Çekle ödeme
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2012/192 E. 2013/669 K. ·
BozulduKesinlik belirsiz
★ Emsal
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
çekle ödeme↗ muhatap banka↗ tahrifat↗ tahkikat↗ garantörlük↗ keşideci↗ çek↗
Gerekçe
Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).
Mahkemece iddia, savunma ve tüm kanıtlara göre, çekin davalı banka garantisinde olduğu, herhangi bir iptal işleminin olmadığı, bankanın çeki ödemekle yükümlü bulunduğu gerekçesiyle, 6.750 TL'nin davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.
Dava, muhatap banka tarafından garanti edilen çek bedelinin tahsiline ilişkin olup, davalı banka çek üzerindeki imzasının keşideciye ait olmadığı gerekçesiyle çeki ödememiş, mahkemece çekteki imzanın keşideciye ait olup olmadığı incelenmeden davanın kabulüne karar verilmiştir. Ancak, çekle ödeme yapmayı kabul eden ve müşterileri ile çek anlaşması yapan bankanın herşeyden önce basiretli bir işadamı gibi hareket ederek gerekli dikkat ve ihtimamı göstermesi tereddüt halinde çeki uzman kişilere inceletmesi ve gerektiğinde keşideciden tahkik edip alacağı cevaba göre hareket etmesi lazım gelir. Zira TTK'nın 724. maddesi gereğince sahte veya tahrif edilmiş çeki ödemiş olmasından doğan zarar muhatabına ait olur. Çekin üzerinde “iş bu çekin karşılığı 10.000 TL'ye kadar Türkiye İş Bankası tarafından garanti edilmiştir” ibaresi çekin sadece karşılığının bulunmaması halinde dahi bu miktar için banka tarafından garanti verildiğini gösterir. Yoksa keşideci imzası sahte olan bir çekin bankaca ödenmesini gerektirmez. Mahkemece bu nedenle çekin garantili çek olduğu gerekçesiyle davanın kabulü doğru görülmemiş, kararın bozulması gerekmiştir.
Benzer Kararlar
Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2013/6915 E. 2013/10942 K.
Ortak:çekle ödeme · tahrifat · tahkikat · keşideci · çek
İncelediğiniz karardaAncak, «çekle ödeme» yapmayı kabul eden ve müşterileri ile «çek» anlaşması yapan bankanın herşeyden önce basiretli bir işadamı gibi hareket ederek gerekli dikkat ve ihtimamı göstermesi tereddüt halinde çeki uzman kişilere inceletmesi ve gerektiğinde «keşideciden» «tahkik» edip alacağı cevaba göre hareket etmesi lazım gelir.
Dava, «muhatap banka» tarafından «garanti» edilen «çek» bedelinin tahsiline ilişkin olup, davalı banka çek üzerindeki imzasının «keşideciye» ait olmadığı gerekçesiyle çeki ödememiş, mahkemece çekteki imzanın keşideciye ait olup olmadığı incelenmeden davanın kabulüne karar verilmiştir.
Zira TTK'nın 724. maddesi gereğince sahte veya «tahrif» edilmiş çeki ödemiş olmasından doğan zarar muhatabına ait olur.
Benzer bu karardaMahkemece, «tahrif» edilmiş çekten doğan bir zararın kural olarak muhatap bankaya ait olduğu, «çekle ödeme» yapmayı kabul eden ve müşterileri ile «çek» anlaşmaları yapan bir bankanın her şeyden önce basiretli bir iş adamı gibi hareket ederek gerekli dikkat ve ihtimamı göstermesi ve tereddüt halinde çeki uzman kişilere inceletmesi, gerektiğinde «keşideciden» «tahkik» edip alacağı cevaba göre hareket etmesi lazım geldiği, davacı bankanın bu hususlara riayet etmeden tahrif edilmiş çeki ödediği gerekçesiyle davanın reddine karar v …
2- Dava, sahte çeki «ibraz» ederek tahsil eden hamilden «çek» «bedelinin iadesi» istemine ilişkindir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:resmi belgede sahtecilik · bedel iadesi · sahtecilik · dolandırıcılık · ibraz
Benzer bu karardaMahkemece davanın reddine karar verilmişse de, dosya içeriğinden davalı ... hakkında da «dolandırıcılık» ve «resmi belgede sahtecilik» suçundan ceza soruşturması yapıldığı anlaşılmaktadır.
2- Dava, sahte çeki «ibraz» ederek tahsil eden hamilden «çek» «bedelinin iadesi» istemine ilişkindir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2015/432 E. 2015/6736 K.
Ortak:çekle ödeme · muhatap banka · tahkikat · keşideci · çek
İncelediğiniz karardaAncak, «çekle ödeme» yapmayı kabul eden ve müşterileri ile «çek» anlaşması yapan bankanın herşeyden önce basiretli bir işadamı gibi hareket ederek gerekli dikkat ve ihtimamı göstermesi tereddüt halinde çeki uzman kişilere inceletmesi ve gerektiğinde «keşideciden» «tahkik» edip alacağı cevaba göre hareket etmesi lazım gelir.
Dava, «muhatap banka» tarafından «garanti» edilen «çek» bedelinin tahsiline ilişkin olup, davalı banka çek üzerindeki imzasının «keşideciye» ait olmadığı gerekçesiyle çeki ödememiş, mahkemece çekteki imzanın keşideciye ait olup olmadığı incelenmeden davanın kabulüne karar verilmiştir.
Yoksa «keşideci» imzası sahte olan bir çekin bankaca ödenmesini gerektirmez.
Benzer bu karardaDairemizin yerleşik kararları gereğince, «çekle ödeme» yapmayı kabul eden ve müşterileri ile «çek» anlaşması yapan bir bankanın, gerekli dikkat ve ihtimamı göstermesi, tereddüt halinde çeki uzman kişilere inceletmesi, gerektiğinde «keşideciden» «tahkik» edip alacağı cevaba göre hareket etmesi lazım gelir.
Mahkemece iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre davacının, davalı banka tarafından kendisine «teslim» edilen «çek» karnesini saklama ve «yetkisiz» kişilere teslim etmeme yükümlülüğüne riayet etmeyerek çekleri kaybetmesi ve çeklerin kaybolduğunu davalı bankaya bildirmemesi sebebiyle, davacının yasanın öngördüğ …
Dava, 6762 sayılı TTK'nın 724. maddesinde gösterilen sahte çekin muhatabı tarafından ödenmesi nedeniyle davalı bankanın sorumluluğuna ilişkin olup, bu madde gereğince «muhatap banka» kusurlu olsun olmasın sahte çeki ödemekten dolayı sorumlu sayılmıştır.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:kusursuz sorumluluk · yetkisizlik kararı · eksik inceleme · teslim · e-defter
Benzer bu karardaMahkemece iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre davacının, davalı banka tarafından kendisine «teslim» edilen «çek» karnesini saklama ve «yetkisiz» kişilere teslim etmeme yükümlülüğüne riayet etmeyerek çekleri kaybetmesi ve çeklerin kaybolduğunu davalı bankaya bildirmemesi sebebiyle, davacının yasanın öngördüğ …
Bu durumda, mahkemece öncelikle davalının «kusursuz sorumlu» olduğu kabul edilerek, bunun yanında davacıya da atfı kabul bir kusurunun bulunduğu dikkate alınarak gerektiğinde bu konuda bankacı bilirkişiden bir rapor alınmak suretiyle karar verilmesi gerekirken «eksik incelemeye» dayalı yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamış, kararın bu nedenle davacı yararına bozulması gerekmiştir.
Bu sorumluluk, «kusursuz sorumluluktur».
Ancak, davacı tarafta «çek» «defterini» iyi saklamaması halinde doğan zarardan müterafik kusurludur.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2004/11757 E. 2005/9222 K.
Ortak:tahrifat · keşideci · çek
İncelediğiniz karardaDava, «muhatap banka» tarafından «garanti» edilen «çek» bedelinin tahsiline ilişkin olup, davalı banka çek üzerindeki imzasının «keşideciye» ait olmadığı gerekçesiyle çeki ödememiş, mahkemece çekteki imzanın keşideciye ait olup olmadığı incelenmeden davanın kabulüne karar verilmiştir.
Ancak, «çekle ödeme» yapmayı kabul eden ve müşterileri ile «çek» anlaşması yapan bankanın herşeyden önce basiretli bir işadamı gibi hareket ederek gerekli dikkat ve ihtimamı göstermesi tereddüt halinde çeki uzman kişilere inceletmesi ve gerektiğinde «keşideciden» «tahkik» edip alacağı cevaba göre hareket etmesi lazım gelir.
Zira TTK'nın 724. maddesi gereğince sahte veya «tahrif» edilmiş çeki ödemiş olmasından doğan zarar muhatabına ait olur.
Benzer bu karardaTTK.nun 724. maddesine göre "«tahrif» edilmiş bir çeki ödemiş olmasından doğan zarar muhataba ait olur; meğer ki senette «keşideci» olarak gösterilen kimseye kendisine bırakılan «çek» «defterini» iyi saklamamış olması gibi bir kusurunun isnadı mümkün olsun".
1-Dava, sahte veya «tahrif» edilmiş olduğu ileri sürülen çekin ödenmiş olmasından kaynaklanan zararın tazmini istemine ilişkindir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:kusursuzluk ispatı · sorumluluktan kurtulma · sahtelik · yönetim kurulu kararı · kusur · ibraz · e-defter
Benzer bu karardaMahkemece, iddia, savunma, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna göre bozma ilamına uyularak dava konusu «sahteliği» kanıtlanan çekin Yönetim Kurulu üyesi E.... tarafından «ibraz» edilip tahsil edildiği ve dava dışı muhasebeci Z… ……'ya ödendiği, bankanın bu durumda «kusuru» bulunmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.
Mahkemece, ödeme yapılan çekin «sahteliğinin» kanıtlandığı, ancak bu çeki bankaya şirketin Yönetim Kurulu üyesi E....'un «ibraz» ederek tahsil edip muhasebeci Z........ 'ya ödediği bu nedenle bankaya «kusur» yükletilemeyeceği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Muhatap bankanın bu maddede öngörülen sorumluluğu «kusur» aranmayan bir sorumluluk olup, muhatap «kusursuzluğunu ispat» etse bile bu «sorumluluktan kurtulamaz».
TTK.nun 724. maddesine göre "«tahrif» edilmiş bir çeki ödemiş olmasından doğan zarar muhataba ait olur; meğer ki senette «keşideci» olarak gösterilen kimseye kendisine bırakılan «çek» «defterini» iyi saklamamış olması gibi bir kusurunun isnadı mümkün olsun".
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2012/192 E. , 2013/669 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ SULH HUKUK MAHKEMESİ
Taraflar arasında görülen davada ... Sulh Hukuk Mahkemesi’nce verilen 24/10/2011 tarih ve 2010/952-2011/2313 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Davacı vekili, müvekkilinin dava dışı ... tarafından ciro edilen davalı bankanın ... Şubesi'ne ait, 6.750 TL değerinde garantili çeki davalı bankaya ibraz ettiğini ancak davalı tarafından çek üzerinde yer alan imzanın hesap sahibine ait olmadığı gerekçesiyle herhangi bir işlem yapılamayacağının çekin arkasına şerh edildiğini, müvekkilinin zarara uğradığını ileri sürerek, 6.750 TL'nin davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, çek üzerindeki imzanın keşideciye ait olmadığını bu nedenle yasal unsurları taşımadığını, müvekkilinin bedelini ödemekten imtina edebileceğini savunarak, davanın reddini istemiştir.
Mahkemece iddia, savunma ve tüm kanıtlara göre, çekin davalı banka garantisinde olduğu, herhangi bir iptal işleminin olmadığı, bankanın çeki ödemekle yükümlü bulunduğu gerekçesiyle, 6.750 TL'nin davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.
Dava, muhatap banka tarafından garanti edilen çek bedelinin tahsiline ilişkin olup, davalı banka çek üzerindeki imzasının keşideciye ait olmadığı gerekçesiyle çeki ödememiş, mahkemece çekteki imzanın keşideciye ait olup olmadığı incelenmeden davanın kabulüne karar verilmiştir. Ancak, çekle ödeme yapmayı kabul eden ve müşterileri ile çek anlaşması yapan bankanın herşeyden önce basiretli bir işadamı gibi hareket ederek gerekli dikkat ve ihtimamı göstermesi tereddüt halinde çeki uzman kişilere inceletmesi ve gerektiğinde keşideciden tahkik edip alacağı cevaba göre hareket etmesi lazım gelir. Zira TTK'nın 724. maddesi gereğince sahte veya tahrif edilmiş çeki ödemiş olmasından doğan zarar muhatabına ait olur.
Çekin üzerinde “iş bu çekin karşılığı 10.000 TL'ye kadar Türkiye İş Bankası tarafından garanti edilmiştir” ibaresi çekin sadece karşılığının bulunmaması halinde dahi bu miktar için banka tarafından garanti verildiğini gösterir. Yoksa keşideci imzası sahte olan bir çekin bankaca ödenmesini gerektirmez. Mahkemece bu nedenle çekin garantili çek olduğu gerekçesiyle davanın kabulü doğru görülmemiş, kararın bozulması gerekmiştir.
SONUÇ
Yukarıda açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın davalı lehine BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 15.01.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/253200700 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz