bedelli çeke ilişkin istirdat davası açılmış olmakla bu çeke ilişkin dava konusuz kaldığından hüküm kurulmasına yer olmadığına,

...bankası Fulya şubesine ait 06.12.2017 keşide tarihli ... ticaret ... keşideli ... çek nolu 3.540- TL bedelli çekin,...bank Alanya şubesine ait 17.03.2018 keşide tarihli, ... Aydınlatma Mob Ltd Şti keşideli ... seri nolu 15.215- TL bedelli çekin, ... Bankası Bursa Oto Sanayi Şubesine ait 28.02.2018 keşide tarihli ... keşideli 10.000- TL bedelli çeklerin ibraz edilmemiş olması sebebiyle zayi sebebiyle iptaline,... Bingöl şubesine ait 31.12.2017 keşide tarihli... keşideli ... seri nolu 30.000 -TL bedelli, Yapı Kredi bankası İstanbul Cennet Şubesine ait 31.12.2017 tarihli ...Ltd Şti keşideli 1087231 seri nolu 30.000- TL bedelli çeklerin ... tarafından ibraz edildiği, davacı tarafından istirdat davası açılmadığı gerekçesiyle bu çekler yönünden talebin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

İstinaf yoluna başvuran davacı vekili;... Bingöl şubesine ait 31.12.2017 keşide tarihli ... Mobilya keşideli ... seri nolu 30.000- TL bedelli, ... bankası İstanbul Cennet Mahallesi Şubesine ait 31.12.2017 tarihli ... Mobilya Teks. San. Ltd. Şti. keşideli 1087231 seri nolu 30.000- TL bedelli çeklerin çalınarak alınması neticesinde eline geçiren şahıslar tarafından icraya konulduğunu, çek bedellerinin haksız ve hukuka aykırı olarak ödenmesi nedeniyle Bakırköy 3.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2018/140 Esas sayılı dosyası ile istirdat davası açılmış olmasına rağmen mahkemece istirdat davası açılmadığı nedeniyle çekler yönünden talebin reddine karar verildiğini, istirdat davasının halen derdest olduğunu belirterek mahkeme kararının 3 nolu haksız ve hukuka aykırı kararının kaldırılarak davanın kabulüne, davanın konusuz kalması sebebiyle hüküm kurulmasına yer olmadığı yönünde karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, TTK nun 818/s atfıyla uygulanması gereken , 757 vd. madde hükümlerine göre zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkindir.Çek iptali istemlerinde, yargılama sırasında çek hamilinin ortaya çıkması durumunda, mahkemece çek iptali isteminde bulunan talep edene, mevcut çek hamiline karşı çek istirdadı davası açması için süre verilmeli ve istirdat davasının açılması halinde, çek iptali davasının konusuz kaldığı gözetilerek esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına; açılmaması halinde ise, davanın reddi yönünde hüküm kurulması gerekir.Somut olayda, istinaf istemine konu edilen .... Bingöl şubesine ait 31.12.2017 keşide tarihli ... Mobilya keşideli ... seri nolu 30.000 TL bedelli, ...bankası İstanbul Cennet Mahallesi Şubesine ait 31.12.2017 tarihli ...

Mobilya Teks.San. Ltd. Şti. keşideli 1087231 seri nolu 30.000- TL bedelli çekler yönünden 3.şahıs ...dilekçeler sunarak çek asıllarının kendilerinde ,takibe konu edilmeleri nedeniyle icra takip dosyalarında olduğunu beyan etmiş olup, mahkemece ibraz eden aleyhine çek istirdadı davası açılması için mehil verilmeden davanın reddine karar verildiği anlaşılmaktadır.Ancak davacı tarafça bu çeklere ilişkin istirdat davası açıldığı bildirilmekle ;Dairemizce Bakırköy 3.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2018/140 Esas sayılı dosyasının incelenmesi için UYAP’tan inceleme izni talep edilmiş, incelendiğinde davacının dava konusu çeklerle ilgili istirdat davası açtığı, davanın derdest olduğu anlaşılmıştır. Mahkemece istirdat davası açılmadığından bahisle davanın reddine karar verilmiş ise de ,davacının aynı mahkemenin 2018/140 esas sayılı dosyasında açtığı istirdat davasının derdest olduğu anlaşılmakla, ilk derece mahkemesince istinaf istemine konu edilen çekler yönünden karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekirken,bu çekler yönünden talebin reddine karar verilmesi doğru görülmemiş, ancak bu eksiklik yeniden yargılamayı gerektirmediğinden, HMK 353(1)b-2 maddesi uyarınca söz konusu çeklere ilişkin hükmün kaldırılarak bu çeklere ilişkin karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle:

Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜNE; Bakırköy 3.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 16/11/2018 Tarih 2017/952 Esas 2018/1181 Karar sayılı 2 adete çeke ilişkin hükmün HMK 353(1)b-2 gereği KALDIRILMASINA;

"... Bingöl şubesine ait 31.12.2017 keşide tarihli ... keşideli ...seri nolu 30.000- TL bedelli,

...Bankası İstanbul Cennet Mahallesi Şubesine ait 31.12.2017 tarihli... Ltd. Şti. keşideli 1087231 seri nolu 30.000 TL bedelli çek nedeniyle istirdat davası açıldığından bir KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA"

İstinaf yoluna başvuran davacı tarafından yatırılan 44,40 TL peşin istinaf karar harcının istek halinde kendisine iadesine,

İstinaf yoluna başvuran davacı tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına,

Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-ç maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.11/02/2019

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/255911 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.