6102TTK Türk Ticaret Kanunu

Yetki itirazının reddi ve davanın açılmamış sayılması kararına istinaf

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2019/900 E. 2019/664 K. · · İlk derece: İSTANBUL 18. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

Alacakistinaf başvurusunun esastan reddiKesin

★ EmsalGörev ve yetkiHak düşürücü süre

Davacının nitelemesi: Davanın Açılmamış Sayılması mahkemenin nitelemesiyle örtüşüyor

Gerekçe özeti

Taraflar arasında geçerli bir yetki sözleşmesi bulunması halinde, sözleşmede belirlenen mahkemenin yetkisine yönelik itirazın reddi isabetlidir. Davanın HMK 150/5 uyarınca açılmamış sayılmasına karar verilmesi halinde, ön inceleme tutanağı imzalanıncaya kadar mı sonra mı karar verildiğine göre AAÜT 7/1 hükmü uyarınca davalı yararına vekalet ücreti takdir edilir; ancak bu ücret, davanın görüldüğü mahkemeye göre tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümünde yazılı miktarları geçemez.

Ele alınan sorunlar

Yetki itirazının reddinin hukuka uygunluğu → ret

İddia: Davalı vekili, mahkemenin yetki itirazının reddine ilişkin ara kararının hatalı olduğunu ve mahkemeye erişim hakkını engellediğini ileri sürerek bu kararı istinaf etmiştir.

Gerekçe: HMK 17(1) uyarınca tacirler aralarında doğmuş veya doğabilecek uyuşmazlık hakkında bir veya birden fazla mahkemeyi sözleşmeyle yetkili kılabilir ve aksi kararlaştırılmadıkça dava sadece bu mahkemelerde açılır. Taraflar arasındaki sözleşmenin ilgili maddesinde sözleşmeden çıkabilecek ihtilafların hallinde İstanbul Mahkemelerinin yetkili kılındığı tespit edildiğinden, mahkemece yetki sözleşmesi nedeniyle davalının yetki itirazının reddine karar verilmesi isabetlidir. Geçerli bir yetki sözleşmesine dayalı olarak verilen bu karar hatalı bulunmamıştır.

Gerekçe kaynağı: özgün

Davanın açılmamış sayılması kararına bağlı vekalet ücreti takdiri → ret

İddia: Davalı vekili, açılmamış sayılma kararının nihai bir karar olduğunu belirterek buna karşı istinaf yoluna başvurulabileceğini ve HMK 297. madde hükmüne uygun şekilde hüküm tesisi için dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesini ya da bu eksikliğin istinaf mahkemesince karşılanmasını, olmadığı takdirde AAÜT 3. madde gözetilerek maktu ücretin 3 katına kadar vekalet ücretine hükmedilmesini talep etmiştir.

Gerekçe: HMK 150/5 uyarınca işlemden kaldırıldığı tarihten başlayarak üç ay içinde yenilenmeyen davalar, sürenin dolduğu gün itibarıyla açılmamış sayılır ve mahkemece kendiliğinden karar verilerek kayıt kapatılır. Somut olayda dava 08/10/2018 tarihinde taraflarca takipsiz bırakılmış ve üç aylık sürede yenilenmemiştir. Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 7/1 maddesine göre, görevsizlik veya yetkisizlik nedeniyle dava dilekçesinin reddine, davanın nakline veya açılmamış sayılmasına ön inceleme tutanağı imzalanıncaya kadar karar verilmesi durumunda tarifede yazılı ücretin yarısına, ön inceleme tutanağı imzalandıktan sonra karar verilmesi durumunda tamamına hükmolunur; ancak davanın görüldüğü mahkemeye göre hükmolunacak ücret, tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümünde yazılı miktarları geçemez. İlk derece mahkemesince yetki itirazının reddine karar verilerek akabinde taraf vekillerince takipsiz bırakılan ve yasal sürede yenilenmeyen davanın açılmamış sayılmasına karar verilerek davalı yararına tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümünde yazılı miktarı geçmeyecek şekilde vekalet ücreti takdir edilmesinde isabetsizlik bulunmamaktadır.

Gerekçe kaynağı: özgün

Emsal değeri

Geçerli bir yetki sözleşmesi bulunması halinde yetki itirazının reddinin isabetli olacağı ve HMK 150/5 uyarınca açılmamış sayılan davalarda AAÜT 7/1 çerçevesinde vekalet ücreti takdirinin usulüne ilişkin BAM tarafından ortaya konan değerlendirme, benzer usuli durumlar için bölgesel ikna edici emsal niteliği taşımaktadır.

Usul tespitleri

Yetkili mahkeme
Taraflar arasında akdedilen sözleşmede belirli bir mahkemenin yetkili kılındığı ve tacirler arasında HMK 17(1) uyarınca yapılan geçerli bir yetki sözleşmesi bulunduğu hallerde, dava sadece bu sözleşmeyle belirlenen mahkemede açılabilir.
Hak düşürücü süre
HMK 150/5 uyarınca işlemden kaldırılan davalar, işlemden kaldırıldığı tarihten başlayarak üç ay içinde yenilenmezse, sürenin dolduğu gün itibarıyla açılmamış sayılır.

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
yetki sözleşmesi yetki itirazı davanın açılmamış sayılması dosyanın işlemden kaldırılması vekalet ücreti takdiri

Atıf yapılan mevzuat: 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) — HMK 17(1)HMK 150/5 · Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi — Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi 7/1

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2019/900

KARAR NO 2019/664

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL 18. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 21/01/2019

NUMARASI 2016/1243 E.- 2019/42 K.

DAVA

Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

İSTİNAF KARAR TARİHİ 07/05/2019

Davanının açılmamış sayılmasına ilişkin verilen hükmün davalı vekilince istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili,Rekabet Kurulu'nun 05/03/2009 tarih, 09-09/187-56 ve 09-09/187-57 sayılı kararlarına istinaden Rekabet Kurulunun internet sitesinde 12/03/2009 tarihinde yayımlanan duyurusu ile akaryakıt sektöründe bayilik sözleşmeleriyle bağlantılı olarak yapılan intifa ve benzeri etkiye sahip ekipman, kredi, kira gibi ayni ve şahsi hakları içeren sözleşmelerin, rekabet yasağının süresini fiilen uzatacak şekilde kullanılamayacağı, bu tür anlaşmaların varlığı halinde 5 yılı aşan süreler bakımından, 2002/2 sayılı tebliğde tanınan muafiyet koşullarının ortadan kalkacağının kamuoyuna açıklandığını, dava konusu taşınmazda müvekkili lehine 18/06/2001 tarihinde 15 yıl süre için tesis edilen intifanın 19/04/2011 tarihinde tapudan terkin edildiğini, davalıya ödenen intifa ivazının 73.750- TL olduğunu,intifadan yararlanılamayan süreye karşılık gelen ve kıstelyevm usulüne göre hesap edilen 25.399- TL tutarındaki kısmının davalı tarafça müvekkiline iadesi gerektiğini, intifa ivazının 25.399- TL tutarındaki kısmının, sebepsiz zenginleşmenin gerçekleştiği 18/09/2010 tarihinden itibaren değişen oranlarda avans faizi ve KDV'sinin ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili, uyuşmazlığın çözümünde Antalya Mahkemelerinin yetkili olduğunu, davacı tarafın intifa ivazı ödediğini ispatlaması gerektiğini, sebepsiz zenginleşmeye dayalı iade isteğinin hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, intifa hakkının 1904/2011'de terkin edilmişken, davacının nasıl olup da 18/09/2010 tarihinden itibaren faiz talep edebildiğinin anlaşılamadığını,TBK.'nın 117/2-son maddesi gereğince temerrüt faizi istenebilmesi için bildirimin şart olduğunu, öncelikle yetki itirazlarının kabulünü, yetki itirazları yerinde görülmezse davanın zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmesini, zamanaşımı itirazları yerinde görülmez ise haksız ve yersiz davanın esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, davacı tarafından açılan davanın 08/10/2018 tarihinde takip edilmediği ve yenilenmediğinden, davanın H.M.K.nun 150/5 maddesi hükmü gereğince açılmamış sayılmasına karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili; yargılama sürecinde yetki itirazlarının 24/11/2017 tarihli duruşmada verilen ara kararı ile reddedildiğini, akabinde yapılan bilirkişi incelemesinde davacı tarafın ticari defterlerinde intifa ivazı ödediğine dair bir kayıt bulunmadığının tespit edildiğini ve davacının davasını 08/10/2018 tarihli duruşmaya gelmeyerek takipsiz bıraktığını, İlk Derece Mahkemesi'nin davanın açılmamış sayılmasına dair vermiş olduğu kararın davayı sona erdiren usule dair nihai bir karar olduğunu, bu nihai kararla birlikte yetki itirazlarının reddine dair karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulabileceğini buna engel teşkil eden bir yasa hükmünün bulunmadığını,davanın açılmamış sayılmasına dair kararın kaldırılarak HMK.'nın 297.

maddesi hükmüne uygun şekilde hüküm tesisi için dosyanın İlk Derece Mahkemesi'ne gönderilmesine yahut bu eksikliğin istinaf mahkemesince verilecek hükümde karşılanmasına,olmadığı takdirde AAÜT'nin 3. maddesi gözetilerek, müvekkili lehine maktu ücretin 3 katına kadar vekalet ücretine hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

HMK 17(1) maddesi " tacirler aralarında doğmuş veya doğabilecek bir uyuşmazlık hakkında ,bir veya birden fazla mahkemeyi sözleşmeyle yetkili kılabilirler. Taraflarca aksi kararlaştırılmadıkça dava sadece sözleşmeyle belirlenen bu mahkemelerde açılır."şeklinde düzenlenmiştir. Davalı vekili mahkemenin yetki itirazının reddine ilişkin ara kararın hatalı bulunduğunu ,mahkemeye erişim hakkını engellediği gerekçesi ile istinaf etmiş ise de taraflar arasında ki sözleşmenin 38.maddesinde sözleşme nedeniyle çıkabilecek ihtilafların halli için İstanbul Mahkemelerinin yetkili kılındığı ,mahkemcce yetki sözleşmesi nedeniyle davalının yetki itirazının reddine karar verilmiştir. Geçerli bulunan yetki sözleşmesine dayalı olarak yetki itirazının reddine karar verildiğinden davalı vekilinin yetki itirazının hatalı reddedildiğine ilişkin istinaf nedeni yerinde bulunmamaktadır.HMK.'nın 150/5 maddesine göre;

işlemden kaldırıldığı tarihten başlayarak üç ay içinde yenilenmeyen davalar, sürenin dolduğu gün itibarıyla açılmamış sayılır ve mahkemece kendiliğinden karar verilerek kayıt kapatılır. Elde ki davada; davanın 08/10/2018 tarihinde taraflarca takipsiz bırakıldığı, üç aylık sürede yenilenmediği gerekçesiyle, HMK' nun 150/5. fıkrası gereğince davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir. Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 7/1 maddesinde; "1) Görevsizlik veya yetkisizlik nedeniyle dava dilekçesinin reddine, davanın nakline veya davanın açılmamış sayılmasına ön inceleme tutanağı imzalanıncaya kadar karar verilmesi durumunda Tarifede yazılı ücretin yarısına, ön inceleme tutanağı imzalandıktan sonra karar verilmesi durumunda tamamına hükmolunur.

Şu kadar ki, davanın görüldüğü mahkemeye göre hükmolunacak avukatlık ücreti, Tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümünde yazılı miktarları geçemeyeceği." belirtilmiştir.İlk Derece Mahkemesince yetki itirazının reddine karar verilerek ,akabinde taraf vekillerince takipsiz bırakılan ve yasal sürede yenilenmeyen davanın açılmamış sayılmasına karar verilerek davalı yararına tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümünde yazılı miktarı geçmeyecek şekilde vekalet ücreti takdir edilmesinde isabetsizlik olmadığından davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK 'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,Peşin harcın karar harcına mahsubuna başkaca harç alınmasına yer olmadığına,Dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine .Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda oy birliği ile, HMK.'nun 362(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere karar verildi. 07/05/2019

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/253771 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.