Arabuluculuk dava şartı yürürlük tarihinden önce açılan davaya uygulanmaz
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2019/1070 E. 2019/806 K. · · İlk derece: İSTANBUL 18. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
Alacakkaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)Kesin
★ EmsalDava şartı (hukuki yarar / ehliyet / kesin hüküm)usul emsali
Gerekçe özeti
Arabuluculuğa başvurma dava şartını getiren düzenlemenin yürürlüğe girmesinden önce, dava dilekçesinin kaydedildiği tarihte açılmış sayılan davalarda, arabuluculuk dava şartı uygulanmaz; bu tarih dava harcının ve gider avansının yatırıldığı, dilekçenin adliye ön bürosunca kaydedildiği tarihe göre belirlenir.
Ele alınan sorunlar
Arabuluculuk dava şartının 01/01/2019 öncesi açılan davaya uygulanıp uygulanmayacağı → kabul
İddia: Davacı vekili, 7155 sayılı Kanun'un 26. maddesinin (a) bendine göre arabuluculuk dava şartının 01/01/2019 tarihinden itibaren uygulanacağını, davanın ise 31/12/2018 tarihinde harç ve gider avansı yatırılarak açıldığını, bu nedenle arabuluculuk şartının uygulanamayacağını ileri sürmüştür.
Gerekçe: 6100 sayılı HMK'nin 118/1 maddesi ile Hukuk Muhakemeleri Kanunu Yönetmeliği'nin 36/5 maddesi uyarınca dava, dava dilekçesinin kaydedildiği tarihte açılmış sayılır. 7155 sayılı Kanun ile TTK'ya eklenen 5/A maddesi, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkındaki ticari davalarda dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmasını dava şartı haline getirmiş olup bu düzenleme 01/01/2019 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Somut olayda dava, Konya Adliyesi Ön Bürosu aracılığıyla 31.12.2018 tarihinde havale ve kayıt edilmiş, harç ve gider avansı da 31.12.2018 tarihli makbuz ile yatırılmıştır. Bu durumda dava, arabuluculuk dava şartını getiren düzenlemenin yürürlüğe girmesinden önce açılmış olduğundan, arabulucuya başvurma şartı yerine getirilmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmesi doğru değildir.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
7155 sayılı Kanun ile getirilen ve 01/01/2019'da yürürlüğe giren arabuluculuk dava şartının, bu tarihten önce dava dilekçesinin kaydedildiği tarihte açılmış sayılan davalara uygulanamayacağına ve dava açılış tarihinin harç/gider avansı yatırma ve dilekçe kayıt tarihine göre belirleneceğine ilişkin tespiti içermesi nedeniyle emsal niteliktedir.
Usul tespitleri
- Dava şartı
- Arabuluculuğa başvurulmuş olması, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat taleplerine ilişkin ticari davalarda dava açılmadan önce yerine getirilmesi gereken bir dava şartıdır; ancak bu şart, ilgili düzenlemenin yürürlüğe girdiği 01/01/2019 tarihinden önce dava dilekçesinin kaydedildiği tarihte açılmış sayılan davalara uygulanmaz.
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
arabuluculuk dava şartı↗ dava açılış tarihi↗ usulden ret↗ TTK 5/A↗ kanunun zaman itibariyle uygulanması↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2019/1070
KARAR NO 2019/806
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ İSTANBUL 18. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 08/01/2019
NUMARASI 2019/2 Esas- 2019/7 Karar
DAVA
Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
İSTİNAF KARAR TARİHİ 12/06/2019
Arabuluculuk dava şartının yerine getirilmemesi nedeniyle davanın usulden reddine ilişkin hükmün davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
DAVA
Davacı vekili, davacı ile davalı firma 2. el makine alımı konusunda anlaştıklarını, taraflar arasında belli sayıda makine üzerinden anlaşmaya varıldığını, ödemenin teslimden sonra yapılması konusunda tarafların anlaştığını, davacı ile davalı arasında güven ilişkisine dayalı olarak önden bir kısım ödemeler yapıldığını, bu ödemeler karşılığında gönderilmesi taahhüt edilen bir kısım makinelerin gönderilmediğini, fazladan gönderilen ödemelerin davalıdan alınarak davacıya verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Mahkemece, tensiben yapılan inceleme neticesinde TTK 5/a maddesi gereği dava açılmadan önce arabulucuya başvurma şartı olarak düzenlendiği gerekçesiyle, 6325 sayılı Arabuluculuk Kanunu madde 18/A-2 fıkrasında arabulucuya başvurulmadan açılan davanın, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde; 7155 Sayılı Kanun'un 20. maddesi ile getirilen ticari davalarda dava açılmadan önce arabulucuya başvurma şartının aynı kanunun yürürlük başlıklı 26. Maddesinin (a) bendinde bu dava şartının 01/01/2019 tarihinden itibaren uygulanacağı ve yine aynı kanunun 21. Maddesindeki düzenlemeye göre bu düzenlemenin yürürlüğe girdiği tarih itibariyle ilk derece mahkemeleri ve bölge adliye mahkemeleri ile Yargıtay'da görülen davalar hakkında uygulanmayacağının hüküm altına alındığını, harca tabi davalarda harçların ödenerek deftere kaydının sağlandığı gün davanın açıldığını, bu nedenle 31/12/2018 tarihinde gerekli harçlar ödendiğinden söz konusu davanın açılış tarihinin de 31/12/2018 olduğunu, davanın açıldığı tarihin 31/12/2018 olduğunun ispatının ise dosya kapsamında mevcut Konya Mahkemeler Veznesi tarafından düzenlenen sayman mutemedi alındısı ve tahsilat makbuzu ile dilekçe aslının o gün içinde gönderildiğine ilişkin PTT posta alındısı ile mümkün olduğunu, dolayısıyla tüm bu hususlar dikkate alındığında davnın açıldığı tarihin 31/12/2018 tarihi olduğunu ve bu nedenle de arabulucuya başvurma şartının söz konusu dava açısından uygulanma zorunluluğu bulunmadığında dava şartı yokluğu nedeniyle davanın reddine karar verilmesinin usule ve hukuka aykırı olduğunu belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE
6100 sayılı HMK'nın 114/1 maddesinin birinci fıkrasında, tüm davalar bakımından geçerlilik taşıyan dava şartlarının neler olduğu hususu açıkça hükme bağlanmış, HMK 114/2 maddesinde ise diğer kanunlarda yer alan dava şartlarına ilişkin hükümlerin saklı olduğu belirtilmiştir. 7155 sayılı Kanun ile 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’na eklenen ve 01/01/2019 tarihinde yürürlüğe giren 5/A maddesi ile getirilen “Kanunun 4 üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır. ....” hükmü uyarınca konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkındaki ticari davalarda dava açmadan önce arabuluculuğa başvurmak zorunlu hale getirilmiş, yani arabuluculuğa başvurmak dava şartı haline getirilmiş bulunmaktadır.6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-2 maddesindeki "Davacı, arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın aslını veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğini dava dilekçesine eklemek zorundadır.
Bu zorunluluğa uyulmaması hâlinde mahkemece davacıya, son tutanağın bir haftalık kesin süre içinde mahkemeye sunulması gerektiği, aksi takdirde davanın usulden reddedileceği ihtarını içeren davetiye gönderilir. İhtarın gereği yerine getirilmez ise dava dilekçesi karşı tarafa tebliğe çıkarılmaksızın davanın usulden reddine karar verilir. Arabulucuya başvurulmadan dava açıldığının anlaşılması hâlinde herhangi bir işlem yapılmaksızın davanın, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilir." hükmü gereğince arabuluculuğa tabi davalarda dava açılırken, arabulucuya başvurulması ve arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın aslının veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğinin dava dilekçesine eklenmesi gerekir.
Arabulucuya başvurulmadan doğrudan dava açıldığının anlaşılması halinde herhangi bir işlem yapılmaksızın davanın, dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilecektir. 6100 sayılı HMK’nin 118/1 maddesi: “ Dava, dava dilekçesinin kaydedildiği tarihte açılmış sayılır. “,yine 28253 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu Yönetmeliğinin 36/5.maddesi: “Dava , dava dilekçesinin tevzi edilerek kaydedildiği tarihte açılmış sayılır..” hükümlerini içermektedir.Somut olayda davanın Konya Adliyesi Ön Bürosu aracılığıyla 31.12.2018 tarihinde havale ve kayıt edildiği ,davanın harç ve gider avansının 31.12.2018 tarihli makbuz ile yatırıldığı anlaşılmaktadır.7155 sayılı Kanun ile 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’na eklenen ve 01/01/2019 tarihinde yürürlüğe giren değişiklikliğin yürürlüğünden evvel açılmış bulunan davanın arabuluculucuya başvurma şartı yerine getirilmediğinden reddine karar verilmesi doğru görülmemiş ,hükmün kaldırılarak davanın yeniden görülmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜNE; İstanbul 18. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 08/01/2019 Tarih 2019/2 Esas-2019/7 Karar sayılı hükmün HMK 353(1)a-4 gereği KALDIRILMASINA; "Davanın yeniden görülmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye GÖNDERİLMESİNE"İstinaf yoluna başvuran davacı tarafından yatırılan 44,40- TL istinaf harcının istek halinde kendisine iadesine,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda oy birliği ile HMK.'nın 353(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere karar verildi.12/06/2019
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/253052 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi