Alacak
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2013/6915 E. 2013/10942 K. ·
BozulduKesinlik belirsiz
★ Emsal
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
çekle ödeme↗ resmi belgede sahtecilik↗ tahrifat↗ bedel iadesi↗ tahkikat↗ sahtecilik↗ dolandırıcılık↗ keşideci↗ çek↗ ibraz↗
Gerekçe
Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).
Mahkemece, tahrif edilmiş çekten doğan bir zararın kural olarak muhatap bankaya ait olduğu, çekle ödeme yapmayı kabul eden ve müşterileri ile çek anlaşmaları yapan bir bankanın her şeyden önce basiretli bir iş adamı gibi hareket ederek gerekli dikkat ve ihtimamı göstermesi ve tereddüt halinde çeki uzman kişilere inceletmesi, gerektiğinde keşideciden tahkik edip alacağı cevaba göre hareket etmesi lazım geldiği, davacı bankanın bu hususlara riayet etmeden tahrif edilmiş çeki ödediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.
1- Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre davacı vekilinin aşağıdaki bendin dışında kalan sair temyiz itirazları yerinde değildir.
2- Dava, sahte çeki ibraz ederek tahsil eden hamilden çek bedelinin iadesi istemine ilişkindir. Mahkemece davanın reddine karar verilmişse de, dosya içeriğinden davalı ... hakkında da dolandırıcılık ve resmi belgede sahtecilik suçundan ceza soruşturması yapıldığı anlaşılmaktadır. Bu durumda mahkemece ceza soruşturmasının sonucunun beklenilip buna göre bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde davanın reddine karar verilmesi doğru olmamış, kararın bozulması gerekmiştir.
Benzer Kararlar
Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2012/192 E. 2013/669 K.
Ortak:çekle ödeme · tahrifat · tahkikat · keşideci · çek
İncelediğiniz karardaMahkemece, «tahrif» edilmiş çekten doğan bir zararın kural olarak muhatap bankaya ait olduğu, «çekle ödeme» yapmayı kabul eden ve müşterileri ile «çek» anlaşmaları yapan bir bankanın her şeyden önce basiretli bir iş adamı gibi hareket ederek gerekli dikkat ve ihtimamı göstermesi ve tereddüt halinde çeki uzman kişilere inceletmesi, gerektiğinde «keşideciden» «tahkik» edip alacağı cevaba göre hareket etmesi lazım geldiği, davacı bankanın bu hususlara riayet etmeden tahrif edilmiş çeki ödediği gerekçesiyle davanın reddine karar v …
2- Dava, sahte çeki «ibraz» ederek tahsil eden hamilden «çek» «bedelinin iadesi» istemine ilişkindir.
Benzer bu karardaAncak, «çekle ödeme» yapmayı kabul eden ve müşterileri ile «çek» anlaşması yapan bankanın herşeyden önce basiretli bir işadamı gibi hareket ederek gerekli dikkat ve ihtimamı göstermesi tereddüt halinde çeki uzman kişilere inceletmesi ve gerektiğinde «keşideciden» «tahkik» edip alacağı cevaba göre hareket etmesi lazım gelir.
Dava, «muhatap banka» tarafından «garanti» edilen «çek» bedelinin tahsiline ilişkin olup, davalı banka çek üzerindeki imzasının «keşideciye» ait olmadığı gerekçesiyle çeki ödememiş, mahkemece çekteki imzanın keşideciye ait olup olmadığı incelenmeden davanın kabulüne karar verilmiştir.
Zira TTK'nın 724. maddesi gereğince sahte veya «tahrif» edilmiş çeki ödemiş olmasından doğan zarar muhatabına ait olur.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:muhatap banka · garantörlük
Benzer bu karardaDava, «muhatap banka» tarafından «garanti» edilen «çek» bedelinin tahsiline ilişkin olup, davalı banka çek üzerindeki imzasının «keşideciye» ait olmadığı gerekçesiyle çeki ödememiş, mahkemece çekteki imzanın keşideciye ait olup olmadığı incelenmeden davanın kabulüne karar verilmiştir.
Mahkemece iddia, savunma ve tüm kanıtlara göre, çekin davalı banka «garantisinde» olduğu, herhangi bir iptal işleminin olmadığı, bankanın çeki ödemekle yükümlü bulunduğu gerekçesiyle, 6.750 TL'nin davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
Çekin üzerinde “iş bu çekin karşılığı 10.000 TL'ye kadar Türkiye İş Bankası tarafından «garanti» edilmiştir” ibaresi çekin sadece karşılığının bulunmaması halinde dahi bu miktar için banka tarafından garanti verildiğini gösterir.
Mahkemece bu nedenle çekin «garantili» «çek» olduğu gerekçesiyle davanın kabulü doğru görülmemiş, kararın bozulması gerekmiştir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2020/4133 E. 2021/5082 K.
Ortak:tahrifat · keşideci · çek · ibraz
İncelediğiniz karardaMahkemece, «tahrif» edilmiş çekten doğan bir zararın kural olarak muhatap bankaya ait olduğu, «çekle ödeme» yapmayı kabul eden ve müşterileri ile «çek» anlaşmaları yapan bir bankanın her şeyden önce basiretli bir iş adamı gibi hareket ederek gerekli dikkat ve ihtimamı göstermesi ve tereddüt halinde çeki uzman kişilere inceletmesi, gerektiğinde «keşideciden» «tahkik» edip alacağı cevaba göre hareket etmesi lazım geldiği, davacı bankanın bu hususlara riayet etmeden tahrif edilmiş çeki ödediği gerekçesiyle davanın reddine karar v …
2- Dava, sahte çeki «ibraz» ederek tahsil eden hamilden «çek» «bedelinin iadesi» istemine ilişkindir.
Benzer bu karardaDavacı çekin «keşidecisi» olup «çek» zamanında «ibraz» edilmemiş olsa bile çekten dolayı «çek hamiline» karşı «sebepsiz zenginleştiği» oranda sorumlu olduğundan davacı bu çekten dolayı TTK m.
Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonucunda, «çek» üzerinde yaptırılan «bilirkişi incelemesi» ile çekin keşide tarihinde «tahrifat» yapıldığı hususunun belirlendiği, davacı tarafından çek bedelinin 03/04/2013 tarihli para makbuzu ile dava dışı «lehtar» Ayyıldız Limited Şirketine ödediği, dava ve takibe konu çek nedeniyle davacının kendi ticari ilişkisinin bulunduğu lehtara ödeme yapması, çekin lehtarın iradesi dı …
Şubesi'ne ait, 627266 nolu, 5.420,00 TL bedelli «çek» nedeniyle borçlu olmadığının tespitine, «kötü niyet tazminatı» talebinin reddine karar verilmiştir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:çek hamili · tahsilat makbuzu · lehtar · kötü niyet tazminatı · hamil · sebepsiz zenginleşme · kötü niyet · bilirkişi incelemesi
Benzer bu karardaDavacı çekin «keşidecisi» olup «çek» zamanında «ibraz» edilmemiş olsa bile çekten dolayı «çek hamiline» karşı «sebepsiz zenginleştiği» oranda sorumlu olduğundan davacı bu çekten dolayı TTK m.
Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonucunda, «çek» üzerinde yaptırılan «bilirkişi incelemesi» ile çekin keşide tarihinde «tahrifat» yapıldığı hususunun belirlendiği, davacı tarafından çek bedelinin 03/04/2013 tarihli para makbuzu ile dava dışı «lehtar» Ayyıldız Limited Şirketine ödediği, dava ve takibe konu çek nedeniyle davacının kendi ticari ilişkisinin bulunduğu lehtara ödeme yapması, çekin lehtarın iradesi dı …
Şubesi'ne ait, 627266 nolu, 5.420,00 TL bedelli «çek» nedeniyle borçlu olmadığının tespitine, «kötü niyet tazminatı» talebinin reddine karar verilmiştir.
Mahkemece 03.04.2013 tarihli davacı ile dava dışı «lehtar» arasında düzenlenen «tahsilat makbuzu» geçerli bir ödeme kabul edilerek davanın kabulüne karar verilmişse de söz konusu makbuz adi tahsilat makbuzu olup her zaman düzenlenmesi mümkündür.
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2013/6915 E. , 2013/10942 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ
Taraflar arasında görülen davada ...
2. Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 22.03.2011 tarih ve 2007/360-2011/98 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, bazı noksanlıkların ikmali için dosya mahalline gönderilmişti. Bu noksanlıkların giderilerek dosyanın gönderildiği anlaşılmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi Döndü Deniz Bilir tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Davacı vekili, davalının müvekkili bankanın ... Şubesine başvurarak ...Hazır Beton Tic. San. Ltd. Şti. tarafından keşide edilen 8.000,00 TL bedelli çeki ibraz edip karşılığını aldığını, aynı bedel ve nolu çekin aynı gün bu kez Başkent Şubesine ibraz edildiğini, yapılan araştırmada davalı tarafından ibraz edilen çekin sahte olduğunun anlaşılması üzerine ibraz edilen ikinci çekin de ödendiğini ileri sürerek 8.000,00 TL 'nin davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalı, bahse konu çeki gerçek bir iş sonucu ciro yoluyla aldığını, çekin sahte olduğunu bilebilecek durumda olmadığını, bankanın çekin sıhhati ile ilgili olarak kusursuz sorumluluğu bulunduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, tahrif edilmiş çekten doğan bir zararın kural olarak muhatap bankaya ait olduğu, çekle ödeme yapmayı kabul eden ve müşterileri ile çek anlaşmaları yapan bir bankanın her şeyden önce basiretli bir iş adamı gibi hareket ederek gerekli dikkat ve ihtimamı göstermesi ve tereddüt halinde çeki uzman kişilere inceletmesi, gerektiğinde keşideciden tahkik edip alacağı cevaba göre hareket etmesi lazım geldiği, davacı bankanın bu hususlara riayet etmeden tahrif edilmiş çeki ödediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.
1- Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre davacı vekilinin aşağıdaki bendin dışında kalan sair temyiz itirazları yerinde değildir.
2- Dava, sahte çeki ibraz ederek tahsil eden hamilden çek bedelinin iadesi istemine ilişkindir. Mahkemece davanın reddine karar verilmişse de, dosya içeriğinden davalı ... hakkında da dolandırıcılık ve resmi belgede sahtecilik suçundan ceza soruşturması yapıldığı anlaşılmaktadır. Bu durumda mahkemece ceza soruşturmasının sonucunun beklenilip buna göre bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde davanın reddine karar verilmesi doğru olmamış, kararın bozulması gerekmiştir.
SONUÇ
Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin sair temyiz itirazlarının REDDİNE, (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün davacı yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 27.05.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/1008248900 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz