İşçi-işveren ilişkisinden kaynaklanan senede dayalı ihtiyati hacizde görev
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2019/1554 E. 2019/1082 K. · · İlk derece: İSTANBUL 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
İhtiyati hacizkaldırma ve esas hakkında yeniden hükümKesin
★ EmsalGörev ve yetkiDava şartı (hukuki yarar / ehliyet / kesin hüküm)İhtiyati haciz usulü (yaklaşık ispat / teminat / itiraz)
Davacının nitelemesi: Görev mahkemenin nitelemesiyle örtüşüyor
Gerekçe özeti
İhtiyati haciz talebinin, taraflar arasındaki ilişkinin niteliği ve dayanılan senedin ileri sürülüş biçimi gözönüne alındığında iş hukuku ilişkisinden kaynaklandığının anlaşılması halinde, mahkemelerin görevinin kamu düzenine ilişkin olması nedeniyle kendisinden ihtiyati haciz talep edilen mahkeme bu görevi re'sen veya itiraz üzerine inceleyebilir; görevsizlik saptanırsa itirazı inceleyen mahkeme, dosyayı görevli mahkemeye göndermeksizin sadece ihtiyati haciz kararını kaldırmakla yetinmelidir.
Ele alınan sorunlar
İhtiyati haciz kararını veren mahkemenin görevli olup olmadığı → kabul
Gerekçe: İİK'nın 258. maddesinde ihtiyati haciz kararı için hangi mahkemenin görevli olduğuna ilişkin açık bir düzenleme bulunmadığından, görev konusunda HMK'nın göreve ilişkin hükümleri uygulanır. Mahkemelerin görevi kamu düzenine ilişkin olduğundan, kendisinden ihtiyati haciz talep edilen mahkeme re'sen ya da itiraz üzerine görevli olup olmadığını inceleyebilir. Somut olayda; SGK hizmet döküm cetvellerinden senedin tanzim tarihinden itibaren borçlunun alacaklının işyerinde SGK'lı olarak çalıştığı, taraflar arasında işçi-işveren ilişkisi bulunduğu, senedin işe girişte teminat olarak alındığı iddiasıyla itiraz edildiği ve bu iddialarla İstanbul 5. İş Mahkemesi'nde menfi tespit davası açıldığı, ayrıca İstanbul 33. İş Mahkemesi'nce daha önce ihtiyati tedbir kararı verildiği anlaşılmaktadır. İddianın ileri sürülüş biçimi gözönüne alındığında ihtiyati haciz istemini incelemeye asliye ticaret mahkemesi görevli değildir.
Gerekçe kaynağı: özgün
Dosyanın esas davanın görüldüğü mahkemeye gönderilmesi talebi → ret
İddia: Muteriz vekili, esas davanın İstanbul 5. İş Mahkemesi'nin 2019/124 Esas sayılı menfi tespit dosyasına gönderilmesini istemiştir.
Gerekçe: Menfi tespite ilişkin dava, ihtiyati haciz kararına itiraz tarihinden daha sonraki bir tarihte açıldığından, itirazın ihtiyati haciz kararı veren mahkeme tarafından incelenmesi gerekmektedir. İhtiyati hacze itiraz edenin itirazını inceleyen mahkeme görevsiz olduğunu tespit ile birlikte ihtiyati haciz kararını kaldırmakla yetinmelidir; ihtiyati haciz istemine dair dilekçeyi ayakta tutacak şekilde dava dosyasının görevli mahkemeye gönderilmesine karar verilemez.
Gerekçe kaynağı: özgün
İtirazın İİK 265. madde kapsamındaki itiraz sebeplerinden olup olmadığı → kabul
Gerekçe: İhtiyati haciz kararı veren asliye ticaret mahkemesinin görevsiz bulunması nedeniyle itirazın kabulü ile ihtiyati haciz kararının görevsizlik nedeniyle kaldırılması gerekirken, İİK 265. maddeye dayalı itiraz nedenlerinden olmayan itirazların reddine karar verilmesi yerinde görülmemiştir.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
İhtiyati haciz talebini inceleyen mahkemenin görevinin kamu düzenine ilişkin olduğu, taraflar arasındaki ilişkinin iş hukukundan kaynaklandığının anlaşılması halinde asliye ticaret mahkemesinin görevli olmadığı ve görevsizlik saptanan hallerde mahkemenin dosyayı görevli mahkemeye göndermeksizin sadece ihtiyati haciz kararını kaldırmakla yetinmesi gerektiği yönündeki tespit bakımından emsal niteliktedir.
Usul tespitleri
- Görevli mahkeme
- İddianın ileri sürülüş biçimi ve taraflar arasındaki ilişkinin işçi-işveren ilişkisi olduğunun anlaşılması halinde, buna dayalı senet nedeniyle talep edilen ihtiyati haciz istemini incelemeye asliye ticaret mahkemesi görevli değildir.
- Dava şartı
- Görev
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
İhtiyati haciz↗ İhtiyati hacze itiraz↗ Görev↗ Kamu düzeni↗ Menfi tespit davası↗ İşçi-işveren ilişkisi↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2019/1554
KARAR NO 2019/1082
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ İSTANBUL 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 02/05/2019 (Ek Karar)
NUMARASI 2019/363 D. İş- 2019/364 Karar
TALEP İhtiyati Hacze İtiraz
İSTİNAF KARAR TARİHİ 09/09/2019
İlk derece mahkemesince verilen 02/05/2019 tarihli ihtiyati hacze itirazın reddine ilişkin ek kararın itiraz eden borçlu vekilince istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü.
TALEP
İhtiyati haciz talep eden alacaklı vekili; borçlu tarafından müvekkiline verilen 05/09/2018 tanzim, 20/02/2019 vade tarihli ve 11.000,- ABD Doları bedelli senet tanzim edildğii, senedin vadesi geçtiği halde borçlu tarafından müvekkiline ödenmediğini, 110.000- usd alacağının tahsili için ihtiyati haciz kararı verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesi'nin 2019/363 D. İş-2019/364 Karar sayılı ve 25/02/2019 tarihli ihtiyati haciz kararıyla, talep uygun görüldüğünden, 110.000- USD karşılığı 584.529- TL alacak için teminat karşılığında ihtiyati haciz kararı verilmiştir.
İTİRAZ
Borçlu muteriz vekili; müvekkilinin kılavuz kaptan olup, davalı şirkette Deniz İş Kanunu'na bağlı olarak çalıştığına ilişkin 13/08/2018 işe giriş tarihi itibariyle başladığı, işe başlar iken doldurulmaya müsait kambiyo senedi niteliğine haiz olmayan senet imzalattırıldığını, borçlunun 13/02/2019 tarihli ihtarname ile iş akdini sonlandıracağını bildirmesini takiben İstanbul .... İcra Dairesi'nin ... sayılı dosyasında icraya konu ettiği, tanzim tarihi ile işe başlama tarihinin aynı olduğunu, işverenin bu miktarda bir borç verdiğinin düşünülemeyeceğini, arabulucuya başvurduklarını bildirerek ihtiyati haciz kararına itiraz etmiştir.
EK KARAR
İlk Derece Mahkemesi'nce itiraz üzerine, davacının itirazlarının İİK 265. maddesinde sayılı itiraz sebeplerinden olmadığı, senedin sonradan doldurularak icraya konulduğu ve teminat senedi olduğu iddialarının yargılamayı gerektirdiğinden itirazın reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
Muteriz vekili, ihtiyati haczin şartlarının oluşmadığı, itirazın kabulüne karar verilmesi gerekirken reddine karar verildiği, esas davanın İstanbul 5. İş Mahkemesi'nin 2019/124 Esas sayılı menfi tespit dosyasına gönderilmesini, dava sonuna kadar teminatın iade edilmemesine karar verilmesini istemiştir .
GEREKÇE
Dosyaya sunulan SGK hizmet döküm cetvellerinden senet tanzim tarihinden itibaren borçlunun alacaklının işyerinde SGK'lı olarak çalıştığı anlaşılmaktadır. Muteriz vekilinin sunduğu karar örneğine göre İstanbul 33. İş Mahkemesi'nin 2019/5 D. İş-2019/5 karar sayılı dosyasında yatırılacak paranın alacaklıya ödenmemesi için İİK nun 72/3 maddesi kapsamında ihtiyati tedbir kararı verilmiştir. Kambiyo senedine dayalı ihtiyati haciz istemi asliye ticaret mahkemesi tarafından incelenip karara bağlanmış ve senet tutarınca ihtiyati haciz kararı verilmiştir. İhtiyati haciz kararı için hangi mahkemenin görevli olduğu konusunda İİK.'nun 258. maddesinde açık bir düzenleme bulunmamaktadır. Anılan maddede sadece, genel olarak mahkemeden söz edildiğine göre, görev konusunda HMK.'nun göreve ilişkin hükümlerinin uygulanması gerekmektedir.
Mahkemelerin görevi, kamu düzenine ilişkin olduğundan, kendisinden ihtiyati haciz talep edilen mahkeme, re’sen yada itiraz üzerine görevli olup olmadığını inceleyebilir. (Yargıtay 19 HD'nin 2007/11636 e-2008/975 karar ve 8.2.2008 tarihli emsal kararı)Somut olayda ibraz olunan hizmet sözleşmesi, SGK kayıtlarına göre taraflar arasında işçi ve işveren ilişkisi bulunduğu, muteriz borçlu işçi tarafından takibe konu edilen senedin işe girişte teminat olarak alındığı iddiasıyla itiraz edildiği, bu iddialarla da İstanbul 5. İş Mahkemesinin 2019/124 esas sayılı dosyasında menfi tesbit davası açıldığı, açılan menfi tesbit davasından evvel ihtiyati tedbir talebininin de İst 33. İş Mahkemesince incelenip karara bağlandığı anlaşılmaktadır.
Somut olayda da iddianın ileri sürülüş biçimi gözönüne alındığında ihtiyati haciz istemini incelemeye Asliye Ticaret Mahkemesinin görevli olmadığı anlaşılmaktadır. (Yargıtay 19. HD'nin 10/12/2015 tarih 2015/978 E-2015/10616 K, 2016/16912 E, 2017/7131 K. sayılı ve 19/10/2017 tarihli emsal kararı)Menfi tesbite ilişkin dava ihtiyati haciz kararına itiraz tarihinden daha sonraki bir tarihte açıldığından itirazın ihtiyati haciz kararı veren mahkeme tarafından incelenmesi gerekmektedir. Muteriz borçlu vekilinin ihtiyati haciz kararına itirazın incelenmek üzere esas davanın görüldüğü İstanbul 5. İş Mahkemesi'nin 2019/124 Esas sayılı menfi tespit dosyasına gönderilmesi istemi yerinde bulunmamaktadır.
Öte yandan ihtiyati hacze itiraz edenin itirazını inceleyen mahkeme görevsiz olduğunu tesbit ile birlikte ihtiyati haciz kararını kaldırmakla yetinmelidir. İhtiyati haciz istemine dair dilekçeyi ayakta tutacak şekilde dava dosyasının görevli mahkemeye gönderilmesine de karar verilemez. Buna göre ihtiyati haciz kararı veren asliye ticaret mahkemesinin görevsiz bulunması nedeniyle itirazın kabulü ile ihtiyati haciz kararının görevsizlik nedeniyle kaldırılması gerekirken, İİK 265 maddeye dayalı itiraz nedenlerinden olmayan itirazların reddine karar verilmesi yerinde görülmemiş, ihtiyati hacze itirazı reddine ilişkin kararın kaldırılmasına, ihtiyati hacze itirazın kabulü ile ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle: Muteriz borçlu vekilinin istinaf başvurusunu KABULÜNE, ihtiyati hacze itirazın KABULÜNE, İstanbul 8. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2019/363 D. İş-2019/364 Karar sayılı 02/05/2019 tarihli ihtiyati hacze itirazın reddine ilişkin ek kararın HMK.'nın 353(1)b-2 maddesi gereği KALDIRILMASINA, "25/02/2019 tarihli ihtiyati haciz kararının görevsizlik nedeniyle KALDIRILMASINA"İlk derece yargılamasına ilişkin olarak 750-TL vekalet ücreti ve 112,50-TL yargı giderinin alacaklıdan alınarak muteriz borçluya ödenmesine. İstinaf yoluna başvuran borçlu tarafından yatırılan 44,40- TL peşin istinaf karar harcının istek halinde kendisine iadesine,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK.'nın 362(1)-f maddesi uyarınca kesin olmak üzere, oy birliği ile karar verildi.
09/09/2019
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/251778 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi